Մի անգամ մի փոքրիկ գյուղում ապրում էր մի քանի գյուղացի, ովքեր բարեկամությամբ և սիրով էին ապրում միմյանց հետ: Գյուղում ամեն օր նոր բաներ էին պատահում, մարդիկ աշխատում էին երկրագործությամբ, բայց նաև միշտ իրենց վեճերը կարգավորում էին զիջումով և զվարճանքով:
Մի օր գյուղի մի երիտասարդ տղա, Գևորգը, որը հայտնի էր իր համառությամբ, որոշեց վերցնել մի հավ ու այն պահել իր բակում: Նա այնպիսի մեծ երազներ ուներ՝ ուզում էր, որ այդ հավը շատ լավ լինի, բայց նա չէր գիտակցում, որ հավը նույնպես խնամք ու ուշադրություն էր պահանջում:
Գևորգը սկսեց խնամել հավը՝ մի քանի օր կերակրում էր նրան, բայց շատ չէր ուշադիր, քանի որ գյուղի գործերով զբաղվելուց հետո մոռանում էր հավի մասին: Հավը սկսեց սոված լինել, եւ այլևս չհասկացավ, թե ինչ պետք է անել: Գևորգը համոզված էր, որ հավը անպայման կմեծանա և կդառնա լավ միս, բայց ոչինչ չէր անում, որ նրա առողջությունը խնամվի:
Երբ գյուղի իմաստուն ծերերը տեսան, թե ինչպես է Գևորգը մոռանում իր հավի մասին, նրանք մոտեցան նրան ու ասացին. «Գևորգ, եթե միայն համբերություն ու խնամք ցուցաբերես, քո հավը կդառնա այն, ինչ ուզում ես։ Բայց եթե շարունակես ոչինչ չանել, այդպես էլ կմնա։ Ածան հավը կչկչան կլինի։»
Գևորգը սկսեց մտածել այն մասին, թե ինչ է արել սխալ: Եվ նա որոշեց սկսել ավելի շատ հոգ տանել հավի մասին՝ նրան լիարժեք սնունդ տալ, նրա համար մի փոքրիկ վանդակ պատրաստել: Եվ այդպես, քիչ ժամանակ անց, Գևորգը տեսավ, թե ինչպես էր հավը շուտով սկսում լավ աճել և իր կարևոր գործին զուգահեռ իրենից մեծ օգուտ բերեց:
Եվ այդպես, Գևորգը հասկացավ, որ ցանկացած գործ, լինի նա փոքր, թե մեծ, պետք է բավականաչափ ուշադրություն ու խնամք ստանա, որպեսզի արդյունքը հաջողվի:
Համացանցից ընտրել Սահայանից երեք բանաստեղծություն, ընթերցել, գրավոր մեկնաբանել բլոգում՝ ներկայացնելով ասելիքը, թեման, փոխանցած զգացումները և այլն։ Բանաստեղծություններից մեկը տեսագրել կամ ձայնագրել։
Ասելիք: Սահյանը ինքն իրեն բնութագրում է որպես բարդ ու բազմաբնույթ անձ, ով միաժամանակ կարող է լինել պինդ ու փխրուն, վայրի ու կանաչ, քար ու քարափ։ Նա ընդունում է իր բազմաբնույթությունը և չի փորձում համապատասխանել հասարակության ակնկալիքներին։
Փոխանցած զգացումներ: Բանաստեղծությունը արտահայտում է ինքնընդունման և ինքնարտահայտման կարիքը։ Այն նաև ցույց է տալիս, որ մարդը կարող է լինել բարդ ու բազմաբնույթ՝ առանց դրա համար ներողություն խնդրելու։
Ասելիք: Սահյանը շեշտում է, որ մեր լեզուն ոչ միայն մեր ինքնության մաս է, այլև մեր մշակույթի և պատմության կրողն է։ Նա այն համեմատում է արյան հետ՝ ընդգծելով դրա անփոխարինելիությունը։
Փոխանցած զգացումներ: Բանաստեղծությունը արտահայտում է հպարտություն և սեր մեր լեզվի նկատմամբ։ Այն նաև կոչ է անում պահպանել և հարգել մեր լեզուն որպես ազգային արժեք։
Ասելիք: Սահյանը խոսում է այն մասին, որ երբեմն մարդը չի կարողանում մոռանալ կամ նեղություն պատճառել այն մարդուն, ում սիրում է։ Նա դա համարում է թուլություն՝ հասկանալով, որ այդպիսի մարդը կարող է դառնալ ուրիշների կողմից շահագործվող։
Փոխանցած զգացումներ: Բանաստեղծությունը արտահայտում է ներքին պայքար և բարության բեռը։ Այն նաև ցույց է տալիս, որ երբեմն մեր ուժեղ կողմերը կարող են դառնալ մեր թույլ կողմերը։
Այս տեքստում հերոսը սկզբում տառապում է, քանի որ նրան վիրավորում ու հեգնում են։ Բայց միևնույն ժամանակ նա զգում է, որ այդ հեգնանքների մեջ կա նաև կարեկցանք ու քաղցրություն, ոչ թե դառնություն կամ ատելություն։ Երբ նա բացատրում է, որ հոնքերը հաճախ կիտում են, բայց դա անում է մի թեթև քնքշությամբ, նշանակում է, որ կա լարվածություն, բայց նաև՝ սիրով վերաբերմունք։ Սա ցույց է տալիս, որ հակասական զգացողություններ կարող են լինել՝ երբ մենք միաժամանակ ապրում ենք ցավ ու տառապանք, բայց նաև՝ սիրելի ու քաղցր բաներ։
Եթե մինչև անգամ Լսած լինես, թե ես այս աշխարհում չկամ, Միևնույն է, կգամ, ինչ էլ լինի, կգամ, Ուր էլ լինեմ, կգամ: Եթե մինչև անգամ ես կուրացած լինեմ, Եթե մինչև անգամ լույսդ մարած լինի, Վերջին հույսդ քամին առած-տարած լինի, Առանց լույսի կգամ, ես այս անգամ կգամ Մենության մեջ լացող երգիդ վրա:
Եթե մինչև անգամ Քո հավատի հանդեպ դու մեղք արած լինես Եվ համարած լինես, որ աշխարհում չկամ, Եթե մինչև անգամ հողս մաղած լինես, Եթե մինչև անգամ մտքով թաղած լինես, Եթե մինչև անգամ ինձ վտարած լինես, Վերհուշերիդ վերջին խոնավ քարանձավից, Միևնույն է, կգամ, ինչ էլ լինի, կգամ, Եվ կճչաս հանկարծ տարօրինակ ցավից… Կգամ, գլուխ-գլխի ու ձեռք-ձեռքի կտանք, Լաց կլինենք մեռած մեղքիդ վրա:
Եթե մինչև անգամ հազար սարի ետև Հազար կապով կապված, խաչով խաչված լինեմ, Տքնած-տանջված լինեմ, միևնույն է, կգամ, Ինչ էլ լինի, կգամ, չկանչես էլ, կգամ, Եվ կբերեմ ես քեզ ուրախություն մի մեծ Անակնկալ դարձիս իրողությամբ— Քո տան ու քո հոգու տարողությամբ, Երազներիդ, կյանքիդ տևողությամբ: Կգամ և կդառնամ գտած բախտի ժպիտ Եվ հավատի ժպիտ` տառապանքից մաշված, Արտասուքից խաշված դեմքիդ վրա:
Եթե մինչև անգամ մեջքս ծալված լինի, Եթե մինչև անգամ ոտքս վառված լինի, Եվ ճակատիս հազար հողմի հարված լինի, Միևնույն է, կգամ, ուր էլ լինեմ, կգամ: Գետնի տակից կգամ, Մի հեռավոր, անհայտ մոլորակից կգամ, Կգամ ու թափ կտամ Հարդագողի փոշին շեմքիդ վրա:
1. Ի՞նչ է ուզում ասել հեղինակը։ Հեղինակը ցանկանում է ասել, որ սիրո և նվիրվածության ուժը ուժեղ է բոլոր դժվարությունների ու խոչընդոտների հանդեպ: Նա պատրաստ է գալ և լինել, նույնիսկ եթե ոչ մի ուժ չի կարող նրան կանգնեցնել, նույնիսկ եթե նրան մերժեն, և նույնիսկ եթե նա կարողանա միայն մեկ անգամ գալ՝ նորից ու նորից։ Նրա սիրո ակնածանքն ու հավատը անդադար են, և դա հասնում է ցանկացած պայմանների ու ստվերների միջով։
2. Առանձնացրո՛ւ անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր։ Շեմք – դռան կամ փակման հիմքը Հարդագողի – նենգորեն շահադիտականորեն պահված, խաբուսիկ մարդ
3. Առանձնացրո՛ւ քեզ դուր եկած տողերը։
Եթե մինչև անգամ ես կուրացած լինեմ, Եթե մինչև անգամ լույսդ մարած լինի, Վերջին հույսդ քամին առած-տարած լինի, Առանց լույսի կգամ, ես այս անգամ կգամ
2. Ինչպե՞ս էին հյուրերին ընդունում հսկաները։ Հսկաները հյուրերին ընդունում էին մեծ պատիվով ու հարգանքով։ Նրանք իրենց մեծ ամառանոցներում կամ թաղամասերում կազմակերպում էին ճոխ տոնակատարություններ, որտեղ հյուրերը կարող էին վայելել հարստությունը, ուտելիքները ու հյուրընկալությունը։
3. Մեկնաբանի՛ր միտքը՝ Ինչ որ կարող է մարդ անել սիրով,Նույնն անել կարող չէ նա իր ուժով: Արտահայտությունը ցույց է տալիս, որ ուժի ու բռնության միջոցով մարդ կարող է իր նպատակներին հասնել, բայց սիրով ու ջերմությամբ կատարված գործողությունները ունեն ավելի մեծ արժեք ու նշանակություն։ Սիրով գործած աշխատանքն ու քայլը ավելի է մերձեցնում մարդուն նրան, ում համար դրանք արվում են, ինչը չունենում է բռնի գործողությունները։
Կարդա՛ ,,Փիսոները,, պատմվածքը և պատասխանի՛ր հարցերին։ Բացատրի՛ր միտքը՝ եթե դու քոնի մասին հոգ չտանես, ուրիշը կտիրանա։
Ինչպիսին էին փիսոները։ Փիսոները սկզբում էին անսպասելի ու չցանկալի կենդանիներ, բայց ժամանակի ընթացքում նրանք մեծացան, դարձան ավելի համարձակ ու սկսեցին տիրել տան տարածքին, ինչն արտացոլում է փոփոխությունների և ընդունման գործընթացը։
Ինչով էր պայմանավորված փիսոներին ներս թողնելը։ Փիսոներին ներս թողնելը պայմանավորված էր մոր ցանկությամբ նրանց պաշտպանելու և ձմռան ընթացքում չմահանալու համար, հատկապես այն ժամանակ, երբ նա չէր կարող թույլ տալ, որ նրանք մրսեն կամ տառապեն։
Ո՞րն է ստեղծագործության ասելիքը։ Ստեղծագործությունը խոսում է փոփոխությունների, ընդունման և համակերպման մասին՝ ինչպես հասարակությունը կամ ընտանիքը կարող են սովորել ընդունել այն, ինչ սկզբում անընդունելի էր, և դրա միջոցով գտնել ներդաշնակություն։
Դո՛ւրս գրիր անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ։ Եթե դուք տրամադրեք որոշակի հատվածներ, ես կկարողանամ բացատրել չհասկանալի բառերը։
Ըստ ստեղծագործության նկարագրի՛ր և բնութագրի՛ր Հայկանուշին։ Հայկանուշը համարվում է գեղեցիկ ու խելացի, նրա խառնվածքն ու վարվելակերպը արտացոլում են ներքին ուժ և վստահություն։ Նա դիտարկվում է որպես միտքը խորացնող ու իդեալական մորաքույր։ Նրա արտաքին գեղեցկությունը համադրելի է նաև խոհեմության հետ։
Առանձնացրո՛ւ Տորքի սիրո նկարագրության հատվածները։ Տորքը իր սերը բնութագրում է որպես անսահման սիրառատ ու շատ զգայուն։ Նա սիրում է Հայկանուշին զարմանալի կերպով՝ նրա ներաշխարհն ու գեղեցկությունը ամեն ինչից կարևոր են։
Ի՞նչ պահանջ է առաջադրում Հայկանուշը։ Հայկանուշը պահանջում է հավատարմություն, խոր մտքեր, զերծ մնալ զրուցակիցների կեղծիքից ու ձևավորվածից։ Նա փնտրում է իսկական սիրո և հարգանքի բարոյական սահմաններ, որոնք անհրաժեշտ են հարաբերություններում։
2.Նկարագրի՛ր և բնութագրի՛ր Տորքին։ Տորք Անգեղը ներկայացված է որպես վիթխարի ուժի և ահավոր տգեղ արտաքինի հսկա։ Նրա աչքերը նմանեցվում են կապույտ ծովերի, ունքերը մութ ամպերի, քիթը բլրի, իսկ եղունգները՝ թրի։ Չնայած իր սարսափելի տեսքին, Տորքը բարեսիրտ է, սիրում է կենդանիներին, և դրա համար մարդիկ ու գազանները հարգանքով են վերաբերվում նրան։ Նա հովիվ է, ով իր ուժն օգտագործում է հոտը պաշտպանելու և շրջապատի հետ խաղաղ ապրելու համար։
3. Տորքի կարծիքով ո՞րն է ճշմարիտ խելքը։ Տորքի համար ճշմարիտ խելքը այն է, երբ ֆիզիկական ուժը զուգորդվում է բարությամբ և խոհեմությամբ։ Նա համարում է, որ մարդը պետք է լինի ոչ միայն ուժեղ, այլ նաև բարի և խելացի։ Նրա կարծիքով՝ ճշմարիտ խելքը արարելու, ստեղծելու և կառուցելու ունակությունն է, որը մարդուն տարբերում է կենդանիներից։
4. Ներկայացրո՛ւ հսկաների ապրելակերպը և սովորությունները։ Հսկաները ներկայացված են որպես ազատ խմբի անդամներ, ովքեր ապրում են խաղաղությամբ և փոխադարձ հարգանքով։ Նրանք չունեն տերեր, բոլորն իրար հավասար և համերաշխ են։ Հսկաները միասին մասնակցում են կարևոր բարիքների ստեղծմանը, միասնականորեն պաշտպանում են իրենց հայրենիքը և ապրում են խաղաղ կյանքով։ Նրանք սիրում են աշխատանքը և չեն օգտագործում բռնություն, եթե դա անհրաժեշտ չէ։
Մի կալ հակառակ չարի 1. Երկու-երեք նախադասությամբ ներկայացրո՛ւ Աղայանի ասելիքը։ Հովհաննես Աղայանը ասում է, որ չարին չհակառակվելը սխալ է և խելամիտ չէ։ Նա պնդում է, որ մարդը, ինչպես կենդանիները, ունի իր գոյությունը պաշտպանելու իրավունք ու պարտք։ Իր խոսքի մեջ նա մերժում է կեղծ բարոյականությունը, որը ստիպում է մարդկանց համբերել անարդարությանը։
2. Գրի՛ր քո կարծիքը արտահայտված գաղափարի վերաբերյալ։ Ես համաձայն եմ Աղայանի մտքին։ Եթե մարդիկ չպաշտպանեն իրենց, չարն ավելի ուժեղ կդառնա։ Լռությամբ ու անգործությամբ միայն օգնում ենք նրան, ով վնասում է մեզ։ Պաշտպանվելը ոչ թե վատ բան է, այլ խելամիտ ու անհրաժեշտ քայլ։ Ինքնօգնություն 1. Ներկայացրո՛ւ Աղայանի ասելիքը՝ ներառելով քո մեկնաբանությունը։ «Ինքնօգնություն» հատվածում Աղայանը ասում է, որ յուրաքանչյուր ժողովուրդ, հատկապես փոքր ու դժվարության մեջ գտնվող ազգերը, պետք է ինքն իրեն օգնելու կարողություն ունենան։
Աղայանի խոսքը այսօր էլ շատ արդիական է։ Եթե մենք ինքներս չսիրենք ու չպաշտպանենք մեր ազգը, մեր լեզուն, մշակույթը՝ ոչ ոք դա չի անի մեր փոխարեն։ Պետք է ուժեղ լինենք՝ ոչ միայն խոսքերով, այլ նաև գործով։
Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)
Համացանցից գտնել տեղեկություններ , պատմություններ Ղազարոս Աղայանի մասին, բլոգում ներկայացնել հինգ կարճ փաստ։
Նրա ստեղծագործությունները դասագրքերում Աղայանի «Ուսումն մայրենի լեզվի» դասագրքերը (I–IV դասարանների համար) շուրջ 40 տարի դասավանդվել են հայկական դպրոցներում։ Նրա կազմած այբբենարանը եղել է ամենատարածվածը այդ շրջանում։
Նա հիմնադրել է ինքնակենսագրական վեպի ժանրը հայ գրականությունում Աղայանի «Արություն և Մանվել» վեպը (1867) հիմք է դրել ինքնակենսագրական վեպի ժանրին հայ նոր գրականության մեջ։
Նրա մանկական ստեղծագործությունները դասագրքերում Աղայանի «Արեգակ», «Առավոտը գյուղում», «Ճախարակ» և այլ բանաստեղծությունները այժմ էլ զարդարում են դպրոցական դասագրքերը։
Նա եղել է մանկավարժության տեսաբան Աղայանը մշակել է ինքնատիպ մանկավարժական համակարգ, որի գերակա նպատակն էր զարգացնել «ուժեղ, խելացի, առաքինի» քաղաքացիներ։ Նա առաջինն էր հայ իրականության մեջ, որ երկսեռ՝ աղջիկների և տղաների համատեղ ուսուցման հարցը բարձրացրեց։
Նրա անունով կոչվել են դպրոցներ և փողոցներ Աղայանի անունով են կոչվել դպրոցներ և փողոցներ Երևանում, ՀՀ, ԼՂՀ տարբեր բնակավայրերում և ծննդավայրում։ Բոլնիս-Խաչենում գործում է գրողի տուն-թանգարանը։
Նրա իսկական անունը Չարենց չէր Եղիշե Չարենցի իսկական անունն էր Եղիշե Սողոմոնյան։ «Չարենց» ազգանունը նա վերցրել է որպես գրական անուն՝ ի պատիվ իր ծննդավայրի՝ Կարսի Չարենցավան գյուղի։
Պատանի տարիքում մասնակցել է պատերազմի Երբ սկսվեց Առաջին համաշխարհային պատերազմը, Չարենցը միայն 17 տարեկան էր։ Նա կամավոր կերպով միացավ հայկական կամավորական ջոկատներին և մասնակցեց ռազմաճակատային գործողություններին։
Սովորել է Պետերբուրգում Չարենցը կրթություն է ստացել նաև Ռուսաստանում՝ Պետերբուրգում, որտեղ մոտիկից ծանոթացել է ժամանակի առաջադեմ գրական հոսանքներին ու հեղափոխական գաղափարներին։
Շատ է սիրել Հայաստանը ու Երևանի փողոցները Չարենցը եղել է խոր հայրենասեր։ Նա հատկապես սիրել է Երևանը և հաճախ երկար ժամանակ քայլել քաղաքի փողոցներով՝ ներշնչում փնտրելով։
Նա բանաստեղծություն է գրել՝ թաքցնելով հայկական այբուբենը Չարենցի հայտնի «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծության յուրաքանչյուր տող սկսվում է հայկական այբուբենի հերթական տառով։ Սա նրա սիրո յուրօրինակ արտահայտությունն էր Հայաստանի և հայ գրի նկատմամբ։
Գիշերն ամբողջ հիվանդ, խելագար, Ես երազեցի արևի մասին։ Շուրջս ո՛չ մի ձայն ու շշուկ չկար ― Գունատ էր շուրջս՝ գիշեր ու լուսին։
Ես երազեցի արևի ոսկին, Տենչացի նրա հրաշքը խնդուն՝ Ուզեցի սիրել շշուկն իմաստուն՝ Արևանման, արնավառ խոսքի, ―
Բայց շուրջս այնպես գունատ էր, տկար ― Խոսքեր չկային, ու արև չկար․․․
1. Անծանոթ բառերը բացատրի՛ր։
Բառ
Բացատրություն
Գունատ
Ցածր գույն ունեցող, խամրած
Տենչացի
Ցանկացա շատ ուժեղ, ցանկություն զգացի
Խնդուն
Ուրախ, պայծառ
Իմաստուն
Խելացի, խորախոհ
Տկար
Թույլ, հյուծված
2. Մեկնաբանի՛ր արևանման խոսք և արնավառ խոսք բառակապակցությունները։ Արևանման խոսք – Խոսք, որը նման է արևին, այսինքն՝ պայծառ է, ջերմ, լույս տվող։
Առնավառ խոսք – Խոսք, որը արյան պես կենսատու է, ուժով լի, բուռն ու կենդանի։
3. Ցույց տուր բանաստեղծության մեջ եղած հակադրությունը։ Գիշեր — Արև Լռություն, խավար, հիվանդություն — Լույս, խոսք, տենչ, կյանք
Հեղինակը գտնվում է մութ ու ցավոտ իրավիճակում, բայց երազում է լույսի, արևի, կյանքի մասին։
4. Վերնագրի՛ր բանաստեղծությունը։ Արևի երազը Քանի որ բանաստեղծությունն ամբողջությամբ գիշերվա մեջ արևի կարոտի մասին է
Քամին
Քամին, Աշնան քամին Թռցնում է դեղին նժույգները իրա:
Ինչ-որ մի տեղ հիմա Հավաքել է ի մի Ու փչում է աշնան հոգեվարքի ժամին Իր ահռելի հոգին մի վիթխարի բերան:
Քամին, Աշնան քամին Հռնդում է հիմա. Փոշու հսկա դեզեր փախցընում են իրար Սարսափահար դարձած նախիրների նման:
Քամին, Աշնան քամին… Քաղաքը գորշ ու մութ: Ամեն անցորդ դեղին զառանցանք է հիմի՛, Որ իրիկվա մեգին երազվել է քամուն:
Փողոցները երկար, Ու ձանձրալի, աշնան անձր—ների նման, Փողոցները, որ կան, Փողոցների ներկան, Փողոցները` դաժան, անհրապույր, չարկամ, — Որքան, որքան, որքան ահավոր են հիմա:
Քամին, Աշնան քամին Մոլորվել է այստեղ. Մահվան սարսուռ առած վիրավոր է նա մի: Ու կարող է հիմա ամեն արգելք քանդել Քամին, Աշնան քամին…
Հռնդում է, Փնչում, Ահեղացունց ցնցում ցուցանակները չոր. Զրնգում են ահից պատուհաններն հնչուն, Ու թռչում է քամին, — երկաթաթ— թռչուն, — Զարհուրելի, զազիր փողոցների միջով…
Խելապտույտ, անմարդ փողոցներում կորած, Զարհուրելի ոխով ու զայրույթով իրա, Որպես ոսոխ տեսած մի վիթխարի հովազ, Հայացքներում‘ փոշի — արնամուժ ավազ, — Քամին, աշնան քամին հարձակվում է ահա Անօգնական կքած բուլվարների վրա:
Օ, բուլվարի հիվանդ ծառերը որբ ու խենթ, Ցնցոտիներ հագած պառավների նման, — Ծվատում են նրանք դեղին մազերն իրենց, Գլուխները ցնցում ու մորմոքում հիմա:
Ծառերը ծեր, հիվանդ, Ծառերը ծուռ ու չոր, Մուրացկանի նման ծառերը խեղճ ու մերկ. Քամին ծեծում է ծեր գլուխները նրանց Ու ճչում է մահվան չարագուշակ ճչով, — Երբեք, Երբեք, Երբեք…
Օ, գթացեք հիմա. Այդ ծառերին` խաչված բուլվարներին ամա, Օ, փրկեցե՛ք նրանց հարվածներից քամու, Որ բերում է նրանց մահվան մորմոք ու մահ:
Օ, գթացե՛ք հիմա. Լսեք, լսեք, լսեք. — Այս ահռելի, դաժան հոգեվարքի ժամին` Պիտի դառնա, որ ձեր հոգինե՛րը խուժե — Քամին, Աշնան քամին…
1. Դո՛ւրս գրիր այն հատվածները, որոնք բնութագրում են աշնան քամին։ «Աշնան քամին թռցնում է դեղին նժույգները իրա»
«Աշնան քամին՝ հռնդում է հիմա»
«Մոլորվել է այստեղ»
«Ահեղացունց ցնցում ցուցանակները չոր»
«Զարհուրելի, զազիր փողոցների միջով»
«Քամին հարձակվում է ահա անօգնական կքած բուլվարների վրա»
2. Դո՛ւրս գրիր այն հատվածները, որոնք նկարագրում են աշնան քամին։ Այս հատվածները պատկերավոր նկարագրում են քամու շարժումը, բնույթը և ազդեցությունը՝
«Փոշու հսկա դեզեր փախցնում են իրար սարսափահար դարձած նախիրների նման» «Քամին՝ երկաթաթ թռչուն» «Որպես ոսոխ տեսած մի վիթխարի հովազ» «Հայացքներում՝ փոշի — արնամուժ ավազ»
Բոլորն էլ պատկերավոր խոսքեր են՝ քամու ուժը, սարսափը ու կատաղությունը ցույց տալու համար։
3. Բացատրի՛ր անհասկանալի բառերը։ Չկան
4. Ցույց տուր հեղինակի վերաբերմունքը ա/ քամու նկատմամբ, բ/քաղաքի նկատամամբ, գ/ ծառերի նկատմամբ, դ/ մարդկանց նկատմամբ։
ա/ քամու նկատմամբ Հեղինակը վախով, զայրույթով ու ցավով է նկարագրում քամուն։ Այն դաժան է, կատաղած, ուժեղ և վտանգավոր։ Քամին կարծես մահ է բերում։
բ/քաղաքի նկատամամբ Քաղաքը մութ է, մռայլ, ձանձրալի։ Փողոցները «դաժան, անհրապույր, չարկամ» են։ Հեղինակը քաղաքը ներկայացնում է որպես տխուր ու անշունչ վայր։
գ/ ծառերի նկատմամբ Հեղինակը ծառերին խղճում է։ Նրանց տեսնում է որպես ծեր, հիվանդ, որբ էակներ։ Նա ցավում է նրանց համար և անգամ կոչ է անում գթացել նրանց։
դ/ մարդկանց նկատմամբ Մարդիկ այստեղ ներկայացված են անօգնական, աղոտ կերպարների նման։ «Ամեն անցորդ՝ դեղին զառանցանք» է։ Այսինքն՝ մարդիկ էլ են կորցրել գույնն ու ուժը, դարձել խեղճ ու վախեցած։
Մանվելյան Շուշան 