Posted in 2024-2025

English

November 25-29

Lesson 1

A blank question paper/to read the text and translate

Hometask:2/a,c,d,page 33

  1. He’s American, h. isn’t he?
  2. She doesn’t like me, f. does she?
  3. She can come with us, g. can’t she?
  4. They aren’t from Canada, i. are they?
  5. They’re from the USA, a. isn’t it?
  6. Your favourite food is pasta, e. isn’t it?
  7. She won’t be at the party, e. will she?
  8. You don’t know my sister, d. do you?
  9. You’ve been to Italy, j. haven’t you?
  10. You haven’t got a brother, b. have you?
  1. He saw us, didn’t he?
  2. They don’t live here, do they?
  3. She likes chocolate, doesn’t she?
  4. You can’t come to the party, can you?
  5. They went to New York, didn’t they?
  6. She goes to your school, doesn’t she?
  7. You’ve seen that film, haven’t you?
  8. She hasn’t done that, has she?

Lesson 2

A blank question paper/to retell the text

A. Complete the sentences with the correct tag ending

Present

  1. You are my friend, aren’t you?
  2. You don’t like carrots, do you?
  3. My sister is at your home, isn’t she?
  4. Jane lives in São Paulo, doesn’t she?
  5. Roger and Jack are students, aren’t they?

Past

  1. My friends were invited, weren’t they?
  2. George didn’t study, did he?
  3. She paid you, didn’t she?
  4. Susan was at home, wasn’t she?
  5. Laura called you, didn’t she?

Present Perfect

  1. My sister has arrived, hasn’t she?
  2. They have traveled, haven’t they?
  3. You haven’t bought it, have you?
  4. Bob and you have met, haven’t you?
  5. We haven’t watched it, have we?

Future

  1. You will visit me, won’t you?
  2. We are going to travel, aren’t we?
  3. He isn’t going to talk to me, is he?
  4. They won’t arrive, will they?
  5. She will invite me, won’t she?

Present Continuous

  1. She isn’t studying, is she?
  2. Your dog is sleeping, isn’t it?
  3. Her friend is calling you, isn’t she?
  4. Mary and Peter aren’t working, are they?
  5. Miss Smith and you are dating, aren’t you?

Past Continuous

  1. They were exercising, weren’t they?
  2. Samantha was running, wasn’t she?
  3. Mary and Peter weren’t playing, were they?
  4. Silvio wasn’t watching a movie, was he?
  5. She was living in Rio, wasn’t she?

Past Perfect

  1. You hadn’t slept early, had you?
  2. She had met him, hadn’t she?
  3. He had come, hadn’t he?
  4. We hadn’t been late, had we?
  5. They had played a lot, hadn’t they?

Modal Verbs

  1. She can come, can’t she?
  2. They should study, shouldn’t they?
  3. You wouldn’t cheat, would you?
  4. It couldn’t fail, could it?
  5. He shouldn’t stay home, should he?

B. Complete the sentences with the correct tag ending

  1. Jane has just left, hasn’t she?
  2. Peter bought a new car, didn’t he?
  3. You didn’t do the homework, did you?
  4. She is late, isn’t she?
  5. Your mother likes salad, doesn’t she?
  6. Bob and Jack live in New York, don’t they?
  7. He is studying, isn’t he?
  8. You were not sleeping, were you?
  9. My friend called you, didn’t he/she?
  10. I didn’t pay you, did I?
  11. Helen wasn’t hurt, was she?
  12. You invited him, didn’t you?
  13. Marian was late, wasn’t she?
  14. Roger and Peter had gone, hadn’t they?
  15. Lisa loved the party, didn’t she?
  16. Sarah studies a lot, doesn’t she?
  17. Teachers work hard, don’t they?
  18. Your dog is tired, isn’t it?
  19. John isn’t visiting friends, is he?
  20. You should exercise more, shouldn’t you?
  21. He can call you, can’t he?
  22. You would love this book, wouldn’t you?
  23. They always arrive late, don’t they?
  24. You bought a lot of presents, didn’t you?
  25. Your father isn’t home, is he?
  26. I can talk to your mother, can’t I?
  27. George has just left, hasn’t he?
  28. Susan hadn’t called me, had she?
  29. This book isn’t new, is it?
  30. My computer is broken, isn’t it?
Posted in Աշխարհագրություն 8

Իտալիայի մասին հարցեր

Ինչպե՞ս է անվանվում Իտալիայի մայրաքաղաքը և ի՞նչ պատմական նշանակություն ունի այն:

Ի՞նչ հայտնի մետաքսի արտադրող քաղաք կա Իտալիայում, որն հայտնի է իր պատմությամբ և մշակույթով:

Ինչպիսի՞ն է Իտալիայի կլիման՝ հատկապես հյուսիսային և հարավային մասերում:

Ինչպե՞ս է Իտալիայի պետական կարգը, և ով է երկրի ներկայիս նախագահը:

Ինչու՞ է Իտալիան հայտնի իր խոհանոցով, և ի՞նչ են համարվում Իտալիայի հիմնական ուտեստները:

Որոնք են Իտալիայի ամենահայտնի զբոսաշրջային վայրերը, որոնց այցելում են զբոսաշրջիկները:

Ինչպիսին է Իտալիայի մարզական մշակույթը, և ի՞նչ մարզաձևերն են այնտեղ ամենատարածված:

Ի՞նչ դեր է ունեցել Ռոմայի Հանրապետությունը Եվրոպայի պատմության մեջ:

Ինչպես է Իտալիայում նշվում Սուրբ Ծնունդը, և ի՞նչ ավանդույթներ կան այդ տոնի առթիվ:

Որոնք են Իտալիայի հայտնի գեղանկարիչները և նրանց նշանակալի գործերը (օրինակ՝ Միքելանջելո, Լեոնարդո դա Վինչի):

Posted in Կենսաբանություն 8

Լսողական վերլուծիչ

Ի՞նչ նշանակություն ունի լսողությունը մարդու կյանքում:
Լսողությունը կարևոր է շփման, հաղորդակցման և անվտանգության համար, որովհետև մենք կարողանում ենք լսել մեր շրջապատում տեղի ունեցողը՝ մարդկանց խոսքերը, շրջակա աղմուկը և վտանգները:

Ի՞նչպես են ձայնային տատանունքները հասնում լսողական ընկալիչներին:
Ձայնը անցնում է արտաքին ականջի միջով, հասնում միջին ականջին, ապա ներքին ականջում ընկալվում է լսողական ընկալիչներով:

Ի՞նչ մասերից է կազմված ականջը:
Ականջը բաղկացած է արտաքին, միջին և ներքին ականջից:

Որտե՞ղ է գտնվում լսողական վերլուծիչի կենտրոնական բաժինը:
Լսողական վերլուծիչի կենտրոնական բաժինը գտնվում է ուղեղում, հատուկ մասում՝ լսողական կեղևում (հարավային լոբի մեջ):

Posted in Կենսաբանություն 8

Տեսողական վերլուծիչ

Ո՞րն է տեսողության նշանակությունը:
Տեսողությունը կարևոր է՝ ի վիճակի ենք ընկալելու շրջակա աշխարհը, հաղորդակցվելու մարդկանց հետ և խուսափելու վտանգներից:

Որո՞նք են աչքի օժանդակ հարմարանքները:
Հոնքերը, թարթիչները և կոպերը՝ որոնք պաշտպանում են աչքը վնասվածքներից ու արտասիրից:

Ի՞նչպես է փոխվում բբի մեծությունը՝ կախված լուսավորությունից:
Բբի մեծությունը լայնանում կամ նեղանում է՝ կախված ներթափանցող լույսի քանակից, որպեսզի օպտիմալացնի տեսողությունը:

Որտե՞ղ են տեղավորված տեսողական ընկալիչները:
Տեսողական ընկալիչները գտնվում են ցանցաթաղանթի վրա՝ երկու տեսողական բջիջներ՝ ցուպիկներն ու սրվակիկները:

Ո՞րն է սրվակիկների և ցուպիկների դերը:
Սրվակիկները պատասխանատու են գույների տեսնելու համար վառ լուսավորության մեջ, իսկ ցուպիկները ավելի զգայուն են մթության մեջ և պատասխանատու են լուսային գրգռման համար, սակայն գույներ չեն տեսնում:

Ի՞նչ է կարճատեսությունը, և ինչպես կարելի է կանխել այն:
Կարճատեսությունը տեղի է ունենում, երբ կիզակետը ընկնում է աչքի առաջ, ինչը չի թույլ տալիս տեսնել հեռուն։ Այն կանխելու համար կարելի է կրել ակնոցներ կամ կոնտակտային լենսեր:

Հուսով եմ՝ ճիշտ է:

Posted in Գրականություն 8

Գրականություն

28.11.2024

Աշխատանք դասարանում 

,,Ծերունին և ծովը,, պատմվածքի քննարկում։ 

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

Կարդա՛ և գրավոր վերլուծի՛ր քեզ դուր եկած մտքերը․ 

Սուրբ Ծննդյան գիշեը Չարլի Չապլինի գրած նամակը դստերը՝ Ջերալդինային։ 

Այս նամակը, որը Չարլի Չապլինը գրել է իր դստերը՝ Ջերալդինային Սուրբ Ծննդյան գիշերը, հանդիսանում է միտված խորապես փիլիսոփայական և մարդկային, և այն խորը նամակ է, որում լուռ կփոփվի մի մեծ կյանք՝ այն ամենն, ինչ նա փորձել է ուսուցանել ու փոխանցել իր դստերը։ Նամակն ունի մի քանի շատ կարևոր ուղերձներ, որոնք հասնում են թե մարդկային, թե արտիստական կենսատևման մակարդակին։

Այսպես, երբ ես կարդում եմ այս նամակը, ինձ դուր են գալիս որոշ մտքեր, որոնք ամբողջությամբ արտացոլում են Չարլի Չապլինի հումանիզմը, նրա հոգատարությունն ու մտքերը արվեստի, փողի ու մարդկային հարաբերությունների մասին։

  1. Արվեստը և իրական կյանքը. Չապլինի խոսքերը արվեստի ու կյանքի մասին ունեն խորամանկություն և խորություն: Նա ուզում է, որ նրա դուստրը «բարձրանա» և ցուցադրություններ տա, բայց ամենակարևորը՝ մնա կիսա-կայուն իր արմատներում՝ տեսնելով նաև, թե ինչպես են ապրում հասարակության այն շերտերը, որոնք գտնվում են արտիստների փառքից հեռու։ Նա ասում է՝ «Բարձրացիր, բայց և վերադարձիր երկիր, դու պետք է տեսնես, ինչպես են ապրում մարդիկ»: Սա ընդգծում է այն գաղափարը, որ արվեստը չպետք է կորցնի իրական աշխարհից կապը։ Նույնիսկ արվեստի ու փառքի մեջ պետք է հիշել հասարակ մարդկանց մասին՝ նրանց, ովքեր ապրում են դժվարություններում։ Դա պարզապես փոխադարձ հասկանալու ու հարգանքի խնդիր է։
  2. Փողը և մարդկային սիրտը. Չապլինի խոսքերը փողի մասին շատ կշռադատված են։ Նա ասում է, որ չպետք է մոռանալ մարդկանց, ովքեր ունեն կարիք, երբ մենք իսկապես ունենք ավելին՝ նույնիսկ եթե փոքր գումարով։ Նա շատ կոնկրետ խոսում է փողի մասին, բայց հիմնականում այն դիտարկում է ոչ թե որպես արժեք, այլ՝ որպես հնարավորություն։ Նա խոսում է ոչ միայն ֆիզիկական, այլ նաև էթիկական ու հոգևոր արժեքների մասին, ինչը մնում է կարևոր ու հավերժ։
  3. Սիրո մասին. Չապլինը նաև խոսում է սիրո մասին՝ նշելով, որ սիրահարված լինելը չի նշանակում լռել և զիջել: Նա զգուշացնում է, որ «մի վաճառիր սիրտդ ոսկով ու զարդարանքներով», և հիշեցնում, որ ամենամեծ ադամանդը արևն է՝ այն, որը լուսավորում է բոլորին։ Սերը, ըստ Չապլինի, պետք է լինի անկեղծ ու նվիրված՝ առանց արտաքնապես փայլող նյութական արժեքների։
  4. Հայր և դուստր հարաբերությունները. Չապլինի խոսքերը մայր ու դուստր մասին ևս առանձնահատուկ խորություն ունեն։ Նա, ի դեպ, հպարտ է իր դստերը, բայց միևնույն ժամանակ ցանկանում է, որ նա իմանա, թե ինչպես ապրում են մարդիկ, ովքեր ապրում են դժվար պայմաններում, և չմոռանա դա՝ նույնիսկ հաջողության գագաթին գտնվող ժամանակ։ Նրա մտքերը պարզապես հակադրում են արվեստը և կյանքը, սակայն արվեստի մեջ կարևոր է նաև բարությունը և մարդկային մոտեցումը։

Ընդհանուր առմամբ, այս նամակը լրիվ մի ամբողջությամբ կենդանի և թախծոտ պատմություն է, որն իր մեջ կրում է ճշմարտությունը, որ միտված է ոչ միայն արվեստին, այլև մարդկային գողացուներին ու ներքին արժեքներին։ Չապլինը, լինելով նշանավոր արվեստագետ, հիշեցնում է մեզ՝ ոչ միայն բացարձակ ուշադրություն դարձրու փառքին, այլև հավատարիմ մնա մարդուն, իր սրտին ու եղբայրակցությանը։

Posted in 2024-2025

Գործնական քերականություն

13.11.2024

Աշխատանք դասարանում 

1. Տեքստի թվականները բառերով գրի՛ր:


 Կալիֆոռնիացի 40-ամյա մի մարդ (Պիտեր Նիկեյրսը) Միացյալ Նահանգները` Խաղաղօվկիանոսից մինչև Ատլանտյան, ոտքով անցավ 99 օր 13 ժամ 13 րոպեում, 6 ժամովավելի արագ, քան նույն տարածությունն անցած հայրենակիցը:  Ճանապարհիերկարությունը 4904 կիլոմետր էր: 1 օրում անցնում էր միջին հաշվով 50 կիլոմետր:

Քառասուն, իննսունինը, տասներեք, վեց ժամով, չորս հազար իննը հարյուր չորս կիլոմետր, մեկ օրում, հիսուն կիլոմետր։

2. Փակագծում տրված բառերը գրի՛ր կետերի փոխարեն` դնելով պահանջված թվով:

Այդ լողացող գործարանը մեկ օրում կարող է մշակել երեսուն կապույտ… (կետ), ստանալ 600 (տոննա) ճարպ, որը համարժեք է 2400 (հեկտար) տարածությամբարևածաղկի դաշտից ստացվող յուղին:
1961 թվականին արդեն Ասիայում 600 (ռնգեղջյուր) (մնալ):
Մի քանի ժամվա ընթացքում Արջակղզում 900 (ծովափիղ) (խփվել):
Իրենց որսացած 900 (ծովափիղ) էլ (թողնել) տեղում ու տարել էին միայն ժանիքները:
Երկրի վերջին հինգ (նախագահ) (հետևել) կենդանական ու բուսական աշխարհիվերականգնմանը:
Ջրհեղեղի դատարկած վեց (գյուղ) արդեն վերաբնակիչներ են ապրում:
Ժլատորեն (բաշխվել) թանկարժեք փոշու վերջին հիսուն (գրամ):

1. Այդ լողացող գործարանը մեկ օրում կարող է մշակել երեսուն կետ, ստանալ 600 տոննա ճարպ, որը համարժեք է 2400 հեկտար տարածությամբ արևածաղկի դաշտից ստացվող յուղին:

2. 1961 թվականին արդեն Ասիայում 600 ռնգեղջյուր էր մնացել:

3. Մի քանի ժամվա ընթացքում Արջակղզում 900 ծովափիղ է խփվել:

4. Իրենց որսացած 900 ծովափիղը թողել էին տեղում ու տարել էին միայն ժանիքները:

5. Երկրի վերջին հինգ նախագահը հետևել է կենդանական ու բուսական աշխարհի վերականգնմանը:

6. Ջրհեղեղի դատարկած վեց գյուղում արդեն վերաբնակիչներ են ապրում:

7. Ժլատորեն բաշխվել է թանկարժեք փոշու վերջին հիսուն գրամը:

3.Նախադասությունները ձևափոխի՛ր այնպես, որ թվականները հոմանիշ ձևերովփոխարինվեն:

Օրինակ`

Կողմերը վեցական մետը երկարություն ունեն: — Յուրաքանչյուր կողմը վեց մետրերկարություն ունի:
 Ճանապարհի համարակալված հատվածներից հիսունհինգերորդն է    քեզհետաքրքրողը: -Ճանապարհի համար հիսունհինգ հատվածն է քեզ հետաքրքրողը:

1. Գրքերից յուրաքանչյուրը երեք հարյուր էջ ունի:

Յուրաքանչյուր գիրք ունի երեք հարյուր էջ:

2. Նրանք այդ օրը երեսունական կիլոմետր անցել էին անապատով:

Նրանք այդ օրը անցել էին մոտ երեսուն կիլոմետր անապատով:

3. Գյուղում, որտեղ ջրհորի կամ աղբյուրի ջուր են օգտագործում, ամեն մարդ օրական ծախսում է քսան լիտր ջուր:

Գյուղում, որտեղ ջրհորի կամ աղբյուրի ջուր են օգտագործում, յուրաքանչյուր մարդ օրական քսան լիտր ջուր է ծախսում:

4. Ժամանակակից մեծ քաղաքներում բնակիչներն օրական մոտ չորս հարյուրական լիտր ջուր են ծախսում:

Ժամանակակից մեծ քաղաքներում բնակիչները օրական ծախսում են մոտ չորս հարյուր լիտր ջուր:

5. Պայթուցիկները թաքցրել էին համար երեք տակառի մեջ:

Պայթուցիկները թաքցրել էին երրորդ համարի տակառի մեջ:

6. Հյուրանոցի վաթսուներորդ սենյակում մի լրագրող է ապրում, որը հետաքրքրվում է անցյալ տարվա հրդեհով:

Հյուրանոցի համար վաթսուն սենյակում մի լրագրող է ապրում, որը հետաքրքրվում է անցյալ տարվա հրդեհով:

7. Քաղաքի 133-րդ դպրոցը նոր էր կառուցվել:

Քաղաքի թիվ 133 դպրոցը նոր էր կառուցվել:

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1.Փոխի՛ր թվականների գրության ձևը:Բրազիլացի մի դերվիշ կարողացավ 115 օր սոված մնալ:
XIX դարի երրորդ քառորդին պեղումներն ավարտվեցին: 
Ամբողջ XVII դարի ընթացքում իսպանացիներն արտահանեցին ինկերիհարստությունը:
Տաճարները 100-ական տարում էին կառուցվել:
 Արկածախնդիր նավապետն այդ ժամանակ տարեկան 7-8 հազար տոննագուանո (թռչնաղբ) էր վաճառում:
Միայն Չինչա կղզում (Պերու) հինգից տասը միլիոն ջրագռավ կար:
Ամենամեծ որսը կատարվեց 1938 թվականին, երբ խփվեց ավելի քան 54 հազար կետ:

1. Բրազիլացի մի դերվիշ կարողացավ 115 օր սոված մնալ:

Բրազիլացի մի դերվիշ կարողացավ հարյուր տասնհինգ օր սոված մնալ:

2. XIX դարի երրորդ քառորդին պեղումներն ավարտվեցին:

Տասնիններորդ դարի երրորդ քառորդին պեղումներն ավարտվեցին:

3. Ամբողջ XVII դարի ընթացքում իսպանացիներն արտահանեցին ինկերիհարստությունը:

Ամբողջ տասնյոթերորդ դարի ընթացքում իսպանացիներն արտահանեցին ինկերի հարստությունը:

4. Տաճարները 100-ական տարում էին կառուցվել:

Տաճարները հարյուրական տարում էին կառուցվել:

5. Արկածախնդիր նավապետն այդ ժամանակ տարեկան 7-8 հազար տոննագուանո (թռչնաղբ) էր վաճառում:

Արկածախնդիր նավապետն այդ ժամանակ տարեկան յոթից ութ հազար տոննա գուանո (թռչնաղբ) էր վաճառում:

6. Միայն Չինչա կղզում (Պերու) հինգից տասը միլիոն ջրագռավ կար:

Միայն Չինչա կղզում (Պերու) կար մոտ հինգից տասը միլիոն ջրագռավ:

7. Ամենամեծ որսը կատարվեց 1938 թվականին, երբ խփվեց ավելի քան 54 հազար կետ:

Ամենամեծ որսը կատարվեց հազար ինը հարյուր երեսունութ թվականին, երբ խփվեց ավելի քան հիսուն չորս հազար կետ:

2.Սխալ գործածված կամ գրված թվականները գտի՛ր և ուղղի՛ր:

Ութ տարում երեսուն ինն անգամ քննություն է հանձնել:
Նրա հավանոցում երեքհարյուրվաթսուներկու թև թռչուն կա: 
Բոլոր երեխաներին վեց-վեցական մատիտ տվեցին:
Նա ամեն օր անցնում է հիսունական կիլոմետր:
ХХ-րդ դարն ավարտին է մոտենում:
1886 թվականին շախմատի համար առաջին արքան դարձել է Ստեյնիցը, որնայդ կոչումը պահել է մինչև 1894 թվականը: Նրանց ամենաառաջինհանդիպումը 1926 թվականին է եղել:
 Օլիմպիական XII և XIII-րդ խաղերը համաշխարհային պատերազմիպատճառով տեղի չունեցան:

1. Ութ տարում երեսուն ինն անգամ քննություն է հանձնել:

Ութ տարում երեսունինը անգամ քննություն է հանձնել:

2. Նրա հավանոցում երեքհարյուրվաթսուներկու թև թռչուն կա:

Նրա հավանոցում երեք հարյուր վաթսուներկու թև թռչուն կա:

3. Բոլոր երեխաներին վեց-վեցական մատիտ տվեցին:

Բոլոր երեխաներին վեցական մատիտ տվեցին:

4. Նա ամեն օր անցնում է հիսունական կիլոմետր:

Նա ամեն օր անցնում է մոտ հիսուն կիլոմետր:

5. ХХ-րդ դարն ավարտին է մոտենում:

Քսաներորդ դարն ավարտին է մոտենում:

6. 1886 թվականին շախմատի համար առաջին արքան դարձել է Ստեյնիցը, որն այդ կոչումը պահել է մինչև 1894 թվականը: Նրանց ամենաառաջին հանդիպումը 1926 թվականին է եղել:

1886 թվականին շախմատի համար առաջին արքան դարձել է Ստեյնիցը, որն այդ կոչումը պահել է մինչև 1894 թվականը: Նրանց ամենաառաջին հանդիպումը 1896 թվականին է եղել:

7. Օլիմպիական XII և XIII-րդ խաղերը համաշխարհային պատերազմի պատճառով տեղի չունեցան:

Օլիմպիական 12-րդ և 13-րդ խաղերը համաշխարհային պատերազմի պատճառով տեղի չունեցան:

3․ Յուրաքանչյուր շարքից մեկական բաղադրիչ վերցնելով` բաղադրյալ դերանուններ կազմի՛ր:

Ա. Այս, այդ, այն, նույն, որ, քանի, ինչ, ոչ:

Բ. Ինչ, տեղ, պես, քան, պիսի, երորդ:

Այսպես, այդպես, այնպես, նույնքան, որքան, ինչպես, ոչինչ։

Posted in 2024-2025

Գործնական քերականություն

02.12.2024

Աշխատանք դասարանում 

1. Ի՞նչ ընդհանրությամբ են խմբավորվել տրված բայերը:

Ա. Կիրառել, խմել, հնարել, բացատրել, գրավել, հասնել, լցնել, թռչել, սառչել:

Այս խմբի բայերը ստացել են ել վերջավորությունը

Բ. Գնալ, գգալ, խոյանալ, ընթանալ, վախենալ, կամենալ, տզզալ, շրխկալ:

Բ խմբի բայերը ստացել են ալ վերջավորությունը:

2. Տրված արմատներից բայեր կազմի՛ր և ընդգծի՛ր արմատի և ել կամ ալ վերջավորության միջև եղած մասը:

Օրինակ`

տես — տեսնել, բարձր — բարձրանալ:

Ա. Ընկեր, թանձր, խոր:

Ընկերանալ, թանձրանալ , խորանալ

Բ. Վախ, կամ, մոտ:

Վախենալ, կամենալ, մոտենալ

Գ. Հաս, անց, հագ:

հասնել, անցնել, հագնել

Դ-. Թիռ, սառ, կիպ:

թռչել , սառչել, կպչել

3.Տրված բայերը պատճառական դարձնող ածանցները թվի՛ր:
Մեծացնել, հեռացնել, գգացնել, վախեցնել, հիշեցնեյ, թռցնել, տեսցնել:

ացն, ացն, ացն, եցն, եցն, ցն, ցն։

4. Տրված բայնրի անցյալ ժամանակը կազմի՛ր և պարզի՛ր, թե ինչպե՛ս

է փոխվում ընդգծված բայածանցներից յուրաքանչյուրը:

հագենալ — հագեցել է – են-ը դառնում է եց:

Հեռանալ, մոտենալ, դալկանալ, ամրանալ, գտնել, տեսնել, թռն ել, փախչել, հասցնել, մեծացնել:

Հեռանալ — հեռացել է

• “ան” — “աց”

• օրինակ՝ “հեռացել է”

2. Մոտենալ — մոտեցել է

• “են” — “եց”

• օրինակ՝ “մոտեցել է”

3. Դալկանալ — դալկացել է

• “ան” — “աց”

• օրինակ՝ “դալկացել է”

4. Ամրանալ — ամրացել է

• “ան” — “աց”

• օրինակ՝ “ամրացել է”

5. Գտնել — գտել է

• “ն” — “ել”

• օրինակ՝ “գտել է”

6. Տեսնել — տեսել է

• “ն” — “ել”

• օրինակ՝ “տեսել է”

7. Թռչնել — թռել է

• “ն” հեռանում է

• օրինակ՝ “թռել է”

8. Փախչել — փախել է

• “չել” — “ել”

• օրինակ՝ “փախել է”

9. Հասցնել — հասցրել է

• “ն” — “րել”

• օրինակ՝ “հասցրել է”

10. Մեծացնել — մեծացրել է

• “ացնել”՝ անփոփոխ

• օրինակ՝ “մեծացրել է”
Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1. Տրված բայերի անցյալ ժամանակը կազմելու միջոցով պարզի՛րթեընդգծվածները ո՛ր բառերի մեջ են արմատի մասեր և որտեղբայկազմող ածանցներ (կարող են փոփոխվել կամ դուրս գալ):

կպչել- կպել է, հաչել — հաչել է  (կպչել բառի մեջ չ-ն ածանց է): 
Հանել, վանել, բարձրանալ, մանկանալ, հենել, վախենալ) մեռնել, բռնել, թռչել, խաչել, հառաչել:

• հանել — «հան» (արմատ) + «ել» (բայկազմող ածանց)

• վանել — «վան» (արմատ) + «ել» (բայկազմող ածանց)

• բարձրանալ — «բարձր» (արմատ) + «անալ» (բայկազմող ածանց)

• մանկանալ — «մանուկ» (արմատ) + «անալ» (բայկազմող ածանց)

• հենել — «հեն» (արմատ) + «ել» (բայկազմող ածանց)

• վախենալ — «վախ» (արմատ) + «ենալ» (բայկազմող ածանց)

• մեռնել — «մեռ» (արմատ) + «նել» (բայկազմող ածանց)

• բռնել — «բռ» (արմատ) + «նել» (բայկազմող ածանց)

• թռչել — «թռ» (արմատ) + «ել» (բայկազմող ածանց)

• խաչել — «խաչ» (արմատ) + «ել» (բայկազմող ածանց)

• հառաչել — «հառաչ» (արմատ) + «ել» (բայկազմող ածանց)

2. Ընդգծի՛ր տրված անորոշ, անկատար, վաղակատար, հարակատարդերբայների ա)ել, ալ, բ)ում, գ)ել, դ)ած վերջավորություններից առաջընկած մասերը (հիմքերը) և պատասխանի՛ր հարցերին:

Ա Զգալ, ծերանալ, կպչել, տեսնել:

հիմք (անհասկանալի գործողություն, անորոշ ժամանակ)

Բ. Զգում (է), ծերանում (է), կպչում (է), տեսնում (է):

հիմք (անհասկանալի գործողություն, ներկա ժամանակ)

Գ. Զգացել (է), ծերացել (է), կպել (է), տեսել (Է է):

հիմք (անցյալ ժամանակ)

Դ. Զգացած, ծերացած, կպած, տեսած:

հիմք (գործողության ազդեցությունը)

Ո՞ր դերբայների հիմքերն են իրար նման:

Ել-ի նման հիմքեր: (զգալ, տեսնել, կպչել, ծերանալ)

Ո՞ր հիմքերը կարելի է կոչել անցյալի հիմք:

զգացելծերացելկպելտեսել (անցյալ ժամանակ)

Ինչպե՞ս կանվանես մյուս հիմքը:

Անհասկանալի գործողություն (այդ դեպքում, զգալծերանալկպչելտեսնել)

3. Փակագծում դրված բայերն այնպես գրիր, որ ի՞նչ արեց (ի՞նչ արեցի, արեցիր, արեցինք, արեցիք, արեցին) հարցին պատասխանեն:

Դուք ինչ-որ երերուն տախտակի վրա (ամրացնել) այդ վանդակը: 
Ինչո՞ւ դու քո հոտն իմ դաշտում (արածեցնել):
Հավերը (երկարեցել) վզները դեպի ներքև, նայեցին դես ու դեն:
 Նա իր ձիուն (մեծացնել) չամչով ու գարիով:
Ես հավանաբար (ձանձրացնել) ունկնդիրներին:
Մենք անզգուշորեն (թռցնել) արևկող անող թռչուններին:

• Դուք ինչ-որ երերուն տախտակի վրա ամրացրիք այդ վանդակը:

• Ինչո՞ւ դու քո հոտն իմ դաշտում արեցիր:

• Հավերը երկարեցրին վզները դեպի ներքև, նայեցին դես ու դեն:

• Նա իր ձիուն մեծացրեց չամչով ու գարիով:

• Ես հավանաբար ձանձրացրել եմ ունկնդիրներին:

• Մենք անզգուշորեն թռցրինք արևկող անող թռչուններին:

Posted in 2024-2025

Գործնական քերականություն

27.11.2024
Աշխատանք դասարանում 

1. Դերանունները փոխարինի՛ր համապատասխան հոդերով (եթե պետք է, կարող եսնախադասությունից բառ հանել):

Քո ընկերը մենակ քայլում էր փոշեծածկ ճանապարհով: Ընկերտ մենակ քայլում էր փոշեծածկ ճանապարհով
Իմ որսն իր ոտքով եկավ: Որսս իր ոտքով եկավ:
Մենք, այսինքն` ծովափի բնակիչները, ծովից ենք հանում մեր սնունդն ուհարստությունը: ծովափի բնակիչներս, ծովից ենք հանում մեր սնունդն ուհարստությունը:
Դու` մեր ամենաուժեղ մարզիկը, հաղթանակով պիտի գաս: Ամենաուժեղ մարզիկդ, հաղթանակով պիտի գաս:
Ես ծեր որսորդ եմ ու կյանքում շատ բան եմ տեսել: Ծեր որսորդս կյանքում շատ բան եմ տեսել:
Դուք` մեր շնորհալի տղաները, ձեր խոսքը դեռ չեք ասել: Շնորհալի տղաներդ, ձեր խոսքը դեռ չեք ասել:
Քո սիրտը քա՛ր է, քար: Սիրտդ քա՛ր է, քար:
Ձեր ձեոքն ընկնողին պրծում չկա: ձեոքդ ընկնողին պրծում չկա:

2.Գրի՛ր, թե ընդգծված մասնիկն ինչ  է նշանակում.

ա) ս-ն`ե՞ս, մե՞նք, ի՞մ, թե՞ մեր.
 բ) դ-ն` դո՞ւ, դո՞ւք, քո՞, թե՞ձեր.

Երկրի բնակիչներս շատ  անփույթ ենք մեր մեծագույն հարստության նկատմամբ: Մենք

Մեծերդ մեզ` երեխաներիս անընդհատ փոխել եք ուզում: Դուք..
Շուրջս ոչինչ չեմ նկատում: Իմ..
Ինքս էլ լճի ափին լինել շատ եմ սիրում: Ես ինքս ..
Կենդանու հետքերն ինքդ կնկատես թաց գետնի վրա: Դու ինքդ ..
Աչքներդ լույս լինի: Քո աչքերը ..

3. Դերանունների գործածության հետ կապված սխալները գտի՛ր և ուղղի՛ր:

Մի վարժեցնող փոկին խոսել է սովորեցրել: Իր սանիկի խոսելուընդունակությունր զարգացրել է երեք տարում: Այս ժամանակամիջոցում նրա (փոկի) սիրած ծովատառեխը տալու և խրախուսելու միջոցով հասել է նրան, որփոկն անգլերեն ասում է «Բարև, ինչպե՞ս ես», «Եկ այստեղ» և այլնախադասություններ: Այլևս նրանք չէին ուզում տեսնել այդ մարդուն:
16-րղ դարի բոլոր ազնվական մարդիկ Ամերիկան հայտնագործողներից նորնվեր ստացան:
Ամբողջ աշխարհն է հետևում ռոբոտների արտադրությանը: Ֆիրմայիարտադրած բոլոր նոր մեքենաները շատ արագ սպառվել են:

Կարդա՛

Դերանուններն ըստ կազմության լինում են պարզ (ես, այս, ուրիշ) և բաղադրյալ(այստեղ, ինչպես): Բաղադրյալ դերանուններից մի քանիսն ունեն հարադիրգրություն (մի քանի, ոչ որ և այլն):

Գոյականին փոխարինող դերանունները հոլովվում են հիմնականումգոյականների նման: Գոյականներից տարբեր կերպ են հոլովվում ես, դու, նա, ինքը, մենք, դուք, սա, դա, ով դերանունները:

Դերանունների գործածությունը խոսքն ազատում է կրկնություններից ևխճողումներից:
Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1.Տրված գոյականներից, ածականներից, դերանուններից, մակբայներից և ձայնարկություններից բայեր կազմի´ր:

Ա. Ծաղիկ, քար, անուն, քարոզ, ձև:
Բ. Մեծ, բարձր, կարմիր, տափակ, սուր:
Գ. Ոչինչ, բոլոր, նույն, ամբողջ:
Դ. Կրկին, արագ, դանդաղ, հաճախ:
Ե. Վա՜յ, մկըկը, տը՜զզ, թրը՛խկ:

Ա. Գոյականներ

• Ծաղիկ — ծաղկել

• Քար — քարելքարանալ

• Անուն — անվանել

• Քարոզ — քարոզել

• Ձև — ձևավորելձևել

Բ. Ածականներ

• Մեծ — մեծացնելմեծանալ

• Բարձր — բարձրացնելբարձրանալ

• Կարմիր — կարմրել

• Տափակ — տափակեցնելտափակել

• Սուր — սրել

Գ. Դերանուններ

• Ոչինչ —

• Բոլոր —

• Նույն — նույնականացնել

• Ամբողջ — ամբողջացնելամբողջանալ

Դ. Մակբայներ

• Կրկին — կրկնել

• Արագ — արագացնել

• Դանդաղ — դանդաղեցնել

• Հաճախ — հաճախել

Ե. Ձայնարկություններ

• Վա՜յ — վայելել

• Մկըկը — մկըկալ

• Տը՜զզ — տըզզալ

• Թրը՛խկ — թրըխկալ

2.Տրված բայերից նորերն ստացի´ր` դրանք բաղադրելով Բ խմբի նախածանցների հետ:

Ա.Նայել, կառուցել, գրել, ճառել, դառնալ, հայտնել:
Բ.Անդր, վեր, արտ, հակ, մակ, ստոր:

Ա. Բայեր

• Նայել — վերնայելարտանայել

• Կառուցել — վերակառուցելանդրկառուցելհակակառուցել

• Գրել — վերագրելարտագրելանդրագրել

• Ճառել — վերաճառել

• Դառնալ — անդրադառնալհակադարձել

• Հայտնել — արտահայտել

Բ. Նախածանցներ

• Անդր →հետադարձ կամ կապ ունեցող գործողություն (օր.՝ անդրադառնալ)

• Վեր — կրկնակի, վերականգնման գործողություն (օր.՝ վերակառուցել)

• Արտ — դուրս գալու կամ տարածելու գործողություն (օր.՝ արտագրել)

• Հակ — հակասության կամ հակառակ գործողություն (օր.՝ հակադարձել)

• Մակ — մակերեսային կամ վերին գործողություն

• Ստոր — ստորև կամ ներքևի գործողություն

 3. Փորձի՛ր բացատրել բայերի նման խմբավորումը:

Ա. Տեսնել, նստել, ձևել, կարել, իջնել, բարձրանալ, մեծացնել:
Բ.Ձևափոխել, շրջանցել, հեռագրել, մեղադրել:
Գ. Գլուխ տալ, ձիգ տալ, գործ անել, վեր կենալ:

Ա. Պարզ բայեր

• Այս խմբի բայերը պարզ ձև ունեցող արմատային բայեր են, որոնք հիմնականում մեկ գործողություն են արտահայտում (օր.՝ տեսնելնստելիջնել):

Բ. Բարդ բայեր

• Այս բայերը ձևավորվում են հիմնական բայերից՝ որոշ նախածանցների կամ ածանցների ավելացմամբ՝ նոր իմաստ հաղորդելու համար (օր.՝ ձևափոխելշրջանցելհեռագրել):

Գ. Բառախմբային բայեր

• Այս խմբի բայերը կազմված են երկու և ավելի բառերից, որոնք միասին մեկ գործողություն են արտահայտում (օր.՝ գլուխ տալգործ անելվեր կենալ):

Posted in Գրականություն 8

Գրականություն

Կարդա՛ ,,Ծերունին և ծովը,, պատմվածքի երրորդ մասը և պատասխանի՛ր հարցերին։

Բնութագրի՛ր ծերունուն
Ծերունին առատ փորձառություն ու wisdom ունեցող, համառ և ուժեղ մարդ է։ Նա լինելով ծեր, պայքարում է կյանքի ու ծովի հետ՝ ցույց տալով իր տոկունությունը և կամքը։ Չնայած իր տարիքին, նա ունի մեծ համբերություն ու ամուր հավատ, թե ի վերջո կհաղթի։ Նա նաև շատ հարգանքով է վերաբերվում բնությանը և ձկներին։

Ստեղծագործության վերաբերյալ գրի՛ր քո հիմնավորված կարծիքը
«Ծերունին և ծովը» ստեղծագործությունը խորամանկ և ոգևորիչ է։ Հեմինգուեյը շատ լավ է նկարագրել մարդու և բնության պայքարը՝ ցույց տալով մարդու կամքի ուժը և հանդուգն պայքարը կյանքի համար։ Այն նաև բերում է մի քանի կարևոր մտքեր՝ համառության, համբերության և հարգանքի մասին։ Շատ հետաքրքիր է, որ ստեղծագործությունը համադրում է նաև դժվարին, բայց խորը կյանքի իմաստները։

Posted in Գրականություն 8

Ծերունին և ծովը

Կարդա՛ ,,Ծերունին և ծովը,, պատմվածքի երկրորդ մասը և պատասխանի՛ր հարցերին։ 
Ի՞նչ էր ծովը ծերունու համար
Ծովը ծերունու համար ոչ միայն ապրուստի աղբյուր էր, այլ նաև ընկեր և մարտահրավեր։ Նա դրան միշտ նայում էր որպես սիրած, բայց նաև դժվարին սերտ հարաբերություն։ Ծերունին հասկանում էր, որ ծովը կարող է նրան տալ ամեն ինչ, բայց միևնույն ժամանակ այն ունի նաև իր վտանգները։ Նա համարում էր, որ ծովը ունի կյանքի ուժը, որ պետք է միշտ հարգել ու ճանաչել նրա մեծությունը և զորությունը։ Ծերունին այն դիտում էր նաև որպես մի տեղ, որտեղ կարող է ի հայտ գալ նրա ուժի չափը, և հենց այդտեղ է նա փորձում ցույց տալ իր ուժը և հմտությունը։

Ներկայացրո՛ւ ծերունու վերաբերմունքը ձկան նկատմամբ
Ծերունին մեծ հարգանքով էր վերաբերվում ձկան նկատմամբ։ Նա հասկանում էր, որ ձուկը, ինչպես ինքը, պայքարում է իր գոյության համար։ Նա այն չհամարում էր պարզապես որս, այլ դիտում էր որպես մարտական ընկեր, որի հետ նա պետք է հաղթի։ Ընդհանուր առմամբ, ծերունին չէր ցանկանում վնասել ձկան մարմինը, քանի որ նա այն դիտում էր որպես կյանքի և բնության մի մասնիկ։ Սակայն պայքարը կյանքի համար միաժամանակ նաև սարսափելի էր, և նա ստիպված էր ձկանը հաղթահարելու համար պայքարել։

Դուրս բեր հատվածներ, որոնք կարծում ես, կարևոր են

  • «Ծերունին դարեր շարունակ ծովում եղել էր, բայց նա գիտեր, որ այս ձուկը ունի բոլոր այն հատկանիշները, որոնք կարիք ունեն լավ ձկնորսի հաղթանակի համար»:
  • «Եվ նա գիտեր, որ այս պայքարը լինելու է երկար, ու նույնիսկ եթե հաղթի, այն չի լինելու հեշտ»:
  • «Ես ոչ միայն հաղթում եմ ձկնուն, այլ նաև ինձ՝ իմ ուժերի ու իմ տեղն ու դիրքը հասկանալու համար»:

Այս հատվածները կարևոր են, քանի որ դրանք ցույց են տալիս, թե ինչպես է ծերունին հասկանում բնության հետ պայքարելու իմաստը և հարգանքն այն բանի նկատմամբ, ինչ նա կատարում է։