Posted in Մաթեմատիկա 6

ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱ ԱՄԲՈՂՋ ԹՎԵՐԻ ԲԱԶՄԱՊԱՏԿՄԱՆ ՕՐԵՆՔՆԵՐԸ

649. Աստղանիշի փոխարեն դրե՛ք + կամ – նշանը այնպես, որ ստացվի հավասարություն.

ա) – 5 · (4 + 3) = * 5 · 4 * 5 · 3, +

բ) 8 · (–7 – 1) = * 8 · 7 * 8 · 1, –

գ) 11 · (–6 + 5) = * 11 · 6 * 11 · 5, +

դ) –2 · (10 – 2) = * 2 · 10 * 2 · 2, –

670. Հայտնի են 1 թվի հետևյալ հատկությունները.

ա) բնական թիվը 1-ի բաժանելիս ստացվում է նույն թիվը,

բ) բնական թիվը ինքն իրեն բաժանելիս ստացվում է 1։

Ճի՞շտ են արդյոք այդ հատկությունները բացասական ամբողջ թվերի դեպքում։ Այո

677. Տրված են երկու կոտորակներ՝
3141/7777և 31413141/77777777
Նրանցից ո՞րն է ավելի մեծ։ 3141/7777

678. Տրված են –5, –11, +18, –9, +6 թվերը։ Գտե՛ք՝
ա) այդ թվերի գումարին հակադիր թիվը,

-15
բ) այդ թվերին հակադիր թվերի գումարը։

1

679. Որո՞նք են այն չորս հաջորդական ամբողջ թվերը, որոնցից ամենամեծը հավասար է՝

ա) –11-ի, բ) 0-ի, գ) +2-ի, դ) –1-ի։

-11, -12, -13, -14

0, -1, -2, -3

2, 1, 0, -1

-1, -2, -3, -4

681. Հայտնի են երկու քառակուսիների մակերեսները (տե՛ս նկ. 72)։ Գտե՛ք ներկված եռանկյան մակերեսը։

image-15

683. Գնացքը 3 ժամում անցավ 250 կմ։ Առաջին ժամում այն անցավ ճանապարհի 40 %-ը,
երկրորդ ժամում՝ մնացածի 40 %-ը։ Քանի՞ կիլոմետր անցավ գնացքը երրորդ ժամում։

Լուծում՝

250×40=10000

10000:100=100

250-100=150

150×40=6000

6000:100=60

150-60=90

Պատ.՝90

686. Գրե՛ք այն բոլոր ամբողջ թվերը, որոնց բացարձակ արժեքները 5-ից փոքր են։

1, 2, 3, 4, 0, -1, -2, -3, -4

Posted in Մաթեմատիկա 6

ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱ ԱՄԲՈՂՋ ԹՎԵՐԻ ԲԱԶՄԱՊԱՏԿՄԱՆ ՕՐԵՆՔՆԵՐ

638. Ամբողջ թվերի զույգի համար ստուգե՛ք բազմապատկման տեղափոխական օրենքի ճշտությունը.
ա) +7, –4,

բ) –5, –11,

գ) –2, +8,

դ) +12, –12,

Բոլորը ճիշտ են

639. Ամբողջ թվերի եռյակի համար ստուգե՛ք բազմապատկման զուգորդական օրենքի ճշտությունը.
ա) +9, –2, +3,

բ) –5, +4, +7,

գ) –6, –10, +8,

դ) +5, –8, –5,

ե) +2, +15, –6,

զ) –16, –3, –9,

Բոլորը ճիշտ են

640. Ստուգե՛ք, որ ամբողջ թվերի հետևյալ եռյակների համար ճիշտ է բազմապատկման բաշխական օրենքը գումարման նկատմամբ.
ա) –5, –6, –11,

բ) 0, –8, +12,

գ) +2, –10, +7,

դ) –16, –18, +20,

ե) +8, 0, –17,

զ) –6, –1, –19

Բոլորը ճիշտ են

641. Որոշե՛ք արտադրյալի նշանը և կատարե՛ք բազմապատկումը.
ա) (–2) · (+3) · (–7), 42

բ) (–1) · (–1) · (–1 ), -1

գ) (–5) · (–4) · (+3 ) · (–2), -120

դ) (+7) · (–3) · (+4) · (–5), 420

643. Եթե բացասական արտադրիչների քանակը զույգ թիվ է, կարո՞ղ է արդյոք արտադրյալը բացասական թիվ լինել:

Ոչ

645. Եթե բացասական արտադրիչների քանակը կենտ թիվ է, կարո՞ղ է արդյոք արտադրյալը դրական թիվ լինել: Այո

647. Հաշվե՛ք արտահայտության արժեքը.
ա) (–1 ) · (+1 ) · (–1 ) · (+1 ) · (–1 ), -1

բ) (–5 ) · (–20 ) · (+3 ) · (–7 ) · (+2 ), -4200

գ) (+4 ) · (–5 ) · (+8 ) · (–2 ) · (–4 ),  800

դ) ( –7 ) · (–1 ) · (+3 ) · (–5 ) · (–9 ),  945

651. Որոշե՛ք, թե ինչ նշան կունենա չորս ամբողջ թվերի արտադրյալը, եթե՝
ա) այդ թվերից երկուսը դրական են, երկուսը՝ բացասական, +
բ) այդ թվերից երեքը բացասական են, մեկը՝ դրական, –
գ) այդ թվերից երեքը դրական են, մեկը՝ բացասական, –

656. Գտե՛ք , թե ինչ թիվ պետք է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի ստացվի հավասարություն.
ա) | * | = 4, -4

բ) 2 · | * | = 8, 4

գ) | * | = 0, 0

դ) – | * | = –1, 1

Posted in Uncategorized

Պատմության ամփոփում

1․ ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 1-9 ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ
2․ԴԱՍ 1։ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԼԵՌՆԱՇԽԱՐՀ
3․ՀԱՅՍՏԱՆԻ ՊԱՏՄԱՎԱՐՉԱԿԱՆ ԲԱԺԱՆՈՒՄՆԵՐԸ
4․ՀԱՅ ՀԻՆ ՎԻՊԱՇԱՐ
5․ՆԱԽՆԱԴԱՐ
6․ՆԱԽՆԱԴԱՐՅԱՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅԱՆ ԶԱՐԳԱՑՈՒՄԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՏԱՐԱԾՔՈՒՄ
7.ՀԻՆ ԵԳԻՊՏՈՍ
8.ՀԱՅԵՐԻ ԾԱԳՈՒՄԸ
9.ՎԱՂ ՊԵՏԱԿԱՆ ԿԱԶՄԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԸ
10.ՄԻՋԱԳԵՏՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ
11.ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ
12.ՀԻՆ ՓՈՔՐ ԱՍԻԱՆ ԵՎ ԱՐԵՒԵԼՅԱՆ ՄԻՋԵՐԿՐԱԿԱՆԻ ԵՐԿՐՆԵՐԸ
13.ՎԱՆԻ ԹԱԳԱՎՈՐՈՒԹՅԱՆ ՀԶՈՐԱՑՈՒՄԸ
14.ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ
15.ՎԱՆԻ ԱՇԽԱՐՀԱԿԱԼ ՏԵՐՈՒԹՅՈՒՆԸ
16.ՀՆԴԿԱՍՏԱՆ ԵՎ ՉԻՆԱՍՏԱՆ
17.ԹԱԳԱՎՈՐՈՒԹՅԱՆ ՊԱՅՔԱՐՆ ԱՐՏԱՔԻՆ ՈՒԺԵՐԻ ԴԵՄ

Posted in Uncategorized

Թեմանների ամփոփում

Թեմանների ամփոփում

Ի՞նչ է մարմնի կշիռը:
Այն ուժը, որով մարմինը Երկրի ձգողության հետևանքով ազդում է անշարժ հորիզոնական հենարանի կամ ուղղաձիգ կախոցի վրա, կոչվում է մարմնի կշիռ։

Ո՞ր երևույթն են անվանում տիեզերական ձգողությունը:
Օրինակ՝ երբ Ցած են ընկնում տերևները, ձեռքից բաց է թողնվում քարը, անձրևի կաթիլները են թափվում նույնը ձյան փաթիլները և այլն կոչվում է տիեզերական ձգողություն։

Ո՞ր ուժն է կոչվում ծանրության ուժ:
Այն ուժը,որով Երկիրն է դեպի իրեն ձգում որև մարմին,կոչվում է ծանրության ուժ:

Ո՞ր ուժն է կոչվում առանձգականության ուժ:
Այն ուժը, որը մոդուլով հավասար է այն ուժին, որով ազդում է նրա վրա կողվում է Առանձգականության ուժ։

Ե՞րբ են առաջանում մարմինների ձևափոխություն:
Ուժի չափման միավորը ի՞նչպես է կոչվում:
Ինչու՞ չի կարելի այրել կենցաղային աղբը:
Կենցաղային աղբը չի կարելի այրել, որովհետև նրա գոլորշին բարձրանում է և խանգարում է օզոնային շերտին, որը մարդուհամար շատ օգտակար է, որովհետև օզոնային շերտը խանգարում է ուլտրամանուշակագույն հոսանքներին ներխուժել երկրի մթնոլորտ:

Ո՞ր երևույթն են անվանում քիմիական ռեակցիա։


Երբ նյութը առաջեցնում է մեկ կամ ավելի նյութեր կոչվում են քիմիական ռեակցիա։

Թվարկե՛ք քիմիական ռեակցիաների բնորոշ մի քանի հատկանիշ։
Օրինակ՝ Գույնի փոփոխություն, կաթի թթվելը, լույսի անջատումը և այլն։

Քանի՞ տեսակի ձևափոխություններ գիտեք:
Ի՞նչ է բնութագրում ուժը:
Ուժը բնութագրում է մարմինների փոխազդեցության քանակական չափը։

Ի՞նչ տառով ենք նշանակում ուժը:
F նշանով։

Կարո՞ղ են արդյոք մարմինները փոխազդել առանց միմյանց հպվելու:

Posted in Uncategorized

ԱՌԱՆՁԳԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՈՒԺ , ՈՒԺԻ ՉԱՓՈՒՄԸ

Այլ մարմինների ազդեցության շնորհիվ կարող են փոխվել ոչ միայն տվյալ մարմնի արագությունը, այլև` ձևն ու չափերը: Մարմինը կարող է սեղմվել, ձգվել, ծռվել, ոլորվել:Արտաքին ազդեցության հետևանքով մարմնի ձևի, չափերի փոփոխությունը կոչվում է դեֆորմացիա կամ ձևափոխություն:

Նկարում պատկերված պարանը, ցանցաճոճը, արտաքին ազդեցությունների շնորհիվ փոխում են իրենց ձևն ու չափերը, այսինքն` դեֆորմացվում են:Մարմինը դեֆորմացնելիս առաջանում է ուժ, որը ստիպում է նրան վերականգնել իր սկզբնական ձևն ու չափերը: Այդ ուժն անվանում են առաձգականության ուժԱյն ուժը, որն առաջանում է մարմնի դեֆորմացիայի ժամանակ և աշխատում է վերականգնել մարմնի սկզբնական ձևն ու չափերը, կոչվում է առաձգականության ուժ: Երբ ծանրոցը դնում ենք հենարաններ ունեցող տախտակի վրա, տախտակը ճկվում է։ Նրա մեջ առաջացած առաձգականության ուժը բեռի վրա ազդում է ուղղաձիգ դեպի վեր և հավասարակշռում է ծանրոցի կշիռը։ Բեռը հեռացնելուց հետո տախտակը վերականգնում է իր ձևը, հետևաբար նրա դեֆորմացիան առաձգական է:

Ուժը՝ որպես ֆիզիկական մեծություն, կարող է ունենալ տարբեր արժեքներ։ Ուժի մեծությունը որոշում են ուժը չափող սարքով՝ ուժաչափով։ Կախված նրանից, թե որքան է սեղմվել կամ երկարել ուժաչափի զսպանակը, մենք եզրակացնում ենք նրա վրա ազդող ուժի մեծության մասին: Ուժաչափերի գործողության հիմքում ընկած է հավասար ուժերի ազդեցությամբ զսպանակի՝ միևնույն չափով երկարելու կամ սեղմվելու հատկությունը։ Պարզագույն ուժաչափը կազմված է տախտակին մի ծայրով ամրացված զսպանակից, որի մյուս ծայրը ազատ է և վերջանում է հորիզոնական ցուցիչով։ Զսպանակին ամրացված սլաքը ցույց է տալիս չափվող ուժի մեծությունը: Ուժի չափման միավորը Նյուտոնն է (1 Ն): Ուժի միավոր է նաև կիլոնյուտոնը(կՆ): 1կՆ=1000Ն: Առանձգականության ուժ՝ տեսանյութ: Տնային առաջադրանք Պատասխանել հարցերի

  • Ո՞ր ուժն է կոչվում առանձգականության ուժ:

Այն ուժը, որն առաջանում է մարմնի դեֆորմացիայի ժամանակ և աշխատում է վերականգնել մարմնի սկզբնական ձևն ու չափերը, կոչվում է առաձգականության ուժ:

  • Ե՞րբ են առաջանում մարմինների ձևափոխություն:

Այլ մարմինների ազդեցության շնորհիվ կարող են փոխվել ոչ միայն տվյալ մարմնի արագությունը, այլև` ձևն ու չափերը: Մարմինը կարող է սեղմվել, ձգվել, ծռվել, ոլորվել:Արտաքին ազդեցության հետևանքով մարմնի ձևի, չափերի փոփոխությունը կոչվում է դեֆորմացիա կամ ձևափոխություն:

  • Ուժի չափման միավորը ի՞նչպես է կոչվում:

Նիուտոն կամ կիլոնիյուտոն:

Posted in Uncategorized

ՄԵԽԱՆԻԿԱԿԱՆ ՇԱՐԺՈՒՄ, ԱՐԱԳՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ՄԱՐՄԻՆՆԵՐԻ ՓՈԽԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆԸ

Սովորել՝ Մեխանիկական շարժում,արագություն և Մարմինների փոխազդեցությունը:Ուժ թեմանները:

Տեսանյութ Մեխանիկական շարժում

Տնային առաջադրանք

Պատասխանել հարցերի

  • Ի՞նչ է մեխանիկական շարժումը:

Տեղափոխվելով մի տեղից մյուսը՝ մարմինները փոխում են իրենց դիրքը շրջապատի
մարմինների նկատմամբ։ Այդպիսի տեղափոխությունն անվանում են մեխանիկական շարժում։

  • Ի՞նչի նկատմամբ է շարժվում գետում լողացող ձուկը:

Գետում լողաող ձուկը իր դիրքը փոխում է ափի նկատմամբ:

  • Ի՞նչով է իրարից տարբերվում շարժումները:

Մարմինները կարող են շարժվել արագ կամ դանդաղ, հավասարաչափ կամ անհավասարաչափ,
ուղղագիծ կամ կոր գծով:

  • Ի՞նչ է ցույց տալիս արագությունը:Ի՞նչ միավորներով է այն չափվում:

Մարմնի շարժման արագությունը բնութագրվում է միավոր ժամանակում նրա անցած ճանապարհով: Այն չափվում է մ/վ-ով և կ/ժ-ով:

  • Ե՞րբ են մարմինները փոխում իրենց շարժման արագությունը:

Փոխազդեցության արդյունքում

  • Ի՞նչ է բնութագրում ուժը:

Հաճախ նշում են փոխազդող մարմիններից միայն մեկը և ասում, որ այդ մարմնի վրա ուժ է ազդում։ Այդ ուժի ազդեցության արդյունքում էլ փոխվում են մարմնի շարժման արագությունը և ուղղությունը։

  • Ի՞նչ տառով են նշանակում ուժը:
Posted in Uncategorized

ԹԱԳԱՎՈՐՈՒԹՅԱՆ ՊԱՅՔԱՐՆ ԱՐՏԱՔԻՆ ՈՒԺԵՐԻ ԴԵՄ

Դաս 1

Թագավորության պայքարն արտաքին ուժերի դեմ

•Ասորեստանի ո՞ր արքաներին հաջողվեց վերականգնել իրենց տերության դիրքերն Առաջավոր Ասիայում։

Թիգլաթպալասար III-ին և Սարգոն II-ին

  • Ովքե՞ր էին կիմերները։ Ի՞նչ քաղաքականություն իրականացրեց Ռուսա Երկրորդը կիմերների նկատմամբ։

Ռուսա II-ը դաշնակցային հարաբերություններ հաստատեց կիմերների նկատմամբ և կարողացավ կիմերներին ուղղել Ասորեստանի նկատմամբ:

  • Ժամանակագրական հաջորդականությամբ թվարկի՛ր Վանի թագավորության արքաներին` նշելով նրանց ձեռքբերումները։

Սարդուրի I-ի ձեռնարկած կարևոր քայլերը արմրապնդեցին վերելքի ուղին բռնած թագավորությունը:

Իշպուինին Վանի թագավորության հզորացման և ողջ Հայաստանի միավորման գործում կաևոր դեր խաղաց հատկապես կարևոր էին ռազմական բարեփոխումները:

Մենուա արքայի հաղթահաշվարկների շնորհիվ Հայկական Լեռնաշխարհիհիմնական մասը միավորվում էր մեկ պետության մեջ:

Արգիշտի I-ի քաղաքական ազդեցությանոլորտը շատ մեծ է եղել, որի մասին պատկերացում են տալիս հնագիտական պեղումները:

Սարդուրի II-ի գահակալման շրջանում Վանի թագավորությունը ունեցել է ամենամեծ աճը:

Ռուսա I-ն անհաջողություններ ունեցավ:

Ռուսա II-ը կատարել է բազմաթիվ շինարարական աշխատանքներ:

Աղբյուրներ
Դասագիրք, էջ 54-56 (https://www.google.am/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://online.fliphtml5.com/fumf/qovw/&ved=2ahUKEwjR0vXysfP7AhVwQvEDHev3CFYQFnoECBIQAQ&usg=AOvVaw0BEPqvUxTmCwACu4eecFlm )

տեսաֆիլմ

Posted in Uncategorized

ՀՆԴԿԱՍՏԱՆ ԵՎ ՉԻՆԱՍՏԱՆ

Դաս 1

հարցեր

  • Ինչպիսի՞ն էր Հնդկաստանի վիճակը մինչ արիացիների հայտնվելը

Այնտեղ կաին խոշոր քաղաքներ որոնք ստեղծել էին իրենց սեփական պատկերային գիրը:

  • Ներկայացրե՛ք Չինաստանի ձևավորման պատմությունը։

Ճինաստանում առաջին պետությունները կազմակերպվել էին Ք. ա. III հազարամյակին‌: Առաջինը Ցին Շի Հուդաին (Ք. ա. 246-210թթ.) հաջողվեց միավորել Չինաստանը: Նա վերացրեց անվանականների ժառանգական տիտղոսները և արտոնություննրը: Պետական բարձր պաշտոններ ստանում էին նրանք ովքեր ունէին արժանիքներ կամ ծառայում էին կայսրին:

  • Ի՞նչ գիտեք Մետաքսի ճանապարհի մասին։

Չինաստանը մետաքսի հայրենիքն էր: Ոև Դի կայսրը նվաճելով Չինաստանի դեպի արևմուտք ընկած տարածքը կառուցեց մի մեծ առևտրական ճանապարհ որպիսզի կարողանար արտահանել մետաքս: ԱՅն մոտ 7000կմ երկարությամբ ձգվում էր Չինաստանից մինչև Սև ծով: Նաև դրա մի հատվածն էր անցնում Հայաստանով:

Posted in Uncategorized

ՎԱՆԻ ԱՇԽԱՐՀԱԿԱԼ ՏԵՐՈՒԹՅՈՒՆԸ

Հարցեր

•Ներկայացրե՛ք Վանի տերության սահմանները Արգիշտի թագավորի օրոք։

Նրա թագավորության մեջ ընդգրկվում էր ոչ միայն Հայաստանը ալև զգալի տարածքներ նրա սահմաններից դուրս
•Մինչև ու՞ր էին ձգվում Արգիշտի Ա-ի քաղաքական ազդեցության ոլորտները։

Մասնավորապես Հյուսիսային Կովկասում հայտնաբերվել է Արգիշտի Ա-ի անվամբ սեպագիր արձանագրություն նաև այդպիսի արձանագրություներ հայտնաբերվել են Աբխազայում, Օսիաում և Գուգարքի Թռեղեք քաղաքում:

  • Համեմատե՛ք Արգիշտի Ա-ի և Սարդուրի Բ-ի նվաճումները։

Ավելի մեծ են Արգիշտի Ա-ի նվաճումները քանի, որ մեծ է եղել քաղակական ազդեցության ոլորտը ավելի մեծ է եղել:

Դասագիրք, էջ 50-53

տեսաֆիլմ