Category: Գրականություն 9

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)
Մի հին չինական զրույց

1. Մեկնաբանի՛ր կայսեր զգացմունքները գլխարկների պատմությունից առաջ և հետո։

Կայսրը ուրախ էր, որ կկարողանա գոհացնել իր ժողովրդին, թույլ տալով նրանց չհագնել ծանր գլխարկները: Բայց հետևանքները իմանալուց հետո նա զայրացավ և փակվեց իր սենյակում խորհելու մարդկանց ճակատագրերի շուրջ:

2. Ստեղծված իրավիճակը շտկելու առաջարկներ գրի՛ր։

Կարծում եմ կարելի էր ,,օրենքը,, մի փոքր այլ կերպ ձևակերպել:Կայսրը կարող էր օրենքը հայտարարել միանգամից ժողովրդի առաջ, ինչից հետո լուրը կտարածվեր և ժողովուրդը չէր տուժի:

3. Գրի՛ր քո կարծիքը կայսեր որոշման վերաբերյալ։

Կայսրը ցանկանում էր օգնել իր ժողովրդին, բայց կարծում եմ կարելի էր ընտրությունը թողնել մարդկանց, ով ուզենար կարող էր սև գլխարկը  հագնել, ուրիշները՝սպիտակ գլխարկ, կամ թեկուզ լինեին առանց գլխարկի:

4. Ինչպե՞ս անել, որ լավ գործը վատի չվերածվի։

Կարծում եմ այստեղ իմաստը այն էր, որ երբ մարդը ,,բարձրունքից,, է ,,քար,, գցում՝ այս դեպքում որոշում կայացնում, ամենաներքևինին՝ այս դեպքում, ըստ պաշտոնի՝ խողովրդին, քարը ամենից ուժեղ կհարվածի: Իմ կարծիքով կայսրը ինքը պետք է միանգամից որոշումը հայտներ ժողովրդին:

5. Գրե՛ք էսսե՝ հիմք ունենալով այս ստեղծագործությունը։

Իշխանությունը և մարդը

Իշխանությունը և մարդը

Իշխանությունը միշտ եղել է մարդու կյանքի կարևոր մասը։ Մարդիկ միշտ ունեցել են ղեկավարներ՝ թագավորներ, նախարարներ, նախագահներ, ովքեր որոշումներ են ընդունել հասարակության համար։ Բայց միևնույն ժամանակ, իշխանությունը նաև փորձություն է մարդու համար, որովհետև այն կարող է և լավ բաների բերել, և փչացնել նրան։

Իշխանությունն իր բնույթով ուժ է՝ ղեկավարելու, կարգավորելու և որոշումներ կայացնելու հնարավորություն։ Երբ մարդն ունի իշխանություն, նա պատասխանատու է ոչ միայն իր, այլև ուրիշների կյանքի համար։ Լավ ղեկավարն այն մարդն է, ով իշխանությունը օգտագործում է ուրիշներին օգնելու համար։ Օրինակ՝ նա լսում է մարդկանց խնդիրները, մտածում է երկրի բարօրության մասին և իր ուժը ծառայում է արդարության ու խաղաղությանը։

Բայց ոչ բոլոր մարդիկ են դիմանում իշխանությանը։ Շատերը, իշխանություն ստանալով, փոխվում են։ Նրանք սկսում են մտածել միայն իրենց մասին, դառնում են գոռոզ, և մոռանում են, որ իրենց ուժը մարդկանցից է գալիս։ Այսպես է ծնվում անարդարությունը, երբ ղեկավարն իշխում է, այլ ոչ թե ծառայում։ Այդպիսի դեպքեր կարելի է տեսնել թե՛ պատմության մեջ, թե՛ մեր օրերում։

Իշխանությունը կարող է բացահայտել մարդու էությունը։ Եթե մարդը բարի է և ազնիվ, իշխանությունը կօգնի նրան անել լավ գործեր։ Իսկ եթե մարդը եսասեր է, իշխանությունը միայն կուժեղացնի այդ վատ կողմերը։ Դրա համար էլ ասում են՝ իշխանությունը փորձություն է մարդու հոգու համար։

Շատ գրողներ ու մտածողներ են խոսել այս թեմայի մասին։ Օրինակ՝ մեր գրականության մեջ հաճախ է երևում, թե ինչպես է իշխանությունը փոխում մարդկանց։ Թումանյանի «Աղբյուրի մոտ» պատմությունը ցույց է տալիս, որ ուժը և իշխանությունը պետք է ծառայեն արդարությանը, ոչ թե ինքնահաստատմանը։

Ի վերջո, մարդը պետ է հասկանալ՝ իրական ուժը ոչ թե իշխելու, այլ ծառայելու մեջ է։ Իշխանություն ունեցողը պետք է առաջնորդվի խղճով, ոչ թե շահով։ Միայն այդ դեպքում իշխանությունը կդառնա բարի ուժ, ոչ թե վտանգավոր զենք։

Ամփոփելով կարելի է ասել, որ իշխանությունն ինքնին չար կամ բարի բան չէ։ Այն կախված է նրանից, թե ով է այն օգտագործում։ Երբ մարդն ունի սեր դեպի արդարություն ու մարդիկ, իշխանությունը դառնում է նրա ձեռքին ստեղծարար ուժ։ Բայց երբ մարդը մտածում է միայն իր մասին, այդ նույն իշխանությունը կարող է կործանել նրան և ուրիշներին։

28.10.2025

Կարդացե՛ք Օ․ Հենրիի ,,Վերջին տերևը,, ստեղծագործությունը և գրավոր ներկայացրե՛ք ձեր տպավորությունները, մտորումները ստեղծագործության վերաբերյալ։ 

Օ․ Հենրիի «Վերջին տերևը» պատմվածքը շատ հուզիչ և խոր իմաստ ունեցող ստեղծագործություն է։ Այն պատմում է բարեկամության, հավատքի և ինքնազոհության մասին։

Պատմության մեջ երկու աղջիկներ՝ Սյու և Ջոնսի, ապրում են միասին։ Ջոնսին հիվանդ է և կորցնում է ապրելու հույսը։ Նա մտածում է, որ երբ ծառի վերջին տերևը թափվի, ինքը էլ չի ուզենա ապրի։ Բայց նրանց հարևանը՝ ծեր նկարիչ Բերմանը, տեսնելով աղջկա վիճակը, որոշում է օգնել նրան։ Նա մի գիշեր դուրս է գալիս ուժեղ քամու ու անձրևի տակ և նկարում է ծառի վրա մի տերև՝ այնպես, որ այն իրական թվա։ Այդ կերպ նա փրկում է Ջոնսիին՝ վերադարձնելով նրա հավատը կյանքին, սակայն Բերմանը հիվանդանում է և մահանում։

Այս պատմությունը ցույց է տալիս, թե որքան մեծ ուժ ունի մարդուն օգնելու ցանկությունը։ Երբեմն մեկի փոքրիկ արարքը կարող է ուրիշի կյանքը փոխել։ Բերմանը իր կյանքը զոհեց, բայց դրա շնորհիվ մեկ ուրիշը ապրեց։

Ինձ շատ դուր եկավ պատմվածքը, որովհետև այն սովորեցնում է լինել բարի, չհանձնվել և հավատալ, որ նույնիսկ ամենաբարդ պահին կարող է լինել հույս։ «Վերջին տերևը» հիշեցնում է, որ իրական գեղեցկությունը մարդկանց մեջ է՝ նրանց սրտերում ու գործերում։

Կարդացե՛ք Օ․ Հենրիի ,,Վերջին տերևը,, ստեղծագործությունը և գրավոր ներկայացրե՛ք ձեր տպավորությունները, մտորումները ստեղծագործության վերաբերյալ։ 

Իմ տպավորությունները Օ․ Հենրիի «Վերջին տերևը» պատմվածքից

Պատմվածքը շատ հուզիչ է։ Այն պատմում է երկու ընկերուհիների մասին, որոնցից մեկը՝ Ջոնսին, հիվանդ է և չի ուզում ապրել։ Նա հավատում է, որ երբ որթատունկի վերջին տերևը ընկնի, ինքն էլ կմահանա։

Բայց նրանց հարևանը՝ ծեր նկարիչ Բերմանը, գիշերը նկարում է պատին մի տերև, որ Ջոնսին չկորցնի հույսը։ Տերևը չի ընկնում, և աղջիկը սկսում է ապաքինվել։ Սակայն Բերմանը հիվանդանում է ու մահանում։

Այս պատմությունը սովորեցնում է, որ ուրիշի հանդեպ սերն ու խիղճը կարող են իսկապես փրկել կյանք։ Վերջին տերևը հույսի նշան է։

14.10.2025
Կարդա՛ ստեղծագործությունը և պատասխանի՛ր հարցերին։ 

1.Ի՞նչ է համոզմունքը։
Համոզմունքը այն է, երբ մարդ ինչ-որ բանի շատ է հավատում և վստահ է, որ դա ճիշտ է, նույնիսկ եթե դրա համար ապացույցներ չկան։

2.Ինչի՞ն է մարդ սովորաբար հավատում։
Մարդը սովորաբար հավատում է նրան, ինչ իրեն սովորեցրել են՝ ծնողները, դպրոցը, եկեղեցին կամ հասարակությունը։ Նա հաճախ չի հարցնում՝ ճիշտ է դա, թե ոչ։

3.Արդյունավետ մտածելը ո՞րն է։
Արդյունավետ մտածելը այն է, երբ մարդը չի ընդունում ամեն ինչ առանց մտածելու։ Նա փորձում է հասկանալ՝ ինչու է այդպես, փնտրում է ապացույցներ և մտածում է տարբեր կողմերից։

4.Ինչո՞ւ է հեղինակը որպես քննադատական մտածողության կրող երեխայի կերպար ստեղծել։
Հեղինակը երեխայի կերպար է ընտրել, որովհետև երեխան անկեղծ է, պարզ, չի վախենում հարցեր տալ և տեսնում է այն, ինչ մեծերը սովոր են անտեսել։ Այդպես նա ցույց է տալիս, որ նույնիսկ փոքր երեխան կարող է մտածել ավելի խորն ու ճիշտ, քան մեծահասակը։

5.Գտիր քո առօրյա կյանքում 1-2 համոզմունք, որ հիմնված չէ արդյունավետ մտածողության վրա։
Օրինակ՝

«Սև կատուն դժբախտություն է բերում» — սա հավատալիք է, ոչ թե փաստ։
«Եթե սառը ջուր խմեմ, անպայման կցրտեմ» — սա միշտ ճիշտ չէ։

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

Խելացիները ոչ այնքան մենակություն են փնտրում, որքան խուսափում են հիմարների ստեղծած ունայնությունից։
Արթուր Շոպենհաուեր

Խորությամբ ապրելուն հնարավոր է հասնել միայն այն պահին, երբ դադարեցնում ես ունայնությունը և էլ չես հետևում ուրիշ մարդկանց կյանքին։
Ամեն մարդ իր կյանքի ուղին ունի։ Մի պահ պատկերացրեք, թե հայտնվել եք բոքսի չեմպիոնի հետ նույն ռինգում։ Եվ նա ուրախ նախավարժանք է անում, որ ձեր դեմքը արյունաշաղախ անի։ Հաճելի՞ զգացողություն է։ Բայց չէ՞ որ շատ մարդ կա, որ երազում է նման հանդիպման մասին։
Այն, ինչ մեկի համար սարսափելի է ու մղձավանջ, ուրիշի համար ողջ կյանքի երազանքն է։ Դրա համար հարկ չկա ուրիշներին աչք տալու. ձեր ճանապարհը փնտրեք, ձեր ուղին։ Ի՞նչ շահ կա ուրիշի կյանքը քննարկելուց։ Որքա՛ն ավելի հաճելի է սեփականն ապրելը։ Հիշեք ձեր երազանքներն ու ցանկությունները, ձգտեք դրանց։ Ձեզ թույլ տվեք մի լավ երազել առանց սահմանափակումների։ Չէ՞ որ ձեր բանականության համար սահման չկա։ Այն, ինչ կարող եք մանրամասն պատկերացնել, կարող եք և ստանալ։ Բայց նորից դեպի դատարկ երազանքները փախչելու և կյանքից փախչելու վտանգ կա, դրա համար էլ վերադարձեք կյանքի այն պահը, որտեղ հիմա եք։
Որպես սկիզբ՝ ընկղմվեք մարմնի զգացողության մեջ։ Մարմինը միշտ ապրում է ներկայով և երբեք չի ստում։ Ինչ ձեզ հետ կատարվում է, նստվածք է տալիս ձեր մարմնում։ Մարմնում են վիրավորանքները, վախերը, չիրականացած ցանկությունները, ուրիշների և սեփական արգելքները ձեր նկատմամբ։ Ձեր մարմինը ծալծլված է, և մի հույս ունի. որ տերը կդադարի ուրիշներին հետևելուց ու կվերադառնա սեփական մարմնի մեջ։
Այդ ժամանակ, հնարավոր է, երջանիկ լինի։ Մարմինը ձեզ կնվիրի պահի հրաշալիության բոլոր նույն զգացողությունները, որ դուք ապարդյուն փորձում էիք գտնել ուրիշի կյանքում։
Ամեն նոր զգացողության մեջ սուզվեք, ինչպես շոգին կսուզվեիք ալիքի մեջ։ Թող ձեզ գլխովին ծածկեն զգացողությունները։ Փախչելու տեղ չկա, շտապելու տեղ չկա։ Երբեք չի կարող ԱՅՆՏԵՂ ավելի լավ լինել, քան ԱՅՍՏԵՂ է։
Այն, ինչ ձեր շրջապատում է, հենց ձեր կյանքն է։ Մի՛ փորձեք ձևացնել, թե ձեզ դա էնքան էլ պետք չի։ Հենց ունեցած ամեն ինչ կորցնելու վտանգ է լինում, միանգամից հիշում եք կյանքի արժեքի մասին։ Բայց ի՞նչն է խանգարում ամեն ակնթարթ զգալու պահի արժեքը։
Երջանկություն եք ուզում՝ ավելի խորը ընկղմվեք կյանքի մեջ։

Առաջադրանքներ

Ա) Լրացրե´ք նախադասությունները՝ հիմնվելով տեքստում արտահայտված մտքերի վրա:
Հնարավոր է երջանիկ լինել, եթե…..
Խորությամբ ապրելուն հնարավոր է հասնել միայն այն պահին, երբ…..
Ավելի հաճելի է սեփական կյանքը, քան ….
Եթե ձեր մարմինը դադարի ուրիշներին հետևելուց ու վերադառնա սեփական մարմնի մեջ, այն ժամանակ ….

Հնարավոր է երջանիկ լինել, եթե մարդ դադարի ուրիշներին հետևելուց և վերադառնա իր մարմնի ու կյանքի մեջ։

Խորությամբ ապրելուն հնարավոր է հասնել միայն այն պահին, երբ մարդ դադարեցնում է ունայնությունը և չի հետևում ուրիշների կյանքին։

Ավելի հաճելի է սեփական կյանքը, քան ուրիշների կյանքը քննարկելը։

Եթե ձեր մարմինը դադարի ուրիշներին հետևելուց ու վերադառնա սեփական մարմնի մեջ, այն ժամանակ այն կարող է երջանիկ լինել և զգալ կյանքի գեղեցկությունը։

Բ)Ի՞նչ կապ ունեն հեղինակի մտքերը բնաբանի՝ Արթուր Շոպենհաուերի ձևակերպման հետ:

Շոպենհաուերի մտքերը կապ ունեն տեքստի հետ, որովհետև երկուսն էլ ասում են, որ պետք է խուսափել դատարկ, անիմաստ զբաղմունքներից ու ուրիշների կյանքով ապրելուց։ Ավելի լավ է մարդ ապրի իր ճանապարհով, լսի իր ներսի ձայնին և զգա ներկա պահը։

Առաջադրանք

1. Դո՛ւրս  բերեք կարևոր միտք արտահայտող տողերը և մեկնաբանեք։ 
«Մարդ պետք է մեկընդմիշտ որոշի կա՛մ ոչինչ չասել բացի ճշմարտությունից, կա՛մ անհապաղ հրաժարվել ուսումից»
Մեկնաբանություն — Սովորել հնարավոր է միայն ճշմարտության միջոցով։ Եթե մարդը ստում է՝ ինքը չի կարող իսկապես սովորել։ Պետք է կամ ամբողջությամբ անկեղծ լինել, կամ չսկսել ընդհանրապես։

«Սուտը վերջ է դնում մարդու աշխատանքին»
Մեկնաբանություն — Երբ մարդը ստում է ուսուցչին կամ խմբին, նույնիսկ փոքր բանում, դա կարող է փչացնել բոլոր ջանքերը։ Ճշմարտությունն ուսման հիմքն է։

«Ձեռք բերված փորձը չի ներում այսօր սխալվելու իրավունքը»
Մեկնաբանություն — Նախկին հաջողությունները չեն ազատում մարդուն ներկայում սխալներից։ Ընդհակառակը՝ որքան փորձ ունես, այնքան ավելի խիստ են պահանջները քո հանդեպ։

«Ցանկացած ջանք ավելացնում է պահանջները»
Մեկնաբանություն — Աշխատելով ու զարգանալով՝ մարդը ինքն իր վրա ավելի մեծ պատասխանատվություն է վերցնում։ Աճը բերում է նոր պահանջներ։

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

Առաջադրանքներ՝

1. Դուք համաձա՞յն եք պատմողի վարվելակերպի հետ։ Ինչու՞ այո, կամ ինչու՞ ոչ։
   Համաձայն չեմ։
   Պատճառն՝ պարզապես դաժան է։ Պատմողը ծեծում է աղքատ ծեր մարդուն՝ փորձ անելու համար։ Դա անարդար է. աղքատին ուժ չկա ինքն իրեն պաշտպանելու, ու նրան ցավ պատճառելը վատ է։
   Ամեն դեպքում հասկանում եմ, որ պատմողը փորձել է ցույց տալ իր միտքը շատ կտրուկ։ Բայց դա արդարացնող բան չէ։

2. Եթե դուք լինեիք այդ մուրացկանի տեղը, ինչպե՞ս կարձագանքեիք։
Նախ՝ սարսափած կլինեի և կփորձեի փախչել։

Եթե չեմ կարող փախչել, կփորձեի մարդներին կանչել օգնության կամ ոստիկանին տեղեկացնել։

Եթե հնարավորություն լիներ, կհանդիմանայի պատահածը ու կխնդրեի, որ ինձ չվնասեն։
(Բայց ամենայն հավանականությամբ վախից ես պաշտպանվելու փոխարեն փորձելու էի փախչել.)

3. Այս պատմության մեջ ո՞րն է հեղինակի ուղերձը՝ ըստ ձեզ։
Հեղինակը ուզում է ցույց տալ, որ երբ մարդիկ միայն կարդում են պարզ բաներ ու խորհուրդներ տալիս՝ առանց սիրո և հասկանալու, այդ գաղափարները կարող են լուրջ վնաս տալ։
Նա նաև քննադատում է այն մարդկանց, ովքեր գիտությանը կամ գաղափարներին վեր են դասում մարդկային խղճին. պարզ ասած՝ վատ է, երբ տեսականությունն ավելի կարևոր է դառնում մյուս մարդու ցավից։

4. Կարո՞ղ ենք այս պատմությունը ընկալել որպես փիլիսոփայական հեգնանք։ Ինչո՞ւ։
Այո, կարող ենք։
Այն հեգնում է այն փիլիսոփաներին ու մտավորականներին, որոնք մեծ գաղափարներ են ասում, բայց չեն մտածում, թե ինչ հետևանքներ կունենան այդ գաղափարները մարդկանց վրա։ Պատմությունը ցույց է տալիս այս գաղափարների անտեսանելի ու վայրագ կողմը՝ ուղղված աղքատ մարդու վրա։ Դա հեգնանք է՝ դիպուկ և նաեւ սև հումորով։

5. Ի՞նչ է նշանակում «ազատությունը պետք է նվաճել» արտահայտությունը այս տեքստի համատեքստում։

Այս տեքստում այդ արտահայտությունը չեն հասկանում այնպես, ինչպես սովորաբար։ Պատմողը դա հասկանում է որպես իրավունքի ուժով ցույց տալ՝ դու ազատ ես, երբ կարողացել ես ուրիշին դքացնել կամ նրան հավասարությունը ստիպել։ Բայց իրականում հեղինակը ուզում է ցույց տալ այդ հայացքի սխալը։ Ազատությունը կոռեկտ ճանապարհով չէ նվաճվում՝ այն չի նշանակում մյուսին վնասել։ Իրական ազատությունը ավելի կապված է համարձակության, ամբողջականության ու մյուսների հանդեպ հարգանքի հետ, ոչ թե բռնությամբ նվաճելու հետ։

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1. Կարադա՛ Կոմիտասի բանաստեղծությունները։ 

2. Ընտրի՛ր երեք բանաստեղծություն, վերլուծի՛ր բլոգումդ։ 
Ես սիրեցի անփուշ վարդ․․․
Այս բանաստեղծությունը սիրո մասին է։ Բանաստեղծը ասում է, որ սիրել է մի վարդ, բայց առանց փուշ։
Ինձ համար սա նշանակում է՝ նա սիրել է մաքուր, խաղաղ, անկեղծ սեր։ Բայց հետո հասկացել է, որ այդպիսի սեր չկա։ Ամեն սեր ունի իր դժվարությունը՝ ինչպես վարդը՝ փուշ։

Իմ երազում
Այս բանաստեղծության մեջ Կոմիտասը գրում է իր երազի մասին։ Նա երազում տեսնում է ինչ-որ բաներ, երևի իր հույսերն ու ցանկությունները։
Ինձ թվում է՝ սա ցույց է տալիս, թե ինչպես ենք երբեմն փախչում իրականությունից դեպի երազներ։ Բայց երազն էլ միշտ իրական չէ։

Ծովակ, նավակ
Այս բանաստեղծությունը ինձ շատ դուր եկավ։ Այն կարծես մի մանկական պատկեր լինի՝ փոքրիկ նավակ, որը լողում է խաղաղ ջրի վրա։
Սակայն կարծես այդ նավակը մարդն է, իսկ ծովակը՝ կյանքը։ Նավակը կարող է երբեմն կորել, բայց հետո նորից երևալ։
Սա ինձ սովորեցրեց, որ երբեմն մենք էլ ենք կորում, բայց հետո գտնում ենք մեզ։

30․09․25

Պ.Բեդիրյան, Բառերի խորհրդավոր աշխարհից
Մարդը կթում է…հավին

Մենք գիտենք, որ կիթ ն
անակում է «կթելը»։ Դրա համար էլ Հովհաննես Թումանյանը «Անուշ» պոեմում գրում է.
Ոչխարը բեր կիթ,
Օրը ճաշ դառավ…

Ուրեմն կովկիթ էլ նշանակում է «Կով կթելը» (նաև «կով կթող անձ»)։ Իսկ հավկի՞թ։ Նույն տրամաբանությամբ այս մեկն էլ «պիտի թարգմանենք» «հավ կթելը»։ Բայց չէ՞ որ դա անմտություն է։
Հիրավի, այդ բառն անիմաստ կազմություն կլիներ, եթե լեզվի պատմությունից մեզ հայտնի չլիներ, որ «կիթ» արմատը, նախքան «կթելը» իմաստն արտահայտելը, նշանակել է «առհասարակ (կենդանուց) արդյունք (կաթ, ձու, կարագ) քաղելը»։ Ուրեմն՝ հավկիթ նշանակում է «հավից քաղված արդյունք՝ ձու»։ Ձկնկիթ՝ ձկից քաղված արդյունք՝ խավիար»։ Բայց միայն կենդանուց քաղվածը չէր կոչվում այդպես։ Կիթ արմատն ուներ (և ունի) նաև կութ տարբերակը, որն առանձին չի գործածվում և հանդիպում է այգեԿՈՒԹ բառի մեջ, որն, ուրեմն, նշանակում է «այգու արդյունքը՝ պտուղը քաղելը, այգեքաղ»։ Ահա թե ինչու ամերիկահայ գրող Վահե Հայկը կարող է իր «Այգին ու այգեկութը» հուշագրական ակնարկում բանաձևել այսպիսի նախադասություն՝ «Ու կը կթեին այգին, կը քաղեին թուփերուն կաթը»։
Ամերիկահայ մի ուրիշ արձակագիր էլ՝ Համաստեղը, գրում է իր «Վարդան» պատմվածքում. «…Գյուղին մեջ ջաղացքեն զատ ունեին նաև ընդարձակ այգի մը, որ ամեն տարի քսան քթոց խաղող կը կթեին։
Կթել-ը արդեն հասկացանք, իսկ այս քթո՞ց-ն ինչ բան է։
Քթոց-ը բարբառային տարբերակն է կթոց բառի. այսպես կոչվում է այն զամբյուղը, որի մեջ «կթված» այգու բարիքն են լցնում ու տեղափոխում։ Ուստի բոլորովին էլ չզարմանաք, երբ իրար կողքի հանդիպեք այդ երկու բառերին, ինչպես պոլսահայ արձակագիր Հակոբ Մնձուրիի «Հաց ուզելու պես» պատմվածքում. «Խաղողի թուփերուն մեջ Խասը կթոց մը ձեռքը խաղող կը կթեր»։
Բարբառային այդ քթոց ձևում, որը շատ տարածված էր արևելահայերենում, ք-ն ստացվել է հաջորդող թ-ի ազդեցության տակ. «… Օրականը ծախում է լեռնացի բեռնավորներին, որոնք մրջյունի կարավանների նման քթոցները ձիանցը բարձած խռնվում են այգեշատ գյուղում….» (Պերճ Պռոշյան, «Ցեցեր»)։

Առաջադրանքներ
1․ Արմատի քանի՞ տարբերակ ունի կթել բայը, որոնք են։
«Կթել» բայը ունի 3 տարբերակ՝
կթել — կով կամ այլ կենդանու կաթ քաղել
կութ — այգու կամ բույսի արդյունք քաղել
կթոց — զամբյուղ, որտեղ լցնում են կթված բարիքը

2․ Թվիր բառեր, որտեղ այդ արմատներն են։
կովկիթ — կովից քաղված արդյունք (կաթ)
հավկիթ — հավից քաղված արդյունք (ձու)
ձկնկիթ — ձկից քաղված արդյունք (խավիար)
այգեկութ — այգուց քաղված պտուղ
քթոց — զամբյուղ, որտեղ կթված բարիքն են լցնում

3․ Բառակազմական վերլուծության ենթարկիր անմտություն, բոլորովին, պատմություն, բարբառային, կթոց բառերը։
անմտություն = ան- (մերժող) + մտություն — անիմաստություն, հիմարություն
բոլորովին = բոլորը + վին — ամբողջությամբ, ամբողջապես
պատմություն = պատմ +ություն — գրված կամ պահպանված իրադարձությունների ամբողջություն
բարբառային = բարբառ + ան + ին — հատուկ տեղական խոսակցական ձևով
կթոց = կթ + ոց — զամբյուղ, որտեղ լցնում են կթված բարիքը

4․ Գտիր հավկիթ, պտուղ, գործածվել, անմտություն բառերի հոմանիշները։

հավկիթ — ձու
պտուղ — հատիկ, բերք
գործածվել — օգտագործվել, կիրառվել
անմտություն — հիմարություն, անվճռականություն