Day: 29.01.2026

Առաջադրանք

1.Կարդա տեքստը, պատասխանիր հարցերին.
-Քանի՞ առնետ էր փորձարկման ենթարկվում։
Տեքստում նշված է՝ վանդակներում վեց առնետ է եղել (երկու ստրուկ, երկու շահագործող, մեկ անկախ լողորդ և մեկ քավության նոխազ):
Պատասխան՝ 6 առնետ։

-Ո՞ր առնետներն էին ամենաուժեղը։
Անկախ լողորդը «բավականին ուժեղ էր և չէր ենթարկվում շահագործողներին»։
Պատասխան՝ անկախ լողորդը։

-Ո՞ր առնետներն էին ավելի շահ ստանում։
Ստրուկները ստանում էին կերը, բայց միայն տերերին կերակրելուց հետո։
Պատասխան՝ ստրուկները՝ որովհետև ստանում էին կեր, իսկ շահագործողները կերով չէին զբաղվում։

-Ո՞ր առնետներն էին ավելի արդյունավետ ապրում։ Ինչո՞ւ։
Պատասխան՝ անկախ լողորդը և ստրուկները, որովհետև ստանում էին կեր և որոշակի անվտանգություն՝ իրենց դերերի շրջանակում։

-Ի՞նչ է նշանակում «քավության նոխազ»՝ գտիր համացանցից։
Քավության նոխազ (scapegoat) — այն է, ով կրում է խումբի կամ կազմակերպության խնդիրները կամ մեղքը, բայց ոչ ինքն է նախաձեռնողը։ Ըստ տեքստի՝ «նրա գործը կռվի ժամանակ թափված փշուրներն էր հավաքելը»՝ նա չի մասնակցում կեր ուտելուն կամ լողի պայքարին, պարզապես կրում է խնդիրները։

2.Տեքստից գտիր
—մակբայները, որոշիր տեսակները։
«տեղավորել է» — կատարվող գործողություն (կատարողական, անցյալ ժամանակ)
«ապրելու» — նպատակային (անհանգստություն չի ստեղծում գործողության ընթացքի վրա)
«հասնելու» — նպատակային (առարկայական)
«վերլուծելով» — գործողություն է, անորոշ բայաձևի մասնակցային ձև

— անկանոն բայերը, որոշիր եղանակն ու ժամանակը (ժամանակային ձևը)
«գնացին» — անցյալ, հանունական եղանակ (մեկ գործողության ավարտը)
«կարողանում» — ներկայիս ժամանակ, հնարավորական եղանակ

—սոսկացանցավոր բայերը, նշիր ածանցը։
Սոսակցական բայերը տեքստում սովորաբար բաղկացած են՝ «է», «լինում է», «կարող է»։
«է» — միակիսության ներկայիս (copula)
«կարող է» — հնարավորական ներկա

—երկու բարդ, երկու ածանցավոր, երկու պարզ և մեկ բարդածանցավոր բառ։

Տիպ	Բառեր տեքստից
Երկու բարդ	«վարքային-բնագիտության», «ընդունակությունը-լողալու»
Երկու ածանցավոր	«վերլուծելով», «տեղավորել»
Երկու պարզ	«լողալ», «կեր»
Բարդածանցավոր (բազմաբայանոց)	«կերակրելուց»

3.Համեմատիր առնետների հասարակությունը մարդկանց հասարակության հետ։

Առնետների հասարակությունը նման է մարդկանց հասարակությանը․ այնտեղ կա հիերարխիա, որոշները աշխատում և ենթարկվում են (ստրուկներ — աշխատողներ), որոշները շահագործում են ուրիշներին (շահագործողներ — ազդեցիկ մարդիկ), կան անկախներ, որոնք չեն ենթարկվում (անկախ լողորդ — ազատ անհատներ), և կա մեկը, ով կրում է ուրիշների սխալները (քավության նոխազ — մեղավորակրող մարդիկ):

1)ABC եռանկյունում AC = √2 սմ, BC = 1 սմ, <ABC = 45^օ ։ Գտե՛ք BAC անկյունը:

30

2)Եռանկյան կողմը 12 սմ է, իսկ դրա դիմացի անկյունը` 45°: Գտե՛ք այդ եռանկյանն արտագծած շրջանագծի շառավիղը:

6√2

3)Եռանկյանն արտագծած շրջանագծի շառավիղը 5 դմ է, անկյուններից մեկը՝ 60°: Գտեք այդ անկյան դիմացի կողմը:

5v3

4)Եռանկյանն արտագծած շրջանագծի շառավիղը հավասար է կողմերից մեկին: Գտե՛ք այդ կողմի դիմացի անկյունը:

60

5)Հավասարասրուն եռանկյան հիմքը 12√3 սմ է, հիմքին առընթեր անկյունը 60° է: Գտեք այդ եռանկյանն արտագծած շրջանագծի շառավիղը:

12սմ

6)Եռանկյան 6 սմ և 2√3 սմ երկարությամբ կողմերը կազմում են 30° անկյուն: Գտե՛ք երրորդ կողմը:

2v3

7)Եռանկյան 3 դմ և 8 դմ երկարությամբ կողմերը կազմում են 120° անկյուն: Գտե՛ք երրորդ կողմը:

V97

8)Գտե՛ք 5 սմ, 7 սմ, 9 սմ երկարությամբ կողմերով եռանկյան ամենամեծ անկյան կոսինուսը:

1/10

9)Եռանկյան կողմերը 6 դմ և 2√7 դմ են: Երկրորդ կողմի դիմացի անկյունը 60° է: Գտե՛ք եռանկյան երրորդ կողմը:

x=4 կամ 2