Posted in Երկրաչափություն 9

Խնդիրներ շտեմարանից

1)Հավասարասրուն եռանկյան հիմքին տարված բարձրությունը 8 է, իսկ սրունքը՝ 16:
ա) Գտնել եռանկյան հիմքին առընթեր անկյան աստիճանային չափը: 30
բ) Գտնել եռանկյան մակերեսը: 6√43
գ) Գտնել եռանկյանն արտագծած շրջանագծի շառավիղը:16

2)Հավասարասրուն եռանկյան հիմքին տարված բարձրությունը
10 է, իսկ սրունքը՝ 20:
ա) Գտնել եռանկյան հիմքին առընթեր անկյան աստիճանային չափը:30
բ) Գտնել եռանկյան մակերեսը:100√3
գ) Գտնել եռանկյանն արտագծած շրջանագծի շառավիղը:R=20

3)Հավասարասրուն սեղանի հիմքերը 2 և 18 են, սրունքը` 10:
ա) Գտնել սեղանի բարձրությունը:6
բ) Գտնել սեղանի մակերեսը:60
գ) Գտնել սեղանի անկյունագծի երկարության քառակուսին:200

4)Հավասարասրուն սեղանի հիմքերը 4 և 28 են, սրունքը՝ 13:
ա) Գտնել սեղանի բարձրությունը:5
բ) Գտնել սեղանի մակերեսը:80
գ) Գտնել սեղանի անկյունագծի երկարության քառակուսին:365

5)Հավասարասրուն սեղանի փոքր հիմքը 8 է, բարձրությունը՝ 6
իսկ սուր անկյունը՝ 45°։
ա) Գտնել սեղանի մեծ հիմքը:20
բ) Գտնել սեղանի միջին գիծը:14
գ) Գտնել սեղանի մակերեսը:84

6)Հավասարասրուն սեղանի փոքր հիմքը 10 է, բարձրությունը՝ 6, իսկ սուր անկյունը՝ 45°:
ա) Գտնել սեղանի մեծ հիմքը:22
բ) Գտնել սեղանի միջին գիծը:16
գ) Գտնել սեղանի մակերեսը:96

Posted in Աշխարհագրություն 9

Մարտի 30_Ապրիլի 3

Հայաստանի Հանրապետության առավել հզոր էլեկտրակայանները

Դաս 33;34

Վառելիքաէներգետիկ համալիրը և Մետալուրգիական արդյունաբերությունը

Դասի հղումը

Պատասխանել հարցերը

1.Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում վառելիքաէներգետիկ համալիրը:
Վառելիքաէներգետիկ համալիրը տնտեսության այն ճյուղերի ամբողջությունն է, որը զբաղվում է վառելիքի արդյունահանմամբ, մշակմամբ և էլեկտրաէներգիայի արտադրությամբ ու բաշխմամբ՝ ապահովելով երկրի էներգետիկ պահանջները։

2.Ինչպիսի՞ն է ՀՀ էլեկտրաէներգիայի կառուցվածքը,թվել առավել հզորները:
Հայաստանում էլեկտրաէներգիան արտադրվում է ջերմաէլեկտրակայաններում, ատոմային էլեկտրակայանում, հիդրոէլեկտրակայաններում և վերականգնվող աղբյուրներով։ Ամենահզորներն են Մեծամորի ատոմակայանը, Երևանի և Հրազդանի ջերմաէլեկտրակայանները, ինչպես նաև Սևան-Հրազդան և Որոտան հիդրոէներգետիկ համակարգերը։

3.Ինչպիսի՞ հեռանկարներ ունի ՀՀ վառելիքաէներգետիկ համալիրի զարգացումը:
ՀՀ վառելիքաէներգետիկ համալիրը ունի զարգացման լավ հեռանկարներ՝ հատկապես արևային և քամու էներգիայի ոլորտում, ինչպես նաև նոր ատոմակայանի կառուցման և էներգախնայող տեխնոլոգիաների կիրառման ուղղությամբ, ինչը կնպաստի էներգետիկ անկախության բարձրացմանը։

4.Նշե’լ մետալուրգիայի դերը ՀՀ տնտեսության մեջ:
Մետալուրգիան կարևոր դեր ունի ՀՀ տնտեսության մեջ, քանի որ ապահովում է արդյունաբերության համար անհրաժեշտ հումք, նպաստում է արտահանմանը, ստեղծում է աշխատատեղեր և ապահովում արտարժույթի ներհոսք։

5.Ի՞նչ ենթաճյուղերից է բաղկացած ՀՀ մետալուրգիական արդյունաբերությունը:
ՀՀ մետալուրգիական արդյունաբերությունը բաղկացած է սև և գունավոր մետալուրգիայից, սակայն առավել զարգացած է գունավոր մետալուրգիան՝ պղնձի, մոլիբդենի և ոսկու արտադրությամբ։

6.Բնութագրե’լ ՀՀ մետալուրգիական արդյունաբերության զարգացման բնական և տնտեսական նախադրյալները:
Մետալուրգիայի զարգացման համար Հայաստանում կան նպաստավոր բնական և տնտեսական նախադրյալներ, ինչպիսիք են հանքային հարուստ պաշարները, էներգետիկ ռեսուրսների առկայությունը, աշխատուժը, տրանսպորտային կապերը և արտահանման հնարավորությունները։

Posted in Հանրահաշիվ 9

Հավասարումներ

1)Լուծել հավասարումները․

|x| = 3
x=3;-3
|x| = 9
x=9;-9
|x| = 0
x=0
|x| = -5
լուծում չունի
|x| = 18
x=18;-18
|x| — 2 = 5
x=7;-7
|x| — 5 = — 3
x=2;-2
|x| + 6 = 3
լուծում չունի
|x| — 3 = 3
x=6;-6
|x| + 10 = 5
լուծում չունի
|x + 6| = 0
|x — 5| = 2
x-5=2 x=7
x-5=-2 x=3
|x + 9| = 7
x+9=7 x=-2
x+9=-7 x=-16
|4x — 8| = — 6
լուծում չունի
|5x — 5| = 0
5x-5=0 5x=5 x=1
|x — 5| + 3 = — 4
|x-5|=-7
լուծում չունի
|x + 8| + 3 = 1
|x+8|=-2
լուծում չունի
|2x — 6| — 5 = 3
|2x-6|=8
2x=14
x=7

2)Լուծել հավասարումները․

√(x) = 2
x=4
√(x) = 5
x=25
x=5√(x) = 0
x=0
√(x) — 2 = 6
√(x)=8
x=64
√(x) — 4 = 1
√(x)=5
x=25
√(x) + 4 = 2
√(x)=-2
լուծում չունի
√(x — 2) = 2
x-2=4
x=6
√(x + 3) = 3
x+3=9
x=6
√(x — 8) = — 3
լուծում չունի
√(2x — 5) = 2
2x-5=4
2x=9
x=4,5
√(4x — 4) = 0
4x-4=0
4x=4
x=1
√(3x — 1) = 3
3x-1=9
3x=10
x=10/3
√(2x — 4) = √(x + 2)
2x − 4 = x + 2
2x − x = 2 + 4
x = 6
√(5x + 3) =√(3x — 4)
լուծում չունի
√(2x + 6) = √(x + 2)
լուծում չունի
√(6x — 6) = √(4x — 8)
լուծում չունի
√(4 — x) = √(1 — 2x)
4 − x = 1 − 2x
−x + 2x = 1 − 4
x = −3
4 − (−3) = 7
1 − 2(−3) = 7
√(5x — 5) = √(3x + 6)
5x − 5 = 3x + 6
5x − 3x = 6 + 5
2x = 11
x = 11/2

3)Լուծել հավասարումները․

x — √(x) — 6 = 0
x = 9
2x — 3√(x) — 2 = 0
x = 4
x — 4√(x) — 5 = 0
x = 25
x — 3√(x) + 2 = 0
x = 1, 4
x — √(x) — 12 = 0
x = 16
x — 7√(x) + 10 = 0
x = 4, 25

4)Մարտ ամսվա ֆլեշմոբ

Posted in Հայոց լեզու 9

Գործնական քերականություն

Աշխատանք դասարանում 

1. Լրացրո՛ւ  բաց թողնված տառերը։ 

Աղբակույտ, ամպհովանի, աղբյուր, խաբկանք /բ-պ/ 

Անբիծ,անբասիր, ամփոփել, ամբոխ, անպատճառ /մ-ն/

Տնօրեն, սալորօղի, օդանավ, չոգտվել /օ-ո/ 

Միայն, հեքիաթ, միմյանց, բամիա /իա -յա/ ։ 

2. Գրի՛ր միասին, անջատ կամ գծիկով։ 

Հուշարձան կոթող, հայ ռուսական, փոքր ինչ, մուգ կանաչ, չորսից հինգ, իննսուն ամյա, մանր մունր, սերնդե սերունդ, առ այն, բուժ զննում։ 
Հուշարձան-կոթող (գծիկով՝ երկու գոյականների կապակցություն)
Հայ-ռուսական (գծիկով՝ աշխարհագրական/ազգային հարաբերություն)
Փոքր-ինչ (գծիկով՝ անորոշ դերանվանական բաղադրիչով)
Մուգ կանաչ (անջատ՝ գույնի երանգ նշող բառերը)
Չորսից հինգ (անջատ՝ թվականների կապակցություն)
Իննսունամյա (միասին՝ թվական + հիմք)
Մանր-մունր (գծիկով՝ կրկնավոր բարդություն)
Սերնդեսերունդ (միասին՝ հոլովաձևերով կազմված բարդություն)
Առ այն (անջատ՝ նախդիրով կապակցություն)
Բուժզննում (միասին՝ բաղադրյալ բառ)

3. Նշե՛ք , թե տրված բառերում օ/ո-ն ի՞նչ է արտասանվում։ 

նորաոճ-ո, անձրևորդ-օ, անորակ-օ, փղոսկր-օ։ 

4. Վերականգնե՛ք արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։ 

Ծաղկաշղթա- ծաղիկ — ա — շղթա, ի-ն սղվել է
կենդանական- կենդանի — ական, ի-ն սղվել է
հոգյակ- հոգի — ակ, ի դարձել է յ
գլխավոր-գլուխ — ավոր, ու-ն սղվել է
փախստական-փախուստ — ական, ու-ն սղվել է
գունավոր-գույն — ավոր, յ-ն սղվել է
սառցահատ-սառույց — ա — հատ, ույ-ը սղվել է
մատենադարան- մատյան — ա — դարան, յա-ն դարձել է ե
գերություն-գերի — ություն, ի-ն սղվել է
մանրախնդիր-մանր — ա -խնդիր, այստեղ ը գաղտնավանկի սղում է տեղի ունեցել։ 

5. Գրե՛ք  տրված տառակապակցությունների թվային արժեքները։ 

Ժե-15,  իա-21, մլ-230, ժթ-19

6. Ընդգծե՛ք տրված նախադասությունների ենթական և ստորոգյալը։ 

Առակագրությունն ունեցել է բանահյուսական ծագում։

Մխիթար Գոշն օգտվել է նաև Եզոպոսի առակներից։

Դավիթը չի կոտորում  Մսրա Մելիքի զորքին։ 

Տարբեր գլուխներում առաջ է քաշվում մեղքերից մաքրվելու, ապաշխարելու գաղափարը։ 

7. Տրված թվականների դիմաց գրիր տեսակը։ 

Վեցերորդ-դասական թվական, մեկ երրորդ-կոտորակային թվական, հազարական-բաշխական թվական, քսաներեք-քանակական թվական, ութական-բաշխական թվական, վեց-վեց-բաշխական թվական(կրկնաոր)։

8.  Գրի՛ր տրված բառերի բացատրությունը։ 

Խորշակ-Տաք քամի, տոթաքամի, ահ-Վախ, երկյուղ, մեգ-Մառախուղ, մշուշ, խրթին-Բարդ, դժվարլուծելի, արտևանունք-Թերթերունք, թարթիչ,։ 

9. Գրե՛ք մեկ բարդ համադասական նախադասություն։ 
Արևը մայր մտավ հորիզոնում, և լեռների կատարներին իջավ երեկոյան խաղաղությունը։

10.  Ո՞րն է տրված նախադասության քերականական և տրամաբանական շարունակությունը։ 

Եթե քրքրենք այդ միության հաշվեմատյանները, հետաքրքիր տեղեկություններ կգտնենք, 

Ա․ բայց այսօր էլ չենք հասցնի, 

Բ․ բայց մենք այդ հնարավորությունը չունենք, 

Գ․ ես վաղուց եմ այդ մասին մտածում։ 

11. Նշի՛ր համեմատությունները։ 

Նա լաց էր լինում աղիողորմ, հետո շունչը պահում էր, ինչպես ջրասուզակը ջրում։ 

Բացում էր աչքերը, որոնք կապույտ էին պայծառ երկնքի պես։

Նայում էր ծովին, որը հասուն արտի նման փռվել էր ընդարձակ տեսադաշտում։ 

12. Կետադրի՛ր նախադասությունները։ 

Հուր ու բոց էր թափվում Վանի հրդեհից խուճապահար բնակիչների գլխին։

Քաղաքը հրդեհի էին մատնել Վահան Մամիկոնյանի և Մերուժան Արծրունու՝ Պարսկաստանից բերած զորագնդերը։ 

Ականջը նրա բյուրեղյա նվագին՝ Լիլիթը նայում էր դրախտի աստղազարդ երկնքին։ 

Այս մտքով ոգևորվելով՝ Սմբատն իր մեջ զգում էր մի անսովոր եռանդ։ 

13. Նախադասություններն դասավորի՛ր տրամաբանական ճիշտ հաջորդականությամբ։ 

1. Մարսի վրա քարը շատ երկաթ է պարունակում, իսկ երկաթը ժանգոտվելով կարմրում է։

2. Այստեղ գետինը ծածկված է կարմիր , փոշոտ հողով, որը, քամիներից օդ բարձրանալով, դառնում է վարդագույն ամպեր։ 

3. Մարսը հաճախ անվանում են ,,Կարմիր մոլորակ,,։

4. Ավելի հարմար կլիներ Մարսն անվանել ,,Ժանգոտ մոլորակ,,։ 
3,2,1,4

14. Գտի՛ր նախադասության մեջ թույլ տված բառագործածության սխալը և ուղղի՛ր։ 

Մենք երախտապարտ ենք այն անշահախնդիր բժշկից, ով փրկեց մեր հարազատի կյանքը։ 
Բժշկից — բժշկին

15. Գտի՛ր նախադասության մեջ թույլ տված քերականական սխալը և ուղղի՛ր։ 

Ներկաներից մի մասը խիստ զարմացած էր։ 
զարմացած էր — զարմացած էին

16. Տրված բառերը տեղադրի՛ր բաց թողնված տեղերում՝ ենթարկելով համապատասխան փոփոխությունների։ 

Տե՛ր, ․․․․․․ նրանց, ովքեր դատում են մեզ,  ․․․․․․․․․․․․․․․․․․․  նրանց դեմ, ովքեր ահա մարտնչում են  ․․․․․․․ դեմ, քո զենքով ու  ․․․․․․․․․․ օգնի՛ր մեզ։ 

 հավատ, կռվի ելնել, ես, դատել 

դատիր, կռիվ ելիր, իմ, հավատով

Posted in Русский 9

Ваше отношение к войне, люди на войне и в мире.

Война — это боль. Это слёзы матерей и тишина в домах, где больше никто не смеётся.

На войне люди быстро взрослеют. Вчерашние дети становятся солдатами, забывают про мечты и учатся просто выживать. Они скучают по дому, по мирному небу, но часто уже не могут туда вернуться.

Особенно тяжело вспоминать Арцахскую войну. Сколько молодых жизней оборвалось… Сколько матерей до сих пор ждут своих сыновей. Эта боль живёт в сердцах людей и не исчезает.

А в мире всё по-другому. Там дети смеются, люди строят будущее и не боятся завтрашнего дня. Поэтому мир — это самое ценное, что у нас есть. Его нужно беречь.

Posted in Գրականություն 9

ԹԱԳԱԴՐՈՒՄ, ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՐԴԻ ԵՐԳ

Շիրազ

ԹԱԳԱԴՐՈՒՄ
Հոգիս արթնացավ հարավի բույրից,
Ինձ է դուրս կանչում զեփյուռը նրա,
Ձյունն էլ արևի ջահել համբյուրից
Ուրախ լալիս է դաշտերի վրա:
Ելնեմ, ծաղկումն է ձնծաղիկների,
Ձյունից ինձ նայող աչքերն համբուրեմ,
Գնամ հետևից ծիծեռնակների,
Նրանց հետ հետ գամ, գարունը բերեմ.
Բարձրանամ կապույտ գահը լեռների՝
Արևն իբրև թագ իմ գլխին առնեմ,
Հագնեմ ծիրանին արշալույսների,
Գարնան թագավոր ինձ թագադրեմ,
Եվ հրովարտակ արձակեմ մի խիստ,
Որ աղբյուրները հավերժ կարկաչեն,
Որ ծաղկեն լեռներն իմ արևանիստ,
Որ ծով դաշտերը հավերժ կանաչեն,
Որ գարունները գան ու չգնան,
Որ հավերժանան զմրուխտ դրախտով,
Որ բեկվի իմ դեմ խորհուրդը մահվան,
Որ մարդը ցնծա հավերժի բախտով:
Եվ ես երջանիկ կլինեմ այնժամ,
Եվ գուցե այնժամ ես մահը սիրեմ,
Երբ անմահ լինեմ, երբ հավերժանամ,
Երբ գարունները ողջ թագավորեմ…

Առաջադրանքներ

1․ Ի՞նչն է արթնացնում բանաստեղծական հերոսի հոգին։
Հերոսի հոգին արթնացնում է գարնան բույրը, հարավի զեփյուռը, արևի ջերմությունը և բնության զարթոնքը։

2.Ի՞նչ է նշանակում «գարնան թագավոր ինձ թագադրեմ» տողը։
Սա նշանակում է, որ հերոսը ցանկանում է դառնալ գարնան տերը, իշխել բնությանը, լինել կյանքի, գեղեցկության ու վերածննդի խորհրդանիշ։

3.Ինչպիսի՞ տրամադրություն է ստեղծվում բնության նկարագրությամբ։
Ստեղծվում է ուրախ, թեթև, հույսով լի և կենդանի տրամադրություն։

4.Ի՞նչ է ցանկանում փոխել հերոսը աշխարհում։
Նա ցանկանում է, որ
մահը չիշխի աշխարհի վրա
գարունը միշտ մնա
բնությունը միշտ ծաղկի
մարդիկ լինեն երջանիկ

5.Ինչպիսի՞ աշխարհ է նա պատկերացնում։
Նա պատկերացնում է հավերժ գարնան, գեղեցկության, խաղաղության և անմահության աշխարհ։

6.Պատկերացրու, որ դու ևս հրովարտակ ես արձակում։ Ի՞նչ կփոխեիր աշխարհում։
Ես կասեի, որ
բնությունը միշտ պահպանվի և լինի մաքուր
մարդիկ երբեք չկռվեն
բոլորը ապրեն խաղաղությամբ
ոչ ոք չլինի միայնակ կամ տխուր

7.Նկարագրի՛ր գարունը՝ օգտագործելով բանաստեղծության պատկերները։
Գարունը գալիս է մեղմ զեփյուռով, արևի ջերմ համբույրով հալեցնում է ձյունը, ծաղկեցնում է դաշտերը, ձնծաղիկները բացում են իրենց աչքերը, թռչունները վերադառնում են, և աշխարհը լցվում է կյանքով ու ուրախությամբ։

Հովհաննես Շիրազ
ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՐԴԻ ԵՐԳ
Աչքերիս մեջ գարնան օրեր,
Ճամփես բախտիս սաերն ի վեր,
Ելնում են ես քարերն ի վեր,
Ելնում են ես սարերն ի վեր,
Քարեր, սարեր, դարերն ի վեր:
Բախտս աստղերն են վեր պահել,
Ջահել եմ ես ու ձիս ջահել,
Չեմ նկատում քարեր ճամփիս,
Չեմ նկատում սարեր ճամփիս,
Քարեր, սարեր, դարեր ճամփիս:
Շանթն է բեկվում ճակտիս վրա,
Մահ՝ չգիտեմ՝ կա՞, թե՞ չկա,
Ելնում եմ ես ահերն ի վեր,
Ելնում եմ ես մահերն ի վեր,
Ահեր, մահեր, ջահերն ի վեր:
Աչքերիս մեջ գարնան օրեր,
Ճամփես դեպի աստղերն անմեռ՝
Ինձ ելնելու քարեր կան դեռ,
Ինձ ելնելու սարեր կան դեռ,
Քարեր, սարեր, դարեր կան դեռ…

Առաջադրանքներ

1.Ի՞նչ ճանապարհի մասին է խոսվում ստեղծագործության մեջ։
Խոսվում է կյանքի դժվար ճանապարհի մասին՝ լի խոչընդոտներով, պայքարով և հաղթանակով։

2.Ի՞նչ է նշանակում «աչքերիս մեջ գարնան օրեր» արտահայտությունը։
Սա նշանակում է հույս, հավատ, երիտասարդություն և պայծառ ապագայի սպասում։

3.Ի՞նչ գաղափար է արտահայտում բանաստեղծությունը։ 
Բանաստեղծությունը արտահայտում է պայքարի, ուժի, առաջ գնալու և երբեք չհանձնվելու գաղափարը։

4. Արդյո՞ք այս բանաստեղծությունը միայն անցյալի մասին է, թե՞ նաև ներկայի և ապագայի։
Այն վերաբերում է ոչ միայն անցյալին, այլ նաև ներկային և ապագային, որովհետև ժողովրդի պայքարը և առաջ գնալու ձգտումը միշտ շարունակվում է։

Posted in Կենսաբանություն 9

Մուտացիա

  1. Ի՞նչ է մուտացիան։
    ա) Բջջի բաժանում
    բ) Գենետիկական նյութի փոփոխություն
    գ) Սպիտակուցների սինթեզ
    դ) Էներգիայի արտադրություն
  2. Մուտացիաները կարող են առաջանալ՝
    ա) Միայն արտաքին գործոններից
    բ) Միայն ներքին գործոններից
    գ) Ներքին և արտաքին գործոններից
    դ) Չեն առաջանում
  3. Ո՞րն է գենային մուտացիայի օրինակ։
    ա) Քրոմոսոմների թվի փոփոխություն
    բ) ԴՆԹ-ի նուկլեոտիդների հաջորդականության փոփոխություն
    գ) Օրգանիզմի ձևի փոփոխություն
    դ) Բջջի մահ
  4. Ո՞րն է քրոմոսոմային մուտացիա։
    ա) Գենի կառուցվածքի փոփոխություն
    բ) Քրոմոսոմների կառուցվածքի փոփոխություն
    գ) Սպիտակուցի փոփոխություն
    դ) ՌՆԹ-ի քանակի փոփոխություն
  5. Գենոմային մուտացիան կապված է՝
    ա) Գենի կառուցվածքի փոփոխության հետ
    բ) Քրոմոսոմների թվի փոփոխության հետ
    գ) Սպիտակուցի կառուցվածքի հետ
    դ) Բջջի չափի փոփոխության հետ
  6. Ո՞ր գործոններն են առաջացնում մուտացիաներ։
    ա) Մուտագեններ
    բ) Վիտամիններ
    գ) Ֆերմենտներ
    դ) Հորմոններ
  7. Մուտագենների օրինակ է՝
    ա) Ջուր
    բ) Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներ
    գ) Թթվածին
    դ) Գլյուկոզա
  8. Ո՞ր մուտացիաներն են փոխանցվում սերունդներին։
    ա) Սոմատիկ
    բ) Սեռական բջիջներում առաջացած
    գ) Մկանային բջիջներում առաջացած
    դ) Մաշկի բջիջներում առաջացած
  9. Մուտացիաները կարող են լինել՝
    ա) Միայն վնասակար
    բ) Միայն օգտակար
    գ) Վնասակար, օգտակար և չեզոք
    դ) Միայն չեզոք
  10. Ո՞րն է մուտացիաների դերը։
    ա) Չունեն նշանակություն
    բ) Նվազեցնում են բազմազանությունը
    գ) Ապահովում են գենետիկական բազմազանություն
    դ) Դադարեցնում են զարգացումը
Posted in Քիմիա 9

Մարտի 30-ից ապրիլի

Պատրաստվել Մարտ ամսվա գնահատմանը(բանավոր)

  1. Ի՞նչ տարրեր են մտնում ազոտի ենթախմբի մեջ (V խումբ)։
  2. Որո՞նք են այդ տարրերի ընդհանուր հատկությունները։
  3. Ինչպիսի՞ օքսիդացման աստիճաններ կարող է ունենալ ազոտը։
  4. Ինչո՞ւ ազոտը համարվում է իներտ գազ սովորական պայմաններում։
  5. Ի՞նչ տարբերություն կա ազոտի և ֆոսֆորի հատկությունների միջև։
  6. Ի՞նչ է ամոնիակը և ինչպիսի՞ հատկություններ ունի։
  7. Ի՞նչ է ազոտական թթուն (HNO₃) և որտեղ է կիրառվում։
  8. Ասա ազոտո,ֆոսֆորի էլեկտրոնային բանաձևը։
  9. Գրեք ամոնիակի ստացման ռեակցիայի հավասարումը։
  10. Ինչպե՞ս կարելի է լաբորատորիայում ստանալ ազոտ։
  11. Գրեք ազոտի և թթվածնի փոխազդեցության ռեակցիան։
  12. Հաշվեք՝ քանի մոլ ամոնիակ կստացվի, եթե օգտագործենք 1 մոլ ազոտ (իդեալական պայմաններում)։
  13. Ինչպիսի՞ ռեակցիա է տեղի ունենում ազոտական թթվի և մետաղների միջև
  14. Ի՞նչ կարևոր կենսաբանական նշանակություն ունի ազոտը։
  15. Որտե՞ղ է կիրառվում արսենը։Ինչպիսի՞ հատկություններ ունի մետաղական թե ոչ մետաղական։
  16. Ինչպիսի՞ օքսիդներ են առաջացնում այս ենթախմբի տարրերը:Ասա մի քանի օրինակ:

1. Ի՞նչ տարրեր են մտնում ազոտի ենթախմբի մեջ (V խումբ)
Ազոտի ենթախումբ (V խումբ) են՝ ազոտ (N), ֆոսֆոր (P), արսեն (As), անտիմոն (Sb), բիսմուտ (Bi)

2. Որո՞նք են ընդհանուր հատկությունները
ունեն արտաքին շերտում 5 էլեկտրոն
կարող են ընդունել կամ տալ էլեկտրոններ
առաջացնում են միացություններ տարբեր օքսիդացման աստիճաններով
ունեն ոչ մետաղականից դեպի մետաղական հատկությունների փոփոխություն վերևից ներքև

3. Ինչպիսի՞ օքսիդացման աստիճաններ ունի ազոտը
-3, -2, -1, 0, +1, +2, +3, +4, +5

4. Ինչո՞ւ ազոտը իներտ է սովորական պայմաններում
քանի որ ունի շատ ամուր N≡N եռակի կապ, որը դժվար է քանդվում

5. Տարբերությունը ազոտի և ֆոսֆորի միջև
ազոտը գազ է և ակտիվ չէ
ֆոսֆորը պինդ է և ավելի ակտիվ
ֆոսֆորը հեշտ է միացություններ առաջացնում

6. Ի՞նչ է ամոնիակը և հատկությունները
ամոնիակը NH₃ է
գազ է սուր հոտով
լավ լուծվում է ջրում
թույլ հիմք է

7. Ի՞նչ է ազոտական թթուն (HNO₃) և կիրառումը
ուժեղ թթու է
օգտագործվում է պարարտանյութերի, պայթուցիկների արտադրությունում

8. Էլեկտրոնային բանաձևեր
ազոտ՝ 1s² 2s² 2p³
ֆոսֆոր՝ 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p³

9. Ամոնիակի ստացման ռեակցիա
N₂ + 3H₂ → 2NH₃

10. Լաբորատորիայում ազոտ ստանալը
ամոնիումի աղերի քայքայումից կամ օդից թթվածինը հեռացնելով

11. Ազոտի և թթվածնի ռեակցիա
N₂ + O₂ → 2NO (բարձր ջերմաստիճանում)

12. Քանի մոլ ամոնիակ կստացվի 1 մոլ ազոտից
ստացվում է 2 մոլ NH₃

13. Ազոտական թթվի և մետաղների ռեակցիա
տեղի է ունենում օքսիդավերականգնման ռեակցիա
ստացվում են աղեր և ազոտի օքսիդներ

14. Ազոտի կենսաբանական նշանակությունը
մտնում է սպիտակուցների, ԴՆԹ-ի կազմի մեջ
կարևոր է բույսերի աճի համար

15. Արսենի կիրառումը և հատկությունները
կիրառվում է էլեկտրոնիկայում, բժշկությունում
կիսամետաղ է (ունի և մետաղական, և ոչ մետաղական հատկություններ)

16. Ինչպիսի՞ օքսիդներ են առաջացնում
առաջացնում են թթվային, ամֆոտեր և երբեմն հիմնային օքսիդներ

օրինակներ՝
N₂O₅՝ թթվային
P₂O₅՝ թթվային
As₂O₃՝ ամֆոտեր

Posted in Գրականություն 9

 ,,Արտիստը,,

Կարդացե՛ք Շիրվանզադեի ,,Արտիստը,, ստեղծագործությունն ամբողջությամբ և պատասխանե՛ք հարցերին։ 
Առաջադրանքներ

1. Անհասկանալի բառեր և բացատրություն
Տեքստում հանդիպում են մի շարք բառեր, որոնք կարող են անհասկանալի լինել։
հուշարար՝ թատրոնում դերասաններին խոսքը հիշեցնող մարդ
բարիտոն՝ տղամարդու միջին ձայն
կոնտրալտո՝ կանացի ցածր ձայն
մելամաղձիկ՝ տխուր, թախծոտ
սինյորա՝ տիկին
սինյորինա՝ օրիորդ
գրանտ՝ ազնվական, հպարտ մարդ

2. Միջավայրի նկարագրություն
Պատմողը հայտնվում է Օդեսայում՝ մի բազմազգ, աղմկոտ, բայց շատ ջերմ միջավայրում։ Տունը լի է տարբեր ազգերի մարդկանցով՝ հատկապես իտալացիներով։ Բոլորը միասին ճաշում են, երգում, նվագում, պարում։ Տիրում է ուրախ և ընկերական մթնոլորտ, որտեղ մարդիկ հեշտությամբ մտերմանում են։ Դա արվեստով լցված միջավայր է, որտեղ երաժշտությունն ու ծիծաղը միավորում են մարդկանց։

3. Լևոնը՝ ըստ պատմողի
Պատմողը Լևոնին տեսնում է որպես նիհար, գունատ, բայց շատ գեղեցիկ և նուրբ դիմագծերով պատանի։ Նրա աչքերում կա թախիծ, բայց միաժամանակ՝ գրավչություն։ Նա անմիջապես համակրում է նրան և զգում, որ Լևոնը առանձնահատուկ է։

4. Լևոնը՝ ըստ հարևանների
Հարևանները Լևոնին համարում են իսկական արտիստ։ Նրանք ասում են, որ նա արվեստը սիրում է ամբողջ էությամբ։ Նրան բնութագրում են որպես հպարտ, բայց նաև բարի ու հեզ տղա։ Բոլորը սիրում են նրան և գնահատում նրա տաղանդը։

5. Լևոնի հոր մասին և վերաբերմունք
Լևոնի հայրը եղել է թատրոնի վարսավիր և մեծ սիրով էր կապված արվեստին։ Նա սիրահարվել է մի երգչուհու, բայց այդ սերը դարձել է նրա դժբախտության պատճառը։ Նրան ծաղրել են, և նա սկսել է հարբել, կորցրել է աշխատանքը և մահացել հիվանդությունից։ Նա խղճալի կերպար է, բայց նաև թույլ, որովհետև չկարողացավ պայքարել իր կյանքի համար։

6. Լևոնը՝ ըստ մոր պատմածի
Լևոնը փոքր տարիքից դժվար կյանք է ունեցել։ Նա տարբեր աշխատանքներ է փորձել, բայց չի մնացել ոչ մի տեղ, որովհետև միշտ ձգտել է դեպի թատրոն։ Նա դարձել է աֆիշներ բաժանող և ամբողջ ժամանակը անցկացնում է թատրոնում։ Նա բարի է, հեզ, աշխատասեր և շատ է սիրում արվեստը։

7. Վերնագիր
Լևոնը և նրա ծանր ճակատագիրը

8. Լևոնի բնութագիրը ըստ հատվածների
Լևոնը սոցիալապես անապահով է, որովհետև ապրում է փոքր, խեղճ սենյակում, հնամաշ պայմաններում։
Նա համարձակ է, որովհետև փախել է արհեստանոցից և ընտրել իր ճանապարհը։
Նա արվեստասեր է, որովհետև միշտ թատրոնում է և չի բաց թողնում ներկայացումները։
Նա ունի երաժշտական և դիտողական ձիրք, որովհետև շփվում է արտիստների հետ, սովորում նրանցից և հասկանում արվեստը։

Posted in Русский 9

Как я преодолеваю трудности. Мои универсальные советы.

Каждый человек сталкивается с трудностями. Иногда они кажутся слишком большими, и хочется просто сдаться. Но я стараюсь не опускать руки.

Когда мне тяжело, я сначала успокаиваюсь и стараюсь понять проблему. Я делю её на маленькие части — так становится легче. Потом начинаю действовать постепенно, шаг за шагом.

Очень важно не оставаться одному. Я делюсь своими переживаниями с близкими, и их поддержка помогает мне идти дальше. Также я стараюсь верить в себя, даже если не всё получается сразу.

Мои универсальные советы простые: не паниковать, не сдаваться и всегда искать выход. Любая трудность делает нас сильнее, если мы не боимся с ней бороться.