Posted in Հայոց լեզու 9

Անհատական նախագիծ թարգմանություն

«Իմ հորեղբայրը՝ ամենաազնիվ կանոնների մարդ»
(հատված «Եվգենի Օնեգին»-ից)

Իմ հորեղբայրը՝ ամենաազնիվ մարդ,
Երբ հենց լուրջ հիվանդացավ,
Նրան ստիպեց իրեն հարգել
Եվ ավելի լավ հնար չգտավ։
Նրա օրինակը – ուրիշներին դաս,
Բայց Աստվաս իմ, ինչ ձանձրույթ է
Հիվանդի կողքին օր ու գիշեր նստել,
Չշեղվել նույնիսկ մի քայլ։
Ինչ ստոր մոլորություն է
Կեսմեռին զվարճացնել,
Նրան բարձերը ուղղել,
Տխուրորեն դեղը մոտեցնել,
Հոգոց հանել ու մտածել ներսում՝
Ե՞րբ արդեն սատանան կտանի քեզ։

Տեկստի աղբյուրը։

Ալեքսանդր Բլոկ «Գիշեր, փողոց, լապտեր, դեղատուն»

Գիշեր, փողոց, լապտեր, դեղատուն,
Անիմաստ ու մթագնած լույս։
Կենալու ես էլի քառորդ դար՝
Ամեն ինչ նույնն է. ելք չկա։
Կմահանաս — ամենը նորից կսկսվի,
Բոլորը կրկնվում են նախկին պես՝
Գիշեր, սառցե ալիքներ ջրանցքի,
Դեղատուն, փողոց, լապտեր։

Տեկստի աղբյուր։

Posted in Երկրաչափություն 9

Նման եռանկյունների գծային տարրերի հարաբերությունը

Երկու նման եռանկյունների պարագծերի հարաբերությունը հավասար է նմանության գործակցին՝

Երկու նման եռանկյունների նմանակ կողմերին տարված միջնագծերի հարաբերությունը հավասար է նմանության գործակցին՝

Երկու նման եռանկյունների հավասար անկյունների կիսորդների հարաբերությունը հավասար է նմանության գործակցին։

Երկու նման եռանկյունների նմանակ կողմերին տարված բարձրությունների հարաբերությունը հավասար է նմանության գործակցին։

Նման եռանկյունների մակերեսների հարաբերությունը հավասար է նմանության գործակցի քառակուսուն:

Առաջադրանքներ․

1)ABC և A1B1C1 եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ k = 4 : Գտեք ABC եռանկյան պարագիծը, եթե A1B1C1 եռանկյան պարագիծը 26 դմ է:
26*4=104

2)Նման եռանկյուններից մեկի պարագիծը 28 սմ է, մյուսինը՝ 7 սմ: Գտե՛ք այդ եռանկյունների նմանության գործակիցը:
28:7=4

3)Նման եռանկյուններից մեկի կողմը 32 սմ է, մյուս եռանկյան դրան նմանակ կողմը 8 սմ է: Գտե՛ք երկրորդ եռանկյան պարագիծը, եթե առաջինի պարագիծը 120 սմ է։
k=32:8=4
P2=120:4=30

4)Նման եռանկյուններից մեկի կողմերը 6 անգամ փոքր են մյուսի կողմերից: Գտե՛ք դրանց պարագծերի հարաբերությունը:
k=6

5)ABC և A1B1C1 եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ ∠A = ∠A1, ∠B = ∠B1: BM-ը և B1M1-ը այդ եռանկյունների միջնագծերն են: Գտե՛ք B1M1-ը, եթե AB = 12 սմ, A1B1 = 4 սմ, BM = 9 սմ։
12:4=3
9:3=3

6)ABC և A1B1C1 եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ ∠A = ∠A1, ∠B = ∠B1: AK-ն և A1K1-ը այդ եռանկյունների կիսորդներն են: Գտե՛ք BC-ն, եթե AK = 9 սմ, A1K1 = 3 սմ, B1C1 = 7 սմ:
9:3=3
7*3=21

7)ABC և A1B1C1 եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ ∠A = ∠A1, ∠B = ∠B1: BH-ը և B1H1-ը այդ եռանկյունների բարձրություններն են: Գտե՛ք AC-ն, եթե BH =15 սմ, B1H1 = 6 սմ, A1C1 = 8 սմ։
15:6=2,5
2,5*8=20

Posted in Գրականություն 9

Անհաղթ խալիֆան

20.11.2025

Աշխատանք դասարանում

Կարդա՛ Իսահակյանի ,,Անհաղթ խալիֆան,, ստեղծագործությունը։ 

1. Ինչպե՞ս էր Խալիֆան  վերաբերվում իշխանությանը։
Խալիֆան իշխանությունը տեսնում էր որպես հաճույքի ու հանգստության միջոց։ Նա չի մտածում իրական խնդիրների մասին․ միայն ուզում է լսել երաժշտություն և հաճույքով ապրել։

2.  Քո կարծիքով՝ ինչո՞ւ էր խալիֆան համոզված, որ երաժշտությունը պաշտպանում է իր պետությունը։
Քանի որ երաժշտությունը նրան հանգստացնում էր, խալիֆան մտածում էր, որ ժողովուրդն էլ այդպես հանգիստ կլինի և չեն rebel անի։ Նա կարծում էր, որ ուրախ ու խաղաղ մարդիկ վտանգ չեն ներկայացնում։

3. Ինչպե՞ս է արտացոլվում իրատեսությունն ու երազախաբությունը ստեղծագործության մեջ։
Իրատեսություն՝ պետությունը վտանգի մեջ է, թշնամին կմոտենա։ Սա իրական իրավիճակն է։
Երազախաբություն՝ խալիֆան կարծում է, որ միայն երաժշտությունը կարող է պահել պետությունը։ Սա անիրատեսական, սխալ պատկերացում է։

4.Կարելի՞ է խալիֆային համարել դրական կերպար, թե ոչ։ Ինչո՞ւ։ 
Ոչ։ Նա չար մարդ չէ, բայց անկատար իշխան է, անպատասխանատու։ Նա փակված է իր հաճույքների մեջ և չի մտածում ժողովրդի ու երկրի իրական անվտանգության մասին։

5. Կարծիք հայտնիր խալիֆայի այս հրամանի վերաբերյալ՝ -Թո՛ղ ապրի ամեն մարդ, ինչպես ուզում է, միայն թե թողնի, որ ուրիշն էլ ապրի։ Արդյո՞ք հնարավոր է խաղաղ համակեցություն։ 
Խալիֆայի խոսքը գեղեցիկ է և ճիշտ գաղափար ունի՝ մարդիկ պետք է ազատ լինեն և չվնասեն միմյանց։ Բայց իրական կյանքում միայն ցանկություն होना काफी չէ։ Խաղաղ համակեցության համար պետք են նաև պատասխանատու իշխանություն, ուժեղ պետություն, օրենքներ և մարդկանց փոխադարձ հարգանք։
Իրականում Խալիֆան այս խոսքը ասում է ոչ իր ողջ խորությամբ հասկանալով, այլ պարզապես հանգիստ մնալու համար։
Ուստի՝ գաղափարը ճիշտ է, բայց իր իրականացումը պահանջում է շատ ավելի մեծ ջանք, ոչ միայն խոսքեր։

6. Ըստ ձեզ՝ ո՞րն է հեղինակի ասելիքը։ 
Հեղինակը ցույց է տալիս, որ պետությունը չի կարող գոյատևել, եթե ղեկավարը իրականությունից փախչում է։ Պետք են գիտակցություն, ուժ և պատասխանատվություն, ոչ թե միայն հաճույք ու երաժշտություն։

7. Մեկնաբանե՛ք այս տողը՝ -Նվագեցե՛ք, մի՛ դադարեք. երբ դուք դադարեք, այն ժամանակ է, որ կնվաճվի իմ պետությունը… 
Խալիֆան հավատում է, որ երաժշտությունը կպահի իր պետությունը։ Սա նրա մեծագույն պատրանքն է․ նա մտածում է, որ հաճույքը կփրկի দেশին, բայց իրականում հենց այդ երազախաբությունն է կործանելու նրան։

8. Ըստ ստեղծագործության գրի՛ր էսսե վերնագրերից մեկով՝

  • Երբ արվեստը դառնում է փախուստ, 
  • Հաղթանակի և պարտության սահմանները, 
  • Արվեստն ընդդեմ պատերազմի,
  • Գեղեցկության պաշտպանմունքը՝ պետության կործանման պատճառ։ 

Posted in Քիմիա 9

Թթուներ

Ներկայացրե՛ք H2CO3, H₂SiO3, HNO3, H3PO4 և HCIO4, թթուների էլեկտրոլիտային դիսոցման հավասարումները և թթու առաջացնող տարրերի օքսիդացման աստիճանները:

H2CO3->2H+CO3

H2SiO3->2H+SiO3

HNO3->H+NO3

H3PO4->H3+PO4

+5

HClO4->H+ClO4

2. Որոն՞ք են H3PO4, H3BO3, HClO , HMnO4 թթուներին համապատասխանող օքսիդների բանաձևերը:

H+1 PO4 -3

H+1 BO3 -3

H+1 CLO -3

H+1 MnO4 -2

3. Արտածե՛ք այն թթուների բան

աձևերը, որոնց բաղադրությունը (ըստ զանգվածի) ներկայացված է ստորև.

ա) Н` 1,59%,

N 22,22%,

Ο` 76,19%

1.59/1=1.59

22.22/14=1.587

76.19/16=4.762

1.59/1.587≈1

22.22/1.587=1

76.19/1.587≈3

HNO3

բ) H` 3,06%,

P` 31,63%,

Ο` 65,31%

3.06/1=3.06

31.63/31=1.02

65.31/16=4.082

3.06/1.02=3

1.02/1.02=1

4.082/1.02≈4

H3PO4

4. Ավտոմեքենայի կուտակիչում որպես թթու օգտագործվում է`

1. աղաթթու

3. ազոտական թթու

2. քացախաթթու

4. ծծմբական թթու

5. 4 գ MgO-ն լուծել են ազոտական թթվի լուծույթի մեջ: Որոշե՛ք ստացված աղի նյութաքանակը և զանգվածը:

MgO+HNO3->Mg(NO3)2+N2O

m/M=4գ/40=0.1մոլ

M=24+28+96=148գ/մոլ

n*M=0,1գ/մոլ*148=14,8գ

Posted in Հանրահաշիվ 9

Քառակուսային անհավասարուների լուծումը D>0 դեպքը

1)Անհավասարումը լուծե՛ք միջակայքերի եղանակով.
ա) x2 — 6x + 5 > 0

36-20=16

x1=6+4/2=5

x2=6-4/2=1

(-;1)U(5;+)

բ) — x2 + 9x + 10 >= 0

81+40=121

x1=-9-11/2=-10

x2=-9+11/2=1

-(x+10)(x-1)>=0

(-10;1)

գ) 3x2 + 12x + 9 <= 0

144-108=36

x2=-12+6/6=-1

x1=-12-6/6=-3

3(x+3)(x+1)>=0

(-;-3)U(-1;+)

դ) 4x2 + 14x +10 > 0

196-160=√36=6

x1=-14-6/8=-20=-2.5

x2=-14+6/8=-1

4(x+2.5)(x+1)

(-;-2.5)U(-1;+)

2)Անհավասարումը լուծե՛ք գրաֆիկական եղանակով.
ա) x2 + 6x — 7 > 0

բ) — x2 + 4x — 3 <= 0

գ) — 4x2 — 6x + 5 >= 7

3)Լուծե՛ք անհավասարումը.

ա) (x — 6)(x + 9) < 0

բ) (x + 4)(x — 3) >= 0

գ) (x — 5)(x + 1) >= 0

դ) (2x + 5)(x + 5) <= 0

ե) — 3(x + 1)(x — 5) > 0

զ) — 2(x + 4)(x — 3.25) <= 0

Posted in Ընտրությամբ քերականություն

Գործնական քերականություն

  1. Գտիր գոյականները, որոշիր հոլովն ու հոլովումը։
  2. Գտիր ածականները։
  3. Լրացրու բաց թողած տառերը, կետադրիր՝ որքան կարող ես։
  4. Գտիր դերանունները, որոշիր տեսակները։
  5. Գտիր 3 բարդ բառ, որի բաղադրիչները հոդակապով են միացած։
  6. Տեքստում գտիր առանձին, սպիտակ, տարազ, խիզախ, թուր բառերի հոմանիշները

Կանաչազարդ փոքրիկ գյուղը փռված է մեր գավառական քաղաքի հանդիպակաց բարձունքի փեշերին։ Ֆրանսիայի գեղատեսիլ այդ անկյունը հեռու է կենտրոնական ճանապարհներից ապրում է մեկուսի խաղաղ կյանքով փռված է ճերմակաթույր մարգարտածաղիկներով ծակված մարգագետինների վրա: Հրաշեկ կեսօր է: Հուռթի արոտավայրում երևում են ցանուցիր ոչխարները իսկ քիչ այն կողմ կանաչ խոտերի վրա նստած է տասնհինգամյա մի աղջնակ արևառ դեմքով սևորակ աչքերով: Դա հովուհին է որ ամեն օր արածեցնելու է բերում հոտը։ Թեև բարձրահասակ չէ և հագուստն էլ հնամաշ է բայց դշխոյական վեհություն կա շարժումներում: Անհանգստության նշույլ չկա դեռափթիթ օրիորդի աչքերում նա գիտի ոչ ոք չի համարձակվի մոտենալ մակաղած հոտին: Բոլորն են ճանաչում խիզախ պարմանուհուն գիտեն բազկի թափը եւ մտածում են ավելի լավ է գործ չունենալ հետը։ Ուժեղ է ու համարձակ հրաշալի հեծյալ է և կարողանում է սուր գործածել։

գյուղը- ուղղական

քաղաքի- սեռական

բարձրունքի-սեռական

Ֆրանսիայի- սեռական

անկյուն- ուղղական

ճանապարհներից-բացառական

կյանքով- գործիական

մարգարտածաղիկներով- գործիական

մարգագետիների- սեռական

կեսօր-ուղղական

արոտավայրում-ներգոյական

ոչխարները- ուղղական

խոտերի- սեռական

աղջնակ- ուղղական

հովվուհի- ուղղական

անհանգստության-սեռական

աչքերում- ներգոյական

նշույլ-ուղղական

օրիորդ- սեռական

հոտին- տրական

պարմանուհուն- հայցական

բազկի-սեռական

թափը-հայցական

կանաչազարդ, փոքրիկ, փռված, գեղատեսիլ, մեկուսի, խաղաղ, ճերմակաթույր, ծակված, հրաշեկ, ցանուցիր, կանաչ, տասնհինգամյա, դեռափթիթ, արևառ, սևորակ, մակաղել, բարձրահասակ, հնամաշ, խիզախ, հրաշալի, ուժեղ, համարձակ, հուռթի:

Posted in Իրավունք 9

Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը՝ որպես յուրաքանչյուր մարդու իրավունքների և ազատությունների երաշխավոր

Պատրաստվե՛ք դաս-քննարկման /շարունակություն/․
Թեմա 2․Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը՝ որպես յուրաքանչյուր մարդու իրավունքների և ազատությունների երաշխավոր․

Առաջադրանք

2․ Ընթերցե՛ք Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը և առանձնացրեք ընտանեկան իրավունքին վերաբերող հոդվածները /բլոգային աշխատանք/․
Հոդված 12 — Ընտանեկան կյանքի պաշտպանություն

Այս հոդվածը ասում է, որ ոչ ոք իրավունք չունի միջամտել մարդու ընտանեկան կյանքին։
Չի կարելի մարդու ընտանիքը խախտել կամ վնասել նրա պատիվը։ Պետությունը պետք է պաշտպանի ընտանիքը նման միջամտություններից։

Հոդված 16 — Ամուսնանալու և ընտանիք կազմելու իրավունք

Այս հոդվածը նշում է, որ ամենատարեց տղամարդ և կին կարող են ամուսնանալ և կազմել ընտանիք։ Ամուսնությունն ընդունվում է միայն այն դեպքում, եթե երկու կողմերն էլ ազատ ու կամավոր են համաձայնվում։
Ընտանիքը հասարակության հիմքն է, և պետությունը պետք է այն պաշտպանի։

Հոդված 25 (կետ) 2 — Մայրության և մանկության պաշտպանություն

Այս հատվածը ասում է, որ բոլոր երեխաները, անկախ նրանից թե ինչ պայմաններում են ծնվել, պետք է ունենան նույն պաշտպանությունն ու իրավունքները։ Մայրերն ու երեխաները պետք է հատուկ խնամք և աջակցություն ստանան։

Posted in Երկրաչափություն 9

Եռանկյունների նմանության հայտանիշները

1)Ապացուցեք, որ նկարում պատկերված եռանկյունները նման են։

AC/DF=AB/DE=BC/EF

2)ABCD զուգահեռագծի CD կողմի վրա նշված է E կետը: AE և BC ուղիղները հատվում են F կետում։ Գտեք`
ա) EF–ը և FC-ն, եթե DE = 8 uմ, EC = 4 սմ, BC = 7 սմ, AE = 10 սմ,

EF/AE=CE/DE=4/8=0.5

0.5*10=5

k=2

7/2=3.5
բ) DE–ն և EC-ն, եթե AB = 8 սմ, AD = 5 սմ, CF = 2 սմ:

x/8-x=2/5

5x=16-2x

7x=16

x=16/7

8-16/7=40/7

3)AB և CD հիմքերով ABCD սեղանի անկյունագծերը հատվում են O կետում։ Գտեք`
ա) AB–ն, եթե OB = 4սմ, OD = 10 սմ, DC = 25 սմ,

10/4=2.5

25/2.5=10
բ) (AO)/(OC)-ն և (BO)/(OD) -ն եթե AB = a, DC = b

a/b

գ) AO-ն, եթե AB = 9,6 դմ, DC = 24 սմ, AC = 15 սմ:

x/15-x=96/24

4)ABC եռանկյան AB կողմը 15 սմ է, իսկ AC կողմը` 20 սմ։ AB կողմի վրա անջատված է AD = 8 սմ, իսկ AC կողմի վրա՝ AE = 6 սմ հատվածը։ Նման են, արդյոք, ABC և ADE եռանկյունները։

Ոչ

5)Նման են, արդյոք, երկու ուղղանկյուն եռանկյունները, եթե դրանցից մեկն ունի 40°–ի անկյուն, իսկ մյուսը`

ա) 50°–ին հավասար անկյուն,

այո

բ) 60°–ին հավասար անկյուն։

Ոչ

6)Նման են, արդյոք, ABC և A1B1C1 եռանկյունները, եթե`
ա) AB = 3սմ, BC = 5սմ, CA = 7սմ, A1B1 = 4,5սմ, B1C1 = 7,5սմ, C1A1 = 10,5սմ

Այո
բ)AB = 1,7սմ, BC = 3սմ, CA = 4,2սմ, A1B1 = 34դմ, B1C1 = 60դմ, C1A1 = 84դմ:

Այո

Posted in Հայոց լեզու 9

Ազատ լինել նշանակում է ոչ թե անգործության մատնվել, այլ

Ազատ լինել նշանակում է ոչ թե նստել ու ոչինչ չանել, այլ ինքնուրույն որոշել և գործել։ Երբ մարդը ազատ է, նա կարող է ընտրել՝ ինչ անել, ինչ ճանապարհով գնալ և ինչպիսի կյանք կառուցել։ Բայց դա չի նշանակում, որ ազատությունը թույլ է տալիս պարզապես ժամանակ վատնել։ Ընդհակառակը՝ ազատ մարդը պետք է ավելի ակտիվ լինի, որովհետև եթե ինքդ ես որոշումներ ընդունում, ապա պետք է նաև դրանց համար պատասխանատվություն կրես։

Ազատությունը մարդուն հնարավորություն է տալիս սովորելու, աշխատելու, փորձելու նոր բաներ և առաջ առաջ ընթանալու։ Ազատ մարդը հասկանում է, որ իր կյանքի մեծ մասը կախված է հենց իրենից, և դա ստիպում է ավելի շատ փորձել ու աշխատել, որպեսզի հասնի իր նպատակներին։

Այդ պատճառով էլ ազատ լինելը ոչ թե անգործություն է, այլ հնարավորություն ինչ-որ բան ստեղծելու, նպատակ ունենալու և դառնալու այն մարդը, ինչպիսին ուզում ես լինել։ Ազատությունը հնարավորություն է՝ ինքդ ղեկավարես քո կյանքը և քայլես այն ճանապարհով, որը ճիշտ ես համարում։