Category: Ֆիզիկա 7

Առաջադրանքներ Գ. Մխիթարյանի մաս I գրքից էջ 29-30

Տարբերակ 1

I. Նկարում պատկերված չափագլանով կարելի է չափել 100մլ ծավալով հեղուկ։ Պատ.`2

II. Նկարում պատկերված չափագլանի մեկ բաժանման արժեքը կլինի 2մլ հեղուկ: Պատ.՝2

III. Նկարում պատկերված չափագլանի մեջ գտնվող հեղուկի ծավալը կլինի 76մլ: Պատ.՝4

Տարբերակ 2

I. Նկարում պատկերված չափագլանով կարելի է չափել 250մլ ծավալով հեղուկ։ Պատ.՝3

II. Նկարում պատկերված չափագլանի մեկ բաժանման արժեքը կլինի 5մլ հեղուկ: Պատ.՝1

III. Նկարում պատկերված չափագլանի մեջ գտնվող հեղուկի ծավալը կլինի 165մլ: Պատ.՝2

Տարբերակ 3

I. Նկարում պատկերված չափագլանով կարելի է չափել 100մլ ծավալով հեղուկ։ Պատ.՝2

II. Նկարում պատկերված չափագլանի մեկ բաժանման արժեքը կլինի 5մլ հեղուկ: Պատ.՝1

III. Նկարում պատկերված չափագլանի մեջ գտնվող հեղուկի ծավալը կլինի 60մլ: Պատ.՝1

Տարբերակ 4

I. Նկարում պատկերված չափագլանով կարելի է չափել 1000մլ ծավալով հեղուկ։ Պատ.՝1

II. Նկարում պատկերված չափագլանի մեկ բաժանման արժեքը կլինի 10մլ հեղուկ: Պատ.՝3

III. Նկարում պատկերված չափագլանի մեջ գտնվող հեղուկի ծավալը կլինի 940մլ: Պատ.՝3

Չափիչ սարքի սանդղակի ամենամեծ արժեքը կոչվում է սարքի չափման սահման։

Չափիչ սարքի սանդղակի բաժանման արժեքը որոշելու համար անհրաժեշտ է գտնել սանդղակի մոտակա այն երկու մոտիկ գծիկները որոնց կողքին մեծության թվային արժեքներ են գրված, այնուհետև մեծ արժեքից հանել փոքրը և ստացված թիվը բաժանել դրանց միջև բաժանումների արժեքները։ Մեծ թիվը նշանակենք a տառով փոքր թիվը նշանեկենք b տառով բաժանումների թիվը նշանակեն n տառով բաժանման արժեքը նշանակեն C տառով։ Բաժանման արժեքի բանաձևը կլինի a-b:n=c

Առաջադրանքներ Վ.Ի.լուկաշիկի խնդրագրքից

1.

Ֆիզիկական մարմին-Ինքնաթիռ, տիեզերանավ, ինքնահոս գրիչ, ավտոմեքենա:

Նյութ-Պղինձ, ճենապակի, ջուր:

2.

Ֆիզիկական մարմիններ որ կազմված են միևնույն նյութից

Ռետինե ճտքակոշիկներ ռետինե գնդակ

փուչիկ անիվներ

փայտե սեղան փայտե աթոռ

ապակե գավաթ  ապակե բաժակ

Ֆիզիկական մարմիններ որ կազմված են տարբեր նյութերից, բայց նույն անվամբ և նույն նպատակին ծառայող

Փայտե գդալներ մետաղե գդալներ

ապակե սեղաններ փայտե սեղաններ

կավե սպասք փայտե սպասք

3.

Ինչ է կարելի պատրաստել ապակուց

Բաժակ, սեղան, աթոռ, ջահ, դուռ, պատուհան

Ինչ է կարելի պատրաստել ռետինից

Ֆիզիկական մարմիններ որ կազմված են միևնույն նյութից

Ռետինե ճտքակոշիկ, գնդակ, փուչիկ, անիվներ

Ինչ է կարելի պատրաստել փայտից

Սեղան, աթոռ, սպասք, կահույք, դուռ, խաղալիք

Ինչ է կարելի պատրաստել պողպատից

թասեր, փականներ բանալիներ

Ինչ է կարելի պատրաստել պլաստմասսայից

Խաղալիքներ, աթոռ, սեղան, շիշ

5.

Ֆիզիկական մարմին	Նյութ	Երևույթ
ռելսեր	կապար	որոտ
Լուսին	ալյումին	ձյունաբուք
մկրատ	սպիրտ	լուսաբաց
սեղան	սնդիկ	բուք
ուղղաթիռ	պղինձ	ձյան գալը
	նավթ	եռում
		ձյունահողմ
		կրակոց
		ջրհեղեղ

6.

Մեխանիկական երևույթ է մեքենայի շարժվելը, գնդի գլորվելը, թռչնի թռիչքը, ձկան լողալը, մարդու քայլելեը

7.

Ջերմային երևույթ է ջրի եռալը, մոմի հալվելը, քարի տաքացումը

8.

Ձայնային երևույթ է որոտը, տերևների սոսափյունը, ագռավի կռռոցը, մեքենայի շարժիչի ձայնը

9.

Էլեկտրական երևույթ է էլեկտրասալիկի տաքացումը, կայծակը, հոսանքը

10.

Մագնիսական երևույթներ են բևեռները, ձգողական ուժը

11.

Լուսային երևույթներ են կայծակը, աստղերի առկայծումը, արևի լույսը, ջահի լույսը

12.

Մեխանիկական	Ջերմային	Ձայնային	Էլեկտրական	Լուսային
գունդը գլորվում է	կապարը հալվում է	լսվում է ամպրոպի դղրդյունը	էլեկտրալամպը վառվում է	աստղերն առկայծում են
գերանը լողում է	ցրտում է	արձագանք		լույսը բացվում է
ժամացույցի ճոճանակը տատանվում է	ձյունը հալվում է	ամպրոպ		փայլատակում է կայծակը
ամպերը շարժվում են	ջուրը եռում է	տերևները սոսափում են
աղավնին թռչում է

13. արկը թռչում է, պայթյուն է լսվում, արկը դղրդյունով պայթեցնում է ամեն ինչ:

Թեման․Դիտումներ և փորձեր։

1.Ինչպե՞ս ենք գիտելիքներ ձեռք բերում բնության երևույթների մասին

Դիտումների օգնությամբ:

2.Ի՞նչ է փորձը և ինչո՞վ է այն տարբերվում դիտումից։

Փորձը ի տարբերություն դիտումների հնարավորություն է տալիս նույն պայմաններում կրկնել երևույթը:

3․Ի՞նչ է վարկածը։

Ուսումնասիրվող երևույթը բացատրելու համար որոշակի ենթադրությունը վարակածն է:

4․Ի՞նչ է օրենքը։

Դիտումների և փորձերի միջոցով ստացված տվյալները փորձերն են:

5․Ի՞նչ է ֆիզիկակաան տեսությունը։

Որոշակի խմբի մասին գիտելիքների ամբողջությանը անվանում են ֆիզիկական տեսություն:

Ծանոթացանք ֆիզիկական մեծություն չափող մի քանի գործիքների հետ, Հոսանք ուժը չափող գործիք ամպերաչափ ելեկտրական լարումը չափող գործիք վոլտաչափ: Ուժը չափող գործի ուժաչափ. Ջերմությունը չափող գործիք ջերմաչափ , ծավալ չափող գործիք գլանաչափ , քանոն երկարությունը չափող գործիք քանոն, Այս գործիքները բոլորը ֆիզիկական մեծություններ են չափվում:Բոլոր գործիքների վրա կան թվեր և բաժանումներ արված նրբագծեր:

Բաժանումների գծիկները և որոշ գծիկների մոտ դրված թվերը միասին անվանում են գործիքի սանդղակ.

Ձեզ եմ ներկայացնում հետաքրքիր փաստեր անգլիացի ֆիզիկոս, մաթեմատիկոս, մեխանիկ և աստղագետ, դասական ֆիզիկայի հիմնադիրներից մեկի՝ Իսահակ Նյուտոնի մասին։

Իսահակ Նյուտոն

Նա չէր սիրում խորթ հորը
Նյուտոնն ուներ մեղքերի ցուցակ, որտեղ գրի էր առնում, թե ինչ մեղքեր է գործել մինչ տվյալ պահը։ Դրանցից մեկը եղել է հորն ու մորը տան մեջ այրելու սպառնալիքը։

Նորածին ժամանակ նա մահվան եզրին է եղել
Նա վաղահաս ծնունդ է եղել և 11-15 շաբաթ շուտ է ծնվել։ Շատ փոքր է եղել և հնարավոր էր, որ չապրեր։

Խնձորի պատմությունն իրական չէ
Ըստ այն պատմության, որ Նյուտոնը խնձորի ծառի տակ նստած է եղել, երբ խնձորն ընկել է գլխին, սուտ է։ Նա պարզապես նայել է պատուհանից, երբ խնձորն ընկել է։ Անգամ որոշ գիտնականներ պդնում են, որ դա էլ է հորինված։

Նա կակազել է
Ինչպես շատ հանճարներ, Նյուտոնը ևս կակազել է։ Նրա նման են եղել նաև Ուինսթոն Չերչիլը, Չարլզ Դարվինը և այլք։

Նա հայտնել է աշխարհի վերջի ժամկետը
Նա հայտնել է, որ աշխարհի վերջը չի լինի ավելի շուտ, քան 2060թ.-ը։ Դրանով նա ցանկացել է վերջ դնել աշխարհի վերջի մասին բազմաթիվ կարծիքների, սակայն այդ թվականն արդեն իսկ բավական մոտ է։

Նա լավ քաղաքական գործիչ չէր
Որպես Ազգային Ժողովի անդամ՝ նա խոսել է մեկ անգամ՝ խնդրելով փակել պատուհանը։

Նրա շունը այրել է Նյուտոնի լաբորատորիան
Ըստ վարկածի՝ Նյուտոնի շունն այրել է հանճարի լաբորատորիան՝ վերացնելով նրա քսան տարվա հետազոտությունները։ Սակայն շատերն էլ ասում են, որ հրդեհը բռնկվել է բաց պատուհանից եկող քամուց, որը շրջել է վառվող մոմը։

Նա տառապել է նյարդային հիվանդությամբ
1979թ.-ին Նյուտոնի մազերի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել մեծ քանակությամբ սնդիկի առկայություն, որը հավանաբար հավաքվել է նրա ուսումնասիրությունների արդյունքում։ Սակայն չափազանց շատ սնդիկը կարող է նյարդային դարձնել մարդուն։ Իսկ շատերը պնդում են, որ նրա մազերը երբեք չեն թափվել և նրա լնդերը երբեք չեն արյունահոսել. երկուսն էլ սնդիկից թունավորման արդյունք են։

Ալբերտ Էյնշտեյն

1.
Էյնշտեյնը ավելի քան 300 գիտական աշխատանքի հեղինակ էր, գրել է ավելի քան 150 գիրք և հոդված, մոտ 20 առաջատար համալսարանների պատվավոր դոկտոր էր, ներառյալ ԽՍՀՄ ԳԱ-ն: Ժամանակակից տեսական ֆիզիկայի հիմնադիրներից մեկն է:

2.
1952թ. Ալբերտ Էյնշտեյնին առաջարկում են Իսրայելի նախագահի պաշտոնը: Սակայն նա մերժում է: Էյնշտեյնը իր որոշումը բացատրում է փորձի և մարդկանց հետ աշխատելու ունակությունների պակասությամբ: Ալբերտ Էյնշտեյնը միշտ սատար էր Իսրայելին: Գիտնականը միշտ պաշտպան էր կանգնում ճնշված ազգերին:

Հետաքրքիր փաստեր նյուտոնի մասին

Հանրահայտ պատմությունը, թե Իսահակ Նյուտոնը ձգողականության տեսությունը մտահղացել է այն բանից հետո, երբ նրա գլխին խնձոր է ընկել, ոչ բոլորին է համոզիչ թվում: Բանն այն է, որ նշված դեպքի մասին պահպանվել է երկու գրավոր վկայություն: Մեկի հեղինակը Նյուտոնի կենսագիր Ուիլյամ Սթյուքլին է: Նա գրում է, որ 1726 թվականին ինքը գիտնականի հետ թեյ է խմել խնձորի այգում և Նյուտոնը վերհիշել է, թե ինչպես ծագեցին մտքեր գրավիտացիայի մասին, երբ մի անգամ ճիշտ այդպես նստած է եղել խնձորենու տակ: Մյուս տարբերակի հեղինակը Նյուտոնի ասիստենտ Ջոն Կոնդուիտն է: Վերջինս պնդում է, թե խնձորի դեպքը տեղի է ունեցել 1666 թվականին, երբ ֆիզիկոսը հանգստանում էր իր մոր դաստակերտում:
Մնում է միայն հասկանալ, թե ինչու՞ Նյուտոնն իր «Բնական փիլիսոփայության մաթեմատիկական սկզբունքները» աշխատությունը, որտեղ ապացուցում է տիեզերական ձգողականության օրենքը, գրեց ոչ թե անմիջապես, այլ խնձորի անկումից 20 տարի հետո։

Ջեյմս ( Փրեսքթ ) Ջոուլ

Ծնվել է ունևոր ընտանիքում. հայրը գարեջրի գործարանի սեփականատեր էր: Տասնհինգ տարեկան հասակից աշխատել է հոր գործարանում, տասնվեցից՝ սովորելուն և գիտությամբ զբաղվելուն զուգընթաց՝ մասնակցել այդ ձեռնարկության կառավարմանը, մինչև 1854 թվականը, երբ այն վաճառվել է։

Ջեյմս Ջոուլն աշխատել է հայտնի ֆիզիկոս ու քիմիկոս Ջոն Դալտոնի մոտ և նրա ղեկավարությամբ սկսել իր փորձարարական հետազոտությունները։ 1841թվականին նա բացահայտել է (Էմիլի Լենցից անկախ), որ մետաղե հաղորդիչով էլեկտրական հոսանք անցնելիս անջատվող ջերմության քանակը համեմատական է հաղորդիչի էլեկտրական դիմադրությանը, հոսանքի ուժի քառակուսուն և հոսանքի անցման ժամանակին (հայտնի է որպես Ջոուլ-Լենցի օրենք)։

1843–1850 թվականներին նա փորձերով ցույց է տվել, որ մեխանիկական աշխատանքը ջերմության կարող է վերածվել խիստ որոշակի համամասնությամբ, և որոշել է ջերմության մեխանիկական համարժեքը։ Դրանով նա տվել է էներգիայի պահպանման օրենքի փորձնական հաստատումը։ 1851 թվականին Ջուոլը տեսականորեն որոշել է որոշ գազերի ջերմունակությունը, ջերմությունը դիտելով որպես մասնիկների շարժում։ Նա հետազոտել է գազի սեղմման և ընդարձակման ժամանակ առաջացող ջերմային երևույթները, մասնավորապես, նոսրացած գազերի ընդհարձակման փորձերով ցույց է տվել, որ դրանց ներքին էներգիան կախված չէ ծավալից, ինչը և ընդունվել է իդեալական գազիհամար։ Անգլիացի ֆիզիկոս Վիլյամ Թոմսոնի հետ Ջոուլը փորձնական ճանապարհով պարզել է, որ ծակոտկեն միջնորմով գազի դանդաղ, ստացիոնար, ադիաբադ հոսույթի դեպքում գազի ջերմաստիճանը փոխվում է (Ջոուլ-Թոմսոնի էֆեկտ)։ Կառուցել է թերմոդինամիկական ջերմաստիճանային սանդղակ, տեսականորեն որոշել մի շարք գազերի ջերմունակությունը։ Հաշվարկել է նաև գազի մոլեկուլների շարժման արագությունը և հայտնաբերել այդ արագության կախումը ջերմաստիճանից։ Գազի ճնշումը նա համարել է անոթի պատերին գազի մասնիկների հարվածների արդյունք։ Ջոուլը հայտնաբերել է նաև մագնիսական հագեցման երևույթը ֆեռոմագնիսներիմագնիսացման դեպքում։