Posted in 2024-2025

Exercises

COMPLETE THE SENTENCES WITH THE CORRECT PERFECT CONTINUOUS TENSE:

  1. She has been working (work) here for five years. (present perfect continuous)
  2. I have been studying (study) English since I was a child. (present perfect continuous)
  3. They had been playing (play) football for an hour before it started to rain. (past perfect continuous)
  4. He had been waiting (wait) for 30 minutes when the bus finally arrived. (past perfect continuous)
  5. By next month, we will have been living (live) in this city for a decade. (future perfect continuous)
  6. She will has been practicing (practice) the piano for two hours by the time her lesson starts. (future perfect continuous)

 CHOOSE THE CORRECT FORM:

  1. have been working / had been working here since 2020.
  2. They will have been traveling / have been traveling for a week by Friday.
  3. He had been sleeping / has been sleeping before you called.
  4. We will have been studying / have studied for six hours by the time the test begins.

MAKE SENTENCES USING THE PROMPTS:

  1. She / read / all morning (present perfect continuous)

She has been reading all morning.

12. They / wait / for hours before help arrived (past perfect continuous)

They have been waiting for hours help arrived.

13. By June / I / work / at the company / for 2 years (future perfect continuous)

By June I will have been working at the company for 2 years.

Posted in Հասարակագիտություն 8

Թրաֆիքինգ

Թրաֆիքինգ (մարդկանց վաճառք կամ առևանգում)՝ մարդու հիմնարար իրավունքների խախտման ամենալուրջ ձևերից մեկն է։

Ինչ է Թրաֆիքինգը

Թրաֆիքինգը նշանակում է մարդու շահագործում՝

ուժով,
խաբեությամբ,
հարկադրանքով,
սպառնալիքով կամ խոցելի վիճակից օգտվելով։

Շահագործումը կարող է լինել․

սեռական շահագործում,
հարկադիր աշխատանք,
մուրացկանություն,
օրգանների ապօրինի վաճառք և այլն։

Ով կարող է դառնալ զոհ

Թրաֆիքինգի զոհ կարող է դառնալ ցանկացած մարդ՝ կին, տղամարդ կամ երեխա, հատկապես՝

աղքատ ընտանիքների երեխաները,
գործազուրկներն ու կրթություն չունեցող մարդիկ,
արտագնա աշխատանքի մեկնողները։

Ինչպես պաշպանվել

Մի վստահիր կասկածելի աշխատանքային առաջարկների,
Երբեք մի հանձնի անձնագիրդ անծանոթին,
Իմանա քո իրավունքները՝ թե՛ Հայաստանում, թե՛ արտասահմանում,
Տեղեկացիր, ու հարցրի՛ր, եթե կասկածներ ունես։

Հայաստանում

Հայաստանում թրաֆիքինգի դեմ պայքարն իրականացվում է պետական և ոչ պետական կազմակերպությունների միջոցով։ Գոյություն ունեն թեժ գծեր, աջակցության կենտրոններ, որոնց կարելի է դիմել օգնության համար։

Posted in 2024-2025

Գործնական քերականություն

Ներգործող խնդիր

Ներգործող խնդիրը ցույց է տալիս այն առարկան, որի կատարած գործողությունն իր վրա կրում է ենթական։

Ներգործող խնդիրը դրվում է բացառական հոլովով, սեռական հոլովով և կողմից կապով։ Ներգործող խնդիր պահանջում են կրավորական սեռի բայերը։

1. Տրված նախադասություններում ընդգծել ներգործող խնդիրները․

Ես անչափ հուզվել էի ծնողներիս անակնկալ այցից։

Երիտասարդի համազգեստը կարվել էր Թիֆլիսիսց հրավիրված դերձակի կողմից։

Երկինքը միանգամից ծածկվեց ամպերով։

Փողոցները փակվել էին մեքենաներով։

Նամակը բարձրաձայն կարդացվեց պապի կողմից։

2. Նախադասությունները դարձրո՛ւ ներգործող անուղղակի խնդրով։

Սիմոնը արագ հինգ դիմում լրացրեց։

Բայ՝ լրացրեց – սա ներգործող խոնարհման բայ է։

Գործողության կատարող՝ Սիմոնը – ուղիղ կատարող, ընթացք՝ ենթակա։

Գործողության կրող՝ հինգ դիմում – ուղղակի խնդիր։

Քամին հալածում էր մառախուղի թանձր քուլաները։

Բայ՝ հալածում էր — Սա ներգործող խոնարհման բայ է, որը ցույց է տալիս, որ քամին ակտիվորեն կատարում է գործողությունը։

Զինվորները բերում էին Զոհրակին։ 

Բայ՝ բերում էին — Սա ներգործող խոնարհման բայ է, քանի որ գործողությունը կատարվում է զինվորների կողմից։

Միջոցի խնդիր

Այն առարկան, որի միջոցով կամ որով կատարվում է գործողությունը, կոչվում է միջոցի անուղղակի խնդիր։

Միջոցի անուղղակի խնդիրը դրվում է գործիական հոլովով և պահանջում է ումով, ինչով հարցերը։

Միջոցի անուղղակի խնդիրը արտահայտվում է նաև սեռական հոլովի և միջոցով, ձեռքով կապական բառերի կապակցությամբ, օրինակ՝ Նա իր վատ գործերն անում էր ուրիշների միջոցով։

3. Գտի՛ր միջոցի անուղղակի խնդիրները։

Արմենը քարերով ամրացրել էր իր նկուղը։

քարերով» բառը հանդիսանում է միջոցի անուղղակի խնդիր։

Ձին թռչում էր, ոտքերով դոփում գետինը։

Միջոցի անուղղակի խնդիր՝ ոտքերով

Ծանոթների միջոցով նա վերջապես տեղավորվեց լավ աշխատանքի։

Միջոցի անուղղակի խնդիր՝ ծանոթների միջոցով

Աղջկա վարսերը կապված էին ժապավենով։

Միջոցի անուղղակի խնդիր՝ ժապավենով

Հավաքվածները կռվում էին քարերով ու փայտերով։ 

Միջոցի անուղղակի խնդիր՝ քարերով և փայտերով

Posted in 2024-2025

Անհատական նախագիծ թարգմանություն

Աթլետիկա (վազք, ցատկ, նետում)

Թեթև աթլետիկա — սպորտաձև, որը ներառում է քայլքի, վազքի, ցատկերի և նետումների վարժություններ։

«Թեթև աթլետիկա» անվանումը պայմանական է. այն հիմնված է արտաքինից թեթև թվացող շարժումների վրա և հակադրվում է ծանր աթլետիկային։

Հունարեն «ատլետիկա» բառը թարգմանվում է որպես «մրցում», «վարժություն»։ Հին Հունաստանում ատլետ էին անվանում այն մարդկանց, ովքեր մրցում էին ուժի և ճարպկության մեջ։ Այսօր ատլետ են կոչում ֆիզիկապես զարգացած, ուժեղ մարդկանց։

Թեթև աթլետիկայի վարժությունները, իրենց համեմատաբար պարզության և մատչելիության շնորհիվ, հասանելի են գրեթե բոլորին՝ լինի դա սովորական մարզասրահ, բացօթյա տարածք կամ մարզադաշտ։ Դրանք նպաստում են մարդու առողջացմանը և մարմնի կայունացմանը՝ հատկապես երեխաների և դեռահասների մոտ։


Թեթև աթլետիկայի բաժինները
Թեթև աթլետիկան բաժանվում է հինգ հիմնական խմբի՝

  1. Քայլք
  2. Վազք
  3. Ցատկեր
  4. Նետումներ
  5. Մեծամարքներ (մի քանի մարզաձևերի համադրություն)

Քայլք — մարդու բնական շարժման եղանակ է։
Քայլքը, որպես ֆիզիկական վարժություն, առողջարար նշանակություն ունի։ Երկարատև և ռիթմիկ քայլքի ժամանակ գործում են մարմնի գրեթե բոլոր մկանները, ակտիվանում են սրտանոթային, շնչառական և այլ համակարգեր, բարելավվում է նյութափոխանակությունը։

Քայլքի տարբեր տեսակներ են՝

  • զբոսաշրջային,
  • շարային,
  • թեք քայլք,
  • մարզական քայլք։

Մարզական քայլքը տեխնիկապես առավել բարդ է, սակայն նաև առավել արդյունավետ։ Դրա արագությունը սովորական քայլքից ավելի քան երկու անգամ բարձր է։

Վազք — համակողմանի ֆիզիկական զարգացում ապահովող վարժություն է։
Այն համարվում է թեթև աթլետիկայի բոլոր մասնագիտությունների հիմնական բաղադրիչը։

Վազքի ժամանակ ավելին, քան քայլքի դեպքում, պահանջվում է օրգանիզմի աշխատունակություն, քանի որ գործի են դրվում գրեթե բոլոր մկանախմբերը, ակտիվանում են ներքին համակարգերը, բարձրանում է նյութափոխանակությունը։ Զբաղվելով վազքով՝ զարգանում են կամային հատկություններ, կարողություն՝ ճիշտ հաշվարկել ուժերը և հաղթահարել դժվարություններ։

Վազքը բաժանվում է՝

  • Սովորական վազք՝ կարճ, միջին և երկար տարածությունների վրա։
  • Վազք արգելքներով (բարյերներով)՝ կա երկու հիմնական ձև՝
    1. 50-ից 400 մետրանոց վազք՝ նույնատիպ արգելքներով,
    2. 3000 մետր վազք՝ ջրհորով և հաստատուն բարյերներով (սթիփլչեյզ)։
  • Էստաֆետային վազք՝ թիմային վազք է, որտեղ մասնակիցներն իրար փոխանցում են փայտիկ։
  • Բնական պայմաններում վազք (քրոս)՝ անցնում է բարդ ռելիեֆով, պահանջում է դիմացկունություն և ճարպկություն։

Ցատկեր — բնական շարժում են, որոնք բնութագրվում են կարճատև, սակայն առավելագույն նյարդամկանային լարումով։

Ցատկերի ժամանակ զարգանում է մարմնի վրա վերահսկողություն ունենալու կարողությունը, ուժը, արագությունը, ճարպկությունն ու քաջությունը։ Ցատկերն օգնում են ոտքերի և ողնաշարի մկանների ամրապնդմանը։ Այն անհրաժեշտ է ոչ միայն աթլետներին, այլ նաև բասկետբոլիստներին, վոլեյբոլիստներին և ֆուտբոլիստներին։

Ցատկեր բաժանվում են՝

  • Բարձրացատկ և փայտացատկ (ուղղահայաց ցատկեր)
  • Երկարացատկ և եռացատկ (հորիզոնական ցատկեր)

Նետումներ — հատուկ սրոցների գցման և հրելու վարժություններ են։
Այն պահանջում է կարճատև, բայց ուժեղ մկանային լարում։ Զարգացնում են ձեռքերի, ուսերի, մեջքի և ոտքերի մկանները։

Նետումները բաժանվում են՝

Հրում (գունդ)

Գլխից ետ նետում (նիզակ, նռնակ)

Պտույտով նետում (սմբակ, մուրճ)

Տեկստի աղբյուր։

Posted in Գրականություն 8

Կարդում ենք Սահյան

Իմ մահով ոչինչ չի փոխվի կյանքում,
Ու չի պակասի աշխարհում ոչինչ,-
Մի լույս կմարի հինգերորդ հարկում,
Կմթնեն մի պահ աչքերը քո ջինջ։

Բայց հավքերն էլի հարավ կչվեն,
Մանուկներն էլի կխաղան բակում,
Կանաչներն էլի ցողով կթրջվեն,
Ծաղիկներն էլի կշնչեն մարգում։

Կվառվի լույսը հինգերորդ հարկում,
Կժպտան նորից աչքերը քո ջինջ,
Իմ մահով ոչինչ չի փոխվի կյանքում,
Եվ չի պակասի աշխարհում ոչինչ։

1. Ո՞րն է հեղինակի ասելիքը։ 
Հեղինակը ասում է, որ իր մահից հետո աշխարհը չի կանգնի․ կյանքը կշարունակվի նույն ձևով։ Թռչունները կթռչեն, երեխաները կխաղան, բնությունը կապրի։ Նա մտածում է, որ իր բացակայությունը ոչինչ չի փոխի աշխարհի վրա, բայց մի փոքր ցավ կմնա նրա սիրելիների աչքերում։ Այս բանաստեղծությունը ցույց է տալիս, թե որքան անցողիկ է մարդը, բայց նաև որքան կարևոր է յուրաքանչյուր կյանք, թեկուզ մի պահով։

2. Գրի՛ր քո կարծիքը ,,Կյանքի յուրաքանչյուր պահը հնարավորություն է,, ասույթի վերաբերյալ։ 
Ես կարծում եմ, որ այս ասույթը ճիշտ է։ Մեր կյանքում ամեն մի վայրկյան կարող է դառնալ մի նոր սկիզբ։ Երբ մենք բաց չենք թողնում պահերը, կարող ենք սովորել, օգնել ուրիշներին։ Երբեմն թվում է, թե ամեն ինչ սովորական է, բայց նույնիսկ ամենասովորական օրը կարող է բերել նոր հնարավորություն։ Պարզապես պետք է նկատել և գնահատել այդ պահերը։

Ինձ ճանաչելը մի քիչ դժվար է,
Հասկացեք, էլի, ես մի քիչ բարդ եմ,
Քարի պես պինդ եմ, հողի պես փխրուն,
Ինչպես չլինի դեռ մի քիչ մարդ եմ։

Ես իմ իշխանն եմ, իմ գլխի տերը,
Եվ ինձ թվում է՝ մեծ ու անպարտ եմ,
Բայց ինչ-որ չափով և ինչ-որ մի տեղ
Դեռ թիապարտ եմ։

Մերթ ոտից գլուխ զարդեր եմ հագնում,
Մերթ այնպես անշուք, պարզ ու անզարդ եմ,
Մերթ քար ու քարափ, մերթ վայրի խոպան,
Մերթ կանաչ անտառ ու ցանած արտ եմ։

Հավիտենության լծորդն եմ անդուլ,
Բայց և կարճատև մի ակնթարթ եմ,
Փոթորիկներ են եռում հատակիս,
Թեև երեսից այսպես հանդարտ եմ։

Կյանքս ավարտելու վրա եմ արդեն,
Բայց ինքս, ավա՜ղ, դեռ անավարտ եմ…
Ինձ ճանաչելը մի քիչ դժվար է,
Հասկացեք, էլի, ի՞նչ արած, մարդ եմ։

1. Առանձնացրո՛ւ և բացատրիր անհասկանալի բառերը։ 
Թիապարտ — Նշանակում է բանտարկված, կալանավոր (հին ժամանակներում նավերում ուժով աշխատեցվող բանտարկյալներ էին)։

2. Ներկայացրե՛ք բանաստեղծության ասելիքը։ 
Բանաստեղծը պատմում է մարդու բարդ բնավորության մասին։ Նա ասում է, որ երբեմն ուժեղ է, երբեմն՝ թույլ, երբեմն ուրախ ու բաց, երբեմն՝ փակ ու լուռ։ Նա նաև ցույց է տալիս, որ մարդը կարող է միաժամանակ լինել ազատ ու սահմանափակ, մշտական ու անցողիկ։ Այս բանաստեղծության մեջ հեղինակն ասում է, որ մարդ լինելը բարդ է, ու ամեն մարդ ունի իր հակասությունները։ Բայց դրա մեջ էլ է գեղեցկությունը։

3. Գրե՛ք ստեղծագործական աշխատանք ,,Ինձ ճանաչելը մի քիչ դժվար է,,։ 

Ինձ ճանաչելը մի քիչ դժվար է
Ինձ ճանաչելը մի քիչ դժվար է։ Երբեմն շատ խոսում եմ, երբեմն՝ ընդհանրապես ոչինչ չեմ ասում։ Երբեմն ինձ թվում է՝ ամեն ինչ կարող եմ անել, բայց լինում են պահեր, որ վախենում եմ անգամ փոքր քայլից։
Ես սիրում եմ մարդկանց, բայց նաև սիրում եմ մենակ մնալ։ Սիրում եմ ժպտալ, բայց լինում են օրեր, երբ տխուր եմ առանց պատճառի։
Ես ամեն օր նոր բան եմ սովորում ինձանից, և այդպես աճում եմ։
Ինձ ճանաչելու համար պետք է սիրտով նայել, ոչ միայն խոսքով։

Առավոտ է, արև։

Կանաչների միջով,

Կանաչների միջով

Առուները՝ գարնան

Դրոշակն են տանում

Իրենց գլխի վերև:

Առավոտ է, արև։

Կանաչների միջով,

Կանաչների միջով

Բարդիները կարծես

Արեգակն են տանում

Իրենց գլխի վերև։

Առավոտ է, արև։

Կանաչների միջով,

Կանաչների միջով

Քամիները ծաղկանց

Ճոխ պսակն են տանում

Իրենց գլխի վերև։

Առավոտ է, արև։

Ծաղիկների միջով

Ծաղիկների միջով

Մրջյունները մեղվի

Պաղ դիակն են տանում

Իրենց գլխի վերև։

Առավոտ է, արև…

1. Նկարագրի՛ր բանաստեղծական առավոտը։

Բանաստեղծության առավոտը շատ գեղեցիկ և խաղաղ է։ Արևը նոր է դուրս եկել, ամեն ինչ լցված է լույսով։ Կանաչ ծառերի ու խոտերի միջով հոսում են առուները, քամին խաղում է ծաղիկների հետ, բարդիները կանգնած են արևի տակ՝ բարձր ու շքեղ։ Բնությունը արթնացել է, ամեն ինչ շարժման մեջ է։ Բայց վերջում երևում է, որ ոչ միայն կյանք կա, այլ նաև մահ՝ մրջյունները տանում են մեղվի դիակը։ Այսպիսով, առավոտը և լույսով լի է, և մտածելու տեղ ունի։

2. Ի՞նչ տրամադրություն է արտահայտում բանաստեղծությունը։

Բանաստեղծությունը փոխանցում է հուսադրող, խաղաղ և գարնանային տրամադրություն։ Սկզբում ամեն բան ուրախ է՝ արև, կանաչ բնություն, ջուր, քամի, ծաղիկներ։ Բայց վերջում մի փոքր տխրություն կա՝ մեղվի մահը։ Դա ցույց է տալիս, որ կյանքում և՛ գեղեցկություն կա, և՛ տխրություն։ Ընդհանուր առմամբ, բանաստեղծությունը գեղեցիկ առավոտ է նկարագրում, բայց նաև հիշեցնում է, որ ամեն ինչ անցողիկ է։

Posted in Գրականություն 8

Կարդում ենք Սահյան

Նեղվում եմ

Նեղվում եմ, խփում են կրծքիս, 
Ես գոհ եմ, իրենք են դժգոհ, 
Ներում եմ, նստում են գլխիս, 
Ես գոհ եմ, իրենք են դժգոհ։
     
Առնում են ու ետ չեն տալիս, 
Ես գոհ եմ, իրենք են դժգոհ։
Մեռնում եմ, երբ ուշ են գալիս, 
Ես զոհ եմ, իրենք են դժգոհ։

1. Մի քանի նախադասությամբ ներկայացրո՛ւ ստեղծագործության ասելիքը։ 
Ստեղծագործության մեջ հեղինակն արտահայտում է իր ցավն ու դժգոհությունը այն բանից, որ ինքն անընդհատ համբերատար է, ներողամիտ ու զոհաբերող, բայց մարդիկ չեն գնահատում դա։

2. Ի՞նչն է նեղություն պատճառում հեղինակին։ 
Հեղինակին նեղություն է պատճառում մարդկանց անարդար վերաբերմունքը՝ երբ իրեն խփում են, չեն շնորհակալ լինում, վնասում են, բայց կրկին դժգոհ են մնում։

3. Ի՞նչը կարող է քեզ նեղացնել, անհանգստացնել։
Ինձ կարող է նեղացնել, երբ ինձ չհասկանան կամ անարդարորեն մեղադրեն։

Posted in 2024-2025

Գործնական քերականություն

30.04.2025

Աշխատանք դասարանում 
Անջատման խնդիր

Այն առարկան, որից անջատվում, ծագում կամ սկսվում է գործողությունը, կոչվում է անջատման անուղղակի խնդիր։

Անջատման անուղղակի խնդիր են պահանջում հեռանալ, անաջատվել, բաժանվել, թաքնվել, թաքցնել, խուսափել, փախչել, պոկել, փախցնել, հեռացնել, զրկել, ձանձրանալ, հրաժարվել, զզվել և այլ բայեր։

Դրվում է բացառական հոլովով և պատասխանում է ումի՞ց, ինչի՞ց, ինչերի՞ց հարցերին։

  1. Գտի՛ր և ընդգծի՛ր անջատման խնդիրները։

Արսենը քեզնից երբեք չի կարող բաժանվել։

Մարդիկ փախչում էին ստից և կեղծիքից։

Նա վաղուց էր ձանձրացել իր ընկերներից։

Թաքցրեց իր անհանգստությունը ծնողներից։

Ոչ մի կերպ չէր կարողանում ազատվել այդ ծանր մղձավանջից։

  1. Համեմատել երեք նախադասությունները։

Ես նրան չեմ զրկի այդ հաճույքից։

Ես վիրավորվեցի նրա խոսքերից։

Ես լալիս էի վիրավորանքից։

Առաջին նախադասությունը անջատման խնդիր է, երկրորդը՝ ներգործող խնդիր, երրորդը՝վերաբերության խնդիր:

Posted in 2024-2025

Գործնական քերականություն

28.04.2025

Աշխատանք դասարանում 

Բայական անդամի լրացումներ

Նախադասության այն անդամը, որը արտահայտված է բայով /դիմավոր, անդեմ/, կոչվում է բայական անդամ։

Բայական անդամի լրացումներ՝ խնդիրներ, պարագաներ։

Խնդիրները բաժանվում են երկու խմբի՝ ուղիղ և անուղղակի, ցույց են տալիս գործողության հետ կապ ունեցող առարակներ։

Ուղիղ խնդիրն արտահայտվում է միայն հոլովական ձևով, իսկ անուղղակի խնդիրները թե՛ հոլովով, թե՛ հոլովակապային կապակցությամբ։

Ուղիղ խնդիր

Ցույց է տալիս այն առարկան, որն իր վրա ուղղակիորեն կրում է ենթակայի կատարած գործողությունը։

Նշել նախադասությունների ենթական և ուղիղ խնդիրը։

Պապը-ենթակա սիրում է թոռներին-ուղիղ խնդիր։

Արմենը-ենթակա բարձրաձայն կարդաց նամակը-ուղիղ խնդիր։

Ուղիղ խնդիրը դրվում է հայցական հոլովով և պատասխանում է ում, ինչ հարցերին։

Ո՞ւմ հարցին պատասխանելիս ուղիղ խնդիրը ձևով նման է տրական հոլովին, ի՞նչ հարցին պատասխանելիս նման է ուղղական հոլովին։

Գտի՛ր ուղիղ խնդիրները, ըստ հարցադրման նշի՛ր, թե ձևով ո՞ր հոլովներին է նման։

Հրանոթի արկը սարսափահար է անում մարդկանց-ո՞ւմ։

Արևը վերևից կրակ-ի՞նչ է թափում։

Երկրաշարժը քանդել է նրա կացարանը-ի՞նչ։

Անհրաժեշտ դեղը բուժեց ծանր հիվանդին-ո՞ւմ։

Ամպերը  ծածկեցին երկինքը-ի՞նչ։

Նա համառորեն տանջում էր բոլորին-ո՞ւմ։

Արքայազնը պաշտում էր ճոխությունը-ի՞նչ։

Նահապետը ներս հրավիրեց հարևաններին-ո՞ւմ։

Նկարիչը միշտ ընտրում էր նարնջագույնը-ի՞նչ։

Ուղիղ խնդիր պահանջում են ներգործական սեռի բայերը։ 

Հանգման խնդիր

Այն առարկան, որին տրվում կամ հանգում է մի բան, կոչվում է հանգման խնդիր։

Հանգման խնդիր են պահանջում հասնել, հանգել, մոտենալ, հավասարվել, մերձենալ, նվիրել, տալ, վճարել, նետել, դիպչել, բախվել, վաճառել, մատակարարել բառերը։

Հանգման խնդիրը արտահայտվում է տրական հոլովով կամ կապային կապակցություններով/ընդդեմ, դեմ , վրա/ և պատասխանում է ո՞ւմ , ինչի՞ն հարցերին։

Հանգման խնդիր կարող է դառնալ այն անձը, իրը, որին ՝

Ա․ մոտենում կամ հանգում է մի բան, օրինակ՝ Փոքրիկը անսպասելի փաթաթվեց իր կատվին։ /ինչին/

Բ․ տրվում, հանձնվում է որևէ բան, օրինակ՝ Դասղեկը գիրքը հանձնեց երեխային։ /ո՞ւմ/

  1.      1. Ընդգծիր հանգման խնդիրները։

Եվ նա աշխարհին պատմեց իր գլխով անցածը։

Մարդիկ հարձակվեցին տղաների վրա։

Ունկնդիր եղա հողմի խենթ երգին։

Աշակերտը մի անգամ հարց ուղղեց վարպետին։

Ես բախվեցի այդ մարդկանց անտարբերությանը։

Կարճ ժամանակում նա վաճառեց ապրանքը անգլիացիներին։

Նրա խոսքը մեծ տպավորություն գործեց ներկաների վրա։

Այդ խոսքերը խեղճ աշակերտին գցեցին ավելի մեծ շփոթության մեջ։

Հուզմունքից շփոթված Նահապետն առաջին անգամ չհավատաց իր ականջներին։

Posted in 2024-2025

Գործնական քերականություն

Մասնական բացահայտիչ

Մասնական բացահայտիչը բացահայտում է բացահայտյալի միայն մի կողմը, մի հատկանիշը և ձևավորվում է որպես, իբրև կապերով։

Մասնական բացահայտիչը հոլովով և թվով համաձայնում է բացահայտյալին։

Մասնական բացահայտիչը որոշիչ հոդ չի ստանում։

Ունի ազատ շարադասություն և կարող է ընկնել բացահայտյալից առաջ և հետո։

  1. Կետադրի՛ր նախադասությունները։

Որպես փորձառու որսորդ` միայն քեռի Համոն ճիշտ կողմնորոշվեց։

Միայն քեռի Համոն` որպես փորձառու որսորդ, ճիշտ կողմնորոշվեց։

Մարտինին` որպես օրինապահ զինվորի, հայտնեցին շնորհակալություն։

Մասնավորող-պարագայական բացահայտիչը հստակեցնում, որոշակիացնում է գործողության կատարման տեղը կամ ժամանակը։ Մասնավորող բացահայտիչը նույնպես տրոհվում է բութով ու ստորակետով։ Սովորաբար բացահայտյալի հետ համաձայնում է հոլովով ու դեմքով, սակայն կան բացառություններ։

Այսօր՝  19:00-ին, սկսվում է մայրենիի ֆլեշմոբը:

Ժամանակի պարագայական բացահայտիչը կոնկրետացնում է գործողության կատարման ժամանակը:

Այստեղ՝ մեր կրթահամալիրում, նախագծային կրթություն է իրականացվում:

Տեղի պարագայական բացահայտիչը կոնկրետացնում է գործողության կատարման տեղը:

3.Ընդգծի՛ր պարագայական բացահայտիչները՝ նշելով տեսակը: Կետադրի՛ր:

Ձորի երկու կողմում` թավուտ անտառների մեջ, արջեր շատ են լինում: Տեղ

Պապս արթնանում է վաղ առավոտյան՝ ուղիղ ժամը վեցին: Ժամանակ

Երևանում՝ Աբովյան փողոցում, աշխույժ եռուզեռ է: Տեղ

Հաջորդ օրը՝ շոգ կեսօրին, նա տուն վերադարձավ: Ժամանակ

Դրսում մայթերին՝ տների անկյուններում, կուտակվել էին չորացած տերևներ: Տեղ

Ձմռանը՝ առաջին ձյան գալուն պես, հովիվներն իջնում են սարերից:Ժամանակ

Նա՝ բոլորովին որբ եկել էր Բաթում, իր ազգականի մոտ:Տեղ

4.Կետերի փոխարեն գրի՛ր պարագայական բացահայտիչներ:

Մարինեն լուռ նստել էր տանը՝ մահճակալի վրա։

Առավոտյան՝ ժամը տասին, Արամը սպասում էր ընկերներին:

Այս գիրքը վերցրել եմ գրադարանից՝ մեր տան մոտակայքի:

Մայրս որոշել է անպայման վերադառնալ հայրենիք՝ Սյունիք:

Երեկ՝ մայրամուտին, ձիով վերադառնում էի վերին գյուղերից:

Posted in Պատմություն 8

ԵՎՐՈՊԱՆ 1815-1870-ԱԿԱՆ ԹՎԱԿԱՆՆԵՐԻՆ

​Նախագծի շրջանակում՝ «ՕՏՏՈ ԲԻՍՄԱՐԿԻ» և «ՋՈՒԶԵՊՊԵ ԳԱՐԻԲԱԼԴԻԻ» մասին տեղեկությունների հավաքման և դրանց հիման վրա սահիկաշար կամ պաստառ պատրաստելու համար, ներկայացնում եմ կարճ, բայց կարևոր տեղեկություններ՝ նրանց համաշխարհային պատմության մեջ ունեցած նշանակության մասին:​

ՕՏՏՈ ԲԻՍՄԱՐԿ

Կարճ կենսագրություն

Օտտո Բիսմարկը ծնվել է 1815 թվականին Պրուսիայի Շոնհաուզեն քաղաքում։ Նա եղել է Պրուսիայի վարչապետ (1862–1873) և Գերմանիայի կայսրության առաջին կայսրը (1871–1890)։​Encyclopedia Britannica

Պատմական նշանակություն

Բիսմարկը համարվում է Գերմանիայի միավորման գլխավոր ճարտարապետը։ Նա իրականացրել է մի շարք ռազմավարական պատերազմներ՝ Դանիայի, Ավստրիայի և Ֆրանսիայի դեմ, որոնց արդյունքում 39 անկախ գերմանական պետությունները միավորվեցին Պրուսիայի ղեկավարությամբ։ ​HISTORY

Նորարարություններ

Բիսմարկը նաև բարեփոխումներ է իրականացրել ներքին քաղաքականությունում՝ ներդնելով սոցիալական ապահովության համակարգեր՝ առողջապահություն, թոշակներ և աշխատավարձի ապահովագրություն։ ​HISTORY


ՋՈՒԶԵՊՊԵ ԳԱՐԻԲԱԼԴԻ

Կարճ կենսագրություն

Ջուզեպպե Գարիաբալդին ծնվել է 1807 թվականին Նիցցայում։ Նա եղել է իտալացի հեղափոխական և ռազմական առաջնորդ, ով մասնակցել է Իտալիայի միավորման գործընթացին՝ «Ռիսորջիմենտո»-ին։​

Պատմական նշանակություն

Գարիաբալդին հայտնի է իր «Կարմիր վերարկուներով» կամավորական զորքով, որոնց հետ արշավել է Սիցիլիա և Նեապոլ՝ նպաստելով Իտալիայի միավորմանը։ Նա նաև մասնակցել է Հռոմի պաշտպանությանն ընդդեմ ֆրանսիական զորքերի։ ​Encyclopedia Britannica

Աշխարհագրական նշանակություն

Գարիաբալդին նաև հայտնի է որպես «Երկու աշխարհների հերոս»՝ իր ռազմական գործողությունների համար Հարավային Ամերիկայում և Եվրոպայում։ ​


Նախագծի իրականացման առաջարկներ

Սահիկաշար պատրաստելիս՝ ընդգրկեք Բիսմարկի ռազմավարական պատերազմների քարտեզները, Գարիաբալդիի «Կարմիր վերարկուների» պատկերները և Իտալիայի միավորման գործընթացի ժամանակահատվածի քարտեզներ։

Պաստառի համար՝ օգտագործեք Բիսմարկի և Գարիաբալդիի դիմանկարները, նրանց ռազմական գործողությունների պատկերները և միավորման գործընթացի խորհրդանշանները։

Բանավոր ներկայացման համար՝ պատրաստեք կարճ պատմական ակնարկներ նրանց կենսագրությունից և կարևոր գործողություններից, ընդգծելով նրանց ներդրումը համաշխարհային պատմության մեջ։