Day: 02.10.2024

02.10.2024

Աշխատանք դասարանում 

1. Նախադասությունները ձևափոխի՛ր` ընդգծված բառերն ու արտահայտությունները փոխարինելով հականիշներով:

Զուր չէ, որ առյուծն է համարվում գազանների արքան: Ուժով, ճարպկությամբ ու համարձակությամբ դժվար թե որևէ մեկը համեմատվի նրա հետ: Առյուծը չի թաքնվում, զոհի վրա գաղտագողի  չի հարձակվում: Նա հպարտ մռնչոցով զգուշացնում է՝ զգուշացե՛ք, գազաննե՛ր, որսի եմ ելել:
Մինչև հրացանավոր մարդու երևալը առյուծներն իրոք  տիրակալ էին: Մարդիկ հազվադեպ էին առյուծի որսի ելնում: Բայց ո՛չ  ուժն ու համարձակությունը, ո՛չ   ճկունությունն ու թաքնվելու հմտությունը չէին փրկում  հրացանից: Մարդիկ կարծում էին, որ եթե առյուծները պակասեն, կճղակավոր կենդանիների քանակը կավելանա: Ու առյուծներին գրեթե լրիվ ոչնչացրին:  Նրանք պահպանվել են միայն Կենտրոնական Աֆրիկայի մի քանի շրջաններում ու արգելանոցներում, Հնդկաստանում էլ կան, բայց շատ չեն: Սակայն մարդկանց սպասածի հակառակն  եղավ, որովհետև առյուծներն աոաջին հերթին հիվանդ,թույլ կենդանիներին էին ոչնչացնում, այդ պատճառով էլ կենդանիների մեջ հիվանդությունները չէին տարածվում:
Այժմ առյուծների որսն արգելված է:
Առյուծի նորածին ձագուկները շատ փոքր են  ու խայտաբղետ, հետո, մեծանալով, միագույն են դառնում:

Ճիշտ չե, որ առյուծն է համարվում գազանների արքան: Ուժով, ճարպկությամբ ու համարձակությամբ դժվար թե ոչ մեկը համեմատվի նրա հետ: Առյուծը չի բացահայտվում, զոհի վրա բացե-բաց չի հարձակվում: Նա հպարտ մռնչոցով չի զգուշացնում է՝ զգուշացե՛ք, գազաննե՛ր, որսի եմ ելել:
Մինչև հրացանավոր մարդու երևալը առյուծներն կեղծ տիրակալ չէին: Մարդիկ հաճախ էին առյուծի որսի ելնում: Բայց այո  ուժն ու համարձակությունը, այո՛   ճկունությունն ու թաքնվելու հմտությունը չէին կործանում  հրացանից: Մարդիկ կարծում էին, որ եթե առյուծները շատ են, կճղակավոր կենդանիների քանակը կքչանա: Ու առյուծներին գրեթե լրիվ պահպանեցին:  Նրանք պահպանվել են միայն Կենտրոնական Աֆրիկայի մի քանի շրջաններում ու արգելանոցներում, Հնդկաստանում էլ կան, բայց շատ են: Սակայն մարդկանց սպասածի նույն  եղավ, որովհետև առյուծներն աոաջին հերթին հիվանդ, ուժեղ կենդանիներին էին ոչնչացնում, այդ պատճառով էլ կենդանիների մեջ հիվանդությունները չէին տարածվում:
Այժմ առյուծների որսն թույլատրված է:
Առյուծի նորածին ձագուկները շատ մեծ են  ու խայտաբղետ, հետո, մեծանալով, միագույն են դառնում:

2. Տրված նույնանուն բառերով կազմի՛ր նախադասություններ: Վարել, հարկ, տալ, մատ:
Վարել: Ես կարող եմ վարել մեքենա, բայց նախ պետք է ստանամ վարորդական իրավունք։
Հարկ: Հայտարարված հարկի բարձրացումը մեծապես ազդել է քաղաքացիների կենսամակարդակի վրա։
Տալ: Ես ուզում եմ տալ իմ բոլոր ընկերներին փոքրիկ նվերներ։
Մատ: Մատներս թմրել էին երկար նստելուց, և ինձ դժվար էր գրել։

3. Տրված բառերը բաժանի՛ր բառակազմական բաղադրիչների (արմատների և ածանցների): Ինչպիսի՞ բառեր են հավաքված բառաշարքերից  յուրաքանչյուրում:

Ա. Թվական, պատմություն,  գրիչ, ազդեցություն, խորություն:

Թվական

• Արմատ՝ թվ-
• Ածանց՝ -ական
• Բառը՝ հանուն ժամանակի նշման (թվերի)։

Պատմություն

• Արմատ՝ պատմ-
• Ածանց՝ -ություն
• Բառը՝ պատմության գիտություն կամ պատմական իրադարձությունների խումբ։

Գրիչ

• Արմատ՝ գր-
• Ածանց՝ -իչ
• Բառը՝ գրելու սարք (գիր)։

Անհրաժեշտություն

• Արմատ՝ անհրաժեշտ-
• Ածանց՝ -ություն
• Բառը՝ անհրաժեշտ լինելու վիճակ կամ որակ։

Հորություն

Բառը՝ խորության վիճակ կամ չափում։

Արմատ՝ խոր-

Ածանց՝ -ություն

Բ. Արևելք, արևմուտք, կենսագիր, օտարամուտ, ծովագնաց, ինքնատիպ:
Արևելք

• Արմատ՝ արև-
• Ածանց՝ -ելք
• Բառը՝ աշխարհագրական կողմ (արևելյան հատված)։

Արևմուտք

• Արմատ՝ արև-
• Ածանց՝ -մուտք
• Բառը՝ աշխարհագրական կողմ (արևմտյան հատված)։

Կենսագիր

• Արմատ՝ կենս-
• Ածանց՝ -ագիր
• Բառը՝ կյանքի պատմությունը գրում է (բիոգրաֆիա)։

Օտարամուտ

• Արմատ՝ օտար-
• Ածանց՝ -ամուտ
• Բառը՝ օտար երկրից մտնելու գործընթաց։

Ծովագնաց

• Արմատ՝ ծով-
• Ածանց՝ -ագնաց
• Բառը՝ ծովով ճանապարհորդող։

Ինքնատիպ

Բառը՝ ինքնատիպ, յուրահատուկ։

Արմատ՝ ինքն-

Ածանց՝ -տիպ

Գ. Արևելյան, կենսագրություն, արևադարձային, անուշահոտություն, բազմատեսակություն:
Արևելյան

• Արմատ՝ արև-
• Ածանց՝ -ելյան
• Բառը՝ կապված արևելքի հետ։

Կենսագրություն

• Արմատ՝ կենս-
• Ածանց՝ -ագրություն
• Բառը՝ կյանքի պատմությունը։

Արևադարձային

• Արմատ՝ արև-
• Ածանց՝ -ադարձային
• Բառը՝ կապված արևադարձի հետ։

Անուշահոտություն

• Արմատ՝ անուշ-
• Ածանց՝ -ահոտություն
• Բառը՝ հաճելի հոտի վիճակ կամ որակ։

Բազմատեսակություն

Բառը՝ տարբեր տեսակների առկայություն։

Արմատ՝ բազմ-

Ածանց՝ -տեսակություն

4.Նախադասությունները լրացրո՛ւ:

Միայն մեկ արմատով կազմված բառերը կոչվում են … բառեր.
 Օրինակ` կրակ, հոդ, ջուր, օդ,….:
Մեկ արմատով և ածանցով կամ ածանցներով կազմված բառերը կոչվում են … բառեր. օրինակ` կրակոտություն, հողեղեն,….:
Մեկից ավելի արմատներով կազմված բառերը կոչվում են … բառեր, օրինակ` ջրհոր, օդանցք,….:
Մեկից ավելի արմատներով և ածանցով կամ ածանցներով կազմված բառերը կոչվում են …. բառեր, օրինակ` կրակմարիչ, անջրանցիկ,….:

Միայն մեկ արմատով կազմված բառերը կոչվում են միամիասնական բառեր:
Օրինակ՝ կրակ, հոդ, ջուր, օդ։

Մեկ արմատով և ածանցով կամ ածանցներով կազմված բառերը կոչվում են բառասանական բառեր:
Օրինակ՝ կրակոտություն, հողեղեն։

Մեկից ավելի արմատներով կազմված բառերը կոչվում են միավորված բառեր:
Օրինակ՝ ջրհոր, օդանցք։

Մեկից ավելի արմատներով և ածանցով կամ ածանցներով կազմված բառերը կոչվում են միավորված-բառասանական բառեր:
Օրինակ՝ կրակմարիչ, անջրանցիկ։

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1. Տրված բարդ բառերի առաջին բաղադրիչները փոխելով` ստացի՛ր նոր բաղադրյալ բառեր:

Ագեվազ (կենգուրու), կակղամորթ, մարտունակ, արճճապատ, մեծասքանչ, հողածին, փառամոլ, ատոմակայան:

Ագեվազ → Կենգուրուազ (կենգուրու)
Կակղամորթ → Կաքավամորթ (կաքավ)
Մարտունակ → Նվագունակ (նվագել)
Արճճապատ → Թղթապատ (թուղթ)Մ
եծասքանչ → Սքանչելիասքանչ (սքանչելի)
Հողածին → Ջուրածին (ջուր)
Փառամոլ → Փողիամոլ (պող)
Ատոմակայան → Զինակայան (զինամթերք)

2. Տրված բարդ բառերի վերջին արմատները փոխելով` ստացի՛ր նոր բարդ բառեր:

Հեռախոս, հանրածանոթ, ձյունածածկ, երկրագունդ, կենսակերպ, հնավանդ, մտահոգ, բարենպաստ, ակնթարթ, լուսանցք:

Հեռախոս → Հեռանկար
Հանրածանոթ → Հանրապետություն
Ձյունածածկ → Ձեռնաթաթպ
Երկրագունդ → Արևագունդ
Կենսակերպ → Բառեկերպ
Հնավանդ → Հնագույն
Միտահոգ → Միտակատար
Բարենպաստ → Բարենպարգև
Ակնթարթ → Ակնաժամ
Լուսանցք → Մայրամուտ

3. Փորձի՛ր այս բառերի կազմությունն ու նշանակությունը բացատրել:
ա) Այգեբաց, այգաբաց:
բ) Հայելի, հայացք, ծովահայաց: (գրաբ. հայել — նայել)
գ) Ակնթարթ, ակնդետ, ակնոց:
դ) Քինախնդիր, վրեժխնդիր, մանրախնդիր (գրաբ. խնդրել — փնտրել): 

ա) Այգեբաց, այգաբաց:

Այգեբաց: Բառը կազմված է «այգե» արմատից և «բաց» ածանցից: նշանակում է՝ այգի բացող, այնտեղ աշխատող կամ ապրող մարդ։

Այգաբաց: Այս տարբերակում արմատը նույնպես «այգե» է, սակայն «բաց» ածանցը ավելի շատ ընդգծում է այն, որ սա ձևավորում է բնության մաս, որտեղ կա բաց այգի։

բ) Հայելի, հայացք, ծովահայաց:

Հայելի: Բառը կազմված է «հայել» արմատից և «-ի» ածանցից: նշանակում է՝ ապակի, որը թույլ է տալիս տեսնել իր պատկերն ու շրջապատը։

Հայացք: Բառը «հայել» արմատից է՝ «-ացք» ածանցով: նշանակում է՝ դիտելու, նայելու գործողություն կամ պատկերը, որը ցույց է տալիս նայողը։

Ծովահայաց: Բառը «ծով» արմատից ու «հայացք» ածանցից է: նշանակում է՝ այն, ով դիտում է ծովի ուղղությամբ կամ ծովի տեսք ունեցող։

գ) Ակնթարթ, ակնդետ, ակնոց:

Ակնթարթ: Բառը կազմված է «ակն» արմատից և «թարթ» ածանցից: նշանակում է՝ ժամանակի շատ կարճ հատված, մեկ ակնթարթ։

Ակնդետ: Բառը նույնպես «ակն» արմատից է, բայց «նդետ» ածանցը ցույց է տալիս արագությամբ կատարելու ընթացքը: նշանակում է՝ շատ արագ, թեթև թարթող։

Ակնոց: Բառը «ակն» արմատից ու «ոց» ածանցից է: նշանակում է՝ տեսողությունը լավացնելու համար նախատեսված սարք։

դ) Քինախնդիր, վրեժխնդիր, մանրախնդիր:

Մանրախնդիր: Բառը «մանր» արմատից ու «խնդիր» ածանցից է: նշանակում է՝ մանր-մունր հարցեր առաջացնելու tendency, որը դժգոհություն է առաջացնում։

Քինախնդիր: Բառը «քին» արմատից և «խնդիր» ածանցից: նշանակում է՝ այն, ով ափսոսանք ունի կամ քին ունի, մշտապես հարցեր է առաջացնում կամ խնդիրներ է ստեղծում։

Վրեժխնդիր: Բառը «վրեժ» արմատից և «խնդիր» ածանցից: նշանակում է՝ այն, ով ցանկանում է վրեժ լուծել, մշտապես այս նպատակով շարժվում է։

С какого наставления автора начинается басня?

Случается нередко нам и лёгкость, простоту увидеть там, где стоит только догадаться,за дело просто взяться

Случается нередко нам и труд, и мудрость видеть там, где стоит только догадаться, за дело просто взяться

Случается нередко нам и труд, и мудрость видеть там, где стоит только постараться, за дело умело взяться

2. Кому принесли чудесный ларчик?

Королю

Мудрой царице

В басне не называется конкретное лицо

3. Чем бросался в глаза ларец?

Отделкой, чистотой

Лёгкостью, простотой

Тяжестью, красотой убранства

4. Что сообщает автор о реакции людей на ларчик?

Не каждому он нравился

Им всякий любовался

Никому он не нравился

5. Кто взялся открыть ларец?

Механики мудрец

По ларцам спец

Ушлый хитрец

6. С какими чувствами мудрец взялся открывать ларчик?

С неуверенностью и опаской

С уверенностью

С чувством любопытства

7. Что сообщается о замке ларчика?

Что у ларчика большой замок

Что у ларчика замок с секретом

Что замка у ларчика нет

8. Что делал мудрец с ларчиком, чтобы открыть его?

То камешек отрывал, то голову чесал

То о землю, то о стол ударял

То скобку, то гвоздики пожимал

9. Чем закончилась попытка мудреца открыть ларчик?

Неудачей

Мудрец с лёгкостью открыл ларчик за пять минут

Мудрец очень долго пытался открыть ларчик, выбился из сил, но в итоге ему это удалось

10. Какая фраза из этой басни вошла в обиход русских людей и стала крылатой?

«А ларчик просто открывался»

«Ларчик вам открою: в Механике и я чего-нибудь да стою»

«А я берусь открыть; да, да, уверен в этом; Не смейтесь так исподтишка!»

Случается нередко нам

И труд и мудрость видеть там,

Где стоит только догадаться

За дело просто взяться.

К кому-то принесли от мастера Ларец.

Отделкой, чистотой Ларец в глаза кидался;

Ну, всякий Ларчиком прекрасным любовался.

Вот входит в комнату механики мудрец.

Взглянув на Ларчик, он сказал: «Ларец с секретом,

Так; он и без замка;

А я берусь открыть; да, да, уверен в этом;

Не смейтесь так исподтишка!

Я отыщу секрет и Ларчик вам открою:

В механике и я чего-нибудь да стою».

Вот за Ларец принялся он:

Вертит его со всех сторон

И голову свою ломает;

То гвоздик, то другой, то скобку пожимает.

Тут, глядя на него, иной

Качает головой;

Те шепчутся, а те смеются меж собой.

В ушах лишь только отдается:

«Не тут, не так, не там!» Механик пуще рвется.

Потел, потел; но, наконец, устал,

От Ларчика отстал

И, как открыть его, никак не догадался:

А Ларчик просто открывался.

Вопросы:

Какую основную мысль хотел донести автор басни?

Что не надо усложнять себе жизнь

Почему механик был так уверен в своих силах?

Он был самоуверенный

Как реагировали окружающие на попытки механика открыть Ларец?

Шепчялись и смеялись

Что символизирует Ларец в контексте басни?

Проблему

Какие качества механика проявляются в процессе его попыток открыть Ларец?

Ну он миллиард идей придумал чтобы открыть но проигнорировал самый очевидный способ типа он такой умный хотел казаться чтобы открыть не самым лёгким способом а что самым загадочным чтобы казаться мудрецом, самоуверенным.

Задание 2. Дайте определение словам.

Задание 1. Дополните предложения.

Басня – это короткий рассказ, в котором действуют животные, а подразумеваются люди.

В баснях высмеиваются пороки людей: ложь, безнравственность. лень,глупость, хвастовство,невежество.

Басня содержит две части: овествовательную часть и мораль.

Мудрость –способность человека мыслить и действовать в соответствии с высшими целями жизни

Ларчик–сундучок

Механики мудрец –человек который очень хорошо разбираться в механике

Исподтишка (смеяться) –тихонько

Задания 1. Прочитайте текст и дайте ответы на вопросы:

Этим летом мне довелось ехать в поезде вместе с мальчиком лет двенадцати и его мамой. Он сидел, уткнувшись в книгу, и увлечённо читал «Тараса Бульбу» Гоголя. – Мой сын прямо-таки глотает книги, – сказала женщина. – В отличие от многих его сверстников, он очень начитанный.

Я поинтересовалась, книги каких авторов он читал, и паренёк вытащил из рюкзака блокнот с длинным списком произведений русских и зарубежных классиков и современных писателей. Я обрадовалась: значит, и среди современных подростков встречаются книгочеи! – Мы в классе соревнуемся, кто за лето больше книг прочтёт, – сообщил он. – Я в прошлом году был первым.

У меня на коленях лежал томик Льва Николаевича Толстого, раскрытый на страницах повести «Хаджи-Мурат», и я углубилась в чтение. – А вы за сколько минут страницу прочитываете? – вдруг услышала я голос паренька. – Не заметила… не считала! – А я заметил: пока вы пятнадцать страниц прочитали, я уже двадцать три успел! – Да зачем ты торопишься? Не торопись, вдумывайся в то, что читаешь, иначе пропустишь что-нибудь важное. – Важное-то я не пропущу, – ответил он самоуверенно. – Я только описания природы пропускаю, всякие там облака, цветочки-лепесточки.

Поезд уже подходил к станции, а мне так хотелось поговорить с юным попутчиком. «А ведь читать-то ты, дружок, не умеешь, – хотела я сказать ему. – Из книги берёшь самую малость, только цепочку событий. А книга готова дать тебе бесценный клад мыслей и чувств, научит тебя читать не только строки, но и между строк…» И пока мне думалось, что этих слов он вовсе не поймёт, пока я сердилась сама на себя, решая, как бы мне растревожить этого самоуверенного мальчишку, поезд стал замедлять ход.

Мать мальчика, обращаясь ко мне, восхищённо сказала: – Вы только взгляните! Он уже проглотил книгу! И тут я, наверное, обидела её. – Вы заблуждаетесь, – ответила я. – Он вовсе не умеет читать.

Вопросы:

1.Что сказала его мама о его увлечении чтением?

Что он глотает книги

2.Что хочет сказать рассказчица мальчику о чтении и восприятии книг?

Что он просто листает страницы не понимая суть книги

3.Какие темы и чувства, по мнению рассказчицы, можно извлечь из книг?

Не какие а вот мальчик пропускал про природу и все такое

Задание 2. Вставьте пропущенные буквы и подберите проверочные слова.

• Возить-воз

• Починить – починка

• Бродить – бродит

• Ходить – ход

• Холмы – холм

• Столбы – столба

• Весы – вес

• Дама – дом

Задание 3. Напиши словами цифры.

1527, 2500, 1933, 2024, 1812

Тысячи пятьсот двадцать семь

Две тысячи пятьсот

Тысячи девятьсот тридцать три

Две тысячи двадцать четвёртый

Тысячи восемьсот двенадцать

Задание 4. Напишите альтернативный конец истории, в котором мальчик по-другому реагирует на замечания рассказчицы о чтении. Как это меняет их взаимодействие?

-Ну тогда расскажи о впечатлениях о книге

-…

-Ну же

-Эх… ты права, я и сам не понимаю о чём читаю. Может мне читать медленно но понимая и наслаждаясь.

-Я рада что ты понял, надеюсь так и продолжется.

September 30-October 4

Lesson 1

Be an inventor!/to read and translate the unknown words/page 15

Hometask:ex.6/c,e,page 14

c,

1. While he was working (work) on his plan, his brain machine was checking (check) people’s brains to find out what they were thinking (think).
2. Every now and then, Q5 looked (look) at the huge screen. Everything was going (go) well. All the human brains were thinking (think) of other things, and none of them knew (know) about his terrible plans.
3. When Olivia looked (look) at the neighbor, she saw (see) that he was holding (hold) something in his hand. It looked like a mobile phone.

E,

1. I was writing (write) an email. The phone rang (ring).
2. Harry was running (run) to school. He fell (fall) and hurt his leg.
3. Alex and Sue were playing (play) tennis. Lucy arrived (arrive).
4. Antonio was having (have) breakfast. He had (have) a great idea.

Lesson 2

Be an inventor!/to retell the text/page 15

Hometask:ex.7/b,8/b,page 15

2 — d

3 — a

4 — b

2 — get to school

3 — get wet

4 — get angry

Answer the questions/ex.7/c,page 15

1. I think no because not everyone is smart.
2. Yes. Because when you practice your mistakes become your successes.
3. How about a smart recycling bin? It could use AI to automatically sort waste into recyclables, compost, and trash. Users would receive feedback on their recycling habits and tips to improve, making it easier to reduce waste and promote sustainability.