Category: Ֆիզիկա 7

Գ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս I  >>-ից էջ45-ից մինչև էջ 51

15.

Տարբերակ 1

I

II

III

Վագոնները քաշելու ուժ-320կՆ        |   F=F₁-F₂=320-180=140 Պատ.՝1
|

Դիմադրության ուժ-180կՆ            |

—————————-

F-?

IV Պատ.՝4

V Պատ.՝2

Տարբերակ 2

I

II

III Մարզիկի զանգված-80կգ    |     80կգ+60կգ=140կգ
|     F=mg=140կգ·9.8Ն/կգ=1372Ն

մետաղաձողի զանգված-60կգ    |      Պատ.՝3

—————————–

F-?

IV

Երեխաների սահնակը քաշելու շարժման ուղղությամբ ուղղված ուժերը-7Ն, 9Ն

Դիմադրության ուժը-14Ն|

F=F₁+F₂=9Ն+7Ն=16Ն

F=F₁-F₂=16Ն-14Ն=2Ն Պատ.՝4

—————————

F-?

V Մարմինը երկու իրար հավասար և հակառակա ուղղված ուժերի ազդեցությամբ գտնվում է դադարի վիճակում: Պատ.՝1

Տարբերակ 3

I

II  F=F₁+F₂=15Ն+20Ն=35Ն Պատ.՝4

III  Ջերմաքաշերի ուժը-250կՆ, 110կՆ

F=F₁+F₂=250կՆ+110կՆ=360կՆ Պատ.՝2

—————————-

F-?

IV դեպի աջ ուղղված նույն գծի ուժեր-16Ն, 2Ն | F=F₁+F₂=16Ն+2Ն=18Ն

դեպի ձախ ուղղված ուժ-20Ն             | F=F₁-F₂=20Ն-18Ն=2Ն Պատ.՝4

—————————-

F-?

V Մարմնի վրա ուժի ազդեցությունը կախված է մոդուլից, նրա ուղղությունից և կիռարման կետից: Պատ.՝4

Տարբերակ 4

I

II

III Մարդու զանգված-75կգ       |  75կգ+25կգ=100կգ

բեռի զանգված-25կգ             |  F=mg=100կգ·10Ն/կգ=1000 Պատ.՝1

——————————

F-? (ընդունելով g=10Ն/կգ)

IV

V

1.Բերել շփման առկայությունը հաստատող օրինակներ:

Օրինակ՝ եթե մենք ուզենանք ծանր իրը տեղաշարժել, իր հորիզոնական ուղղված ուժով: Կտեսնենք, որ շփման ուժը շատ փոքր է և դրա համար մարմինը մնում է դադարի վիճակաում: Այդ մարմինը սկսում է այն ժամանակ շարժվել, երբ այդ ազդող ուժը՝ որով մենք փորձում ենք տեղաշարժել մարմինը հասնում է որոշակի արժեքի:

2.Ինչով է պայմանավորված շփումը

Այն հպվող մարմինների մակերևույթների միջև առաջացող և իրար նկատմամբ նրանց շարժումը խոչնդոտող ուժ է:

3.Թվարկել շփման տեսակները և բերել օրինակներ:

Դադարի շփման ուժ, գլորման շփման ուժ, սահքի շփման ուժ:

4.Օրինակներով ցույց տալ,որ միևնույն պայմաններում գլորման շփման ուժը փոքր է սահքի շփման ուժից:

5.Բերել շփման դրսևորման օգտակար օրինակներ

Եթե շփման ուժը չլիներ մենք ինչպես և կենդանիները չէինք կարողանա քայլել: Շփման ուժի օգնությամ ենք կարողանում արգելակել ավտոմեքենան և այլ փոխադրամիջոցները, եթե չլիներ այն մենք կենթարկվեինք տարբեր վթարների:

6.Բերել շփման դրսևորման վնասակար օրինակներ

Շփման ուժը կարող է ազդել ավտոմեքենաների շարժվող մասերի վրա՝ մաշացնել դրանք:

7.Ինչպես կարելի է մեծացնել շփումը

Կարելի է մարմինների միջև եղած այդ մակերեվույթը խորդուբորդ դարձնել:

8.Ինչպես կարելի է փոքրացնել շփումը

Առանցքակալների օգնությամբ, գլորման ուժի օգնությամբ և այլն:

9.Բերեք օրինակներ,երբ մարմնի վրա միաժամանակ ազդում է մի քանի ուժ;

Օրինակ երբ թերթը ընկնում է գետնին: Նրա վրա ազդում է և ծանրության և օդի դիմադրության ուժ:

10.Որ ուժն է կոչվում համազոր:

Այն ուժը, որ մարմնի վրա ունենում է նույն ազդեցությունը ինչ մի քանի մարմնի վրա ազդելիս:

11.Ինչպես է ուղղված մի ուղով միևնույն կողմն ուղղված երկու ուժերի համազորը,և ինչպես է որոշվում նրա մոդուլը:

F=F₁+F₂

12.Ինչպես է ուղղված մի ուղով հակառակ կողմեր ուղղված երկու ուժերի համազորը,և 

ինչպես է որոշվում նրա մոդուլը:

եթե F₁>F₂

F=F₁-F₂

13.ինչպես է շարժվում մարմինը նրա մի կետում կիրառված,մոուլով հավասար և հակառակ ուղղված երկու ուժերի ազդեցությամբ:

Այդպիսի ուժերի ազդեցությամբ մարմնի արագությունը չի փոխվում, այն միշտ պահպանում է իր դադարի վիճակը։

Վ․ԻԼուկաշիկի խնդրագրքից էջ35 խնդիրներ 275-ից-285-ը։

275

Ծանրության ուժ

276

m₁₌6կգ             |          F₁=mg=6կգ ∙ 10 Ն/ կգ=60Ն

m₂=40կգ            |     F₂=m₂g=40կգ∙ 10 Ն/ կգ=400Ն

m₃=400կգ           |        F₃=m₃g=400կգ∙ 10 Ն/ կգ=4000Ն

m₄=2տ=2000կգ       |    F₄=m₄g=2000կգ∙ 10 Ն/ կգ=20000Ն

m₅=4տ=4000կգ       |    F₅=m₅g=4000կգ∙ 10 Ն/ կգ=40000Ն

g=9.8 Ն/կգ=10 Ն/ կգ

—————————————

F₁-F₅-?

279

20կգ

280 49Ն

282

m=ρ

10×8×5=400

ρ Արյուր=8500կգ/մ³=8,5գ/սմ³

8,5×400=3400գ

283

m=F/g=49Ն/9,8Ն/կգ=5կգ

284

m=F/g=392Ն/9,8Ն/կգ=40կգ

285

m=F/g=980Ն/9,8Ն/կգ=100կգ

Դասարանում  քննարկվող հարցեր.

1.Ի՞նչն են անվանում մարմնի կշիռ:

Այն ուժը, որով մարմինը Երկրի ձգողության հետևանքով ազդում է անշարժ հորիզոնական հենարանի կամ ուղղաձիգ կախոցի վրա, կոչվում է մարմնի կշիռ։

2.Ի՞նչ բնույթի ուժ է մարմնի կշիռը:

Մարմնի կշիռը առաձգական բնույթի ուժ է։

3.Ինչպե՞ս է ուղղված մարմնի կշիռը,և որտեղ է այն կիրառված

Այն ուղղված է ուղղաձիգ՝ դեպի վերև։ Այդ ուժը հենարանի առաձգականության ուժն է, որն առաջանում է մարմնի ազդեցությամբ հենարանի դեֆորմացիայի հետևանքով։

4.Ի՞նչ բանաձևով է որոշվում մարմնի կշիռը:

P=mg

5.Պարզաբանել մարմնի կշռի և ծանրության ուժի տարբերությունները:

Մարմնի կշռի և ծանրության ուժի միջև հարաբերակցույունը կփոխվի, եթե եթե մարմինը ծանրության ուժի ազդման գծի ուղղությամբ սկսի շարժվել անհավասարաչափ։

6.Քննարկել մարմնի զանգվածի և կշռի տարբերությունները

Առօրյա կյանքում մարմնի կշիռը հաճախ շփոթում են մարմնի զանգվածի հետ։ Պատճառն այն է, որ երկուսն էլ հաճախ կշեռքով են որոում։ Եթե մենք կշռվում ենք կամ խանութից ինչ որ բան ենք գնում, մենք ոչ թե կշիռը, այլ զանգվածն ենք որոշում։ Կշռի միավորը կգ է, իսկ կշիռն ուժ է և չափվում է նյուտոնով։

Գ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս I>>-ից.էջ39-ից  մինչև 44-

13.

Տարբերակ 1

I Մարմնի կշիռ կոչվում է այն ուժը, որով. մարմինը (Երկրի ձգողականության հետևանքով) ազդում է հենարանի կամ կախոցի վրա:

II Ծանրության ուժ կոչվում է այն ուժը, որով. Երկիրը ձգում է մարմնին

III Առանձգականության ուժ կոչվում է այն ուժը, որով. դեֆորմացված մարմինը ազդում է իրեն դեֆորմացնող մարմնի վրա:

IV Պատ.՝1

V Եթե շարժվող մարմնի վրա մեկ այլ մարմին չի ազդում, նրա արագությունը չի փոխվում: Պատ.՝3

Տարբերակ 2

I Ինչպես է կոչվում F₁: Պատ.՝մարմնի կշիռ

II Ինչպես է կոչվում F₂: Պատ.՝ծանրության ուժ

III Ինչպես է կոչվում F₃: Պատ.՝ առանձգականության ուժ

IV

V Պատ.՝3

Տարբերակ 3

I Քարը ընկնում է երկրի վրա այն պատճառով, որ նրա վրա ազդում է ծանրության ուժը

II Սեղանի վրա դրված գրքի վրա սեղանի կողմից ազդում է մարմնի կշիռը

III Սեղանի վրա դրված գիրքը սեղանի վրա ազդում է առանձգականության ուժը

14

Տարբերակ 1

II Պատ.՝1

III Պատ.՝3

IV Պատ.՝3

V Պատ.՝1

Տարբերակ 2

I Պատ.՝1

II Պատ.՝5

III Պատ.՝4

IV Պատ.՝4

V Պատ.՝2

1.Ո՞ր երևույթն է կոչվում դեֆորմացիա

արտաքին ազդեցության հետևանքով մարմնի ձևի և չափերի փոփոխությունը կոչվում է դեֆորմացիա

2.Դեֆորմացիայի  օրինակների քննարկում

3.Ո՞ր դեֆորմացիան է կոչվում առաձգական ,որը՝պլաստիկ:Բերել օրինակներ

անռանձկական դեֆորմացիան այն է երբ մարմինը դեփորմացվելուց հետո առանձգական ուժի շնորհիվ հետ է ստանում իր դիրքը, իսկ պլաստիկ դեֆորմացիան հակառակը:

4.Ո՞ր ուժն են անվանում ծանրության ուժ

Այն ուժը երբ մարմինը Երկրի ձկողականության ուժի շնորհիվ կարողանում է ազդել հենարանի վրա

5.Ինչպե՞ս է կախված ծանրության ուժը  մարմնի զանգվածից

որքան մեծ է մարմնի զանգվածը այնքան մեծ է դրա վրա ազդող ուժը

6.Ո՞ր ուժն են անվանում առաձգական ուժ,և ինչպե՞ս է այն ուղղված:

այն ուժը որի օգնությամբ մարմինները հետ են վերականգնում իրենց նախկին տեսքը

7.Հուկի օրենքի ձևակերպում

8.Հուկի օրենքն արտահայտող բանաձևը

F=kx

9.Ի՞նչ կառուցվածք ունի ուժաչափը

10.Ո՞ր օրենքի վրա է հիմնված ուժաչափի աշխատանքը

Հուկի օրենքի վրա

Է. Ղազարյանի դասագրքից էջ 173 վարժ.82-89

82. 19600Ն

83. 4,9Ն

84. Քանի որ գնդիիկները նույն զանգվածն ունեն ուրեմն նրանց վրա ազդում է նույն ուժը

85. ոչ

86. ≈9,18կգ

87. Այո

88. 1Ն

89. 80Ն

1․Ի՞նչ է բնութագրում ուժը:

Ուժ կոչվում է այն ֆիզիկական մեծությունը, որի միջոցով քանակապես բնութագրում են մարմինների փոխազդեցությունը:

2.Ո՞ր ուժն է կոչվում 1նյուտոն(1Ն):

1Ն-ն այն ուժն է որի ազդեցությամբ 1կգ  զանգվածով մարմինը 1 վարկյանում իր արագությունը փոխվում է 1մ/վ-ով

3.Ինչպիսի՞ մեծություն է ուժը:

վեկտորական

4.Ո՞ր ֆիզիկական  մեծություններն են վեկտորական,և որոնք՝սկալյար

սկալյար մեծություններ են խտությունը, ծավալը, մակերես, ժամանակ և այլն

վեկտորական մեծություններ են ուժը, արագությունը 

5.Ո՞ր ուժն են անվանում ծանրության ուժ

Այն ուժը, որով Երկիրը ձգում է մարմինները,կոչվում է ծանրության ուժ:

6․Ի՞նչ բանաձևով է որոշվում ծանրության ուժը

F=mg

7.Ինչպե՞ս է կախված ծանրության ուժը  մարմնի զանգվածից

ինչքան մարմինը թեթև է այնքան շատ կարող է ազդել նրա վրա ծանրության ուժը

1.ինչ է նշանակում «ֆիզիկա» բառը

ֆիզիկա բառը հունարենից թարգմանաբար նշանակում է բնություն

2.որն է ֆիզիկայի հիմնական խնդիրը

ճանաչել բնության օրենքները

3.ինչ է ուսումնասիրում ֆիզիկան

ֆիզիկան ուսումնասիրում է բնության երևույթները

4.քննարկել  ինչ է բնությունը

բնությունը դա ամբողջ նյութական աշխարհն է

5.ինչ ես հասկանում բնության երևույթ ասելով

բնության միջի փոփոխվող գործողությունները

6.ինչ է նյութը։

այն ինչից կազմված են մարմինները

7.թվարկել ֆիզիկական երևույթների տեսակները

ջերմային, մեխանիկական, էլեկտրական, մագնիսական, լուսային, միջուկային

8.ինչ է ֆիզիկական մարմինը:

մեզ շրջապատող բոլոր առարկաները ֆիզիկական մարմիններ են 

9.:Բերեք օրինակներ:

10.ինչ է մատերիան

այն երևույթներն են որոնք կատարվում են տիեզերքում

11.ինչպես ենք գիտելիքներ ձեռք բերում բնության երևույթների մասին

դիտումների շնորհիվ

12.ինչ է փորձը և ինչով է այն տարբերվում դիտումից

դա սենյակային պայմաններով ստեղծվող բնության երևույթները ավելի լավ զննելու միջոց է

13Ինչ է վարկածը։Ինչ է օրենքը։

վարկածը երևույթը դիտելուց հետո արված ենթադրությունն է, իսկ օրենքը բացահայտում է բնության միջի եղած երևույթների լինելու պատճառը

14..Ինչ է նշանակում չափել որևէ ֆիզիկական մեծություն:

այն համեմատել որևէ չափման միավորի հետ

15.Երկարության հիմնական և այլ  միավորները:Չափման գործիք

ՄՀ-ում երկարության հիմնական միավորը մետրն է, իսկ մնացածը սմ, մմ, դմ, կմ և այլն

չամփման գործիքներն են քանոնը և չափերիզը

17.Ինչ է չափիչ սարքի սանդղակ

գործիքները վրա բաժանումների գծիկները և որոշ գծիկների կողքի գրված թվերը իրար հետ միասին կազմում են սանդղակ

18․Որն է չափիչ սարքի չափման սահմանը

դա չափիչ սարքի սանդղակի ամենամեծ արժեքն է

19․Ինչն են անվանում սանդղակի բաժամնման արժեք

չափիչ գործիքի ամեն երկու հարևան գծիկների միջև եղած հեռավորությունը կոչվում է սնդղակի բաժանման արժեք

20.Ինչից է կախված չափման սխալը

չափման միավորների ճշտությունից, չափիչ սարքի սխալ դրվելուց, աչքով սխալ տեղից դիտելուց

21.Ինչն են անվանում մեխանիկական շարժում

մարմնի դիրքի փոփոխությունը այլ մարմինների նկատմամբ

22.որ մարմինն են անվանում հաշվարկման մարմին

որոնց նկատմամբ որ դիտարկվում է մարմնի դիրքի փոփոխությունը

23.Ինչն են անվանում նյութական կետ

այն մարմինները որոնց չափսը որոշ պայմաններում կարելի է անտեսել

24.Ինչն են անվանում շարժման հետագիծ

այն գիծը որով տվյալ ժամանակ շարժվել է մարմինը

25.Ինչն են անվանում մարմնի անցած ճանապարհ

հետագծի երկարությունը որով անցել է մարմինը որոշակի ժամանակում 

26.Ինչով է տարբերվում հետագիծն անցած ճանապարհից:

Մարմնի հետագիծը այն գիծն է որով շարժվել է մարմինը, իսկ մարմնի անցած ճանապարհը որոշակի ժամանակամիջոցում անցած հետագծի ամբողջ երկարությունն է

27.Ո՞ր շարժումն է կոչվում հավասարաչափ:

այն շարժումը որի ընթացքում մարմինը կամայական հավասարաչափ ժամանակամիջոցում անցնում է հավասարաչափ ճանապարհ

28․Ո՞ր մեծությունն է կոչվում հավասարաչափ շարժման արագություն ՝գրել բանաձևը

V=S/t

29.Ի՞նչ միավորներով է չափվում արագությունը՝ՄՀ-ում

V, S, t

30.Ինչպե՞ս որոշել հավասարաչափ շարժվող մարմնի անցած ճանապարհը,եթե հայտնի է նրա արագությունը ու շարժման ժամանակը,գրել բանաձևը

V=S/t

Գ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս I>>-ից էջ 33-39

10. Մարմինների խտությունը

Տարբերակ 1

I Բետոնի խտությունը 2200 կգ/մ³ է, նշանակում է, որ 1մ³ ծավալով բետոնը 2200 կգ է

II 16000:20=800 Պատ.՝2

III 1,6:0,002=800 Պատ.՝4

IV 1մ³=1000000սմ³

1կգ=1000գ

1000000:1000=1000

2700:1000=2,7 Պատ.՝1

V 1դմ³=1000սմ³

0,5×1000=500

450:500=0,9

Պատ.՝2

Տարբերակ 2

I Բանաձրերը գրելիս խտությունը նշանակում են ρ տառով, զանգվածը m տառով և ծավալը V տառով: Պատ.՝3

II Սառույցի խտությունը 900կգ/մ է: Դա նշանակում է, որ 1մ³ ծավալով սառույցի զանգվածը 900կգ է: Պատ.՝1

Advertisement

about:blank

III 400:0,5=800 Պատ.՝4

IV 1կգ=1000գ

1մ³=1000000սմ³

170000/1000000=170000:1000000=0,17

Պատ.՝3

V 6:1,5=4 Պատ.՝ 3

Տարբերակ 3

I Որպեսզի գտնենք մարմնի խտությունը հարկավոր է նրա զանգվածը բաժանել ծավալին Պատ.՝1

II Կերոսինի խտությունը 800կգ/մ³ է այսինքն 800կգ զանգվածով կերոսինը զբաղեցնում է 1մ³ ծավալ Պատ.՝2

III 1:0,2=5

160×5=800

Պատ.՝4

IV 1կգ=1000գ

1մ³=1000000սմ³

10500000/1000000=10500000:1000000=10,5

Պատ.՝2

V 1,5:0,5=2,5 Պատ.՝4

Տարբերակ 4

I Նյութի խտություն անվանում են 1մ³-ի զանգվածը:

II Օդի խտությունը 1,290կգ/մ³ է: Դա նշանակում է որ 1մ³ ծավալով օդի զանգվածը 1,290կգ է Պատ.՝1

III

IV 1կգ=1000գ

1մ³=1000000սմ³

11300000/1000000=11300000:1000000=11,3 Պատ.՝2

V 1լ=1դմ³

1դմ³=0,001մ³

9/0,01=9:0,01=900

900կգ/մ³

1կգ=1000գ

1մ³=1000000սմ³

900000/1000000=900000:1000000=0,9 Պատ.՝2

11. Պինդ մարմնի խտության որոշումը

I 100-50=50

50:5=10

Պատ.՝2

II 80 սմ³ Պատ.՝5

III 90-80=10 Պատ.՝1

IV ρ=m/V=70:10=7=7,9 Պատ.՝2

Տարբերակ 2.

I 200-100:5=20 Պատ.՝20

II 140սմ³ Պատ.՝1

III 160-140=20 Պատ.՝4

IV ρ=m/V=170:20=8,5 Պատ.՝1

Տարբերակ 3.

I 150-100:2=25 Պատ.՝3

II 125սմ³ Պատ.՝3

III 175-125=50 Պատ.՝3

Տարբերակ 4.

I 150-100:2=25 Պատ.՝3

II 150սմ³ Պատ.՝3

III 200-150=50 Պատ.՝3

IV 445:50=8,9 Պատ.՝3

12. Մարմնի զանգվածի և ծավալի որոշումը խտության միջոցով:

Տարբերակ 1

I Պատ.՝2

II 40x15x3=1800

m=ρV=1800×900=1620000կգ=1620տ Պատ.՝5

III V=m/ρ=0,18:900=0,0002մ³ Պատ.՝3

Տարբերակ 2

I Պատ.՝2