Ես կարծում եմ, որ կինը տարբեր ժամանակներում կարող է մեծ դեր ունենալ ազատության, ազգային ինքնության և պետության պահպանման համար։ Դա կարելի է տեսնել թե՛ մեր պատմության մեջ՝ Փառանձեմ թագուհու օրինակով, թե՛ Միքայել Նալբանդյանի «Իտալացի աղջկա երգը» ստեղծագործության մեջ։
Փառանձեմ թագուհին շատ ուժեղ և խիզախ կին էր։ Երբ նրա ամուսինը՝ Արշակ Բ-ի, ձերբակալվեց, նա չհանձնվեց և չվախեցավ։ Նա փորձեց պաշտպանել իր երկիրը և իր ժողովրդին։ Փառանձեմը ամրացավ Արտագերս ամրոցում, պահեց գանձարանը և պայքարեց թշնամու դեմ։ Նա նաև իր որդուն ուղարկեց Հռոմ, որպեսզի օգնություն խնդրի։ Նրա վարքագիծը ցույց է տալիս, որ կինը կարող է լինել առաջնորդ և հայրենիքի պաշտպան։
Նալբանդյանի «Իտալացի աղջկա երգը» բանաստեղծության մեջ աղջիկը նույնպես պայքարում է ազատության համար, բայց ոչ զենքով։ Նա իր երգով է արտահայտում իր ցավը, սերը հայրենիքի հանդեպ և ազատ ապրելու ցանկությունը։ Այդ աղջիկը ներկայացնում է մի ամբողջ ժողովրդի ձայնը, որը ուզում է ազատ լինել։
Այս երկու օրինակներից ես հասկանում եմ, որ կինը կարող է պայքարել տարբեր ձևերով՝ երբեմն զենքով, երբեմն խոսքով, բայց միշտ հավատով ու ուժով։ Կինը կարող է պաշտպանել իր երկիրը, պահել ազգային արժեքները և ոգեշնչել ուրիշներին։
Այսպիսով, անկախ ժամանակից ու պայմաններից, կինը կարող է կարևոր դեր ունենալ ազատության և պետականության պահպանման պայքարում։ Փառանձեմ թագուհին և իտալացի աղջիկը դրա լավ օրինակներն են։
Մանվելյան Շուշան 