Posted in Կենսաբանություն 9

Էներգետիկ փոխանակություն

1․Որտե՞ղ է տեղի ունենում գլիկոլիզը․

ա) միտոքոնդրիում

բ) բջջանյութում

գ) ցիտոպլազմայում 

դ) քլորոպլաստում

2․Գլիկոլիզի ընթացքում գլյուկոզան բաժանվում է՝

ա) երկու պիրուվաթթվի մոլեկուլի

բ) մեկ ածխաթթու գազի մոլեկուլի

գ) չորս ջրածնի մոլեկուլի

դ) մեկ ջրի մոլեկուլի

3․Գլիկոլիզի ընթացքում առաջանում է էներգիա՝

ա) 38 ԱԹՓ

բ) 4 ԱԹՓ, մաքուր՝ 2 ԱԹՓ 

գ) 10 ԱԹՓ

դ) ԱԹՓ չի առաջանում

4․Գլիկոլիզը պահանջու՞մ է թթվածնի մասնակցություն․

ա) այո

բ) ոչ

5․Գլիկոլիզը էներգետիկ փոխանակության ո՞ր փուլին է պատկանում․

ա) առաջին փուլ 

բ) երկրորդ փուլ

գ) երրորդ փուլ

դ) չի պատկանում

6․Ավտոտրոֆ օրգանիզմները՝

ա) սննդանյութերը ստանում են պատրաստի ձևով

բ) սինթեզում են օրգանական նյութեր անօրգանականներից 

գ) սնվում են ուրիշ օրգանիզմներով

դ) չեն կարող էներգիա ստանալ

7․Ավտոտրոֆների օրինակ է՝

ա) բույսեր

բ) կենդանիներ

գ) մարդը

դ) սնկեր

8․Հետերոտրոֆ օրգանիզմները՝

ա) օրգանական նյութերը ստանում են ինքնուրույն

բ) պատրաստի օրգանական նյութեր են օգտագործում 

գ) չեն օգտագործում էներգիա

դ) ապրում են միայն ջրում

9․Քեմոավտոտրոֆ օրգանիզմները էներգիա ստանում են՝

ա) արևի ճառագայթներից

բ) օրգանական նյութերի քայքայումից

գ) անօրգանական նյութերի օքսիդացումից 

դ) ֆոտոսինթեզից

10․Բոլոր կենդանիները համարվում են՝

ա) ֆոտոավտոտրոֆներ

բ) քեմոավտոտրոֆներ

գ)

դ) աբիոտիկ օրգանիզմներ

Posted in Գրականություն 9

Մի հին չինական զրույց

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)
Մի հին չինական զրույց

1. Մեկնաբանի՛ր կայսեր զգացմունքները գլխարկների պատմությունից առաջ և հետո։

Կայսրը ուրախ էր, որ կկարողանա գոհացնել իր ժողովրդին, թույլ տալով նրանց չհագնել ծանր գլխարկները: Բայց հետևանքները իմանալուց հետո նա զայրացավ և փակվեց իր սենյակում խորհելու մարդկանց ճակատագրերի շուրջ:

2. Ստեղծված իրավիճակը շտկելու առաջարկներ գրի՛ր։

Կարծում եմ կարելի էր ,,օրենքը,, մի փոքր այլ կերպ ձևակերպել:Կայսրը կարող էր օրենքը հայտարարել միանգամից ժողովրդի առաջ, ինչից հետո լուրը կտարածվեր և ժողովուրդը չէր տուժի:

3. Գրի՛ր քո կարծիքը կայսեր որոշման վերաբերյալ։

Կայսրը ցանկանում էր օգնել իր ժողովրդին, բայց կարծում եմ կարելի էր ընտրությունը թողնել մարդկանց, ով ուզենար կարող էր սև գլխարկը  հագնել, ուրիշները՝սպիտակ գլխարկ, կամ թեկուզ լինեին առանց գլխարկի:

4. Ինչպե՞ս անել, որ լավ գործը վատի չվերածվի։

Կարծում եմ այստեղ իմաստը այն էր, որ երբ մարդը ,,բարձրունքից,, է ,,քար,, գցում՝ այս դեպքում որոշում կայացնում, ամենաներքևինին՝ այս դեպքում, ըստ պաշտոնի՝ խողովրդին, քարը ամենից ուժեղ կհարվածի: Իմ կարծիքով կայսրը ինքը պետք է միանգամից որոշումը հայտներ ժողովրդին:

5. Գրե՛ք էսսե՝ հիմք ունենալով այս ստեղծագործությունը։

Posted in Գրականություն 9

Իշխանությունը և մարդը

Իշխանությունը և մարդը

Իշխանությունը միշտ եղել է մարդու կյանքի կարևոր մասը։ Մարդիկ միշտ ունեցել են ղեկավարներ՝ թագավորներ, նախարարներ, նախագահներ, ովքեր որոշումներ են ընդունել հասարակության համար։ Բայց միևնույն ժամանակ, իշխանությունը նաև փորձություն է մարդու համար, որովհետև այն կարող է և լավ բաների բերել, և փչացնել նրան։

Իշխանությունն իր բնույթով ուժ է՝ ղեկավարելու, կարգավորելու և որոշումներ կայացնելու հնարավորություն։ Երբ մարդն ունի իշխանություն, նա պատասխանատու է ոչ միայն իր, այլև ուրիշների կյանքի համար։ Լավ ղեկավարն այն մարդն է, ով իշխանությունը օգտագործում է ուրիշներին օգնելու համար։ Օրինակ՝ նա լսում է մարդկանց խնդիրները, մտածում է երկրի բարօրության մասին և իր ուժը ծառայում է արդարության ու խաղաղությանը։

Բայց ոչ բոլոր մարդիկ են դիմանում իշխանությանը։ Շատերը, իշխանություն ստանալով, փոխվում են։ Նրանք սկսում են մտածել միայն իրենց մասին, դառնում են գոռոզ, և մոռանում են, որ իրենց ուժը մարդկանցից է գալիս։ Այսպես է ծնվում անարդարությունը, երբ ղեկավարն իշխում է, այլ ոչ թե ծառայում։ Այդպիսի դեպքեր կարելի է տեսնել թե՛ պատմության մեջ, թե՛ մեր օրերում։

Իշխանությունը կարող է բացահայտել մարդու էությունը։ Եթե մարդը բարի է և ազնիվ, իշխանությունը կօգնի նրան անել լավ գործեր։ Իսկ եթե մարդը եսասեր է, իշխանությունը միայն կուժեղացնի այդ վատ կողմերը։ Դրա համար էլ ասում են՝ իշխանությունը փորձություն է մարդու հոգու համար։

Շատ գրողներ ու մտածողներ են խոսել այս թեմայի մասին։ Օրինակ՝ մեր գրականության մեջ հաճախ է երևում, թե ինչպես է իշխանությունը փոխում մարդկանց։ Թումանյանի «Աղբյուրի մոտ» պատմությունը ցույց է տալիս, որ ուժը և իշխանությունը պետք է ծառայեն արդարությանը, ոչ թե ինքնահաստատմանը։

Ի վերջո, մարդը պետ է հասկանալ՝ իրական ուժը ոչ թե իշխելու, այլ ծառայելու մեջ է։ Իշխանություն ունեցողը պետք է առաջնորդվի խղճով, ոչ թե շահով։ Միայն այդ դեպքում իշխանությունը կդառնա բարի ուժ, ոչ թե վտանգավոր զենք։

Ամփոփելով կարելի է ասել, որ իշխանությունն ինքնին չար կամ բարի բան չէ։ Այն կախված է նրանից, թե ով է այն օգտագործում։ Երբ մարդն ունի սեր դեպի արդարություն ու մարդիկ, իշխանությունը դառնում է նրա ձեռքին ստեղծարար ուժ։ Բայց երբ մարդը մտածում է միայն իր մասին, այդ նույն իշխանությունը կարող է կործանել նրան և ուրիշներին։