Month: Դեկտեմբեր 2025

Posted in Հանրահաշիվ 9

ԲԱԶՄԱՆԴԱՄՆԵՐԻ ԲԱԺԱՆՈՒՄԸ

Posted on by shushan5

1)Գրե՛ք բազմանդամի կատարյալ տեսքը, որոշեք կարգը, ավագ անդամն ու ազատ անդամը․

ա)7, 3×7 ազատ անդամ չունի
բ)3, 16a3 ազատ անդամ չունի
գ)2, 8×2, 7
դ)3, 4×3, ազատ անդամ չունի
ե)2, 10y2, ազատ անդամ չունի
զ)4, -6×4, ազատ անդամ չունի
է)4, 2×4, ազատ անդամ չունի
ը)3, 4×3 ազատ անդամ չունի

2)P(x) բազմանդամը բաժանե՛ք Q(x)-ին: Գտե՛ք քանորդն ու մնացորդը.

ա)2x+1, 2մն
բ)2×2+3x-7, -5մն
գ)1, 2մն
դ)5x, 9մն
ե)2x-3/2, x+1,5մն
զ)-11x+10, 3x-5մն

3)Պարզեցրե՛ք արտահայտությունը.

ՀՈՒՇՈՒՄ. համարիչն առանց մնացորդի բաժանվում է հայտարարին։

ա)x-3
բ)4x+7
գ)2a-3
դ)x2+3x
ե)y3-3y2+6y-4
զ)2×3+x+1

Posted in Ընտրությամբ քերականություն

Աբադանից մինչև Գոբիի անապատ

Posted on by shushan5

Վերլուծություն

Տեքստում բացատրվում է երկու հին բառի՝ ապատ և անապատ իմաստը և դրանց օգտագործումը գրականության մեջ։ «Ապատ»-ը նշանակում է շեն, բարգավաճ, բնակեցված վայր, իսկ «անապատ»-ը՝ նրա հականիշը, այսինքն՝ ամայի, դատարկ տեղ։ Թեև «ապատ» բառը այսօր գրեթե չենք օգտագործում, այն ժամանակին տարածված է եղել և նույնիսկ հանդիպում է պատմական գրքերում։

Բանաստեղծներ Ա. Իսահակյանն ու Հ. Շիրազը այս բառերը օգտագործում են փոխաբերական իմաստով։ Նրանք հակադրում են «ապատ»-ը և «անապատ»-ը՝ ցույց տալու համար մարդու ներքին աշխարհը։ Իսահակյանը ասում է, որ մարդը կարող է իրեն ծանր և մոլորված զգալ անկախ այն բանից, թե որ միջավայրում է՝ գեղեցիկ ու ծաղկուն տեղո՞ւմ, թե՞ ամայի վայրում։ Շիրազն էլ նույն հակադրությամբ բացում է իր հերոսի հոգեկան վիճակը։ Այսպիսով՝ երկու բառերը դառնում են հոգեվիճակի նկարագրության միջոց։

Տեքստը նաև բացատրում է բառի ծագումը։ «Ապատ»-ը հայերեն չէ, այն միջին պարսկերենից է գալիս՝ apat/abad ձևից։ Այդ «աբադ» ձևը հետագայում դարձել է շատ քաղաքների անունների մաս՝ Աբադան, Իսլամաբադ, Ջելալաբադ և այլն։ Այսինքն՝ «աբադ» վերջավորությունը միշտ կապ ունի շեն վայրերի հետ։

Եզրակացությունը այն է, որ «ապատ» և «անապատ» բառերը միայն սովորական բառեր չեն․ դրանք մեր լեզվում ու գրականության մեջ կարևոր դեր ունեն, քանի որ դրանց միջոցով հնարավոր է ստեղծել բացահայտ հակադրություն՝ շենություն և ամայություն, որն օգնում է ավելի խոր ներկայացնել մարդու զգացմունքներն ու մտքերը։

Posted in Русский 9

Ф.Достоевский. Мальчик у Христа на елке

Posted on by shushan5

Рассказ (читать онлайн)

Вопросы:
1.Опишите условия жизни мальчика. Какую роль в его трагедии играет равнодушие большого города?

Мальчик живёт в холоде, голоде и нищете, один на улице.
Город равнодушен: люди проходят мимо, никто не помогает, и это приводит к его гибели.

2. Какова функция образов, которые мальчик видит на улице: нарядная ёлка в доме, дамы, прохожие? Почему он их видит, но не может стать их частью?

Он видит богатые дома, ёлки и нарядных людей, но остаётся вне этого мира, потому что он бедный и никому не нужный. Эти картины подчёркивают разницу между роскошью и его жизнью.

3. Почему мальчик, замерзая, сначала видит свою мать, а затем — Ёлку Христа? Что символизируют эти видения?

Он вспоминает мать, потому что это единственный человек, который его любил.
Ёлка Христа — символ тепла, добра и места, где его наконец принимают.

4. В чём заключается критика «сытого» и «праздничного» общества, которую Достоевский вкладывает в рассказ?

Достоевский показывает, что богатое и празднующее общество не замечает страдания бедных. Праздник идёт, но дети умирают рядом.

5. Какова главная авторская мысль? Что Достоевский хотел сказать читателю этим рассказом?

Главная идея — без милосердия люди становятся жестокими. Нужно видеть чужую боль и помогать.

Сопоставление (Дополнительно)

1.Сравните образ и судьбу мальчика с образом Девочки со спичками Андерсена. В чём сходство их социального положения и финала?

2.Чем «Мальчик у Христа на ёлке» отличается от традиционных, «счастливых» рождественских рассказов (например, О. Генри)?

Мальчик у Достоевского и девочка у Андерсена похожи тем, что оба живут в нищете, брошены обществом и умирают на улице от холода. Люди вокруг остаются равнодушными, и именно это равнодушие становится причиной их гибели.

Оба ребёнка перед смертью видят утешающие видения: девочка — тёплый дом, еду и бабушку, мальчик — свою мать и светлую Ёлку Христа. Эти видения символизируют любовь и тепло, которых дети не получили в реальной жизни.

Различие в том, что Андерсен делает акцент на мечтах девочки и её жажде тепла, а Достоевский — на социальной и духовной проблеме. В его рассказе более ясно выражена критика общества, которое празднует, но не замечает страдания ребёнка. Финал у Достоевского более религиозный и нравственный.

Таким образом, оба произведения показывают жестокость мира по отношению к детям, но у Достоевского сильнее звучит мысль о моральной ответственности людей.

    Posted in Հայոց լեզու 9

    Լրացուցիչ/տնային աշխատանք

    Posted on by shushan5

    01-05.12.2025

    1. Լրացնել բաց թողնված տառերը և կետադրել։ 

    Ագուլիսի փողոցներն ու հրապարակները լցվել էին մարդկային խառնիճաղանջ բազմությամբ։ Թափառական խաշնարածները խայտաբղետ հագուստներով ու զենքերով լցվել էին ամենուրեք։ Զարմանքով անթաքույց հիացմունքով էին նայում նրանք քաղաքի մեծահարուստ վաճառականների պալատներին, տասնմեկ վանքերի վեղարածածկ գմբեթներին շուկայի անհատնում բարիքներին ակնեղենի ու մետաքսի կրպակներին։ Երբեմնի անըստգյուտ քաղաքը որտեղ արգելված էր անասուն պահել կառք անգամ թույլ չէին տալիս մտնել փողոցները ապականվեց ձիերի ու ջորիների  անտեղությունից ողողվեց անմեղ մարդկան արյամբ։ 

    Գեղեցիկ ու հարուստ էր Ագուլիսը։ Լինելով մի խոր կիրճի մեջ երեք կողմից գոտևորված էր ժայռակոփ պարիսպներով։ Բայց էր միայն Արաքս գետի կողմը որը որը պատած էր խառնախիտ այգիներով և մի հզոր ամրակուռ պարսպով։ 

    Քաղաքից փոքր-ինչ դուրս  ձորալանջին սիգապանծ  վեր էր խոյանում Թովմա առաքյալի  հնությունից մամռակալած վանքը։ Տաճարի դուռը զարդարված էր փղոսկրյա դրասանգներով իսկ գմբեթին շողշողում էր ոսկե քանդակազարդ խաչը։ Պակաս շքեղ չէին մյուս վանքերը ու տաճարները։ Քաղաքի նեղ փողոցներով  քարե առվակների միջոցով գիշերուզօր քչքչալով վազում էին սառնորակ ջրերը որոնք ոռոգում էին քաղաքի այգիները։  

    2. Բացատրիր բառերը՝ խանիճաղանջ, խաշնարած, խայտաբղետ, անթաքույց, վեղարածածկ, ակնեղեն, կրպակ, կիրճ, խառնիխուռն, ամրակուռ, սիգապանծ, դրասանգ։ 

    Հասարակ ժողովրդի ստորին խավ, հովիվ, գույնզգույն, չթաքնված, զանգակատան գլխի կոնաձև ծածկ, թանկագին քարեր, փոքրիկ խանութ, լեռնանցք, խառնաշբոթ, ամուր կոփած/պինդ, հպարտ, ծաղկաշղթա

    3. Բառակազմորեն վերլուծի՛ր հետևյալ բառերը՝ մարդկային, բազմություն, մեծահարուստ, ակնեղեն, մետաքսյա, հնություն, սառնորակ։ 

    մարդ+ային-արմատ+ածանց

    բազում+ություն-արմատ+ածանց

    մեծ+ա+հարուստ-արմատ+հոդակապ+արմատ

    ակն+եղեն-արմատ+ածանց

    մետաքս+յա-արմատ+ածանց

    հին+ություն-արմատ+ածանց

    սառը+որակ-արմատ+արմատ

    4. Ներգործական կառուցվածքի նախադասությունները դարձնել կրավորական։ 

    Իրիկնային ամպրոպաբեր ամպերը արագորեն պատում են երկինքը։

    Երկինքը արագորեն պատվում էր իրիկնային ամպրոպաբեր ամպերից:
    Լուսնի կաթնագույն շողերը լուսավորեցին գետ արծաթազօծ գոտին։

    Գետի արծաթազօծ գոտին լուսավորվեց լուսնի կաթնագույն շողերից:
    Հարյուրավոր էլեկտրական լամպեր լուսավորում էին հովտի երկայնքը։

    Հովիտի երկայնքը լսավորվում էր հարյուրավոր էլեկտրական լամպերից:
    Անավարտ հուշարձանի շինարարությունն ավարտում է որդին։

    Անավարտ հուշարձանի շինարարությունն ավարտվում է որդուց։

    Երերկոյան ոստիկանությունը շրջապատել էր սրճարանը։

    Սրճարանը շրջապատվել էր երեկոյան ոստիկանության կողմից:
    Գնդիկախաղի սեղանը նրանք դրել էին դահլիճի ուղիղ կենտրոնում։

    Գնդիկախաղի սեղանը դրվել էր դահլիճի ուղիղ կենտորնում նրանց կողմից:

    1. Կրավորական կառուցվածքի նախադասությունները վերածել ներգործական կառուցվածքի նախադասության։ 

    Երկինքը պատռվեց հազար միլիմետրանոց թնդանոթի պայթյունից։

    Հազար միլիմետրանոց թնդանոթի պայթյունը երկինքը պատռեց:
    Ողջ բուսական և կենդանական աշխարհը ոչնչացվել էր սառնամանիքից։

    Սառնամանիքը ոչնչացրել էր ողջ բուսական և կենդանական աշխարհը:
    Նիհարությունից անճանաչելիորեն սրվել էր նրա դեմքը։

    Նիհարությունը անճանաչելիորեն սրել էր նրա դեմքը:
    Նա հուզվում էր ամենաչնչին բաներից։

    Ամենաչնչին բաները հուզում էին նրան:
    Վաչեի սպանությունը դրդված էր միայն չարությունից ու նախանձից։

    Միայն չարությունն ու նախանձն էի դրդել Վաչեի սպանությանը:
    Նրա մտքի ընթացքը խախտվեց ջղային մի սարսուռից։ 

    Նրա մտքի ընթացքը խախտեց ջրային սարսուռից:

    Posted in Երկրաչափություն 9

    Հատվող լարերի հատկությունը

    Posted on by shushan5

    1)AB և CD հատվածները հատվում են M կետում այնպես, որ MA = 7 սմ, MB = 21 սմ, MC = 3 սմ և MD = 16 սմ: A, B, C և D կետերը գտնվու՞մ են, արդյոք, միևնույն շրջանագծի վրա։

    7*21≠16*3

    Ոչ

    2)Շրջանագծի երկու լարեր հատվում են: Մի լարի հատվածները հավասար են 24 սմ և 14 սմ, իսկ մյուս լարի հատվածներից մեկը`28 սմ: Գտեք երկրորդ լարի երկարությունը:

    14*24/28=12

    3)Երկու իրար հատող լարերից մեկը տրոհված է 48 մ և 3 մ հատվածների, իսկ մյուսը` կիսվում է։ Որոշեք երկրորդ լարի երկարությունը։

    3*48=x2

    x2=144

    x=12

    Լար=12*2=24

    4)Երկու իրար հատող լարերից մեկը տրոհված է 12 մ և 18 մ հատվածների, իսկ երկրորդը` 3 : 8 հարաբերությամբ։ Որոշեք երկրորդ լարի երկարությունը։

    24x=216

    x2=9

    x=3

    Լար=3*(3+8)=33

    5)Իրար հատող երկու լարերից առաջինը 32 սմ է, իսկ երկրորդ լարի հատվածներն են 12 սմ և 16 սմ: Որոշեք առաջին լարի հատվածները։

    8 և 24

    6)Մի կետից շրջանագծին տարված են հատող և շոշափող: Որոշել շոշափողի երկարությունը, եթե հատողի արտաքին և ներքին մասերի երկարությունները համապատասխանաբար հավասար են՝ ա) 4 սմ և 5 սմ, բ) 2,25 դմ և 1,75 դմ, գ) 1 մ և 2 մ։

    AB2(շոշափողը)=(4+5)*4=36

    AB=6

    7)Շոշափողը 20 սմ է, իսկ նույն կետից տարված և շրջանագծի կենտրոնով անցնող հատողը` 50 սմ։ Գտեք շրջանագծի շառավիղը։

    50x=400

    x=8

    R=50-8/2=21

    Posted in Հայոց լեզու 9

    Տեքստանյին առաջադրանքներ

    Posted on by shushan5

    Կարդա՛ տեքստը և կատարի՛ր առաջադրանքները։

    Մի անգամ ոստրեն ցանցն ընկավ ու բոլոր որսվածների  հետ միասին հայտնվեց ձկնորսական խրճիթում:

    -Այստեղ բոլորիս անխուսափելի կործանում է սպասվում,-տխուր-տխուր մտածեց նա՝ տեսնելով, թե հատակին դատարկված կույտի մեջ իր դժբախտ եղբայրակիցներն առանց ջրի ինչպես են խեղդվում և ջղաձիգ թպրտում մահվան  տանջանքների մեջ:

    Հանկարծ որտեղից որտեղ հայտնվեց մուկը:

    -Լսի՛ր , բարի՛ մկնիկ,-աղերսեց ոստրեն: Բարի գործ արա, ինձ տար դեպի ծովը:

    Փոքրիկ մուկը հասկացող հայացքով զննեց նրան. Ոստրեն բացառիկ խոշոր ու գեղեցիկ էր, համ էլ դրա միսը պետք է որ հյութալի ու համեղ լիներ:

    -Լավ,-պատրաստակամորեն ասաց մուկը՝ որոշելով ձեռք գցել ձրի ավարը, որն, ինչպես ասել են հմուտ որսորդները, իր ոտքով է եկել: -Բայց դու նախապես պետք է բացես քո խեցու փեղկերը,գոնե կիսով չափ, որպեսզի ինձ ավելի հարմար լինի քեզ տանել դեպի ծով: Հակառակ դեպքում ես ոչ մի կերպ չեմ կարողանա գործը գլուխ բերել:

    Խաբեբան այնքան համոզիչ ու ոգեշնչված էր խոսում, որ նրա համաձայնությունից ուրախացած ոստրեն չնկատեց խարդավանքն ու վստահելով բացեց փեղկերը: Մուկը սուրուլիկ դնչով անմիջապես խցկվեց խեցու ներսը, որպեսզի ատամներն ավելի ամուր խրի խեցու մեջ: Բայց շտապելու պատճառով մոռացավ զգուշության մասին։ Ոստրեին թվաց՝ գուցե  ինչ-որ բան այն չէ, հասցրեց շրխկացնելով փակել իր փեղկերը՝ թակարդի նման ամուր սեղմելով կրծողի գլուխը:

    Մուկը ցավից բարձրաձայն ծվծվաց, իսկ մոտակայքում գտնվող կատուն լսեց ծվծվոցը, մի ցատկով վրա պրծավ խաբեբային ու հափռեց:

    1. Ո՞ր միտքն է բխում տեքստի բովանդակությունից կամ չի հակասում նրան։

    Ա․ Ինչպես ասում են ՝ խորամանկիր, բայց պոչդ լա՛վ պահիր:

    Բ․ Անրհարժեշտ է ընկերներ ընտրելուց առաջ ուշադիր լինել։

    Գ․ Երբեք չես կարող իմնալ՝ ինչ կպատահի։

    Դ․ Ձկնորսական խրճիթը գտնվում էր ծովի մոտ։

    2. Առանձնացրո՛ւ նախադասություն, որտեղ համադասական շաղկապը կապել է նախադասության անդամներ։

    3. Տրված նախադասության մեջ ընդգծվածն ի՞նչ պաշտոն է կատարում։

    Ոստրեն բացառիկ խոշոր ու գեղեցիկ էր։

    4. Տեքստից դո՛ւրս գրիր զննել բառի հոմնաիշը։

    տեսնել

    5. Ի՞նչ է նշանակում գործը գլուխ բերել։

    հաջող ավարտել

    6. Տեքստից դո՛ւրս գրիր երկբայական վերաբերական։

    գուցե

    7. Փոքրիկ մուկը հասկացող հայացքովզննեց նրան ։ Այս նախադասության մեջ ո՞ր խոսքի մասով է արտահայտված գոյականական անդամի լրացումը և ի՞նչ լրացում է։

    որոշիչ

    8. Նախադասության անդամներից որի՞ պաշտոնն է սխալ նշված։

    Մուկը ցավից բարձրաձայն ծվծվաց, իսկ մոտակայքում գտնվող կատուն լսեց ծվծվոցը, մի ցատկով վրա պրծավ խաբեբային ու հափռեց:

    Մուկը- ենթակա

    Լսեց- ստորոգյալ

    բարձրձայն- ածական

    ցավից -պատճառի պարագա

    9. Ի՞նչպիսինն էր ոստրեի միսը։

    Ոստրեի միսը պետք է որ հյութալի ու համեղ լիներ:

    10. Տեքստից դո՛ւրս գրիր բառ, որտեղ ե-ն հնչյունափոխվել է ի-ի։

    կիսով չափ

    11. Դո՛ւրս գրիր նախադասություն, որտեղ ենթակա չկա։

    Բայց շտապելու պատճառով մոռացավ զգուշության մասին։

    12. Դո՛ւրս գրիր մեկ բառ, որում գաղտնավանկ կա։

    խցկվեց

    13. Դո՛ւրս գրիր մեկ կրկնավոր բարդություն։

    տխուր-տխուր

    14. Դո՛ւրս գրիր մեկ որոշյալ դերանուն։

    բոլորը

    15. Դո՛ւրս գրիր մեկ մակբայ։

    ինչպես

    16. Դո՛ւրս գրիր վաղակատարով դրված որևէ բայ։

    գցել

    Posted in Գրականություն 9

    Մամփրե արքան

    Posted on by shushan5

    Կարդա՛ Մ․ Գալշոյանի ,,Մամփրե արքան,, ստեղծագործությունը։ 
    1.Դո՛ւրս գրիր անհասկանալի բառերը, բարբառային բառերը և բացատրի՛ր։
    Մամփրե — պատրաստված կամ ամրացված ինչ-որ նյութից, խորհրդանշական՝ ուժեղ ու կարևոր բան։
    Փսլնքոտ — թույլ, վստահ չցուցացնող։
    Ասկյար — զինվոր, որի տակ կանգնած է հրամանատար։
    Կարմիր տառեր — կարևոր, ուժեղ և սուրբ տառեր, հատուկ ուշադրություն արժանացնող։

    2. Ինչի՞ հետ է համեմատում հայոց գրերը։ 
    «Մամփրե արքան» ստեղծագործությունում գրերը համեմատվում են զինվորների հետ, որովհետև նրանք պաշտպանում են հայ ժողովրդի լեզուն, մշակույթը և ինքնությունը։ Գրելը կարծես մարտ է, որի միջոցով պահպանվում է ազգի արժեքը։

    3. Բացատրի՛ր ասացվածքը՝ Ուսումն եփած հաց է, մարդու թևի տակ դրած։ 
    Ասվածը նշանակում է, որ ուսումը արժեքավոր է, ինչպես պատրաստ հացը, որն արդեն պատրաստ է ու կարելի է օգտագործել։ Ուսումը սնունդ է մարդու ուղեղի և հոգու համար։

    4. Ինչպե՞ս ես հասկանում այս հատվածը՝  Հայոց գրերը հայոց զինվորներն են։ Իսկ թագավորը, թագավորը Մամփրեն է, Մամփրեն է արքան, այսինքն նա, ով այդ զինվորներն ունի իր հրամանի տակ և նրանց կռիվ է տանում հանուն հայրենիքի, հանուն արդարության, հանուն ճշմարտության, հանուն գեղեցիկի։ Իսկ Մամփրե արքան կարող է հանկարծ փսլնքոտի մեկը լինել և զինվորներին հիմար հրամաններ տալ, այդ դեպքում նա արդեն արքա չէ, այլ սովորական մի փսլնքոտ և հրաման տալու իրավունք չունի, այլ ամենաշատը, ամենաշատը, պետք է հետևի, թե իսկական արքայի հրամանի տակ զինվորներն ինչպես են շարժվում, դեպի ուր են շարժվում և ինչ են անում և եթե կարող է, թող մաքրի իր փսլինքը: Այդ Մամփրե արքան կարող է հանկարծ նենգ, մի ավազակ լինել, իսկ ավազակն արդեն արքա չէ, ավազակ է ու կա, և նրա պիղծ հրամանի տակ այդ զինվորները կարող են դառնալ ասկյարներ։

    Գրերը չեն միայն նշաններ, դրանք պաշտպանում են հայ ժողովրդի լեզուն ու մշակույթը։ Եթե Մամփրե արքան լավն է ու խելացի, գրերը ծառայում են ճիշտ նպատակների համար՝ հայրենիքի ու արդարության համար։ Եթե նա թույլ կամ չար է, գրերը կարող են ծառայել վատ նպատակների, և զինվորներն էլ կվերածվեն առանց նպատակ ունեցող զինվորների (ասկյարների)։

    5. Ըստ Մամփրեի՝ ինչի համար էին գրերը, ինչպես էր իրեն զգում, երբ արդեն ճանաչում և տիրապետում էր գրին։ 
    Գրերը ստեղծվել են մարդկանց կրթելու, նրանց մտածողությունը զարգացնելու և ազգի ինքնությունը պաշտպանելու համար։ Մամփրեն զգում է երջանկություն ու ուժ, երբ կարողանում է հասկանալ և օգտագործել գրերը։ Դա նրան տալիս է իշխանություն ու պատասխանատվություն. նա գիտի, որ իր ձեռքերում է «զինվորները»՝ գրերը, և պետք է դրանք օգտագործի ճիշտ նպատակների համար։

    6. Ինչպե՞ս կմեկնաբանես ստեղծագործության ավարտը՝ Մամփրեի կարմիր գլխատառերով գիրը։ 
    Կարմիր տառերը խորհրդանշում են ուժ, պայքար, սրբություն ու կարևորություն։ Արդյունքում ցույց է տրվում, որ գրերը ոչ միայն նշաններ են, այլ նաև ուղեցույց են՝ պահպանելու արժեքներն ու ինքնությունը։ Գիրն այստեղ խորհրդանշում է ազգի հոգու ուժն ու նրա պայքարի շարունակությունը։


    7. Մամփրեի՝ տառեր սովորելու ցանկությանն ինչպես վերաբերվեցին գյուղացիները, ինչիպիսի՞ վերաբերմունք  ունես դու։
    Գյուղացիները սկզբում չէին հասկանում Մամփրեի ցանկությունը՝ սովորել գրերը, քանի որ մեծ տարիքում սովորելը նոր բան էր նրանց համար։ Իմ կարծիքով, դա շատ լավ և անհրաժեշտ ցանկություն է։ Գրերի ու գիտելիքի տիրապետելը օգնում է պահպանել մշակույթը և լեզուն, ինչպես նաև զարգացնել մտավոր կարողությունները։

    8. Ինչպիսի՞ ուսուցչուհի էր թոռնուհին։
    Թոռնուհին համբերատար, սիրով և խելքով ուսուցչուհի էր։ Նա ցույց էր տալիս, որ կրթությունը կարող է լինել հաճելի և օգտակար, նույնիսկ եթե սովորողը մեծ տարիքի է։

    9. Հայոց գրերի ստեղծման մասին ի՞նչ պատմություններ գիտես, ներկայացրո՛ւ, եթե չգիտես, ուսումնասիրություն արա համացանցում։ 
    Հայոց այբուբենը ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 5-րդ դարում։ Նրա նպատակը եղել է, որպեսզի հայերը ունենան իրենց լեզուն և գրավոր մշակույթը։ Այբուբենը օգնեց պահպանել պատմությունը, մշակույթը և հավատը։

    10. Քո կարծիքով, ինչո՞ւ է կարևոր սեփական գիր, տառեր ունենալը։ 
    Սեփական գիրը պահպանում է լեզուն, մշակույթը և ինքնությունը։ Գրերն օգնում են մարդկանց սովորել, արտահայտվել, փոխանցել գիտելիքը հաջորդ սերունդներին։ Սեփական գրությամբ մարդն ազատ է և կարող է պաշտպանել իր ազգը, արժեքները և մշակույթը։

    Posted in Հանրահաշիվ 9

    ԱՆՀԱՎԱՍԱՐՈՒՄՆԵՐԻ ՀԱՄԱԿԱՐԳԵՐ ԵՎ ՀԱՄԱԽՄԲԵՐ

    Posted on by shushan5

    1)Լուծեք անհավասարումների համակարգը․

    ա)Լուծում չունի

    բ)Լուծում չունի

    գ)(-6;-2)U(1;3)

    դ)(-3;4)

    2)Լուծեք անհավասարումների համակարգը․

    ա)(-7;-3)

    բ)Լուծում չունի

    գ)(-oo;-2)U(2;5)

    դ)(-4;-3)U(-2;3

    3)Լուծեք անհավասարումների համախումբը․

    ա)(-oo;-1)U(3;oo)

    բ)(-oo;0)U(1/2;oo)

    գ)(-oo;4/11)U(1;oo)

    Posted in Հայոց լեզու 9

    Գործնական քերականություն

    Posted on by shushan5

    1. Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը։

    Յուրօրինակ, փողկապ, կոնք, կանաչազարդ, բարձրասաղարթ, բարձրանալ, հինավուրց, փրփրադեզ, երդվել, ագեվազ, արտարբեր, աներախտ, անարդյունք, հազարաբեր, արցունք, դժխեմ, երջանիկ, մերձակա։

    2. Ճշտել բառերի գրությունը՝ գրելով գծիկով, առանձին կամ կից։
    հուշարձան կոթող, լեռնադահուկային, հարավ-արևմուտք, հայ-ռուսական, ձյուն-ձմեռ, մուգ կանաչ, մայրիշխանություն, ռոմանագերմանական, նորարեշցի, առօրյա խոսակցական, 10-ից, նորանկախ, գողեգող, այրուձի, քաջառողջություն։

    3. Հաշվի՛ր տրված բառերի վանկերի քանակը։

    արահետ-3, անիրական-4, կիսաբաց-3, կոթող-2, մատենադարան-5, երաժիշտ-3, համաշխարհային-5, չարագույժ-3, հյուրասեր-3, մոխրակույտ-3։

    4.  Գրի՛ր, թե տրված բառերը կազմությամբ ինչպիսին են։

    Բքախեղդ, միջնապատ, ոտնաչափ, մազանոթ, ճոճաթոռ, բնավեր, ոսկրախտ, հանքափոր, սևաչյա-բարդածանցավոր, անբարետես-բարդածանցավոր, նկարազարդ, ալեծուփ։

    բարդ

    5. Կազմի՛ր տրված բառերի հոգնակի թիվը։

    Տանուտեր, պատկեր, հավաք, միտք, գիրք, ջիղ, գիշեր, պատճեն, բեռ, մեկնակետ, մենապար, հավատարմագիր, ուղեցույց։

    տանուտերեր, պատկերներ, հավաքներ, մտքեր, գրքեր, ջղեր, գիշերներ, պատճեններ, մեկնակետեր, մենապարեր, հավատարմագիրներ, ուղեցույցներ

    6. Տրված նախադասություններում ընդգծիր հանգման խնդիրները /ո՞ւմ, ինչի՞ն/։
    Թեք անձրևը խփում էր պատուհանի ապակիներին։
    Մենք պատրաստ ենք քննության։
    Դու անհոգ նայեցիր ինձ վրա։
    Նոր տնօրենը սկսել էր ծանոթանալ աշխատակիցների հետ։
    Մենք իրար թշնամի չենք։
    Դասարանում ես բոլորի հետ մտերիմ եմ։

    7. Տրված պարզ նախադասությունները դարձնել բարդ նախադասություն։

    Երեկոյի տաք անձրևը ջերմացրեց նրա սիրտը, նա վերապրեց այդ արտասովոր պահը։
    Քամուց մեղմ ճռնչում էր այգու դռնակը, որից մի քիչ առաջ մեկը անցավ։
    Ամառային ձորում իջել էր մեղմ տխրություն, ։

    8. Ընդգծի՛ր տրված նախադասությունների ենթական /մեկ գծով/  և ստորգյալը /երկու գծով/։

    Օդը սառն է։ օդը-ենթակա, սառը-ստորոգյալ
    Ոմանք ինձ հասկանում են։ ոմանք-ենթակա, հասկանում են-ստորոգյալ
    Այստեղ ապրել հնարավոր չէ։ ապրել-ենթակա, հնարավոր չէ-ստորոգյալ
    Այծերը ժայռի ողորկ լանջով քայլում են, դունչը մեկնում մի ծաղկի, որ գլուխը կախել է անդունդի վրա։ այծերը-ենթակա, քայլում էին-ստորոգյալ, դունչը-ենթակա, մենկնում-ստորոգյալ, գլուխը-ենթակա, կախել-ստորոգյալ
    Այդ ամենը տևում է ընդամենը մի ակնթարթ։ ամենը-ենթակա, տևում է-ստորոգյալ
    Դա լսելով՝ ներկաներից մի քանիսը գունատվեցին։ մի քանիսը-ենթակա, գունատվեցին-ստորոգյալ

    9. Ընդգծիր այն նախադասությունները, որտեղ կա փոխաբերություն։

    Կապուտաչյա լիճը լաց էր լինում մշուշոտ քողի տակ, հետո պայծառանում էր, որովհետև մշուշը ցրվում էր, երևում էր արևը և բացվում էր նաև նրա տրամադրությունը։

    Վաղարշապատը լցված էր սովալլուկ որբերի մեծ խմբով։

    Ճամփեզրին կարկաչուն առվակն էր հոսում, որ իր կարկաչյունով մի զմայլելի երգ էր մրմնջում։

    10.  Ո՞րն է տրված նախադասության քերականական և տրամաբանական ճիշտ շարունակությունը։

    Սյուների պես երկինք մխրճված ահռելի քերծերի վրա ո՛չ մի ծիլ, ո՛չ մի կանաչ չէր երևում,․․․

    ա․ որովհետև ծիլերի դուրս գալու ժամանակը չէր,
    բ․ բայց հեռվից նկատելի էին ապառաժների ծերպերին ապաստան գտած հաղարջի գաճաճ թփերը,
    գ․ երևում էր, որ ամեն ինչ վաղուց այրվել է,
    Դ․ պետք էր մի կերպ գտնել ճանապարհը։

    11. Նախադասությունները դասավորի՛ր տրամաբանական ճիշտ հաջորդականությամբ։

    1. Տաք երեկոներին մինչև իսկ բացօթյա քնում էի տատիս նվիրած թաղիքի վրա։
    2. Այդ պատճառով էլ ամբողջ ամառ ես այգում էի անցկացնում, բացի, իհարկե, անձրևոտ օրերից։
    3. Երբեմն տատս էլ էր քնում այգում․ մի խուրձ խոտ էր բերում, փռում իմ օթևանի մոտ, պառկում ու երկար-բարակ որևէ բան պատմում։
    4. Ես սիրում եմ մոտ գտնվել բնությանը, իսկ հնարավորության դեպքում փորձում եմ շատ վայելել նրա պարգևած հաճելի անդորրությունը, առինքնող այն ակնթարթները, որոնք հոգիդ լցնում են յուրօրինակ խաղաղությամբ։

    4, 2, 1, 3

    12. Գտի՛ր նախադասությունների մեջ թույլ տված բառագործածության սխալները և ուղղիր։

    Ճապոնական գիտնականները տարիներ շարունակ գիտափորձեր են անցկացրել  բույսերի վրա ՝ պարզելու՝ դրանցից որոնք են առավել լավ կլանում փոշին։

    ճապոնացի

    Աստղագետ Վ․ Համբարձումյանը իրավմամբ  մեր ժամանակների ամենակարկառուն գիտնականներից էր։

    իսկապես

    13. Գտի՛ր նախադասությունների մեջ թույլ տրված քերականական սխալը և ուղղի՛ր։

    Պարզ դարձավ, որ ամբոխը չեն հավատում իրենց առաջնորդին։ չի
    Այդ ամենը վկայում են, որ վերահսկողությունը պատշաճ մակարդակի չի եղել։ է

    14. Կետադրի՛ր նախադասությունները։

    Միակ ուղևորը, որը լռելյայն նստած լաստանավի աջ եզրին մի ձեռքով խաղում էր կապույտ կոհակների հետ, նկարիչ Փանոս Թերլեմեզյանն էր։
    Դեմուդեմ հուռթի արտերն են՝ կանաչ գոտիով, իսկ բարձունքի վրա ծերուկ հովիվը՝ կռթնած իր անբաժան ձեռնափայտին, հետևում է ոչխարների հոտին։
    Նրա աչքերին նայելիս թվում էր՝ կապույտ երկնքում աստղեր են առկայծում։

    15. Առանձնացրո՛ւ հոմանիշ զույգերը։

    Հարևան, մթնշաղ, հուռթի, մագիլ, քղանցք, կուլա, թառանչ, նիհար, բաժակ, խուրձ, կտրիճ, որմ, ճիրան, արգավանդ, փեշ, դրկից, փարչ, աղջամուղջ, վտիտ, պատ, հառաչ, գավաթ, տրցակ, արի։

    հարևան-դրկից

    մթնշաղ-աղջամուղջ

    հուռթի-արգավանդ

    մագիլ-ճիրան

    քղանցք-փեշ

    կուլա-փարչ

    թառանչ-հառաչ

    նիհար-վտիտ

    բաժակ-գավաթ

    խուրձ-տրձակ

    կտրիճ-արի

    որմ-պատ

    16. Տրված բառերը տեղադրի՛ր բաց թողնված տեղերում՝ ենթարկելով համապատասխան փոփոխությունների։

    Աբեղան  խորհուրդ տվեց մորս, որ մոտենա ճգնավորին, հետո բռնեց նրա ձեռքից և, խորհրդավոր ժպտալով, մոտեցրեց դռանը։

    ճգնավոր, խորհուրդ տալ, մոտենալ, նա

    Ես չհայտնեցի, որ նա իմ համար էր մտել այդ ողորմելի կերպարանքի մեջ։

    կերպարանք, մտնել, չհայտնել, ես