Մայիսյան հերոսամարտեր-ը և Կանաչ դաշտը ստեղծագործությունը տարբեր ձևերով ներկայացնում են նույն կարևոր գաղափարը՝ մարդու պայքարը հայրենի հողի և ինքնության պահպանման համար։ Թե՛ պատմությունը, թե՛ գրականությունը ցույց են տալիս, որ այս պայքարը միշտ եղել է մարդու կյանքի կարևոր մասը։
Մարդու պայքարը հայրենի հողի և ինքնության պահպանման համար կարող է արտահայտվել ինչպես բաց, իրական պայքարով, այնպես էլ ներքին պատրաստակամությամբ։
Մայիսյան հերոսամարտերը պատմական իրական դեպքեր են, երբ հայ ժողովուրդը կանգնեց գոյության վտանգի առաջ։ Թշնամին մոտենում էր Երևանին, և վտանգված էր ոչ միայն տարածքը, այլ նաև ժողովրդի ապագան։ Այդ ծանր պահին մարդիկ միավորվեցին՝ զինվորներ, գյուղացիներ, կանայք և պատանիներ։ Նրանք պայքարում էին ոչ միայն իրենց կյանքի, այլ նաև իրենց ինքնության համար։ Միասնությունը և համարձակությունը օգնեցին հաղթել թշնամուն և պաշտպանել հայրենի հողը։
Մյուս կողմից, «Կանաչ դաշտը» ստեղծագործության մեջ պայքարը ներկայացված է խորհրդանշական ձևով։ Կարմիր պառավ ձին զգում է թաքնված վտանգը և մշտապես լարված է։ Չնայած շրջապատը խաղաղ է թվում, նա հասկանում է, որ թշնամին մոտ է։ Սա ցույց է տալիս, որ երբեմն վտանգը տեսանելի չէ, բայց պետք է զգոն լինել։ Ձին խորհրդանշում է այն մարդուն, ով պատրաստ է պաշտպանել իր տարածքն ու հայրենիքը, նույնիսկ երբ մյուսները չեն նկատում վտանգը։
Այսպիսով, երկու դեպքում էլ պայքարը կապված է հայրենիքի պահպանման հետ․ Մայիսյան հերոսամարտերում այն բաց և զինված է, իսկ «Կանաչ դաշտում»՝ ներքին և զգայական, բայց երկուսն էլ կարևոր են։
Այս օրինակները ցույց են տալիս, որ հայրենի հողի և ինքնության պահպանումը պահանջում է ոչ միայն ուժ և պայքար, այլ նաև զգոնություն, միասնություն և պատասխանատվություն։ Թե՛ պատմությունը, թե՛ գրականությունը մեզ սովորեցնում են միշտ պատրաստ լինել պաշտպանելու մեր հայրենիքը։
Մանվելյան Շուշան 