Category: Հայոց լեզու 9

1․ Բառաշարքում ընդգծել համածանցավոր՝  նախածանց և վերջածանց ունեցող բառերը։ 

Անհայտ, խնձորենի, անմտություն, հակաթույն, դժբախտություն, մթերային, տգեղ, վերահաշվում, անհոգաբար, կաղնուտ, անհավատալի, միլիոնավոր, չկամ, ցուցանակ, արտապատկերում, ենթավարպետ, գերադաս, կղզյակ, հարակիցական, հայրական, ներգրավում, տրամագծորեն, անհարմար, ապաշնորհ, դժգոհություն, հավաքածու, լսարան, համատեղություն, ծիծաղելի, անթիվ, մորթեղեն, միտք, անմտություն։

2. Ո՞ր շարքի ոչ բոլոր բառազույգերն են կազմված հականիշներից․
1) վճիտ– պղտոր, նենգ– ժպտադեմ, հնարամիտ – անճար
2) համերաշխ– գժտված, առինքնել – վանել, օրինաչափ – պատահական
3) պիղծ–սուրբ, գաճաճ–բարձրահասակ, ջրարբի –անջրդի
4) պատվարժան–անարգ, գեղատեսիլ – անհրապույր, եդեմ –դժոխք

3. Ո՞ր շարքի ոչ բոլոր բառազույգերն են հականիշներ․
1) ոռոգելի – անջրդի, փառասեր– ինքնասեր,ապառիկ – կանխիկ, վեհանձն – փոքրոգի
2) պիղծ– սուրբ, ստվարաթիվ – փոքրաքանակ, կանուխ– ուշ, հաշտվել– գժտվել
3) խոժոռվել–ժպտալ, անհյուրընկալ–վանատուր,ուռուցիկ –գոգավոր, թուլանալ– սաստկանալ
4) սքողված-անթաքույց, վանել– առինքնել, առանցքային – երկրորդական , ընկնել– հառնել

4. Ո՞ր նախադասության մեջ սղոցել բառը փոխաբերական իմաստով չի գործածվել:
1) Միայն երբեմն –երբեմն լռությունը սղոցում էին ինչ–որ հնչյուններ՝ կանացի բարձր ծիծաղ, հարբածների վեճ:
2) Ծուռումուռ փայտը սղոցելով չի հարթվի:
3) Երեխան իր միալար լացով սղոցում էր բոլորի նյարդերը:
4) Հունվարյան խստաշունչ ցուրտը սղոցում էր մուրացիկների ոսկորները:

5. Ո՞ր նախադասության մեջ փոխաբերական իմաստով գործածված բառ կա:
1) Բարձրադիր սարավանդը շրջապատված էր բնության գեղեցիկ տեսարաններով :
2) Օրիորդն այնպես էր պճնվել, ասես զարդարված տոնածառ լիներ:
3) Պողպատյա կամքի տեր այդ մարդը վշտից կուչ էր եկել:
4) Ամեն կողմից նրան էին նայում դողէրոցքով ախտահարված մանուկներ՝ խոր ընկած ակնակապիճներով։

Հրաշք — Ռ. Ջ. Պալասիո

Գիրքը պատմում է Օգի Փուլմանի մասին, որը ծնվել է արտասովոր դեմքի հատկություններով։ Մինչ դպրոց հաճախելը նա սովորել է տանը՝ ծնողների և քրոջ աջակցությամբ։ Երբ նա սկսում է սովորել դպրոցում, պարզվում է, որ երեխաների մեծ մասը վախենում է կամ խուսափում նրանից, քանի որ նրանց համար Օգին «այլատիպ» է։

Սկզբում Օգին զգում է միայնություն, վախ և անորոշություն, բայց աստիճանաբար նրա անկեղծությունն ու բարությունը ստիպում են մյուսներին ճանաչել նրան և ընդունել։ Նա ձեռք է բերում նոր ընկերներ, իսկ իր ընտանիքի աջակցությունն օգնում է դիմագրավել դժվարություններին։

Գիրքը ցույց է տալիս ոչ միայն Օգիի պայքարը ու հաջողությունները, այլ նաև նրա ընտանիքի, ընկերների և դպրոցի համայնքի զգացումները։ Կարդալիս երևում է, թե ինչպես մարդիկ սովորում են հասկացողություն և կարեկցանք։

Գլխավոր գաղափարն այն է, որ չպետք է դատել մարդկանց արտաքինով կամ տարբերություններով։ Պետք է լինել բարի, հարգալից և ընկերասեր։ Գիրքը սովորեցնում է, որ ընկերությունը, համբերությունը և կարեկցանքը կարող են հաղթահարել վախը և դժվարությունները։

Նարինե Աբգարյան — «Մանյունյա»

Այս ստեղծագործությունում Աբգարյանը պատմում է մանկության հետաքրքիր ու զվարճալի պատմությունների մասին։ Նա ներկայացնում է երկու ընկերուհիների՝ Մանյունյայի և հեղինակի մանկության արկածները, ընտանիքը և շրջապատը։

Գրողը շատ ջերմ և հումորով է նկարագրում առօրյա կյանքը։ Ստեղծագործության մեջ երևում են ոչ միայն ուրախ, այլ նաև հուզիչ պահեր, որոնք ցույց են տալիս մարդու մեծանալու ճանապարհը։

Գրքում կարևոր տեղ ունի նաև ընտանիքի դերը, ընկերությունը և մարդկային հարաբերությունները։ Հեղինակը ցույց է տալիս, թե որքան կարևոր են մանկության հիշողությունները մարդու կյանքի համար։

Ստեղծագործության հիմնական գաղափարն այն է, որ նույնիսկ ամենապարզ և փոքր պահերը կարող են դառնալ կյանքի ամենաթանկ հիշողությունները, և մարդը պետք է գնահատի իր անցյալը։

Աղբյուր
Գիրք՝ Նարինե Աբգարյան, «Մանյունյա», հրատարակչություն «Աստրել»

1. Լրացնել բաց թողնված տառերը։

Փղձկալ, տաղտկալի, դժոխք, փայծաղ, դժխեմ, թուխս, ուխտատեղի, թուղթ, գաղտնիք, գաղթօջախ, մաղթանք, աղճատել, սանդուղք, հախճապակի, ցնցուղ, ողբ։ 

2.Գրել միասին, անջատ կամ գծիկով։ 

Թել-ասեղ, ներս գցել, տոհմից տոհմ, ազգանուն, մուգ կարմիր, ըստ ամենայնի, վեցից յոթ, հիսունհինգ, հնուց ի վեր, ըստ իս, զինծառայող, թույլ տալ, ի ծնե, առ աստված, բաց կանաչ, թև առնել։ 

3. Ըստ անհրաժեշտության գրե՛ք մեծատառով։ 

Պարսից ծոց, Տրդատ Երկրորդ, Հյուսիսատլանտյան դաշինք, Աղբյուր Սերոբ, Բերմունդյան եռանկյունի, Հռոմեական կայսրություն, Հայկական Տավրոս, Հռոդոսի կոթող, Հաղթանակի կամուրջ, Քեոփսի բուրգ, Հայրենական մեծ պատերազմ, Հյուսիսային պողոտա, Հակոբ Մեղապարտ, Պետրոս առաքյալ, Էջմիածնի Մատենադարան, Արտեմիսի տաճար։ 

4. Նշի՛ր հնչյունափոխությունները։ 

Կապտաթույր — կապույտ + ա + թույր, ույ-ը սղվել է
աստըղաբույլ — աստղ + ա + բույլ, ը-ն սղվել է
ձանձրույթ — ձանձիր + ույթ, ի-ն սղվել է
պատմական — պատում + ական, ու-ն սղվել է
գործնական — գործուն + ական, ու-ն սղվել է
բուրավետ — բույր + ա + վետ, ույ-ը դարձել է ու
վրեժխնդրություն — վրեժ + խնդիր + ություն, ի-ն սղվել է
դեղնակտուց — դեղին + ա + կտուց, ի-ն սղվել է
մարդկություն — մարդիկ + ություն, ի-ն սղվել է

Պարույր Սևակ – «Մենք քիչ ենք, սակայն մեզ հայ են ասում»

Այս բանաստեղծությունում Սևակը խոսում է հայ ժողովրդի ինքնության և ուժի մասին։ Նա ասում է, որ հայերը թվով քիչ են, բայց ունեն մեծ պատմություն, մշակույթ և ուժեղ ոգի։

Բանաստեղծը հպարտությամբ է ներկայացնում հայ ժողովրդին։ Նա ցույց է տալիս, որ հայերը անցել են շատ դժվարությունների միջով, բայց չեն կորցրել իրենց լեզուն, մշակույթը և հայրենիքի նկատմամբ սերը։

Բանաստեղծության հիմնական գաղափարն այն է, որ ժողովրդի ուժը ոչ թե թվի մեջ է, այլ նրա հոգու, պատմության և միասնության մեջ։

Սիլվա Կապուտիկյան – «Լսիր, որդիս»

Այս բանաստեղծությունը մայրական խորհուրդ է։ Կապուտիկյանը իր խոսքը ուղղում է որդուն և նրան հորդորում է սիրել և պահպանել իր մայրենի լեզուն։

Բանաստեղծուհին ցույց է տալիս, որ լեզուն ժողովրդի ամենակարևոր արժեքներից մեկն է։ Եթե ժողովուրդը կորցնի իր լեզուն, ապա կարող է կորցնել նաև իր ինքնությունը և մշակույթը։

Բանաստեղծության մեջ կա մեծ սեր հայրենիքի և հայերեն լեզվի նկատմամբ։ Մոր կերպարը այստեղ ներկայացված է որպես իմաստուն մարդ, ով իր երեխային տալիս է կյանքի կարևոր խորհուրդ։

Բանաստեղծության հիմնական գաղափարն այն է, որ մարդը պետք է միշտ սիրի և պահպանի իր մայրենի լեզուն և հայրենի մշակույթը։

Աշխատանք դասարանում 

1. Լրացրո՛ւ  բաց թողնված տառերը։ 

Աղբակույտ, ամպհովանի, աղբյուր, խաբկանք /բ-պ/ 

Անբիծ,անբասիր, ամփոփել, ամբոխ, անպատճառ /մ-ն/

Տնօրեն, սալորօղի, օդանավ, չոգտվել /օ-ո/ 

Միայն, հեքիաթ, միմյանց, բամիա /իա -յա/ ։ 

2. Գրի՛ր միասին, անջատ կամ գծիկով։ 

Հուշարձան կոթող, հայ ռուսական, փոքր ինչ, մուգ կանաչ, չորսից հինգ, իննսուն ամյա, մանր մունր, սերնդե սերունդ, առ այն, բուժ զննում։ 
Հուշարձան-կոթող (գծիկով՝ երկու գոյականների կապակցություն)
Հայ-ռուսական (գծիկով՝ աշխարհագրական/ազգային հարաբերություն)
Փոքր-ինչ (գծիկով՝ անորոշ դերանվանական բաղադրիչով)
Մուգ կանաչ (անջատ՝ գույնի երանգ նշող բառերը)
Չորսից հինգ (անջատ՝ թվականների կապակցություն)
Իննսունամյա (միասին՝ թվական + հիմք)
Մանր-մունր (գծիկով՝ կրկնավոր բարդություն)
Սերնդեսերունդ (միասին՝ հոլովաձևերով կազմված բարդություն)
Առ այն (անջատ՝ նախդիրով կապակցություն)
Բուժզննում (միասին՝ բաղադրյալ բառ)

3. Նշե՛ք , թե տրված բառերում օ/ո-ն ի՞նչ է արտասանվում։ 

նորաոճ-ո, անձրևորդ-օ, անորակ-օ, փղոսկր-օ։ 

4. Վերականգնե՛ք արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։ 

Ծաղկաշղթա- ծաղիկ — ա — շղթա, ի-ն սղվել է
կենդանական- կենդանի — ական, ի-ն սղվել է
հոգյակ- հոգի — ակ, ի դարձել է յ
գլխավոր-գլուխ — ավոր, ու-ն սղվել է
փախստական-փախուստ — ական, ու-ն սղվել է
գունավոր-գույն — ավոր, յ-ն սղվել է
սառցահատ-սառույց — ա — հատ, ույ-ը սղվել է
մատենադարան- մատյան — ա — դարան, յա-ն դարձել է ե
գերություն-գերի — ություն, ի-ն սղվել է
մանրախնդիր-մանր — ա -խնդիր, այստեղ ը գաղտնավանկի սղում է տեղի ունեցել։ 

5. Գրե՛ք  տրված տառակապակցությունների թվային արժեքները։ 

Ժե-15,  իա-21, մլ-230, ժթ-19

6. Ընդգծե՛ք տրված նախադասությունների ենթական և ստորոգյալը։ 

Առակագրությունն ունեցել է բանահյուսական ծագում։

Մխիթար Գոշն օգտվել է նաև Եզոպոսի առակներից։

Դավիթը չի կոտորում  Մսրա Մելիքի զորքին։ 

Տարբեր գլուխներում առաջ է քաշվում մեղքերից մաքրվելու, ապաշխարելու գաղափարը։ 

7. Տրված թվականների դիմաց գրիր տեսակը։ 

Վեցերորդ-դասական թվական, մեկ երրորդ-կոտորակային թվական, հազարական-բաշխական թվական, քսաներեք-քանակական թվական, ութական-բաշխական թվական, վեց-վեց-բաշխական թվական(կրկնաոր)։

8.  Գրի՛ր տրված բառերի բացատրությունը։ 

Խորշակ-Տաք քամի, տոթաքամի, ահ-Վախ, երկյուղ, մեգ-Մառախուղ, մշուշ, խրթին-Բարդ, դժվարլուծելի, արտևանունք-Թերթերունք, թարթիչ,։ 

9. Գրե՛ք մեկ բարդ համադասական նախադասություն։ 
Արևը մայր մտավ հորիզոնում, և լեռների կատարներին իջավ երեկոյան խաղաղությունը։

10.  Ո՞րն է տրված նախադասության քերականական և տրամաբանական շարունակությունը։ 

Եթե քրքրենք այդ միության հաշվեմատյանները, հետաքրքիր տեղեկություններ կգտնենք, 

Ա․ բայց այսօր էլ չենք հասցնի, 

Բ․ բայց մենք այդ հնարավորությունը չունենք, 

Գ․ ես վաղուց եմ այդ մասին մտածում։ 

11. Նշի՛ր համեմատությունները։ 

Նա լաց էր լինում աղիողորմ, հետո շունչը պահում էր, ինչպես ջրասուզակը ջրում։ 

Բացում էր աչքերը, որոնք կապույտ էին պայծառ երկնքի պես։

Նայում էր ծովին, որը հասուն արտի նման փռվել էր ընդարձակ տեսադաշտում։ 

12. Կետադրի՛ր նախադասությունները։ 

Հուր ու բոց էր թափվում Վանի հրդեհից խուճապահար բնակիչների գլխին։

Քաղաքը հրդեհի էին մատնել Վահան Մամիկոնյանի և Մերուժան Արծրունու՝ Պարսկաստանից բերած զորագնդերը։ 

Ականջը նրա բյուրեղյա նվագին՝ Լիլիթը նայում էր դրախտի աստղազարդ երկնքին։ 

Այս մտքով ոգևորվելով՝ Սմբատն իր մեջ զգում էր մի անսովոր եռանդ։ 

13. Նախադասություններն դասավորի՛ր տրամաբանական ճիշտ հաջորդականությամբ։ 

1. Մարսի վրա քարը շատ երկաթ է պարունակում, իսկ երկաթը ժանգոտվելով կարմրում է։

2. Այստեղ գետինը ծածկված է կարմիր , փոշոտ հողով, որը, քամիներից օդ բարձրանալով, դառնում է վարդագույն ամպեր։ 

3. Մարսը հաճախ անվանում են ,,Կարմիր մոլորակ,,։

4. Ավելի հարմար կլիներ Մարսն անվանել ,,Ժանգոտ մոլորակ,,։ 
3,2,1,4

14. Գտի՛ր նախադասության մեջ թույլ տված բառագործածության սխալը և ուղղի՛ր։ 

Մենք երախտապարտ ենք այն անշահախնդիր բժշկից, ով փրկեց մեր հարազատի կյանքը։ 
Բժշկից — բժշկին

15. Գտի՛ր նախադասության մեջ թույլ տված քերականական սխալը և ուղղի՛ր։ 

Ներկաներից մի մասը խիստ զարմացած էր։ 
զարմացած էր — զարմացած էին

16. Տրված բառերը տեղադրի՛ր բաց թողնված տեղերում՝ ենթարկելով համապատասխան փոփոխությունների։ 

Տե՛ր, ․․․․․․ նրանց, ովքեր դատում են մեզ,  ․․․․․․․․․․․․․․․․․․․  նրանց դեմ, ովքեր ահա մարտնչում են  ․․․․․․․ դեմ, քո զենքով ու  ․․․․․․․․․․ օգնի՛ր մեզ։ 

 հավատ, կռվի ելնել, ես, դատել 

դատիր, կռիվ ելիր, իմ, հավատով

Գարունը տարվա ամենասիրուն ու բարի տարվա եղանակն է: Երբ ձմեռը հեռանում է, ամեն ինչ սկսում է փոխվել: Ձյունը հալվում է, և երկիրը կարծես արթնանում է երկար քնից:

Առաջինը զարթնում են ծաղիկները: Ձնծաղիկը բացում է իր գլուխը ու մեզ հուշում, որ արդեն տաք է լինելու: Ծառերը սկսում են բողբոջել, իսկ հետո ծաղկում են սպիտակ ու վարդագույն գույներով: Թռչունները վերադառնում են տաք երկրներից ու իրենց երգով ուրախացնում բոլորին: Օդը դառնում է թարմ ու մաքուր:

Գարնան հետ մարդկանց տրամադրությունն էլ է փոխվում: Մենք ավելի շատ ենք ժպտում ու սիրում ենք երկար զբոսնել դրսում: Գարունը մեզ հույս է տալիս, որ ամեն ինչ լավ է լինելու: Այն նման է մի նոր էջի, որը մենք սկսում ենք գրել ավելի ուրախ ու պայծառ գույներով:

Ինձ համար գարունը լույսի ու ջերմության տոն է: Այն սովորեցնում է, որ կյանքը միշտ շարունակվում է և ամեն ինչ կարող է նորից ծաղկել:

Մի հին ավանդություն կա հիմար գեղջուկի մասին, որին ուղարկում են կալվածատիրոջ տուն։ Տերը նրան ոչ միայն ներս է հրավիրում, այլև ապուր է առաջարկում, բայց հենց գեղջուկը ձեռքն է առնում  գդալը, տեսնում է, որ մի փոքրիկ օձ է լողում ափսեի մեջ։ Տիրոջը չվիրավորելու համար համենայն դեպս ուտում է ապուրը, իսկ մի քանի օր անց ծանր հիվանդանում է և ստիպված է լինում նորից գնալ տիրոջ տուն։ 

Տերը նորից նրան ներս է կանչում, ամենափոքր գավաթով դեղ պատրաստում, ապա տալիս գեղջուկին, ու հենց որ գեղջուկն ուզում է կում անել, նորից մի փոքրիկ օձ է տեսնում գավաթի մեջ։ Այս անգամ որոշում է չլռել և բարձրաձայն դժգոհում է, որ հենց օձի պատճառով է հիվանդացել նախորդ անգամ։ Տերը ծիծաղում է ու մատը տնկում առաստաղին, որից մի մեծ աղեղ էր կախված։

-Դու գավաթում ոչ թե օձ ես տեսնում, այլ աղեղի արտացոլումը,- ասում է նա,- ոչ մի օձ էլ չկա։ 

Գեղջուկը նորից նայում է գավաթի մեջ․ իհարկե, այնտեղ՝ գավաթի ներսում,  ոչ մի օձ էլ չկար, սովորական արտացոլանք էր։ Այդպես էլ առանց դեղը խմելու դուրս է գալիս կալվածատիրոջ տնից ու հաջորդ օրը կատարելապես առողջանում։ 

Մեր կամ շրջապատի վերաբերյալ սահմանափակ հայացքներն ու համոզմունքներն ընդունելով՝ մենք կուլ ենք տալիս երևակայական օձը։ Եվ այն միշտ իրական է, մինչև չհամոզվենք հակառակում։ 

1. Գեղջուկին բնութագրելիս հեղինակը ո՞ր բառն է օգտագործել։ 

հիմար

2. Գրի՛ր գավաթ բառի հոմանիշը։ 

բաժակ

3. Դո՛ւրս գրիր մեկ անորոշ դերանուն։ 

մի քանի

4. Տերը նորից նրան ներս է կանչում, փոքրիկ գավաթով դեղ պատրաստում, ապա տալիս գեղջուկին, ու հենց որ գեղջուկն ուզում է կում անել, նորից մի փոքրիկ օձ է տեսնում գավաթի մեջ։

Քանի՞ պարզ նախադասությունից է կազմված։ 

5

5. Այդ օրերին քաղաքն ապրում էր Շառլ Ազնավուրով։  Ի՞նչ պաշտոն է ունի Շառլ Ազնավուրով բառը։ 

միջոցի անուղակի խնդիր

6.  Դո՛ւրս գրիր բարդ բառ։ 

կալվածատեր

7.Նախադասության անդամներից որի՞ շարահյուսական վերլուծության մեջ սխալ կա։ 

Մի հին ավանդություն կա հիմար գեղջուկի մասին, որին ուղարկում են կալվածատիրոջ տուն։

հին- որոշիչ

գեղջուկի մասին- միջոցի անուղղակի խնդիր

որին- ենթակա

ուղարկում են -ստորոգյալ

8. Դո՛ւրս գրիր կապ։ 

մինչև

9. Ինչո՞ւ գեղջուկը կերավ ապուրը։ 

Տիրոջը չվիրավորելու համար:

10. Տեքստի ո՞ր բառը կարող է նշանակել հայացք /ոչ ուղիղ իմաստով/ ։ 

համոզմունք

11. Դո՛ւրս գրիր ան արտաքին հոլովման ենթարկվող բառը։ 

հիվանդանում

12. Դո՛ւրս գրիր բացահայտիչ։ 

գավաթի ներսում

13. Դո՛ւրս գրիր մեկ մակբայ։ 

ծանր հիվանդանալ

14. Դո՛ւրս գրիր գերադրական աստիճանով դրված ածականը։ 

ամենափոքր

15. Դո՛ւրս գրիր զուգադիր շաղկապը։ 

ոչ միայն ներս է հրավիրում, այլև ապուր է առաջարկում

16.   Հիմար գեղջուկը նորից նայում է գավաթի մեջ․ իհարկե, այնտեղ՝ գավաթի ներսում,  ոչ մի օձ էլ չկար, սովորական արտացոլանք էր։

Դո՛ւրս գրիր որոշիչը։ 

հիմար, սովորական

02.03.2026

Աշխատանք դասարանում 

1. Լրացնել բաց թողնված տառերը։ 

Երդիկ, երդվյալ, անդադար, որթատունկ /դ-թ/, ատաղձագործ, անձկություն, խուրձ, մրցույթ /ձ-ց/ , խոչնդոտ, լուսնկա, հուժկու, դժխուհի։ 

2. Ճշտի’ր հատուկ անունների գրությունը։ 

Ցլիկ ամրամ, բյուզանդական կայսրություն, դավթակ քերթող, հակոբ մեղապարտ, արտեմիսի տաճար, լյուքսենբուրգի մեծ դքսություն, վազգեն կաթողիկոս, գարեգին նժդեհ։ 
Ցլիկ Ամրամ (պատմական անուն-մականուն, երկու բաղադրիչն էլ գրվում է մեծատառով)

Բյուզանդական կայսրություն (պետությունների անունների միայն առաջին բաղադրիչն է գրվում մեծատառով, եթե հաջորդող բառը հատուկ անուն չէ)

Դավթակ Քերթող (անունը և պատվանունը/մականունը գրվում են մեծատառով)

Հակոբ Մեղապարտ (անունը և մականունը գրվում են մեծատառով)

Արտեմիսի տաճար (կառույցների, հուշարձանների անունների միայն առաջին բաղադրիչն է գրվում մեծատառով)

Լյուքսեմբուրգի Մեծ Դքսություն (պետության պաշտոնական բաղադրյալ անվան բոլոր բաղադրիչները, բացի կապերից, գրվում են մեծատառով)

Վազգեն կաթողիկոս (կաթողիկոս, թագավոր, նախագահ և նման տիտղոսները/պաշտոնները գրվում են փոքրատառով, եթե չեն հանդիսանում հատուկ անվան մաս)

Գարեգին Նժդեհ (անունը և ազգանունը/մականունը գրվում են մեծատառով)

3. Յուրաքանչյուր բառի դիմաց գրի՛ր տառերի և հնչյունների քանակը։ 

Մկան-4 տառ, 5 հնչյուն, գեղեցկություն-11 տառ, 11հնչյուն, սաղավարտ-8 տառ, 8 հնչյուն , անարև-5 տառ, 6 հնչյուն, վերջնագիր- 9տառ, 9հնչյուն, խմբվել 6տառ, 7հնչյուն ։

4. Վերականգնե՛ք արմատները և նշե՛ք տեղի ունեցած հնչյունափոխությունը։ 

Պատմագետ-արմատն է պատում, ում-ը դարձել է ը (սղվել է),
հանրամատչելի-արմատն է մատույց, ույ երկհնչյունը դարձել է ը (սղվել է),
ճտքակոշիկ-արմատն է ճիտք, ի հնչյունը դարձել է ը ,
խորհրդատվություն-արմատներն են խորհուրդ և տալ։ Ուր երկհնչյունը դարձել է ը (սղվել է), իսկ ալ-ը դարձել է վ։,
ծաղկեփունջ-արմատն է ծաղիկ, ի հնչյունը դարձել է ը,
տեսչական-արմատն է տեսուչ, ու հնչյունը դարձել է ը,
առվեզր-արմատն է առու, ու հնչյունը դարձել է վ։

5. Ճշտի՛ր տրված թվականների գրությունը։

Հազարմեկ-Հազար մեկ , երորդ-Երրորդ, չորորդ-Չորրորդ, մեկերորդ-, ութանասուն-Ութսուն, վեցերրորդ-Վեցերորդ , քսանիննը-քսանինը, մեկ-երկրորդ-Մեկ երկրորդ։ 

6. Տրված նախադասություններում ընդգծի՛ր փոխաբերությունները։ 

Ձմռան շունչն ամենուր էր, և օդում թևածում էր սառնություն։ 

Ծառը տնքում էր հասած մրգերի ծանրությունից։ 

7. Տրված են դերանուններ, յուրաքանչյուրի դիմաց գրի՛ր, թե որ տեսակին են պատկանում։ 

Ես, իրար, ամենայն, ողջ, այստեղ, սա,բոլորը, ոչ ոք, ինչքան, համայն, որևէ ։ 
Ես — անձնական
իրար — փոխադարձ
ամենայն — որոշյալ
ողջ — որոշյալ
այստեղ — ցուցական
սա — ցուցական
բոլորը — որոշյալ
ոչ ոք — ժխտական
ինչքան — հարցական (կամ հարաբերական՝ կախված համատեքստից)
համայն — որոշյալ
որևէ — անորոշ

8. Տրված բառերը բառակազմորեն վերլուծի՛ր, ո՞ր արմատները կարող են գործածվել առանձին։ 

Գրատախտակ-գիր, տախտակ
մտամոլոր-միտք, մոլոր,
անընդունակ-ընդունակ,
հազարավոր-հազար,
երգչախումբ-երգ, խումբ,
մարդամոտ-մարդ, մոտ։ 

9. Տրված են նախադասություններ, յուրաքանչյուրի դիմաց գրի կազմությունը /պարզ, բարդ համադասական, բարդ ստորադասական/։ 

Ավարտելով աշխատանքը՝ Արմանը օգնականներին խնդրեց իրեն մենակ թողնել։Պարզ

Ընդարձակ սրահի կորնթարդ կամարների տակ հանկարծ շողարձակեցին Զևսի աչքերը, և մարմարյա հատակն ու պատերը երերացին ցնցումից։Բարդ համադասական

Սրահում փռված էին մի քանի նախագծեր, որ նա արել էր մի քանի օր առաջ։Բարդ ստորադասական

Մենք երախտապարտ ենք բժշկին, որովհետև նրա ջանքերը փրկեցին աղջկան։ Բարդ ստորադասական

10. Ո՞րն է տրված նախադասության քերականական և տրամաբանական ճիշտ շարունակությունը։ 

Կռվում էր ամենքի հետ, բոլորին ծույլ էր անվանում,․․․․

ա․ և իր մասին մեծ կարծիք ուներ։

բ․ բայց ինքն ամբողջ կյանքում բացարձակապես ոչինչ չէր կատարել։ 

գ․ համոզված էր, որ աշխարհում միայն ծույլեր կան։

դ․ ցույց տալով չարվածը։ 

11. Նախադասությունից դո՛ւրս գրիր մակդիրները։ 

Պարսից շահը իր գոռոզ ոտքի տակ խոնարհում էր Հռոմը։ 
Մակդիր՝ գոռոզ (բնորոշում է ոտքը՝ ընդգծելով շահի հպարտությունն ու ուժը)։

Իշխանը իր ոխերիմ աչքերով նայում էր դեպի սևազգեստ գերիները։ 
Մակդիրներ՝ ոխերիմ, սևազգեստ (բնորոշում են աչքերի վիճակը և գերիների արտաքին տեսքը)։

12. Կետադրի՛ր նախադասությունները։ 

Ու թվացել է ձյունն է մեղավոր որ մորմոքդ ծանրացել է փակվել են դեպի անուրջներ տանող ճանապարհները։

Ճարտարապետի մտքի թռիչքը աշխարհականներին ապշեցնում էր իր ճշգրտությամբ տաճարի արտաքինը իր շքեղությամբ։ 

Ինչու է կյանքը հաճախ այնպիսի չար խաղեր խաղում որ մտածելիս մարդու սրտի մեջ արյունն է պաղում։ 

Ու թվացել է՝ ձյունն է մեղավոր, որ մորմոքդ ծանրացել է, փակվել են դեպի անուրջներ տանող ճանապարհները:

Ճարտարապետի մտքի թռիչքը աշխարհականներին ապշեցնում էր իր ճշգրտությամբ, տաճարի արտաքինը՝ իր շքեղությամբ։

Ինչո՞ւ է կյանքը հաճախ այնպիսի չար խաղեր խաղում, որ մտածելիս մարդու սրտի մեջ արյունն է պաղում:

13. Նախադասությունները դասավորի՛ր տրամաբանական ճիշտ հաջորդականությամբ։ 

1. Դժբախտաբար ,,մարաթոնը,, ուժասպառ արեց նրան։

2. Մի հույն զինվոր Մարաթոնից վազելով գնաց Աթենք՝ բարի լուրը քաղաքացիներին հայտնելու։

3. Ք․ ա․ 490 թվին հույները հաղթեցին Մարաթոնում տեղի ունեցած ճակատամարտում, որն Աթենքից մոտ 42 կմ հեռու էր գտնվում։

4. Խեղճ մարդը հաղթանակի լուրը հայտնելուց հետո գետնին տապալվեց ու մեռավ։ 

3. Ք․ ա․ 490 թվին հույները հաղթեցին Մարաթոնում տեղի ունեցած ճակատամարտում, որն Աթենքից մոտ 42 կմ հեռու էր գտնվում։

2. Մի հույն զինվոր Մարաթոնից վազելով գնաց Աթենք՝ բարի լուրը քաղաքացիներին հայտնելու։

4. Խեղճ մարդը հաղթանակի լուրը հայտնելուց հետո գետնին տապալվեց ու մեռավ։

1. Դժբախտաբար «մարաթոնը» ուժասպառ արեց նրան։

14. Գտի՛ր նախադասության մեջ թույլ տված բառակազմության սխալը։ 

Իմ հաջողությունների համար ես պարտավոր եմ իմ ծնողներին։ 
պարտավոր եմ—պարտական եմ

15. Գտի՛ր նախադասության մեջ թույլ տված քերականական սխալը։ 

Երիտասարդը երկար ու հիացած նայում էր Սարյանի նկարների վրա։ 
նկարների վրա—նկարներին

16. Տրված բառերը տեղադրի՛ր բաց թողնված տեղերում՝ ենթարկելով համապատասխան փոփոխությունների։ 

Անծանոթ մարդկանց ներս գալը ․․․․ անչափ ․․․․․․․․ ․ չիմացավ՝ արդյոք սունկը ․․․․․ կրակի վրա և վազի մոր ․․․․․, թե սունկն էլ հետը տանի։ 

թողնել, տղա, հետև, զարմանալ

Անծանոթ մարդկանց ներս գալը տղային անչափ զարմացրեց. չիմացավ՝ արդյոք սունկը թողնի կրակի վրա և վազի մոր հետևից, թե սունկն էլ հետը տանի։

21.աշխուժություն
22.Տաք աղբյուր
23.կերկերալ
24.աչքը մտցնել

25.սրբվել
26.լավ-վատ
27.զույգերս
28.վերաբերական
29.հասկանալ

30.ամենաթույլ
31.ուզած
32.ձևի պարագա
33.9
34.էր բարձրահասակ /խումբ էր/ զորավար էր
35.-Իսկ քեզ ո՞վ ասաց՝ խմբի ղեկավարը դու ես։