Month: Հոկտեմբեր 2024

Posted in Uncategorized

Գործնական քերականություն

Posted on by shushan5

25.09.2024

Աշխատանք դասարանում 

  1. Կետերի փոխարեն գրի՛ր փակագծում տրված, տեքստի ոճին համապատասխանող հոմանիշներից մեկը:

Ներկա ժամանակներում մարդկանց առողջության համար առանձնահատուկ վտանգ է ներկայացնում (հարուցում, ներկայացնում) մթնոլորտային օդի աղտոտումը (կեղտոտումը, աղտոտումը), որովհետև (քանզի, որովհնտև) դա այն միջավայրն է, որի հետ մարդն իր կյանքի յուրաքանչյուր (ամեն մի, յուրաքանչյուր) ակնթարթում շփվում է: Բազմաթիվ են մթնոլորտային օդն աղտոտող միացությունները: Մեզ հայտնի ընդարձակ (մեծ, ընդարձակ) ցուցակից կարելի է. առանձնացնել (ջոկել, անջատել, առանձնացնել) մի խումբ նյութեր, որոնք գրեթե միշտ առկա են արդյունաբերական խոշոր (մեծ, խոշոր, կարևոր) քաղաքների մթնոլորտում:

  1. Հոմանիշների հինգ զույգ առանձնացրո՛ւ:

Ընչազուրկ, հերսոտ, ընչաքաղց, ընթացիկ, սրընթաց, անընկճելի, արագընթաց, անկոտրում, դյուրաթեք, դյուցազնական, դյուրաբեկ, ճկուն, աղքատ, հերոսական:

հերոսական, դյուցազնական

անընկճելի, անկոտրում

ընչազուրկ, ընչաքաղց,

սրընթաց, արագընթաց,

ճկուն, դյուրաբեկ, դյուրաթեք

  1. Կետերր փոխարինի՛ր փակագծում տրված այնպիսի հոմանիշով,որ տեքստի ոճն ավելի վերամբարձ դառնա:

Հին Բաբելոնի հարստությունն ու պերճությունը դեպի իրենց էին ձգում (ձգում, հրապուրում, քաշում) ճամփորդներին: Նրանք գալիս էին իրենց աչքերով տեսնելու քաղաքի սքանչելի (զարմանալի, զարմանահրաշ, սքանչելի, հիանալի) պարիսպները, որոնց վրայով մի քանի կառք կարող էր կողք-կողքի ընթանալ: Սակայն ճամփորդներին ամենից ավելի դյութում (գրավում, դյութում, ձգում, հրապուրում) էր Նաբուգոդոնոսոր թագավորի չքնաղագեղ (հիասքանչ, չքնաղ, հրաշազեղ, չքնաղագեղ) պալատը: Պալատի կողքին վեր էր խոյանում (բարձրանում էր, վեր էր խոյանում) ապշեցուցիչ մի կերտվածք (կառույց, կառուցվածք, կերտվածք, շինվածք)` կախովի այգիները: Թագավորը դրանք գոյության էր կոչել (ստեղծել էր, շինել էր, գոյության էր կոչել) իր սիրելի կնոջ համար: Թագուհին մեդացի էր` իր հայրենիքի անտառոտ (կանաչ, զմրուխտ, անտառոտ) լեռներին ու անտառներին սովոր: Տոթակեզ (շոգ, տոթ, տոթակեզ) ու անտառազուրկ Բաբելոնում կարոտում Էր Մեդիայի լեռնային անտառների զեփյուռին (զեփյուռին, հովին, քամուն) ու ստվերին: Կնոջ թախիծը (տխրությունը, թախիծը, վիշտը) փարատելու (պակասեցնելու, նվազեցնելու, փարատելու) համար Նաբուգոդոնոսորը որոշեց նրան կարծես լեռներից բերված ամբողջ մի օազիս ընծայել (պարգևել, ընծայել, նվիրել): Եվ կամարակապ չորս հարկերից բաղկացած լայն աշտարակի վրա ստեղծվեցին հայտնի (հայտնի, աշխարհահռչակ, ծանոթ) կախովի պարտեզները: Հասարակ հողածինների (մահկանացուների, հողածինների, մարդկանց) համար պարտեզներն անմատչելի էին. չէ՞որ դրանք արքայական (թագավորական, արքայական) պալատի բարձր պարիսպների ետևում էին, իսկ մուտքը պահպանում էր սարսափազդու (ահարկու, սարսափելի, ահավոր, սարսափազդու) պահակախումբը: Այդպիսի պարտեզներ ամբողջ աշխարհում ոչ մի տեղ չեն եղել, դրանք հրաշալի (շատ լավ, հիանալի, հրաշալի) էին մտածված և հեքիաթային գեղեցկություն (սիրունություն, գեղեցկություն) ունեին, իզուր չէ, որ աշխարհի յոթ հրաշալիքների շարքում էին:

  1. Ընդգծված բառերը փոխարինի՛ր տարբեր հոմանիշներով: Տրված և ստացված տեքստերը համեմատիր:

Հեքիաթային աշխարհ է բացվում մեծ քարանձավ ընկած մարդու առջև: Աշխարհի ամենամեծ քարանձավը ԱՄՆ-ի Կենտակի նահանգում է: Այդ քարանձավի խոր անդունդներն ապշեցնում են բոլորին: Քարանձավում ստորերկրյա լճեր ու երկու մեծ գետ կա: Այդ քարանձավն է նկարագրել Մարկ Տվենն իր «Թոմ Սոյերի արկածները» գրքում: Դրա անունը Մամոնտի քարանձավ է:

Հեքիաթային աշխարհ է բացվում հսկայակամ քարայր  ընկած մարդու առջև: Աշխարհի ամենախոշոր քարանձավը ԱՄՆ-ի Կենտակի նահանգում է: Այդ քարանձավի խոր անդունդներն զարմացնում են բոլորին: Քարանձավում գետնի տակ լճեր ու երկու մեծ գետ կա: Այդ քարանձավն է նկարագրել Մարկ Տվենն իր «Թոմ Սոյերի արկածները» գրքում: Դրա անունը Մամոնտի քարանձավ է:

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

  1. Սխալ կամ ոչ տեղին գործածված բաոերը գտի՛ր և ճշտի՛ր:

Բարենցի ծովի Կիլդին կղզում մի շատ հետաքրքիր լիճ կա: Այդ(նրա) ջուրը հինգ շերտ ունի: Առաջին շերտի` հատակի տիղմի վրայի ջուրն այնպիսին է, որ հողին է հավասարեցնում ամեն մի կենդանի էակ(բան): Դրա համար էլ ջրի այդ շերտում ոչ մի առողջ էակ չկա:
Երկրորդ շերտը ծիրանագույն մանրէներով է ցանկապատած: Այդ մանրէներն այնքան բազում են այդտեղ,(որ) չեն հրաժարվում,որ ցածի թունավոր գազը ոտքի ելնի, հասնի երրորդ «հարկ»: Ջրի երրորդ շերտը բնակեցված է ծովային ձկներով, ոզնիներով ու այլ կենդանիներով, որոնք գոյություն ունեն աղի ջրերում: Չորրորդ «հարկում» ջուրը շատ է աղի ու կյանքի համար պիտանի չէ: Իսկ վերին, հինգերորդ շերտում ջրհորի քաղցրահամ ջուր է: Դա էլ քաղցր ջրերին ուրույն կենդանիների արքայությունն է: Ամենահետաքրքիրն այն է, որ այդ տարօրինակ լճի հինգ շերտերը երբեք իրար մեջ չեն ընկնում:

2.Տրված առածները լրացրո՛ւ ընդգծված բառերի հականիշների օգնությամբ:

Լավ ձին կերը կավելացնի,վատը՝կպակասեցնի    :
Խելոքին մեկ ասա,անխելքին հազար ասա.           :
Արդար մազը չի կտրվի,խարդախ գերանը կկոտրվի.       :
Բոյը երկար,խելքը կարճ :

3.Տրված նույնանուն բառերով կազմի՛ր նախադասություններ:

 Բազուկ, զատիկ, փող, վայրի:

Այսօր բազուկով ճաշ ենք ուտելու:

Իմ բազուկը երեկ ցավում էր դրա համար էլ չմասնակցեցի սպորտին:

Մի քանի օրից խատիկ ենք նշելու:

Ես այսօր շատ գեղեցիկ զատիկ եմ տեսել:

Մայրիկիցս մի փոքր փող եմ խնդրել գմումներ կատարելու համար:

Նա լավ էր փող նվագում:

Այդ վայրի մարդը ավելի շատ ոնց որ փրչոտ կենդանի լիներ:

Այդ տղան դասարանում ամենավայրին էր:

Posted in 2024-2025

Գործնական քերականություն

Posted on by shushan5
  1. Օգտվելով տրված բառերից` բացատրի´ր, թե ընդգծված բառերը նախադասություններից յուրաքանչյուրում ի՛նչ իմաստով են գործածված:

1.Եփվել, բորբոքվել:
Ջուրը թեյնիկում վաղուց արդեն եռում էր, բայց նա չէր նկատում(եթփել): Բարկությունից արյունը եռում էր երակներում, սիրտը տակն ու վրա էր      լինում(բորբոքվել)

2.Ուղեկցել, ընկերություն անել, միանալ:

Ընկերացել է դիմացի շենքում ապրող մի տղայի հետ(ընկերություն անել): Ընկերացան, որ միասին անեն իրենց ուժերից վեր այդ գործը(միանալ) Մինչև քաղաք ընկերանամ քեզ, որ մենակ չգնաս(ուղեկցել)

3.Կռել, թակել, գանահարել, քննել:

Ավազակներն այնպես էին ծեծել խեղճին, որ ձին թողել ու փախել էր(գանահարել): Այնպես համառորեն է ծեծում դուռը, կարծես վստահ է, որ տանը մարդ կա(թակել)
Երկաթը տաք-տաք են ծեծում(կռել)
Այդ հարցն այնքան ծեծեցին, որ ոչ մեկին այլևս չի հետաքրքրում:(քննել)

4.Ավարտել, վերջը տալ (ուտել):

Գործը վերջացնելուց հետո, երկար ժամանակ դրան այլևս չէր անդրադառնում(ավարտել)
Մեկն իր բաժին միրգն արագ վերջացրել էր ու դունչը մեկնել վանդակի շուրջը խմբված երեխաներին, որ էլի տան: (վերջը տալ)

  1. Դառնալ բազմիմաստ բառը նախադասությունների մեջ գործածի՛ր քեզ հայտնի բոլոր իմաստներով: Ընդգծի՛ր այն նախադասությունները, որտեղ այն փոխաբերական իմաստով է գործածված:

Նա ետ դարձավ քաղաքից:

Հեքիաթի մեջ աղջիկը դարձավ տղա:

Նրա հիվանդանալը պատճառ դառնավ դասի չգնալուն:

  1. Տունբազմիմաստբառընախադասությունների մեջ գործածի՛ր քեզ հայտնի բոլոր իմաստներով: Ընդգծի՛ր այն նախադասությունները, որտեղ այն փոխաբերական իմաստով է գործածված:

Երկար ճամփորդությունից հոգնած նա ետ վերադարձավ տուն:

Նա այդ բանաստեղծության տունը շատ արագ սովորեց:

  1. Տրված բառերը գրի՛ր տեքստում հանդիպող հոմանիշների փոխարեն: Տրված և ստացված տեքստերը համեմատ՛իր:

Տարի, ծածկոց, ձգողություն, բացատրություն տալ, մասին, լինել,հողագունդ, հայտնի դառնալ, ազդեցություն:

1687 թվականին Իսահակ Նյուտոնը բացատրել է Երկրագնդի ջրային թաղանթի վրա երկնային մարմինների ներգործության պատճառը: Դա տեղի է ունեցել այն նույն թվականին, երբ հրապարակվել էր տիեզերական ձգողականության վերաբերյալ օրենքը:

1687 տորում Իսահակ Նյուտոնը բացատրություն է տվել Երկրագնդի ջրային ծածկոց վրա հողագնդի մարմինների ազդեցության պատճառը: Դա եղել այն նույն թվականին, երբ հայտնի էր դառել տիեզերական ձգողության մասին օրենքը:

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

  1. Բաց թողնված տառերը լրացրու՛:

Մարդուն իր ամբողջ կյանքում ուղեկցում է ձայնը: Մարդը բացարձակ լռության    պայմաններում վատ է զգում. նրան պատում է  երկյուղի ու անհարմարության զգացում: Բացարձակ լռությունը խաթարում է մարդու նյարդային համակարգն այնպես, ինչպես և անվերջ աղմուկը: Որոտը, հրաբուխների ձայնը, ծովային մրրիկները և այլ աղմուկներ անհանգստացնում են մարդուն: Կան բնական աղմուկներ էլ, ինչպես թռչունների դայլայլը, աղբյուրների կարկաչյունը, ծովի ալիքների համընթաց ճողփյունը, հաճելի են մարդկանց համար, բարերար են ներգործում նրանց նյարդային համակարգի վրա: Տհաճ աղմուկը քայքայում է մարդու առողջությունը: Աղմուկի հետ են կապվում լսողության կորուստը, նյարդահոգեկան հիվանդությունների աճը, ֆիզիկական և մտավոր ընդունակությունների նվազումը:

  1. Գրի՛ր տրված հոմանիշներից մեկը:

1901 թվականից տրվում(տրվում, շնորհվում, բաշխվում, պարգևվում) են Նոբելյան ամենամյա մրցանակները` ըստ շվեդացի ինժեներ, հարուստ (հարուստ, մեծահարուստ, մեծատուն) գործարանատեր Ալֆրեդ Նոբելի կտակի: Նա մոտ յոթանասուն միլիոն շվեդական կրոն էր կտակել (թողել, կտակել), որի տոկոսներն ամեն տարի բաժանվում(բաժանվում, բաշխվում, տրվում) են ֆիզիկայի, քիմիայի, բժշկության կամ ֆիզիոլոգիայի բնագավառներում(բնագավառներում, ասպարեզներում, ճյուղերում, ոլորտներում) խոշոր հայտնագործություններ(հայտնագործություններ, գյուտեր) անող(անող, կատարող) գիտնականներին ամենակարևոր (ամենախոշոր, ամենակարևոր, ակնառու) գրական ստեղծագործության հեղինակին և նրան, ով տարվա մեջ (մեջ, ընթացքում) ամենաշատ ներդրումն է ունեցել ազգերի  միասնության (միասնության, համախմբման), ստրկության ոչնչացման (վերացման, ոչնչացման) կամ եղած բանակների պակասեցման (պակասեցման, կրճատման) ու խաղաղությունը պահպանելու (պահպանելու, պաշտպանելու) գործում:

  1. Կետերի փոխարեն հերթով գրի՛ր տրված հոմանիշները: Ստացված նախադասություններն ինչո՞վ են տարբերվում:

Տղան անձայն (լուռ, անձայն, անլսելի) մոտեցավ մորը:

Նա դեռ նստած ուտում (ուտում, խժռում, լափում) էր:

Բժիշկը հետն ինչ-որ խոտ (խոտ, բանջար) էր բերել:

Մտնողը (դուրեկան, հմայիչ) հմայիչ մի աղջիկ էր:

Posted in Երկրաչափություն 8

Եռանկյան միջին գիծը

Posted on by shushan5

Առաջադրանքներ․

1)RS -ը ABC եռանկյան միջին գիծն է՝ R∈AB, S∈AC: Ընտրիր ճիշտ տարբերակը`

ա)RS∥BC

բ)RS⊥AB

գ)երկուսն էլ ճիշտ են

2)KLM եռանկյան մեջ տարված է GH միջին գիծը, ընդ որում՝ G∈KL, H∈KM: GH միջին գծի վերաբերյալ, ո՞ր պնդումն է ճիշտ: Ընտրիր ճիշտ պատասխանը:

ա)GH∥LM

բ)GH⊥LM

գ)երկուսն էլ ճիշտ են

3)

DF=BC/2=5
FE=AB/2=4
DE=AC/2=3
P=5+4+3=12

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը).

1)LMN եռանկյան մեջ GH-ը միջին գիծ է՝ G∈LM, H∈LN: Միջին գծի  վերաբերյալ, ո՞ր պնդումն է ճիշտ: Ընտրիր ճիշտ պատասխանը:

ա)GH=MN/2

բ)GH=2MN

գ)երկուսն էլ ճիշտ են

2)

FG=BE/2=8
GH=AD/2=6
IH=BE/2=8
FI=AD/2=6

Posted in Երկրաչափություն 8, Uncategorized

Զուգահեռագիծ

Posted on by shushan5

Առաջադրանքներ․

1)

6×2=12
10×2=20
20+12=32

2)

3+3=6
46-6=40
40:4=10
10+3=13

3)

<DAB=180-60=120
<BAC+<CAD=120
X+3X=120
4X=120
X=30
<BAC=30
<DAC=30.3=90
<ACD=180-(60+90)=30
Եռանկյաուն DAC ուղանկյուն եռանկյունը հետևաբար AD = DC/2 (30o դիմացի կողմ)
6X=90
X=90:6=15
15*2=30

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը).

1)

180-40=140
180-140=40

2)

A անկյունը՝ 60

B անկյունը՝ 120

3)

BO = 6

OC = 8,5

Posted in Երկրաչափություն 8

Բազմանկյուններ

Posted on by shushan5

Տեսական մասը կրկնեք այստեղ․

Առաջադրանքներ․

1)

1)180(n-2)/n=Ուռուցիկ բազմ․ միանկյունը
ա)180(n-2)/n=90
2(n-2)=n
2n-4=n
n=4
բ)180(n-2)/n=60
180(n-a)=60
3(n-2)=n
3n-n=6
2n=6
n=3
Նույն ձեւով ՝ գ, 6 դ, 5

2)

Պատ. 75

3)

  1. 23
  2. 50
  3. 57
  4. 70

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը).

1)

1) 2x+3x+4x+5x+6x=540
20x=540
x=27
հետ․՝ 2*27=54
3*27=81
4*27=108
5*27=135
6*27=162

2)

Պատ.՝ 23,20,19,18

Posted in Հանրահաշիվ 8

Տեղադրման եղանակ

Posted on by shushan5

Երկու անհայտներով երկու հավասարումների համակարգի լուծման տեղադրման եղանակի ալգորիթմը:

1. Համակարգի հավասարումներից որևէ մեկից (սովորաբար ավելի պարզից) արտահայտել փոփոխականներից մեկը մյուսի միջոցով, օրինակ՝ առաջին հավասարումից արտահայտել x-ը y-ի միջոցով:

2. Ստացված արտահայտությունը տեղադրել մյուս (երկրորդ) հավասարման մեջ, օրինակ՝ x-ի փոխարեն:

3. Լուծել մեկ անհայտով հավասարումը, օրինակ՝ y-ի նկատմամբ (գտնել y-ը ),

4. Երրորդ քայլում գտնված y-ի արժեքը տեղադրել y-ի փոխարեն՝ առաջին քայլում ստացված հավասարման մեջ և գտնել x-ը:

5. Գրել պատասխանը:

Օրինակ

Լուծել հավասարումների համակարգը՝

1) Առաջին հավասարումից ստանում ենք՝

x−2y=3

x=3+2y

2) Ստացված արտահայտությունը տեղադրում ենք երկրորդ հավասարման մեջ՝ x-ի փոխարեն՝

5⋅x+y=4

5⋅(3+2y)+y=4

3) Լուծենք ստացված հավասարումը և գտնենք y-ը՝

5⋅(3+2y)+y=4

15+10y+y=4

10y+y=4−15

11y=−11

y=−1

4) Տեղադրենք y-ի գտնված արժեքը առաջին քայլում ստացած հավասարման մեջ՝ y-ի փոխարեն և գտնենք x-ը՝

x=3+2⋅y

x=3+2⋅(−1)

x=3−2

x=1

5) Պատասխան՝ (1;−1)
Առաջադրանքներ․

1)

{x=2y
{2*2y-3y-7=0
4y-3y-7=0
y=7
x=14

2)

{x=-5y
{-15y+7y-16=0
-8y-16=0
-8y=16
y=-2
x=10

3)

{y=3x
{x-6x+10=0
-5x=-10
x=2
y=3*2

4)

{y=7x
{3x-7x+12=0
-4x+12=0
-4x=-12
x=3