Author: shushan5

Posted in Գրականություն 9

Իշխանությունը և մարդը

Posted on by shushan5

Իշխանությունը և մարդը

Իշխանությունը միշտ եղել է մարդու կյանքի կարևոր մասը։ Մարդիկ միշտ ունեցել են ղեկավարներ՝ թագավորներ, նախարարներ, նախագահներ, ովքեր որոշումներ են ընդունել հասարակության համար։ Բայց միևնույն ժամանակ, իշխանությունը նաև փորձություն է մարդու համար, որովհետև այն կարող է և լավ բաների բերել, և փչացնել նրան։

Իշխանությունն իր բնույթով ուժ է՝ ղեկավարելու, կարգավորելու և որոշումներ կայացնելու հնարավորություն։ Երբ մարդն ունի իշխանություն, նա պատասխանատու է ոչ միայն իր, այլև ուրիշների կյանքի համար։ Լավ ղեկավարն այն մարդն է, ով իշխանությունը օգտագործում է ուրիշներին օգնելու համար։ Օրինակ՝ նա լսում է մարդկանց խնդիրները, մտածում է երկրի բարօրության մասին և իր ուժը ծառայում է արդարության ու խաղաղությանը։

Բայց ոչ բոլոր մարդիկ են դիմանում իշխանությանը։ Շատերը, իշխանություն ստանալով, փոխվում են։ Նրանք սկսում են մտածել միայն իրենց մասին, դառնում են գոռոզ, և մոռանում են, որ իրենց ուժը մարդկանցից է գալիս։ Այսպես է ծնվում անարդարությունը, երբ ղեկավարն իշխում է, այլ ոչ թե ծառայում։ Այդպիսի դեպքեր կարելի է տեսնել թե՛ պատմության մեջ, թե՛ մեր օրերում։

Իշխանությունը կարող է բացահայտել մարդու էությունը։ Եթե մարդը բարի է և ազնիվ, իշխանությունը կօգնի նրան անել լավ գործեր։ Իսկ եթե մարդը եսասեր է, իշխանությունը միայն կուժեղացնի այդ վատ կողմերը։ Դրա համար էլ ասում են՝ իշխանությունը փորձություն է մարդու հոգու համար։

Շատ գրողներ ու մտածողներ են խոսել այս թեմայի մասին։ Օրինակ՝ մեր գրականության մեջ հաճախ է երևում, թե ինչպես է իշխանությունը փոխում մարդկանց։ Թումանյանի «Աղբյուրի մոտ» պատմությունը ցույց է տալիս, որ ուժը և իշխանությունը պետք է ծառայեն արդարությանը, ոչ թե ինքնահաստատմանը։

Ի վերջո, մարդը պետ է հասկանալ՝ իրական ուժը ոչ թե իշխելու, այլ ծառայելու մեջ է։ Իշխանություն ունեցողը պետք է առաջնորդվի խղճով, ոչ թե շահով։ Միայն այդ դեպքում իշխանությունը կդառնա բարի ուժ, ոչ թե վտանգավոր զենք։

Ամփոփելով կարելի է ասել, որ իշխանությունն ինքնին չար կամ բարի բան չէ։ Այն կախված է նրանից, թե ով է այն օգտագործում։ Երբ մարդն ունի սեր դեպի արդարություն ու մարդիկ, իշխանությունը դառնում է նրա ձեռքին ստեղծարար ուժ։ Բայց երբ մարդը մտածում է միայն իր մասին, այդ նույն իշխանությունը կարող է կործանել նրան և ուրիշներին։

Posted in Հայոց լեզու 9

Թվական

Posted on by shushan5

1․Առանձնացրե՛ք թվականները։

Թվային, վաթսուն, հիսունական, հարյուր-հարյուր, վաթսունմեկերորդ, թվանշան, չորս, մեծաքանակ, քառապատիկ, եռակի, տասներկուերորդ, հինգ վեցերորդ, քանակություն, մենավոր,երկակի։

2, Առանձնացրե՛ք քանակական թվականները։
Երրորդություն, թվական, հարյուր մեկ, քառասուն, եռապատիկ, միլիոն, քանական , հինգ հարյուր, իննսունութ, տասը, բազմաթիվ, տասնինը, քառյակ, յոթանասուն։

Երրորդություն, թվական, հարյուր մեկ, քառասուն, եռապատիկ, միլիոն, քանական , հինգ հարյուր, իննսունութ, տասը, բազմաթիվ, տասնինը, քառյակ, յոթանասուն։

3, Առանձնացրե՛ք դասական թվականները։
Քսանմեկերորդ, մեկ չորրորդ, երեսուներկուերորդ, հազարավոր, հարյուրերորդ, առաջին, երեք քառորդ, տասնիններորդ։

4, Առանձնացրե՛ք բաշխական թվականները։

Մեկ-մեկ, բազմակի, երկուական, ինը տասներորդ, հինգական, իններորդ, մեկումեջ, հինգ-հինգ, քսանական, չորս հինգերորդ, յոթական, երիցս։

5, Առանձնացրե՛ք կոտորակային թվականները։

Մասնական , երկու երրորդ, տասներորդական, մեկ երկրորդ, զրո ամբողջ հինգ տասնորդական, սակավաթիվ, մեկ երրորդ, հարյուրապատիկ, երկու ամբողջ վեց տասնորդական, ամբողջական, երկու յոթերորդ, հնգանիստ։

6, Փակագծում տրված տարբերակներից ընդգծե՛ք ճիշտը։
Ես այդ մասին լսում է /առաջի, առաջին / անգամ։

Շուրջ / ութանասուն, ութսուն/ ծառ տնկվեց այդ հավաքի ժամանակ։

Այդ հավաքին մասնակցում էին  /հարյուրավոր, հարուրավոր/ մարդիկ։

Իմ տեղը թատրոնի /երեսունչորրորդ, երեսունչորսերորդ/ աթոռն է։

Ես սովորում եմ Երևանի /թիվ համար, թիվ/ հինգ դպրոցում։

Որպեսզի իմ ուզածը տեղն ընդունվեմ, ինձ պակասում է /զրո, զերո/ ամբողջ հինգ միավոր։

7,Առանձնացրե՛ք պարզ թվականները։
Բազում, միլիոն, երեքական, քսան, քանակ, ութ, միլիարդ, վեցերորդ, ամբողջ, ինը, երեք, քսանյոթ, թիվ, ,միակ, յոթ, տասնվեց, չորս։

8. Առանձնացրե՛ք  բարդ թվականները։

Երեսուներկուերորդ, տասնմեկ, վեց-վեց, մեկ, ութական, երեք հարյուր վեց, հինգ-հինգ, վաթսունինը, քսանութ, մեկ միլիոն, տասանոց, ութսունյոթ, հարյուր երկու։

9. Փակագծերում տրված տարբերակներից ընդգծե՛ք ճիշտը։

Ասացին հերթագրվածներից մեկնումեկը թող ներս /գա, գան/ ։

Շուտով ժամը /ինը, իննը կլինի/ ։

Եթե մեր ունեցածը հավասար բաժանենք, ապա ամեն մեկիս հասնում է երկուսուկես /խնձոր, խնձորներ/։

Տոնածառը զարդարելու համար գնեցի քսան /խաղալիք, խաղալիքներ/։

Այդ կինը մատներին դրել էր /երեք-երեք, երեք-երեքական/ ոսկե մատանիներ։

Պայմանավորվել էինք, որ կհանդիպենք այս ամսվա /28-ին, 28ին/։

Ես չեմ վախենում /տասներեք, տասերեք/ թվից։

10.Տրված թվերը գրի՛ր տառերով։

25, 101, 1567, 87, 95, 74, 2598:

քսանհինգ, հարյուր մեկ, հազար հինգ հարյուր վաթսունյոթ, ութսունյոթ, իննսունհինգ, յութանասունչորս, երկու հազար հինգ հարյուր իննսունութ

Posted in Հանրահաշիվ 9

Առաջադրանքներ կրկնության համար

Posted on by shushan5

1)Գտնել 5 հայտարարով բոլոր կանոնավոր կոտորակների գումարը։

2

2)Գտնել 4 հայտարարով բոլոր կանոնավոր կոտորակների գումարը։

3/2

3)Գտնել 6 հայտարարով բոլոր կանոնավոր կոտորակների գումարը։

5/2

4)70-ը բաժանել 2:3 հարաբերությամբ։

28 42

5)60-ը բաժանել 1:4 հարաբերությամբ։

15 45

6)49-ը բաժանել 2:5 հարաբերությամբ։

14 35

7)Հաշվել արտահայտության արժեքը․

5/3-7/2-13/6=-24/6=-4

10/3-3/2-7/6=20-9=4/6=2/3

58/7+33/8-51/7=464+231-408/56=287/56=41/8

125/12+85/13-113/12=1625+1020-1469/156=1176/156=98/13

8)|-4| : |-2| + |-6| * 2 =14

9)6 : |-3| — 2 : |-2| + 1 =2

10)|-2| + |3| — |-4+1| =2

11)Որդին տասը տարեկան է։ Հինգ տարի առաջ նա 7 անգամ փոքր էր հորից։

ա)Քանի՞ տարեկան է հայրը։

40

բ)Քանի՞ տարի հետո հայրը որդուց մեծ կլինի 2 անգամ։

20

12)Որդին ութ տարեկան է։ Երկու տարի առաջ նա 5 անգամ փոքր էր հորից։

ա)Քանի՞ տարեկան է հայրը։

32

բ)Քանի՞ տարի հետո հայրը որդուց մեծ կլինի 3 անգամ։

4

Posted in Հայոց լեզու 9

Անհատական նախագիծ թարգմանություն

Posted on by shushan5

Կրկին
Իլյա Բուդնիցկի

Կրկին լուսաբաց է։ Եվ կատուն՝ մկնիկի հետ։
Եվ մահճակալի մոտի սեղանին՝ գիրք։
Եվ տունը, ինչպես առագաստ, լարված է։
Ինչպես մենք՝ երակներից ու ջլերից,
Սիրուց, երևակայությունից ու երանելիությունից,
Այնպես էլ կառուցված է մինչև գերանների ծայրերը։

Թեթև, բայց ամուր փայտից է
Իմ առագաստանավը՝ երկար նավակը,
Եվ հանկարծ քամին՝ աննկատ,
Կխփի մեղմորեն ու հետ կքաշվի,
Կատուն կես աչքով կնայի անկյուն, —
Այնտեղ պարկից մի բուռ վարսակի հատիկներ։

Եվ մկնիկը դուրս կգա բներից, —
Ի՞նչ արդարացումներ լուսաբացին,
Երբ միևնույն է՝ պետք է վեր կենալ։ —
Սյուժեն առանց մարդու հավերժ է,
Եվ առագաստանավի ուղին՝ կաթնագույն,
Եվ ուզում ես կանչել կատուին։

Տեկստի աղբյուրը։

Posted in Հանրահաշիվ 9

A*f(x) ֆունկցիայի գրաֆիկը

Posted on by shushan5

1)Տրված f(x) ֆունկցիայի զրոները 3-ն ու 8-ն են: Գտե՛ք ա) −10f(x), բ) — 4f(x + 1) գ) -2/3 f(x – 4) ֆունկցիայի զրոները:

ա (3;8)

բ (2;7)

գ(7;12)

2)Տրված f(x) ֆունկցիան y-ների առանցքի երկայնքով ձգեցին 1.5 անգամ և իջեցրին 5 միավորով ներքև: Ո՞ր ֆունկցիայի գրաֆիկը ստացվեց:

1,5f(x)-5

3)Տրված է f(x) ֆունկցիան, որի արժեքների տիրույթը [0, 9] միջակայքն է։ Գտե՛ք ա) 4f(x), բ)5/6f(x) ֆունկցիայի արժեքների տիրույթը:

[0;36]

[0;7,5]

4)Տրված է f(x) ֆունկցիայի գրաֆիկը: Պատկերե՛ք 3f(x) ֆունկցիայի գրաֆիկը.

5)Տրված է f(x) ֆունկցիայի գրաֆիկը: Պատկերե՛ք — f(x) ֆունկցիայի գրաֆիկը:

6)Գտնել 3/4 և 5/8 թվերի գումարի հակադարձ թիվը։

8/11

7)Գտնել 2/3 և 3/4 թվերի գումարի հակադարձ թիվը։

12/17

8)Գտնել 4/5 և 1/4 թվերի գումարի հակադարձ թիվը։

21/20

Posted in Հայոց լեզու 9

Գործնական քերականությւոն

Posted on by shushan5

29.10.2025

Աշխատանք դասարանում  
1. Բաց թողնված տեղերում գրե՛ք համապատասխան տառը։

Ամենաէական, քրիստոնեություն, ելևէջ, ինչևէ, անեզր, խուռներամ, երբևէ, նախօրե, հնօրյա, փայտոջիլ, միջօրեական, օրեցօր։

2. Ճշտե՛ք բառերի գրություն, պետք է գրվեն միասին, անջատ կամ գծիկով։

Սերնդեսերունդ, քարեդարյան, այրուձի, փոստ-հեռագրատուն, տարեցտարի, իսպառ, քափ-քրտինք, օրնիբուն, գողեգող, այլընտրանք։

3. Գրե՛ք տրված բառերում տեղի ունեցած հնչյունափոխությունը։

Երևութական, մնջախաղ, փափկասուն, ձվաձև, գունավոր, ոսկերիզ, մտադրություն։

երևույթ>յ-ն միացել է ու-ին, մունջ>ու-ն դարձել է ը, փափուկ>ու-ն սղվել է, ձու>ու-ն դարձել է վ, գույն>յ-ն միացել է ու-ին, ոսկի>ի-ն սղվել է, միտ>ի-ն դարձել է ը

4. Ճիշտ տեղադրե՛ք բառային շեշտը։

Իհա՛րկե, հե՛տ գալ, գիսա՛ստղ, քանի՛երորդ, գի՛րքդ, հանդո՛ւգն, գրե՛թե, արկղի՛կ։

5. Առանձնացրե՛ք հոմանիշ զույգերը։

Թույր, մատղաշ,անսայթաք,բաղձանք,հմայել,նման, խոհեմ,դալար, սխալ, հրապաուրել, իղձ, հանգույն, ողջամիտ, անգայթ։

մատղաշ-դալար, անսայթաք-անգայթ, հրապուրել-հմայել, հանգույն-նման, բաղձանք-իղձ, թյուր-սխալ, ողջամիտ-խոհեմ

6. Գրե՛ք տրված դարձվածքների բացատրությունը՝ բախտավոր աստղի տակ ծնվել, ձայն բարբառո հանապատի,  կանաչ-կարմիր կապել, վերջին մոհիկան,  մի սանրի կտավ,  ափերց դուրս գալ, աչքը ճամփին մնալ։

հաջողակ,ուշադրության չարժանացած խոսք, զուգվել-զարդարվել,վերջին ներկայացուցիչ,  միանման, ինքնատիրապետումը կորցնել, վատ բան վճռել

7. Առանձնացրե՛ք պատճառական ածանց ունեցող բայերը՝ մոտեցնել, մրցել, գրել տալ, խաղացնել, երգել տալ, վերակենդանանալ, անհագստացնել, հիշեցնել, առնել-տալ։

8. Տրված նախադասություններում ընդգծել մակբայները։

Փոքրիկը կամաց-կամաց սովորեց երգել։

Հեղուկը քիչ-իքչ լցվեց տարայի մեջ։

Արքայադուստրը շեշտակի նայեց զինվորին։

Ուշացել էր,  նկատեց հորը, իսկույն վեր թռավ անկողնուց։

Գևորգը եղբայրաբար օգնեց իր մտերիմ ընկերոջը։

Պետք է սովորել հիմա, որպեսզի ունենանք բարեկեցիկ ապագա։

9. Տրված նախադասություններում ընդգծե՛ք ուղիղ խնդիրները։

Հայրսը սիրում էր որդուն։

Անհամբերությամբ ու ոգևորությամբ տղան կարդում էր գիրքը։

Ես կարդացել եմ Դուրյան։

Քամին շարժում էր ծառերը։

10. Ո՞րն է նախադասության քերականական և տրամաբանական շարունակությունը։

Նրա՝ ածուխի պես սև ու խիտ մորուքն սկսվում էր համարյա աչքերի տակից ու ծածկում ամբողջ երեսն ու կոկորդը, ․․․․

Ա․ Բայց նրան սիրահարված էին բոլորը։

Բ․ ստացվում է, որ շատ տգեղ տեսք ուներ։

Գ․ իսկ արծվային քիթն անգամ ծածկված էր մազերով։

11. Ո՞ր նախադասության մեջ կա փոխաբերություն։

Ա․ Առավոտյան ծուխ է ելնում երդիկներից, ծուխը ձգվում է կապույտ երիզի նման և հալվում ամպերի մեջ։

Բ․ Քանի՜ սերունդ է ապրել Բասուտա գետի մոտ, կարկատած թաղիքները փռել ցախերի վրա, եղեգնով պատել վրանները։

12. Կետադրի՛ր նախադասությունները։

Ա․ Վրաններից մեկը պատկանում էր Պապ թագավորին, մյուսը՝ սպարապետ Մուշեղին, իսկ երրորդը՝ Ներսես կաթողիկոսին։

Բ․ Բոլորը միասին բարձրացան վերնահարկ որ գմբեթարդ շինություն էր զարդարված մարմարյա սալերով։

Գ․ Թվում էր՝ քաղցից խելքս թռցնում եմ։

Դ․ Ամայի տարածության մեջ միայնակ մնալով՝ ընկա գետնին, և հեծկլտոցիս ձայնը խախտեց շրջապատի լռությունը։

13. Նախադասությունները դասավորի՛ր տրամաբանական ճիշտ հաջորդականությամբ։

Ա․ Եվ այդ նշան-պատկերները կոչվում էին հերոգլիֆներ, որոնց քանակն հասնում էր մոտ 750-ի, և դրանք փորագրում էին քարի, փայտի, նաև պապիրուսի վրա։

Բ․ Գրի ստեղծումը դարձավ պահանջ, սակայն սկզբնական գիրը ուղղակի բառի պարզագույն նկարն էր, ինչպես արևը, որը պատկերվում էր կենտրոնում կետ ունեցող շրջանի նշանով։

Գ․ Մթա չորրորդ հազարմայակում եգիպտացիների գիտելիքներն այնքան շատ էին, որ դրանց բանավոր փոխանցումը սերնդեսերունդ դառնում էր անհնարին։

Դ․ Հետագայում նշանով սկսեցին արտահայտել ոչ միայն առանձին բառեր, այլև մեկ կամ մի քանի բաղաձայն հնչյուններ՝ բաց թողնելով ձայնավորները։

Գ, Բ, Ա, Դ

14. Գրի՛ր նախադասության մեջ թույլ տված բառագործածության սխալը և ուղղի՛ր։

Համաձայն ավանդույթի՝ նրա նախնիները ծագել են վիշապներից։

15.Ուղղի՛ր նախադասության քերականական սխալը։

Ամբողջ ժողովուրդը պապանձնված կանգնել էր՝ ասես խլացած Բուղայի մահացու սպառնալիքների առաջ։

16. Տրված բառերը տեղադրե՛ք բաց թողնված տեղերում՝ ենթարկելով համապատասխան փոփոխությունների։

․․․․․․․․․․․․․․․ խուսափելու համար պարսիկ զինվորները ․․․․․․․․․․․ փորձում էին  խոցել արնաթաթախ, ․․․․․․․․․․․փղերին՝ կարծես մոռացած իրենց բուն ․․․․․․․․․․․․․։

տեգ, կոխկրտվել, գրգռվել, թշնամի

Posted in Գրականություն 9

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

Posted on by shushan5

28.10.2025

Կարդացե՛ք Օ․ Հենրիի ,,Վերջին տերևը,, ստեղծագործությունը և գրավոր ներկայացրե՛ք ձեր տպավորությունները, մտորումները ստեղծագործության վերաբերյալ։ 

Օ․ Հենրիի «Վերջին տերևը» պատմվածքը շատ հուզիչ և խոր իմաստ ունեցող ստեղծագործություն է։ Այն պատմում է բարեկամության, հավատքի և ինքնազոհության մասին։

Պատմության մեջ երկու աղջիկներ՝ Սյու և Ջոնսի, ապրում են միասին։ Ջոնսին հիվանդ է և կորցնում է ապրելու հույսը։ Նա մտածում է, որ երբ ծառի վերջին տերևը թափվի, ինքը էլ չի ուզենա ապրի։ Բայց նրանց հարևանը՝ ծեր նկարիչ Բերմանը, տեսնելով աղջկա վիճակը, որոշում է օգնել նրան։ Նա մի գիշեր դուրս է գալիս ուժեղ քամու ու անձրևի տակ և նկարում է ծառի վրա մի տերև՝ այնպես, որ այն իրական թվա։ Այդ կերպ նա փրկում է Ջոնսիին՝ վերադարձնելով նրա հավատը կյանքին, սակայն Բերմանը հիվանդանում է և մահանում։

Այս պատմությունը ցույց է տալիս, թե որքան մեծ ուժ ունի մարդուն օգնելու ցանկությունը։ Երբեմն մեկի փոքրիկ արարքը կարող է ուրիշի կյանքը փոխել։ Բերմանը իր կյանքը զոհեց, բայց դրա շնորհիվ մեկ ուրիշը ապրեց։

Ինձ շատ դուր եկավ պատմվածքը, որովհետև այն սովորեցնում է լինել բարի, չհանձնվել և հավատալ, որ նույնիսկ ամենաբարդ պահին կարող է լինել հույս։ «Վերջին տերևը» հիշեցնում է, որ իրական գեղեցկությունը մարդկանց մեջ է՝ նրանց սրտերում ու գործերում։

Posted in Երկրաչափություն 9

Վեկտորների կորդինատները

Posted on by shushan5

1)Գտե՛ք տրված վեկտորների կոորդինատները, եթե

ա) a =7i + 4j

a{7;4}

բ)b = -5i + 2j

b{-5;2}

գ)c = 6i

c{6;0}

դ) d = -4j

d{0;-4}

2)Գծե՛ք Oxy ուղղանկյուն կոորդինատային համակարգ և i , j կոորդինատային վեկտորներ։ Կառուցե՛ք a{2; 3}, b{- 1; 4}, c{3; — 2}, d{- 2; — 3} վեկտորները, որոնց սկզբնակետը O կետն է:

3)c վեկտորը վերածեք ըստ a և b վեկտորների:

c=3b+2a

c=-2b+a

4)a b c d վեկտորները վերածեք ըստ i և j կոորդինատային վեկտորների և գտե՛ք դրանց կոորդինատները:

a{3;4}

b{5;-3}

c{-4;-2}

d{-5;2}

Posted in Գրականություն 9

Վերջին տերևը

Posted on by shushan5

Կարդացե՛ք Օ․ Հենրիի ,,Վերջին տերևը,, ստեղծագործությունը և գրավոր ներկայացրե՛ք ձեր տպավորությունները, մտորումները ստեղծագործության վերաբերյալ։ 

Իմ տպավորությունները Օ․ Հենրիի «Վերջին տերևը» պատմվածքից

Պատմվածքը շատ հուզիչ է։ Այն պատմում է երկու ընկերուհիների մասին, որոնցից մեկը՝ Ջոնսին, հիվանդ է և չի ուզում ապրել։ Նա հավատում է, որ երբ որթատունկի վերջին տերևը ընկնի, ինքն էլ կմահանա։

Բայց նրանց հարևանը՝ ծեր նկարիչ Բերմանը, գիշերը նկարում է պատին մի տերև, որ Ջոնսին չկորցնի հույսը։ Տերևը չի ընկնում, և աղջիկը սկսում է ապաքինվել։ Սակայն Բերմանը հիվանդանում է ու մահանում։

Այս պատմությունը սովորեցնում է, որ ուրիշի հանդեպ սերն ու խիղճը կարող են իսկապես փրկել կյանք։ Վերջին տերևը հույսի նշան է։