1.Ինչո՞ւ ջրածնային վառելիքն էկոլոգիապես մաքուր է համարվում:
Ջրածնային վառելիքը էկոլոգիապես մաքուր է համարվում, որովհետև նրա այրման արդյունքում միայն ջրի գոլորշի է առաջանում, և չկա վտանգավոր կամ թունավոր գազերի արտանետում։
2.Թվարկե՛ք իրենց բաղադրությունում ջրածին տարրը պարունակող մի քանի նյութ, որոնց հետ ամեն օր շփվում եք:
Ջրածին պարունակող նյութեր, որոնց հետ մենք հաճախ հանդիպում ենք, կարող են լինել՝ H2O (ջուր), H2O2 (ջրածնի պերոքսիդ) և NaHCO3 (կերակրի սոդա)։
3. Գրե՛ք ստորև բերված տարրերի և թթվածնի միջև ընթացող քիմիական ռեակցիաների հավասարումները. ա) սիլիցիումի, բ) ցինկի, գ) բարիումի, դ) ջրածնի, ե) ալյումինիումի: Անվանե՛ք այդ օքսիդները։
CO2 բաղադրիչ քիմիական տարրերի՝ ածխածնի (C) և թթվածնի (O) ատոմների և’ վալենտականությունները, և’ օքսիդացման աստիճանները (բացարձակ արժեքով) համապատասխանաբար 4 և 2:
Տարրերի զանգվածային բաժինները
w(C)=(12×1:44)x100=27,27
w(O2)=(16×2:44)x100=72,72
Նշել կապի տեսակը
Կովալենտ
Գրել Si տարրի՝ էլեկտրոտ, պրոտոն, նեյտրոնների թիվը, նշել տարրի դիրքը ՊՀ-ում:
էլեկտրոտ-14
պրոտոն-14
նեյտրոն-14
նշել տարրի դիրքը ՊՀ-ում
3 պարբերություն, 3րդ շարք, 4-րդ խումբ
2. Գրե՛ք թթվածնի ֆիզ-քիմ հատկությունները:
Ֆիզիկական հատկություններ Թթվածինը (O₂) անգույն, անգո և անհամ գազ է։ Նրա խտությունը մոտ 1.429 գ/լ է (0°C և 1ատմ պայմաններում)։ Թթվածինը վատ է լուծվում ջրում, բայց կենսաբանական գործընթացների համար բավարար է։ −183°C ջերմաստիճանում թթվածինը հեղուկանում է, դառնալով երկնագույն հեղուկ։
Քիմիական հատկություններ Թթվածնի փոխազդեցությունը մետաղների և ոչ մետաղների հետ առաջացնելով համապատասխան օքսիդներ
Փորձ
Թթվածնի ստացում N-2
Լաբորատորիայում թթվածինը ստանում են թթվածին պարունակող բարդ նյութերի քայքայումից: Ջրածնի պերօքսիդը ( մանգանի(IV) օքսիդի) ներկայությամբ տաքացնելիս քայքայվում է՝ անգույն գազի (թթվածնի) անջատմամբ. Ճշտելու նպատակով, թե ի՞նչ գազեր են առաջացել, առկայծող մարխը մոտեցնենք քիչ ծավալով գազին ու փորձանոթը բացենք: Մարխը բռնկվում է: Դա վկայում է, որ տվյալ գազը թթվածինն է:
Կովալենտային կապը դա քիմիական կապերի տեսակներից մեկն է առաջանում է ոչ մետաղական տարրերի միացումից
2. Գծապատկերներով ներկայացրե՛ք ու պարզաբանե՛ք ֆտորաջրածնի (HF) մոլեկուլի առաջացումը:
3. Ստորև ներկայացվածներից ընտրե՛ք այն միացությունները, որոնցում կովլենտային կապ է առկա.
NaF
Cl2
KBr
HBr
H2
MgCl2
F2
4.Նշի՛ր կապի տեսակը: Հաշվի՛ր այդ միացությունների հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները(Mr)-ը:
HJ Mr(HJ)=Ar(H)+Ar(J)=1+127=128
Br2 Mr(Br2)=2 Ar(Br)=160
NH3 Mr(NH3)=Ar(N)+3 Ar(H)=14+3=17
N2 Mr(N2)=2 Ar(N)7=28
SO2 Mr(SO2)=Ar(S)+2 Ar(O)=32+32=64
Բոլոր միացությունների կապի տեսակը կովալենտային է
5. Հակիրճ բնութագրե՛ք իոնային կապը:
Իոնային կապը դա քիմիական կապերի տեսակներից մեկն է, այն առաջանում է ոչ մետաղական և մետաղական տարրերի միացումից
6. Ստորև ներկայացվածներից ընտրե՛ք այն միացությունները, որոնցում իոնային կապ է առկա։ Հաշվի՛ր այդ միացությունների հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները(Mr)-ը:
HF
LiCl Mr(LiCl)=Ar(Li)+Ar(Cl)=7+35.5=42.5
J2
Fe
CO
KF Mr(KF)=Ar(K)+Ar(F)=39+19=58
NO2
Քիմիական կապ:(կրկնություն)
Հիշի՛ր
Քիմիական կապն ատոմների փոխազդեցություն է, որն ուղեկցվում է էներգիայի անջատումով:
Կովալենտային կապ առաջանում է ոչ մետաղների ատոմների միջև:
Իոնային կապ առաջանում է մետաղների և ոչ մետաղների ատոմների միջև:
Մետաղական կապ առաջանում է մետաղական պարզ նյութերում և համաձուլվածքներում:
Տարրի օքսիդացման աստիճանը պայմանական այն լիցքն է, որը քիմիական միացության մոլեկուլում վերագրվում է ատոմին` ենթադրելով, թե միացությունը կազմված է միայն իոններից:
Ի՞նչ է ֆիզիկական մարմինը, ասա՛ տեսակները: Մեզ շրջապատող ամեն բան մենք անվանում ենք ֆիզիկական մարիմին, որոնք ունեն ծավալ և զանգված։ Մարմինները լինում են 2 տեսակի՝ անշունչ և շնչավոր։
Ի՞նչ է նյութ : Նյութը այն է ինչից կազմված է ֆիզիկական մարմինը։
Ո՞ր նյութերն են կոչվում մաքուր: Մաքուր են այն նյութերը որոնք կազմված են միատեսակ մասնիկներից ատոմ, մոլեկուլ
Ո՞ր նյութերն են կոչվում խառնուրդներ: Խառնուրդներ են կոչվում այն նյութերը որոնք իրենց մեջ պարունակում են 1-ից ավելի նյութեր։
Խառնուրդների ի՞նչ տեսակներ գիտես: Խառնուրդները բաժանվում են 2 մասի՝ համասեռ և անհամասեռ։ Համասեռ խառնուրդնուրդներում հնարավոր չէ տարբերել խառնուրդ առաջացնող նյութերը։ Անհամասեռ խառնուրդներում բաղադրրիչները անզեն աչքով տեսանելի են։
Ո՞ր երևույթն է կոչվում ֆիզիկական: Ֆիզիկական երևույթների ժամանակ նոր նյութեր չեն առաջանում, այլ փոխվում են նյութի ագրեգատային վիճակը, ձևը և չափսերը:
Ո՞ր երևույթն է կոչվում քիմիական: Քիմիական երևույթներ են նրանք, որոնց ժամանակ առաջանում են նոր նյութեր՝ ռեակցաներ:
Թվարկի՛ր քիմիական ռեակցիայի հատկանիշները: Քիմիական ռեակցիայի հատկանիշներն են՝ ջերմության կլանվելը կամ անջատվելը, հոտի հայտնվելը, գույնի փոխվելը, նստվածի առաջանալը, գազի անջատվելը։
Թվարկի՛ր քիմիական ռեակցիայի սկսվելու պայմանները: Յուրաքանչյուր քիմիական ռեակցիայի ընթացքում այս կամ այն տեսակի նյութերից առաջանում է այլ տեսակի նյութեր՝ արդեն իրենց բնորոշ հատկությոններով։
Ասա՛ նյութի ֆիզիկական հատկությունները: Նյութի ֆիզիկական հատկություններն են՝ նյութի ագրեգատային վիճակը պինդ, հեղուկ և գազային:
Ի՞նչ է ատոմը: Ատոմը նյութի փոքրագույն, քիմիապես անբաժանելի մասնիկն է:
Ի՞նչ է քիմիական տարրը: Քիմիական տարրը միատեսակ հատկություններով օժտված ատոմների որոշակի տեսակ է։
Ո՞ր նութերն են կոչվում պարզ: Պարզ նյութերը կազմված են մեկ քիմիական նյութի ատոմներից։
Պարզ նյութերը ի՞նչ տեսակներ գիտես: Ծծումբ, ջրածին, ացխածին և այլն
Ո՞ր նութերն են կոչվում բարդ։ Բարդ նյութերը կազմված են տարբեր քիմիական տարրերի ատոմներից։
Ի՞նչ է մոլեկուլը: Մոլեկուլը քիմիական կապերով միացած ատոմների խումբ է։
Ի՞նչ է քիմիական բանաձև: Քիմիական բանաձևը նյութի բաղադրության պայմանական գրառումն է քիմիական տար րերի նշաններով և ինդեքսներով:
Ի՞նչ է հարաբերական ատոմային զանգվածը(Ar ): Հարաբերական ատոմային զանգվածը(Ar) տարրի մեկ ատոմի զանգվածի հարաբերությունն է զանգվածի ատոմային միավորին (զ.ա.մ.):
Ի՞նչ է հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը(Mr): Հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը (Mr) ցույց է տալիս, թե տվյալ նյութի մեկ մոլեկուլի զանգվածը քանի անգամ է գերազանցում զանգվածի ատո- մային միավորը։
Ի՞նչ է քիմիական կապ, թվարկի՛ր տեսակները: Քիմիական կապը փոխազդեցություն է, որը կապում է առանձին ատոմներն ավելի բարդ համակարգում (մոլեկուլներ, բյուրեղներ և այլն): Ատոմների կապը մեկը մյուսի հետ անվա- նում են քիմիական կապ: Քիմիական կապը փոխազդեցություն է էլեկտրոնների և միջուկների միջև, որը հանգեցնում է մոլեկուլում ատոմների միացմանը: Քիմիական կապերը լինում են 3 տեսակի 1․Կովալենտային կապ առաջանում է ոչ մետաղների ատոմների միջև։ 2․ Մետաղային կապ առաջանում է մետաղների ատոմների միջև: 3․ Իոնային կապ առաջանում է մետաղների և ոչ մետաղների ատոմների միջև:
Հաշվի՛ր միացությունների հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները(Mr)-ը:HF LiCl J222. Տրված միացությունում՝ FeO, որոշի՛ր թթվածնի հետ միացած տարրի ատոմի օքսիդացման աստիճանը