Posted in Աշխարհագրություն 9

Ապրիլի 6_10

Դաս 35 և 36

Մեքենաշինություն և քիմիական արդյունաբերություն

Դասի հղումը

1.Ի՞նչ տեղ է գրավում մեքենաշինությունը Հայաստանի տնտեսության մեջ:
Մեքենաշինությունը Հայաստանում կարևոր արդյունաբերական ճյուղերից է, սակայն համեմատաբար փոքր ծավալ ունի։ Այն ապահովում է տեխնիկայի, սարքավորումների և որոշ արդյունաբերական մասերի արտադրություն, ինչպես նաև նպաստում է տնտեսության տեխնոլոգիական զարգացմանը։

2.Նշե’լ Հայաստանի մեքենաշինություն գլխավոր ճյուղերը:
Հայաստանի մեքենաշինության գլխավոր ճյուղերն են՝

հաստոցաշինություն (սահմանափակ չափով)

սարքաշինություն (սարքերի և գործիքների արտադրություն)

էլեկտրատեխնիկական արդյունաբերություն

ռադիոէլեկտրոնիկա

սարքավորումների նորոգում և հավաքում

3.Ի՞նչ նախադրյալներ կային Հայաստանի քիմիական արդյունաբերություն բազմակողմանի և արագ զարգացումը համար:
Քիմիական արդյունաբերության զարգացման համար նպաստել են՝

զարգացած տրանսպորտային կապերը

օգտակար հանածոների առկայությունը

էներգետիկ ռեսուրսների օգտագործումը

գիտատեխնիկական կադրերի պատրաստվածությունը

արդյունաբերական պահանջարկը

4.Բմութագրե’լ Հայաստանում ձևավորված քիմիական արդյունաբերություն գլխավոր արտադրական համալիրները:

Հայաստանի քիմիական արդյունաբերության գլխավոր կենտրոններն են եղել՝

Հրազդան (արդյունաբերական քիմիայի որոշ ուղղություններ)

Երևան (քիմիական և կենցաղային քիմիա)

Վանաձոր (քիմիական մանրաթելեր, պարարտանյութեր)

Ալավերդի (քիմիական արտադրության որոշ տեսակներ մետալուրգիայի հետ կապով)

Posted in Գրականություն 9

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

Կարդացե՛ք Հրանտ Մաթևոսյանի ,,Կանաչ դաշտը,, ստեղծագործությունը։

1. Համառոտ, հինգ-վեց նախադասությամբ ներկայացրե՛ք ստեղծագործություն սյուժեն։
Հրանտ Մաթևոսյան-ի «Կանաչ դաշտը» պատմվածքում ներկայացվում է մի հովիտ, որտեղ ապրում են մայր ձին և իր փոքրիկ քուռակը։ Մի օր հովտում հայտնվում է գայլը, և մայր ձին զգում է վտանգը, թեև սկզբում չի տեսնում նրան։ Երբ գայլը հարձակվում է քուռակի վրա, մայր ձին իր ամբողջ ուժով փորձում է պաշտպանել նրան։ Երկար ու ծանր պայքարից հետո մայր ձին փրկում է քուռակին, բայց ինքն ուժասպառ լինում է և մահանում։ Քուռակը մնում է որբ, սակայն հետագայում մեծանում է։ Վերջում բնությունը վերականգնվում է, և կյանքը շարունակվում է։

2. Ի՞նչ է ցանկացել ցույց տալ հեղինակը, գրի՛ր քո մտորումները վերջաբանի վերաբերյալ։
Հեղինակը ուզում է ցույց տալ մայրական սիրո ուժը և զոհաբերությունը։ Մայր ձին մինչև վերջ պայքարում է իր երեխայի համար՝ նույնիսկ իր կյանքի գնով։

Վերջաբանը միաժամանակ տխուր և հուսադրող է․

տխուր է, որովհետև մայրը մահանում է, բայց հուսադրող է, որովհետև կյանքը շարունակվում է՝ քուռակը մեծանում է, իսկ դաշտը կրկին կանաչում է։

Իմ կարծիքով՝ այստեղ ասվում է, որ կյանքում կորուստներ լինում են, բայց կյանքը չի կանգնում, և բնությունը միշտ հաղթում է։

3. Ի՞նչ է նշանակում պայքար, մեկնաբանի՛ր, բառարանից դո՛ւրս գրիր բառի հոմանիշները։

Պայքար նշանակում է հակառակ ուժերի միջև բախում, դիմադրություն կամ ջանք՝ ինչ-որ բան պաշտպանելու կամ հասնելու համար։

Հոմանիշներ՝
կռիվ, մարտ, դիմադրություն, պայքարում, հակամարտություն, մաքառում։

Իմ մեկնաբանությամբ՝ պայքարը ոչ միայն ֆիզիկական կռիվ է, այլ նաև ներքին ուժ, երբ մարդը կամ կենդանին չի հանձնվում և մինչև վերջ փորձում է պաշտպանել իր համար կարևոր բաները։

Posted in Գրականություն 9

Գործնական քերականություն

1. Լրացնել բաց թողնված տառերը։

Փղձկալ, տաղտկալի, դժոխք, փայծաղ, դժխեմ, թուխս, ուխտատեղի, թուղթ, գաղտնիք, գաղթօջախ, մաղթանք, աղճատել, սանդուղք, հախճապակի, ցնցուղ, ողբ։ 

2.Գրել միասին, անջատ կամ գծիկով։ 

Թել-ասեղ, ներս գցել, տոհմից տոհմ, ազգանուն, մուգ կարմիր, ըստ ամենայնի, վեցից յոթ, հիսունհինգ, հնուց ի վեր, ըստ իս, զինծառայող, թույլ տալ, ի ծնե, առ աստված, բաց կանաչ, թև առնել։ 

3. Ըստ անհրաժեշտության գրե՛ք մեծատառով։ 

Պարսից ծոց, Տրդատ Երկրորդ, Հյուսիսատլանտյան դաշինք, Աղբյուր Սերոբ, Բերմունդյան եռանկյունի, Հռոմեական կայսրություն, Հայկական Տավրոս, Հռոդոսի կոթող, Հաղթանակի կամուրջ, Քեոփսի բուրգ, Հայրենական մեծ պատերազմ, Հյուսիսային պողոտա, Հակոբ Մեղապարտ, Պետրոս առաքյալ, Էջմիածնի Մատենադարան, Արտեմիսի տաճար։ 

4. Նշի՛ր հնչյունափոխությունները։ 

Կապտաթույր — կապույտ + ա + թույր, ույ-ը սղվել է
աստըղաբույլ — աստղ + ա + բույլ, ը-ն սղվել է
ձանձրույթ — ձանձիր + ույթ, ի-ն սղվել է
պատմական — պատում + ական, ու-ն սղվել է
գործնական — գործուն + ական, ու-ն սղվել է
բուրավետ — բույր + ա + վետ, ույ-ը դարձել է ու
վրեժխնդրություն — վրեժ + խնդիր + ություն, ի-ն սղվել է
դեղնակտուց — դեղին + ա + կտուց, ի-ն սղվել է
մարդկություն — մարդիկ + ություն, ի-ն սղվել է