Posted in Գրականություն 9

Սերը՝ որպես ստեղծագործական ուժ գրականության մեջ

Սերը՝ որպես ստեղծագործական ուժ գրականության մեջ

Սերը շատ բան է նշանակում մարդու համար։ Երբ մարդ սիրում է, նա փոխվում է՝ դառնում է զգայուն, հոգատար։ Եվ հենց այս սերն էլ շատ հաճախ դառնում է գրողներին, բանաստեղծներին կամ մյուս ստեղծագործողներին ներշնչող ուժ։

Շատ բանաստեղծություններ գրվել են սիրո մասին։ Երբ կարդում ենք Պարույր Սևակի սիրային բանաստեղծությունները, տեսնում ենք՝ ինչպես է մի զգացմունք փոխել ամբողջ ստեղծագործությունը։ Նա գրում է անկեղծ, պարզ, բայց ուժեղ բառերով։ Նա ստեղծում է մի աշխարհ, որտեղ սերը ամենակարևոր բանն է։

Չարենցն էլ ունի սիրո շատ գործեր։ Նրա «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը, թեկուզ ուղղակի սիրո մասին չէ, բայց այնտեղ զգացվում է խոր սիրո ուժը՝ դեպի հայրենիք։ Այսինքն՝ սերը միայն աղջկա կամ տղայի հանդեպ զգացմունք չէ։ Սերը կարող է լինել նաև հայրենիքի, բնության, կյանքի հանդեպ։ Եվ հենց այդ սերն էլ դառնում է պատճառ, որ գրողը գրի, ստեղծի, ապրի։

Սերը նաև օգնում է մարդուն հասկանալ իրեն։ Երբ սիրում ես, սկսում ես մտածել ուրիշի մասին, սկսում ես ավելի խորը զգալ աշխարհը։ Եվ այդ զգացմունքները գրողը վերածում է բառերի՝ երբեմն ուրախ, երբեմն տխուր, բայց միշտ կենդանի ու անկեղծ։

Ամփոփելով՝ կարելի է ասել, որ սերը գրականության մեջ պարզապես թեմա չէ։ Սերը ստեղծագործելու պատճառ է։ Երբ սիրտդ լի է սիրով, սկսում ես տեսնել ու զգալ այն ամենը, ինչը ուրիշներն չեն նկատում։ Եվ հենց այդ զգացածը դառնում է բանաստեղծություն, պատմվածք կամ վեպ։

Posted in Գրականություն 9

Օձը

Կարդա՛ Վ․ Սարոյանի ,,Օձը,, պատմվածքը և պատասխանի՛ր հարցերին։ 

Առաջադրանքներ

1. Ինչպիսին էր օձը։ 
Փոքրիկ էր՝ սրճագույն։

Նրբագեղ ու գեղեցիկ։

Ճարպիկ, սողուն, արագ ու սահուն շարժվող։

Ահաբեկված ու վախեցած էր, հոգնած դարձավ վերջում։

Չմերկ (չափազանց սարսափելի չէ)՝ մաքուր ու ոչ դաժան տեսքով։

2. Մեկնաբանի՛ր  հատվածները՝

Ա․ «Իրեն հանցավոր էր զգում, որ օձին հետապնդելով… «Ես ժամանակակից բարոյականությունն եմ և ուսումնասիրում եմ սողունների կառուցվածքը»»։
Հիմա ասում է՝ նա գիտի, որ վատ բան է անում — այգու կանոնները թաքցնում են իր գործողությունը։ Վախենում է, որ մարդիկ կտեսնեն ու կհամարեն նրան մի քիչ տհաճ կամ ամոթալի։ Այդ պատճառով մտքում պատրաստում է մի արդարացում՝ թե ինչու է անում՝ ցույց տալով, թե որքան մտաբառ ու «բնական» ուսումնասիրող է, որպեսզի իր արարքը ճիշտացնի ուրիշների առաջ։ Այսինքն՝ արդարացնելու ցանկություն է՝ սրտի մեղքը թաքցնելու համար։

Բ․ «Ձեռք տալ օձին՝ նշանակում է ձեռք տալ մարդու մտքում թաքնված չգիտես ինչ բանի…»։
Սա նշանակում է, որ օձը մարդու մեջ մի խոր, բնազդային ու գաղտնի բան է խորհրդանշում։ Երբ մարդը մոտենում, դիպչում է օձին, կարծես ողջ այդ խավարացած, վտանգավոր մի մասը դուրս է գալիս՝ ի լույս գալիս։ Ուրեմն՝ ձեռք տալը ոչ միայն ֆիզիկապես է, այլև նշանակում է բացել ու տեսնելու ներկայացնել մարդու այն խորը բնույթը, որը սովորաբար թաքնված է։ Սա մտահոգիչ է, որովհետև այդ բաները հաճախ ընդունված չեն, ու մարդը կրում է պատասխանատվություն՝ թե ինչ կդրսեւորի։

Posted in Գրականություն 9

Մտածումի շիթեր

23.09.2025

Աշխատանք դասարանում 

Վահան Թոթովենց ,,Մտածումի շիթեր,,․ կարդա՛ և պատասխանի՛ր հարցերին ։

ա) Մեկնաբանե՛ք հետևյալ մտքերը.

  • Պետք է ջանալ մարդուն կարողությունները հասցնել իրենց բարձրագույն կատարելության։
    Այս միտքը նշանակում է, որ մարդը պետք է զարգացնի իր կարողությունները՝ ինչքան հնարավոր է, հասնի իր լավագույն տարբերակին։ Չպետք է բավարարվել քիչով, պետք է ձգտել սովորել, աճել և կատարելագործվել։
  • Ավելի լավ է ըլլալ միամիտ, պարզ, ուրիշներու վստահող, զոհաբերող և ստեղծագործ, քան ըլլալ «իմաստուն», ամեն բանի մեջ ետինը մտածել, ամեն բանի մեջ «իմաստության» ուժով հեռատեսնել դժբախտություն, ինտրիգ, մթություն։
    Հեղինակը ասում է, որ լավ է լինել բարի, անկեղծ և ստեղծող մարդ, նույնիսկ մի քիչ միամիտ, քան շատ խելացի երևալու համար ամեն ինչից կասկածել ու վատը տեսնել։ Լավ է ապրել սիրով ու վստահությամբ, քան կասկածով ու վախով։
  • Մի՛ սիրեք Սահմանը։ Եթե ըսեին ինձ, թե քու սահմանդ պիտի ըլլա մինչև անտեսանելի հորիզոնը՝ պիտի բողոքեի այդ անողոք կարգադրության հանդեպ։ Անսահմանության ըղձանքը անհագություն չէ։ Անհագությունը ծնունդ կառնե «Ես»֊ի փառամոլութենեն։ Անսահմանության ըղձանքը աստ­վածային Սաղմն է մարդոց մեջ։
    Այս միտքը ասում է՝ մի՛ սահմանափակեք ձեր երազանքներն ու նպատակները։ Ցանկանալ ավելին, ձգտել անսահմանին վատ բան չէ։ Դա մեր ներսում աստվածային ուժ է, որը մեզ դրդում է աճել, զարգանալ և նոր բաներ ստեղծել։

բ) Ձեր ընտրությամբ մեկնաբանե՛ք երկու միտք:
1. «Հոգ չէ, թե ուր դիմես, իմ փոքրի՛կ տղաս… գիտցի՛ր, որ քու քայլերդ պետք է ըլլան պայծառ»

Հեղինակը ասում է՝ կարևորը չէ, թե ինչ ճանապարհ ես ընտրում կյանքում՝ ուրախ, տխուր, դժվար թե հեշտ, բայց քո արարքները պետք է լինեն վառ, հստակ ու նպատակային։ Պետք է վստահ քայլել, ոչ թե անորոշ ու անհետաքրքիր։

2. «Արհամարհել փոքր բաները, կը նշանակե գաղափար չունենալ մեծությանց կառուցման մասին»

Այս միտքը ասում է՝ եթե անտեսում ես փոքր քայլերը, փոքր գործերը, երբեք մեծ բանի չես հասնի։ Մեծ արդյունքը գալիս է փոքրիկ, շարունակական ջանքերից։ Ամեն ինչ սկսվում է փոքրից։

Posted in Հայոց լեզու 9

Գործնական քերականություն

22.09.2025

Աշխատանք դասարանում 

  1. Ուղղի՛ր քերականական սխալները։

Գործն արվել է իմ կողմից։ Գործն արել եմ ես:

Ես կիսում եմ քո կարծիքը։ Ես համամիտ եմ քո հետ:

Գործարքը նպաստեց, որպեսզի նա հարստանա։ Գործարքը նպաստեց, որ նա հարստանա:

Օգնեք նրան, որ կարողնա մոռանալ տեղի ունեցածը։ Օգնեք նրան, որպեսզի նա կարողանա մոռանալ տեղի ունեցածը:

  1. Փակագծերում տրված բառերը տեղադրել նախադասության մեջ՝ համապատասխանեցնելով։

Իմ հիվանդ նյարդերը տակավին կարիք ունեին հանգստանալու, սակայն արձակուրդս արդեն  վերջանալու վրա էր։

Վերջանալ, հանգիստ, ես, նյարդ

Կյանքի այդ դաժան խաղի մեջ մենք ոչինչ չունենք կորցնելու․ և ոչ էլ որևէ բան գտնելու հույս կար։

Խաղ, կյանք, գտնել, ունենալ

Երեք օր էր, ինչ մարդիկ, վախենալով գազանացած ամբոխից, փակված էին իրենց տներում․ դեպքը կատարվեց, երբ կեսօրը մոտ էր։

Իրենք, կեսօր, գազանանալ, ինչ

Լուսամուտից քիչ ձաՈւղղի՛ր քերականական սխալները։

Գործն արվել է իմ կողմից։ Գործն արել եմ ես:

Ես կիսում եմ քո կարծիքը։ Ես համամիտ եմ քո հետ:

Գործարքը նպաստեց, որպեսզի նա հարստանա։ Գործարքը նպաստեց, որ նա հարստանա:

Օգնեք նրան, որ կարողնա մոռանալ տեղի ունեցածը։ Օգնեք նրան, որպեսզի նա կարողանա մոռանալ տեղի ունեցածը:

  1. Փակագծերում տրված բառերը տեղադրել նախադասության մեջ՝ համապատասխանեցնելով։

Իմ հիվանդ նյարդերը տակավին կարիք ունեին հանգստանալու, սակայն արձակուրդս արդեն  վերջանալու վրա էր։

Վերջանալ, հանգիստ, ես, նյարդ

Կյանքի այդ դաժան խաղի մեջ մենք ոչինչ չունենք կորցնելու․ և ոչ էլ որևէ բան գտնելու հույս կար։

Խաղ, կյանք, գտնել, ունենալ

Երեք օր էր, ինչ մարդիկ, վախենալով գազանացած ամբոխից, փակված էին իրենց տներում․ դեպքը կատարվեց, երբ կեսօրը մոտ էր։

Իրենք, կեսօր, գազանանալ, ինչ

Լուսամուտից քիչ ձախ՝ անկյունադարձում,  ներս ընկած նրբանցքն էր, որի խորքում  առաջնորդի  հրամանով երկաթյա նիգով ամրացված էր դարպասը։

Անկյունադարձ, նիգեր, քիչ, որըխ՝ անկյունադարձում,  ներս ընկած նրբանցքն էր, որի խորքում  առաջնորդի  հրամանով երկաթյա նիգով ամրացված էր դարպասը

Անկյունադարձ, նիգեր, քիչ, որը

Posted in Հայոց լեզու 9

Դասարանական աշխատանք

24.09.2025

Աշխատանք դասարանում 

Այս պատմությունը հյուսնի մասին է, ով ապրել է հարյուրավոր տարիներ առաջ: Օրերից մի օր, տուն վերադառնալիս, ընկերներից մեկը՝ Գևորգը,  կանգնեցնում է նրան և հարցնում.

– Եղբայրս, դեմքդ ինչո՞ւ է թթված: Բա՞ն է պատահել:
– Եթե իմ տեղը լինեիր, – պատասխանում է հյուսնը, – դու էլ այս օրին կլինեիր:
– Ի՞ն չ է եղել, – հետաքրքրվում է ընկերը:
– Մինչև առավոտ, – ասում է հյուսնը, – թագավորի հրամանով պետք է տասնմեկ հազար տասնմեկ հարյուր տասնմեկ գրվանքա փայտի լավագույն սղոցուքը տանեմ պալատ, թե չէ գլխիցս կզրկվեմ: Տասնմեկ հազարը քիչ թիվ չէ։ 
Ընկերը ժպտում է և գրկում նրան, ասում է.
– Սիրելի ընկերս, մի հուսահատվիր: Արի գնանք, ուտենք-խմենք և վաղվա մասին մոռանանք: Հույսդ երբեք մի կորցրու:

Գնում են հյուսնի տուն և տեսնում, որ նրա կինն ու երեխաները նույնպես լուրն առել են և լացուկոծ են անում: Ընկերը նրանց էլ է հորդորում, որ չվշտանան, և բոլորը միասին սկսում են ուտել, խմել, ուրախ-ուրախ զրուցել, երգել ու պարել:

Խնջույքի կեսին հյուսնի կինը վերսկսում է.
– Խեղճ ամուսինս, առավոտյան զրկվելու ես գլխիցդ, իսկ մենք զվարճանում ենք:
– Ա՜խ, և ոչ մի հույս չկա:
– Մի’ տանջվիր, – ասում է հյուսնը, – ամեն ինչ զուր է:
Եվ շարունակում են ուտել, խմել, երգել ու պարել:
Երբ լույսը ճեղքում է խավարն ու սկսվում է օրը, բոլորը լռում են՝ սարսափով ու վշտով համակված: Թագավորի մարդիկ գալիս և կամացուկ թակում են հյուսնի տան դուռը:
Հյուսնը հառաչում է.

– Այժմ գնում եմ մեռնելու:
Եվ բացում է դուռը:
– Հյուսն, – ասում են հյուրերը, –բարեբախտաբար,  թագավորը մեռել է:
Նրա համար դագաղ սարքիր:

1. Ո՞ր միտքը չի հակասում տեքստի բովանադակությանը։ 
Պետք է հույսը չկորցնել։
Տեքստում հենց այս միտքն է կարևոր․ ընկերը հույս է տալիս հյուսնին, ասում է՝ մի վախեցիր, ամեն ինչ կանցնի։

2.  Դո՛ւրս գրի համադասական շաղկապ ունեցող նախադասությունը։
Երգում էին, և պարում։

Այս նախադասությունում կա «և» շաղկապը, որը երկու գործողություն է միացնում։ Այսինքն՝ համադասական նախադասություն է։

3.  Դո՛ւրս գրիր  փոխանվանաբար գործածված թվական ունեցող նախադասությունը։ 

Մինչև առավոտ, – ասում է հյուսնը, – թագավորի հրամանով պետք է տասնմեկ հազար տասնմեկ հարյուր տասնմեկ գրվանքա փայտի լավագույն սղոցուքը տանեմ պալատ։

Այստեղ «տասնմեկ հազար տասնմեկ հարյուր տասնմեկ» թիվն օգտագործվել է փոխանվանաբար՝ քանակ ցույց տալու, բայց ոչ որպես սովորական թիվ։ Բարդ թիվ է, ներկայացնում է մեծ քանակություն։

4. Դո՛ւր գրիր վերաբերական ունեցող նախադասությունը։ 
Այս պատմությունը հյուսնի մասին է, ով ապրել է հարյուրավոր տարիներ առաջ։

Այստեղ «ով» բառը վերաբերական է՝ կապում է նախադասության երկու մասերը։

5. Դո՛ւրս գրիր բաղադրյալ ստորոգյալ ունեցող նախադասությունը։ 
Հյուսնը պետք է թագավորի համար դագաղ պատրաստեր։

Այստեղ ստորոգյալը բաղկացած է «պետք է պատրաստեր»՝ բայ + գործնական արտահայտություն։

6. Դո՛ւրս գրիր բացահայտիչ պարունակող նախադասությունը։ 
Հյուսն, – ասում են հյուրերը, – բարեբախտաբար, թագավորը մեռել է։

Այստեղ «թագավորը մեռել է» բացահայտում է, թե ինչու են մարդիկ եկել։ Այսինքն՝ սա մի նոր, հստակ տեղեկատվություն է, որը բացահայտում է իրավիճակը։

Posted in Հայոց լեզու 9, Գրականություն 9

Քերականություն

25․09․25


  1. Տեքստի ընթերցում Ասա` ում հետ ես հաց կերել…
    Հայկական հնավանդ իմաստուն մի ասացվածք կա։ Մեկին հարցնում են. «Եղբայրդ ինչպիսի՞ մարդ է»։ Պատասխանում է. «Չգիտեմ, հետը սեղան չեմ նստել»։
    Միտքը առանձնապես դժվար չէ կռահել. սեղանի, նրա վրա շարված բարիքների առաջ բերած անկաշկանդ, անկեղծ մթնոլորտը մարդուն ճանաչելու բավական հուսալի հիմքեր ստեղծում է։
    Համենայնդեպս, եթե պատմության մատյաններն էլ չվկայեն, լեզուն անվերապահ վկայություն ունի առ այն, որ հեռու-հեռավոր մեր նախնիներն իրենց համար ընկեր են ընտրել այն մարդկանց շրջանից, որոնց հետ… հաց են կերել։
    Չե՞ք հավատում։ Եկեք միացեք ինձ, և ստուգաբանենք թեկուզ հենց ընկեր բառը։
    Մեր բառարանները միաբերան վկայում են, որ ընկեր բառը հետևյալ բաղադրությունն ունի. ընդ «հետ»+կեր «ուտելիք կամ ուտող»։ Կ-ից առաջ ընդ-ի Դ-ն ընկել է, ինչպես այդ տեղի է ունեցել ընկողմանել (ընդ+ կողմանել=«կողքի՝ թեք ընկնել»), ընկալել (ընդ+կալել = «բռնել մտքով»), ընկրկել (ընդ+կրուկ+ել =«կրունկի վրա՝ ետ-ետ գնալ, նահանջել») և այլ բառերում։
    Ստուգաբանենք նաև ֆրանսերեն compagnon /կոմպանյո՛ն/, անգլերեն companion /քըմփե~նիըն/ «ընկեր», գերմաներեն kompanie /քոմփանի՛ի/ «ընկերություն» բառերը, որոնք բոլորն էլ հանգում են ուշ լատիներենի companio /կոմպա՛նիո/ բառին = com «հետ»+panis /պա՛նիս/ «հաց»։ Ուրեմն այդ բոլոր բառերը տառացի նշանակում են «հետը հաց ուտող»։ Ի վերջո ամենայնի կարող եմ հիշել և ռուսերեն однока՛шник բառը, որ բառացի նշանակում է «հետը շիլա՝ կաշա ուտող»։
    Ուրեմն ի՞նչ։
    Ժողովուրդն ասում է. «Ասա՝ ով է ընկերդ, ասեմ՝ դու ով ես» Լեզվաբանական տվյալներից ելնելով՝ կարող ենք մի փոքր բանափոխել այս իմաստուն ասացվածքը. «Ասա՝ ում հետ ես հաց ուտում, ասեմ ՝ դու ով ես»։

    Առաջադրանքներ. պատասխանիր հարցերին՝ անդրադառնալով տեքստին։
  2. Տեքստում քանի՞ լեզվով գրված բառ կա։ Թվիր այդ լեզուները։
    Հայերեն, Ֆրանսերեն, Անգլերեն, Գերմաներեն, Լատիներեն։
  3. Բանահյուսության (առակ, անեկդոտ, ասացվածք, օրհնանք և այլն) ո՞ր տեսակին հանդիպեցիք տեքստում։
    Ասվածք ասացվածք: «Ասա՝ ով է ընկերդ, ասեմ՝ դու ով ես»
    Փոքր պատմություն/անեկդոտ էլ կա, բայց գլխավորում է ասացվածքը։
  4. Հնավանդ, առանձնապես, հուսալի պատմություն բառերն ի՞նչ առանձնահատկություն ունեն, որով նման են իրար։
    Բարդ բառեր, կազմված մի քանի մասերից
    Ածանցով բառեր
  5. Տեքստում խոսք կա՞ ժամանակի ընթացքում բառի հնչյունական կազմի փոփոխության մասին։
    «ընդ»–ի դ–ն ընկնում է կ–ից առաջ
    Օրինակ՝ ընկալել (ընդ + կալել), ընկրկել (ընդ + կրուկ + ել), ընկողմանել (ընդ + կողմանել)
  6. Ի վերջո՝ ի՞նչ է նշանակում ընկեր։
    Ընկեր = մարդ, ում հետ հաց ես կերել
  7. Գրավոր վերաշարադրիր տեքստը։

Մեր նախնիները ընկեր էին համարում այն մարդկանց, որոնց հետ միասին հաց էին կերել։ Հայերեն ընկեր բառը կազմված է «ընդ»՝ «հետ» և «կեր»՝ «ուտող»։ Պարզ իմաստ ունեն նաև ֆրանսերեն compagnon, անգլերեն companion, որոնք նշանակում են «հետը հաց ուտող»։ Ժողովուրդն ասում է՝ «Ասա՝ ում հետ ես հաց ուտում, ասեմ՝ դու ով ես»։

8․ Մեկնաբանիր ընդգծված բառերի հնչյունափոխությունը։
ընդ — ընկ– (դ–ն է ընկնում)
compagnio — compagnon (io → on)
panis — pan (մեկն էլ դուրս է մնացել)

9․Գտիր, թե բանափոխել, լեզվաբանական, իմաստուն, բաղադրություն բառերից յուրաքանչյուրում քանի բաց եւ քանի փակ վանկ կա։
բանափոխել – 2 բաց + 2 փակ
լեզվաբանական – 3 բաց + 2 փակ
իմաստուն – 1 բաց + 2 փակ
բաղադրություն – 3 բաց + 1 փակ

10․Ընկերդ, միթե, ուրեմն, կարծես թե, գրեթե, որեւէ բառերում որ վանկի վրա է շեշտն ընկնում։
ընկե́րդ — 2-րդ վանկ
միթե́ — 2-րդ վանկ
ուրե́մն — 2-րդ վանկ
կարծե́ս թե — 2-րդ վանկ
գրեթե — 2-րդ վանկ
որեւէ — 3-րդ վանկ

Posted in Իրավունք 9

Սահմանադրությունը որպես մարդու իրավունքների և ազատությունների երաշխավոր․

Թեմա 3․Սահմանադրությունը որպես մարդու իրավունքների և ազատությունների երաշխավոր․

Առաջադրանք
1․ Ընթերցե՛ք ՀՀ Սահմանադրության գլուխ 2-ը /հոդված 23-81/ և առանձնացրե՛ք բացառապես ձեզ վերաբերող հոդվածները /բլոգային աշխատանք/․

Հոդված 30. Տեղեկատվություն ստանալու ազատություն

Դու ունես տեղեկատվություն ստանալու իրավունք։ Կարող ես օգտագործել գրադարաններ, ինտերնետ և հարցնել հարցեր ուսուցիչներից։

Հոդված 38. Կրթության իրավունք

Սա ամենակարևոր հոդվածներից է քեզ համար՝ որպես դպրոցական։ Դու իրավունք ունես անվճար և պարտադիր դպրոցական կրթության, իսկ պետությունը պարտավոր է ապահովել դրա հասանելիությունը։

Հոդված 41. Երիտասարդների իրավունքների և շահերի պաշտպանություն

Այս հոդվածը պաշտպանում է քո իրավունքներն ու շահերը որպես դեռահաս, երիտասարդ քաղաքացի։ Պետությունը պետք է միջոցներ ձեռնարկի քո զարգացման, կրթության և առողջության համար։

Հոդված 47. Մշակույթի, արվեստի և գիտության ազատություն

Դու կարող ես մասնակցել մշակութային կյանքին, գնալ թանգարաններ, լսել այն երաժշտությունը, որը քեզ դուր է գալիս, և զբաղվել գիտական գործունեությամբ։

Հոդված 57. Սահմանադրական իրավունքների պաշտպանության ապահովում

Եթե քո իրավունքները խախտվում են (օրինակ՝ դպրոցում կամ ուրիշ վայրում), դու կարող ես պաշտպանվել՝ դիմելով համապատասխան մարմիններին։

Posted in Русский 9

Грамматика

Наступили сильные морозы.Снег завалил садовые дорожки.Птицы зимой голодают.Дети устроили для птиц кормушки.Девочки насыпали пшина.Голодные птицы быстро склевали весь корм. Как хорошо, что у птиц есть настоящие друзья!

2. Красивый, золотой, ходили, сожали, тропа, зерно, гнездо, спасает, украшает, сосна, охраняет, столбы, снопы, водянистый, полянка, косилка, дожди, запах, говорили, зонты, цветы, пастух, вилы, бобы.

3. Грузовая, листы, молотилка, гроза, голодание, стрела,накатался, плита, доска, кора, пастух, поглядел, полевой, посмотрел, солить, отцветает, зелёный, сосновый, легла, посинел, обещают, начинается, сливались.

4.Замерзали, поспешили, оставалась, показали, весёлый, домашний,окно, подхватил, потянул, очной, заслонила, весной, завевается, небесный, пестреет, тенистый, очищает, загляделся, удивляться, перенесла, возить, обнесли, починить.

.

5. Победил, бродил, ходил, звезда, сова, коза, овца, ловил, схватил, приносил, посадил, накосил, осмотрел, тяжёлые, провалился, покатался, вытащили, потяжелели, проносились, загляделся, запах, долина, далеко.

Прочитай пословицы. Вставь безударную гласную в корне в глаголах. Устно подбирай слова, в которых б/гл стоит в сильной ударной позиции.

Свет победит тьму, а мир войну.

Если в сердце воина нет мужества, не помогут ему ни сила его, ни оружие.

Не спеши языком, а торопись делом.

Книга в счастье украшает, а в несчастье утешает.

Курить – здоровью вредить.

Тот, кто указывает на твои недостатки, не всегда твой враг; тот, кто говорит о твоих достоинствах, не всегда твой друг.

Славу легче добыть, чем сохранить.

Добрая слава лежит, а худая бежит.

Posted in Հայոց լեզու 9

Լրացուցիչ աշխատանք

  1. Վերականգնե՛ք տրված բառերի անհնչյունափոխ արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։

Կիսամյակ, վիրաբույժ, իշայծյամ, իջվածք, դիմադրություն, զինագործ, ապավինել, վիճաբանություն, գիտակ, հանդիսական, գիսակ, վիպասան, դիտարժան, վիմագիր, գիրուկ, քինոտ, սիգաճեմ։

կիս-կես, ամ-ամիս, վիր-վերք, բույժ-բժիշկ, իշ-էշ, իջ-էջ, դիմ-դեմ, զին-զենք, ապավ-ապահով, վիճ-վեճ, գիտ-գիտություն, հանդիս-հանդես, գիս-գես, վիպ-վեպ, դիտ-դիտել, գիր-գեր, քին-քեն, սիգ-սեգ:

  1.       Վերականգնե՛ք տրված բառերի անհնչյունափոխ արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։

Ննջել, սրտակից, վշտակցել, մարմնական, փղիկ, լճափ, մրգասեր, նարնջագույն, ալյակ, մտավոր, գժություն, տարեվերջ, պատանյակ։

ննջ-նինջ, սրտ-սիրտ, վշտ-վիշտ, մարմն-մարմին, փղ-փիղ, լճ-լիճ, մրգ-միրգ, նարնջ-նարինջ, մտ-միտք, գժ-գիժ, տարե-տարի, պատան-պատանի

  1.       Նշե՛ք, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարված հետևյալ բառերում։

Ծաղկաբույծ , հոգեբանություն, կենդանակերպ, ոսկեվաճառ, սնահավատ, խնդրագիրք, ուղեվճար, ապակեգործ, հայրենասեր, թվական։

  1.       Հետևյալ բառերով մեկական բառ կազմե՛ք այնպես, որ ու ձայնավորը հնչյունափոխվի։

Բուրդ, ումպ, հուր, շուրջ, լեզու, շուն, պտուղ, ունչ, ունդ, կկու։

Բրդյա,ըմպելիք, հրաբուխ, շրջմոլիկ,լեզվաբան, շնակապիկ, պտղատու, ընչանցք, ընդեղեն, կկվի։

  1.       Նշե՛ք, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել հետևյալ բառերում։

Ընչացք, անասնապահ, ամրանալ, թթվահամ, ձկներ, ստահոդ, կատվախաղ, մածնանման, նռնածաղիկ, աղվամազ։

Ունչ, անասուն, ամուր, թթու, ձուկ, սուտ, կատու, մածուն,նուռ,

  1.       Հետևյալ արմատներով նոր բառ կազմե՛ք այնպես, որ ույ երկհնչյունը հնչյունափոխվի։

Լույս, փույթ, սույզ, թույն, կապույտ, ձույլ։

Լուսավոր, սուզանավ, թունավոր, կապտաչյա, ձուլվածք

  1.       Վերականգնե՛ք հնչյունափոխված հիմքի անհնչյունափոխ ձևերը։

Սառցարան, մատուցող, ընկուզենի, դաշունիկ, արնանման, ձնաբուք։

սառույց, մատույցել, ընկույզ, դաշյուն, արյուն, ձյուն

  1.       Կազմե՛ք մեկական այնպիսի բառ, որոնցում տրված բառերը և արմատները չենթարկվեն հնչյունափոխության։

Բույր, գույն, հույս, շեն, զուրկ, զնին, մուտ։

անուշաբույր, անգույն, անհույս, շենք, տնազուրկ, լուսամուտ

  1.       Վերականգնե՛ք հնչյունափոխված հիմքերի անհնչյունափոխ սկզբնաձևերը՝ նշելով տեղի ունեցած հնչյունափոխությունը։

Թրատել, հոգյակ, ճչակ, կլանել, ձնհալ, գժվել, քրքջալ, հոգեբույժ։

թուր-թր, հոգի-հոգյ, ճիչ-ճչ, կուլ-կլ, ձյուն-ձն, քրքինջ-քրքջ, հոգի-հոգե

  1.   Կազմե՛ք երկուական այնպիսի բառ, որոնցում տրված բառերը և արմատները մի դեպքում չենթարկվեն, մյուսում ենթարկվեն հնչյունափոխության։

Բույս, ձյուն, բույր, գունդ, ձիգ, նուրբ, աստղ, փշուր։ 

բուսակեր-անբույս, ձնհալ-ձյունաբեր, անուշաբույր-բուրավետ,գնդակ-գունդուլ, ձգողություն-ձիգածաղիկ, նրբանկատ- աստղալի-, փշրանք-փշուրներ:

Posted in Գրականություն 9

Եվ դու ընտրյալն ես

18.09.2025

Աշխատանք դասարանում 

Եվ դու ընտրյալն ես: Օշո

Դուք չեք կարող այլ բան լինել: Դուք պիտի լինեք հենց այնպիսին, ինչպիսին կաք: Գոյին դուք հենց այդպիսին եք պետք:

Մի անգամ արքան մտնում է այգի և տեսնում տհաճ հոտ արձակող և մեռնող ծառեր, ծաղիկներ, թփեր: Կաղնին ասում է, որ մեռնում է այն ցավից, որ չի կարող այնքան սլացիկ լինել, ինչքան սոճին: Սոճին ասում է, որ իր մահվան պատճառն այն է, որ ինքը չի տալիս այնպիսի բերք, ինչ տալիս է խաղողի որթը: Իսկ խաղողի որթը մեռնում էր այն վշտից, որ չի ծաղկում վարդենու պես: Շուտով արքան գտնում է մի բույս, որը ուրախություն էր պարգևում իր ծաղիկներով և թարմությամբ: Հարցուփորձից հետո, արքան ստանում է բույսի հետևյալ պատասխանը.
— Ես այս ամենը ինքնին շնորհ եմ համարում: Չէ՞ որ երբ դու ինձ տնկեցիր, դու ուզում էիր, որ ես ուրախություն պարգևեմ քեզ: Եթե դու կաղնի, խաղող կամ վարդ ուզեիր, դու հենց դրանցից էլ կտնկեիր: Այդ պատճառով էլ ես մտածում եմ, որ ես չեմ կարող լինել այլ բան, բացի նրանից, ինչ որ եմ: Եվ ես աշխատում եմ զարգացնել իմ ունեցած լավագույն որակները:

Դու այստեղ ես, որովհետև Գոյը հենց քո կարիքն ուներ, կարիքն ուներ հենց նրա, ինչպիսին դու ես: Հակառակ դեպքում՝ մեկ ուրիշը կլիներ այստեղ: Դու մարմնավորում ես ինչ-որ յուրահատուկ, էական, ինչ-որ շատ կարևոր բան: Քո ինչի՞ն է պետք Բուդդա լինել: Եթե Աստված մի ուրիշ Բուդդայի կարիք ունենար, նա կստեղծեր այնքան Բուդդա, որքան ցանկանար:Բայց նա մեկ Բուդդա է ստեղծել: Եվ դա բավական է: Մինչև հիմա նա չի ստեղծել այլ Բուդդա կամ Քրիստոս: Դրա փոխարեն նա ստեղծել է Քեզ: Հիմա հասկացա՞ր, թե Տիեզերքն ինչպիսի ուշադրության է արժանացրել հատկապես քեզ:
Դու ես Ընտրյալը, ոչ թե Բուդդան, Քրիստոսը կամ Կրիշնան:Նրանք իրենց գործն արեցին: Նրանք իրենց ներդրումն ունեցան Գոյի մեջ: Հիմա Դու այստեղ ես, որպեսզի բերես քո ավանդը: Նայիր ինքդ քեզ: Դու կարող ես լինել միայն այն, ինչ որ ես… հնարավոր չէ, որ դու ուրիշ մեկը դառնաս: Դու կարող ես կամ ուրախանալ և ծաղկել, կամ թոշնել՝ չընդունելով քեզ այնպիսին, ինչպիսին կաս:

Առաջադրանքներ

1․ Ո՞ր մտքերն են համապատասխանում առակին: Հիմնավորե’ք:

Պետք է զարգացնել քո լավագույն որակները:
Առակում բույսը ասում է, որ փորձում է լավագույնը անել՝ իր ունեցածով: Այսինքն՝ զարգացնում է իր ունակությունները:

Մի՛ ձգտիր նմանվել ուրիշներին:
Մյուս բույսերը տխուր էին, որովհետև ուզում էին ուրիշ բույսերի նման լինել։ Իսկ առակը սովորեցնում է՝ պետք չէ նմանվել ուրիշներին, այլ պետք է մնալ այնպիսին, ինչպիսին կաս:

Քեզ Աստված ստեղծել է այնպիսին, ինչպիսին ցանկացել է, որ դու լինես:
Տեքստում ասվում է, որ Գոյը (կամ Աստվածը) քեզ հենց այդպես է ստեղծել, որովհետև դրա կարիքն ուներ:

Ընդունի՛ր քեզ այնպիսին, ինչպիսին կաս:
Բույսը չի դժգոհում, ընդունում է ինքն իրեն և ուրախություն է պարգևում՝ իր հնարավորություններով:

Չպետք է ավելիին ձգտել, պետք է բավարարվել ունեցածով:
Այս միտքը առակին ամբողջությամբ չի համապատասխանում, որովհետև բույսը ոչ միայն բավարարվում է, այլ նաև զարգացնում է իր որակները:

Դու փորձիր Քրիստոս, Բուդդա կամ Կրիշնա դառնալ:
Առակը հակառակը է ասում՝ դու պետք չէ նրանց նմանվես։ Դու քեզնով պետք է լինես:

2․ Համաձա՞յն եք հետևյալ մտքի հետ: Պատասխանը հիմնավորե’ք.
«Դու ես Ընտրյալը, ոչ թե Բուդդան, Քրիստոսը կամ Կրիշնան…»:
Այո, համաձայն եմ։
Քանի որ յուրաքանչյուրը յուրահատուկ է, և եթե Տիեզերքը կամ Աստված քեզ ստեղծել է, նշանակում է՝ դու ունես քո առաքելությունը։ Բուդդան, Քրիստոսը, Կրիշնան արդեն իրենց գործը արել են։ Հիմա քո հերթն է՝ լինել դու, տալ քո լույսը, անել քո գործը, ոչ թե կրկնել ուրիշներին։