Մանվելյան Շուշան

1. Ինչ է իրենից ներկայացնում Գլիկոլիզը։
Գլիկոլիզը էներգիայի ստացման մի գործընթաց է, որի ժամանակ գլյուկոզը (քաղցրավենիքային շաքար) բաժանվում է փոքր մոլեկուլների, և այդ ընթացքում բջիջը ստանում է մի քիչ էներգիա (ATP): Սա տեղի է ունենում բջջի մեջ առանց թթվածնի:

2. Ներկայացնել Ավտոտրոֆ և Հոտոտրոֆ։
Ավտոտրոֆ — բույսեր և որոշ միկրոբներ, որոնք կարող են սեփական սնունդը պատրաստել լույսից (ֆոտոսինթեզ) կամ քիմիական նյութերից (քեմոսինթեզ):
Հոտոտրոֆ — կենդանիներ, մարդիկ և շատ միկրոբներ, որոնք սնվում են պատրաստի սննդով, այլ բջիջներից ստանում են էներգիա:

3. Ինչ են իրենցից ներկայացնում ֆոտոսինթեզը և քեմոսինթեզը։
Ֆոտոսինթեզ — բույսերը արևի լույսից օգտագործելով պատրաստում են շաքար և ազատում թթվածինը:
Քեմոսինթեզ — որոշ միկրոբներ պատրաստում են սնունդ էներգիան քիմիական նյութերից ստանալով, լույսի կարիք չունեն:

4. Ներկայացնել քրոմոսոնի կառուցվացքը և ֆունկցյան։
Քրոմոսոնը պատրաստված է DNA-ից և սպիտակուցներից: Այն պահում է գենետիկ ինֆորմացիան, որը ասում է բջիջին, թե ինչպես աշխատել և զարգանալ:

5. Ինչ է կարիոտիպը։
Կարիոտիպը մարդու կամ կենդանու քրոմոսոնների ամբողջ հավաքածուն է, ցույց է տալիս դրանց քանակն ու տեսակը:

6. Կյանքի ոչ բջջային ձևեր՝ վիռուսներ։
Վիռուսները փոքր մասնիկներ են, որոնք չեն կարող առանձին ապրել, նրանք բջջի ներսում են բազմապատկվում: Վիրուսները չունեն բջջային կառուցվածք, բայց կարող են հիվանդություններ առաջացնել:

7. Բջջի բաժանում՝ միտոզ։
Միտոզը բջջի բաժանման գործընթաց է, որի ընթացքում մեկ բջիջը բաժանվում է և առաջացնում երկու նոր բջիջ, որոնք նույնական են իրար հետ և ունեն նույն քանակի քրոմոսոններ, այսինքն՝ նույն գենետիկ ինֆորմացիան, ինչ նախկին բջիջը, այդպիսով նոր բջիջները կարող են ճիշտ աշխատել և շարունակել նույն գործառույթները, ինչ արել է հին բջիջը, միտոզը կարևոր է կենդանի օրգանիզմների աճի, հին և վնասված բջիջների փոխարինման և մարմնի վնասված հատվածների վերականգնման համար, այս գործընթացը թույլ է տալիս, որ մարմինը պահպանվի առողջ, զարգանա ճիշտ ձևով և բջիջների նորացումը շարունակվի բնականոն կերպով։

8. Ներկայացնել նոյեմբեր ամսվա բլոգային աշխատանքները։
Էներգետիկ փոխանակություն
Քրոմոսոմներ, գեներ, կարիոտիպ
Միտոզ

Արվեստը, օրինակ՝ երգը, երաժշտությունը կամ գեղեցիկ բաները, օգնում են մարդուն հանգստանալ, ուրախանալ և ուժ գտնել։ Բայց երբ մարդը միայն հաճույք է ուզում, և արվեստի միջոցով փորձում է մոռանալ իրական կյանքը, այն դառնում է փախուստ։

Իսահակյանի ստեղծագործությունում խալիֆան հենց այդպես էր ապրում։ Նա ուզում էր միայն երաժշտություն լսել ու հաճույք ստանալ։ Նա հավատում էր, որ եթե երաժշտությունը չդադարի, իր պետությունը միշտ անվտանգ կլինի։ Բայց իրականում սա միայն խալիֆայի երազանքն էր․ երկիրը վտանգի մեջ էր, թշնամին մոտենում էր, իսկ նա չէր ուզում դա տեսնել։

Խալիֆայի վարքը ցույց է տալիս, որ հաճույքն ու գեղեցկությունը չեն կարող պաշտպանել երկիրը։ Պետության համար անհրաժեշտ են իմաստություն, պատասխանատվություն և ճիշտ կառավարում։ Եթե առաջնորդը միայն իր հաճույքով է զբաղված, պետությունը կարող է կործանվել։

Ստեղծագործությունը սովորեցնում է, որ արվեստը պետք է օգնի մարդուն, ոչ թե խաբի կամ խոչընդոտի իրական կյանքին։ Երբ արվեստը դառնում է փախուստ, այն վտանգավոր է և կարող է բերել ձախողման, ինչպես խալիֆայի դեպքում էր։

Առաջադրանքներ․

1)Լուծե՛ք անհավասարումը.
ա) x² + 4x + 6 > 0

x E R
բ) 3x² + 8x + 22 ≥ 0

x E R
գ) — 2x² + 4x — 10 < — 2

x E R
դ) x² + 6x + 15 ≤ 5

Լուծում չունի
ե) x² + 6x + 14 < 3x — 1

Լուծում չունի
զ) — 4x² + 6x — 9 < 1 — x

x E R

2)Լուծե՛ք անհավասարումը.
ա) x² — 8x + 16 ≥ 0

D=0

x1=x2=4

X E(-∞;∞)
բ) x² — 7x + 10 ≥ 1 — x

D=0

x1=x2=3

(-∞;∞)
գ) 3x² + 12x + 10 ≥- 2

D=0

x1=x2=-2

(-∞;∞)
դ) — 4x² + 6x — 2 ≥ 2x — 1 , 

(-∞;∞)
ե) — x² — 8x + 2 ≤ 27+ 2x

D=0

x1=x2=-5

(-∞;∞)
զ) (x + 7)² > 2x + 13

3)Տրված է 3x² + bx + 5 < 0 քառակուսային անհավասարումը։ Հայտնի է, որ b² — 60 < 0։ Գտե՛ք անհավասարման լուծումների բազմությունը: 

4)Տրված է 4x² + bx + 1 ≥ 0 քառակուսային անհավասարումը: Հայտնի է, որ b² < 7։ Գտե՛ք անհավասարման լուծումների բազմությունը:

Երկու նման եռանկյունների պարագծերի հարաբերությունը հավասար է նմանության գործակցին՝

Երկու նման եռանկյունների նմանակ կողմերին տարված միջնագծերի հարաբերությունը հավասար է նմանության գործակցին՝

Երկու նման եռանկյունների հավասար անկյունների կիսորդների հարաբերությունը հավասար է նմանության գործակցին։

Երկու նման եռանկյունների նմանակ կողմերին տարված բարձրությունների հարաբերությունը հավասար է նմանության գործակցին։

Նման եռանկյունների մակերեսների հարաբերությունը հավասար է նմանության գործակցի քառակուսուն:

Առաջադրանքներ․

1)ABC և A₁B₁C₁ եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ k = 4 : Գտեք ABC եռանկյան պարագիծը, եթե A₁B₁C₁ եռանկյան պարագիծը 26 դմ է:
26*4=104

2)Նման եռանկյուններից մեկի պարագիծը 28 սմ է, մյուսինը՝ 7 սմ: Գտե՛ք այդ եռանկյունների նմանության գործակիցը:
28:7=4

3)Նման եռանկյուններից մեկի կողմը 32 սմ է, մյուս եռանկյան դրան նմանակ կողմը 8 սմ է: Գտե՛ք երկրորդ եռանկյան պարագիծը, եթե առաջինի պարագիծը 120 սմ է։
k=32:8=4
P₂=120:4=30

4)Նման եռանկյուններից մեկի կողմերը 6 անգամ փոքր են մյուսի կողմերից: Գտե՛ք դրանց պարագծերի հարաբերությունը:
k=6

5)ABC և A₁B₁C₁ եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ ∠A = ∠A₁, ∠B = ∠B₁: BM-ը և B₁M₁-ը այդ եռանկյունների միջնագծերն են: Գտե՛ք B₁M₁-ը, եթե AB = 12 սմ, A₁B₁ = 4 սմ, BM = 9 սմ։
12:4=3
9:3=3

6)ABC և A₁B₁C₁ եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ ∠A = ∠A1, ∠B = ∠B₁: AK-ն և A₁K₁-ը այդ եռանկյունների կիսորդներն են: Գտե՛ք BC-ն, եթե AK = 9 սմ, A₁K₁ = 3 սմ, B₁C₁ = 7 սմ:
9:3=3
7*3=21

7)ABC և A₁B₁C₁ եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ ∠A = ∠A₁, ∠B = ∠B₁: BH-ը և B₁H₁-ը այդ եռանկյունների բարձրություններն են: Գտե՛ք AC-ն, եթե BH =15 սմ, B₁H₁ = 6 սմ, A₁C₁ = 8 սմ։
15:6=2,5
2,5*8=20

20.11.2025

Աշխատանք դասարանում

Կարդա՛ Իսահակյանի ,,Անհաղթ խալիֆան,, ստեղծագործությունը։ 

1. Ինչպե՞ս էր Խալիֆան  վերաբերվում իշխանությանը։
Խալիֆան իշխանությունը տեսնում էր որպես հաճույքի ու հանգստության միջոց։ Նա չի մտածում իրական խնդիրների մասին․ միայն ուզում է լսել երաժշտություն և հաճույքով ապրել։

2.  Քո կարծիքով՝ ինչո՞ւ էր խալիֆան համոզված, որ երաժշտությունը պաշտպանում է իր պետությունը։
Քանի որ երաժշտությունը նրան հանգստացնում էր, խալիֆան մտածում էր, որ ժողովուրդն էլ այդպես հանգիստ կլինի և չեն rebel անի։ Նա կարծում էր, որ ուրախ ու խաղաղ մարդիկ վտանգ չեն ներկայացնում։

3. Ինչպե՞ս է արտացոլվում իրատեսությունն ու երազախաբությունը ստեղծագործության մեջ։
Իրատեսություն՝ պետությունը վտանգի մեջ է, թշնամին կմոտենա։ Սա իրական իրավիճակն է։
Երազախաբություն՝ խալիֆան կարծում է, որ միայն երաժշտությունը կարող է պահել պետությունը։ Սա անիրատեսական, սխալ պատկերացում է։

4.Կարելի՞ է խալիֆային համարել դրական կերպար, թե ոչ։ Ինչո՞ւ։ 
Ոչ։ Նա չար մարդ չէ, բայց անկատար իշխան է, անպատասխանատու։ Նա փակված է իր հաճույքների մեջ և չի մտածում ժողովրդի ու երկրի իրական անվտանգության մասին։

5. Կարծիք հայտնիր խալիֆայի այս հրամանի վերաբերյալ՝ -Թո՛ղ ապրի ամեն մարդ, ինչպես ուզում է, միայն թե թողնի, որ ուրիշն էլ ապրի։ Արդյո՞ք հնարավոր է խաղաղ համակեցություն։ 
Խալիֆայի խոսքը գեղեցիկ է և ճիշտ գաղափար ունի՝ մարդիկ պետք է ազատ լինեն և չվնասեն միմյանց։ Բայց իրական կյանքում միայն ցանկություն होना काफी չէ։ Խաղաղ համակեցության համար պետք են նաև պատասխանատու իշխանություն, ուժեղ պետություն, օրենքներ և մարդկանց փոխադարձ հարգանք։
Իրականում Խալիֆան այս խոսքը ասում է ոչ իր ողջ խորությամբ հասկանալով, այլ պարզապես հանգիստ մնալու համար։
Ուստի՝ գաղափարը ճիշտ է, բայց իր իրականացումը պահանջում է շատ ավելի մեծ ջանք, ոչ միայն խոսքեր։

6. Ըստ ձեզ՝ ո՞րն է հեղինակի ասելիքը։ 
Հեղինակը ցույց է տալիս, որ պետությունը չի կարող գոյատևել, եթե ղեկավարը իրականությունից փախչում է։ Պետք են գիտակցություն, ուժ և պատասխանատվություն, ոչ թե միայն հաճույք ու երաժշտություն։

7. Մեկնաբանե՛ք այս տողը՝ -Նվագեցե՛ք, մի՛ դադարեք. երբ դուք դադարեք, այն ժամանակ է, որ կնվաճվի իմ պետությունը… 
Խալիֆան հավատում է, որ երաժշտությունը կպահի իր պետությունը։ Սա նրա մեծագույն պատրանքն է․ նա մտածում է, որ հաճույքը կփրկի দেশին, բայց իրականում հենց այդ երազախաբությունն է կործանելու նրան։

8. Ըստ ստեղծագործության գրի՛ր էսսե վերնագրերից մեկով՝

• Երբ արվեստը դառնում է փախուստ, 
• Հաղթանակի և պարտության սահմանները, 
• Արվեստն ընդդեմ պատերազմի,
• Գեղեցկության պաշտպանմունքը՝ պետության կործանման պատճառ։ 

Ներկայացրե՛ք H2CO3, H₂SiO3, HNO3, H3PO4 և HCIO4, թթուների էլեկտրոլիտային դիսոցման հավասարումները և թթու առաջացնող տարրերի օքսիդացման աստիճանները:

H2CO3->2H+CO3

H2SiO3->2H+SiO3

HNO3->H+NO3

H3PO4->H3+PO4

+5

HClO4->H+ClO4

2. Որոն՞ք են H3PO4, H3BO3, HClO , HMnO4 թթուներին համապատասխանող օքսիդների բանաձևերը:

H+1 PO4 -3

H+1 BO3 -3

H+1 CLO -3

H+1 MnO4 -2

3. Արտածե՛ք այն թթուների բան

աձևերը, որոնց բաղադրությունը (ըստ զանգվածի) ներկայացված է ստորև.

ա) Н` 1,59%,

N 22,22%,

Ο` 76,19%

1.59/1=1.59

22.22/14=1.587

76.19/16=4.762

1.59/1.587≈1

22.22/1.587=1

76.19/1.587≈3

HNO3

բ) H` 3,06%,

P` 31,63%,

Ο` 65,31%

3.06/1=3.06

31.63/31=1.02

65.31/16=4.082

3.06/1.02=3

1.02/1.02=1

4.082/1.02≈4

H3PO4

4. Ավտոմեքենայի կուտակիչում որպես թթու օգտագործվում է`

1. աղաթթու

3. ազոտական թթու

2. քացախաթթու

4. ծծմբական թթու

5. 4 գ MgO-ն լուծել են ազոտական թթվի լուծույթի մեջ: Որոշե՛ք ստացված աղի նյութաքանակը և զանգվածը:

MgO+HNO3->Mg(NO3)2+N2O

m/M=4գ/40=0.1մոլ

M=24+28+96=148գ/մոլ

n*M=0,1գ/մոլ*148=14,8գ

1)Անհավասարումը լուծե՛ք միջակայքերի եղանակով.
ա) x² — 6x + 5 > 0

36-20=16

x1=6+4/2=5

x2=6-4/2=1

(-;1)U(5;+)

բ) — x² + 9x + 10 >= 0

81+40=121

x1=-9-11/2=-10

x2=-9+11/2=1

-(x+10)(x-1)>=0

(-10;1)

գ) 3x² + 12x + 9 <= 0

144-108=36

x2=-12+6/6=-1

x1=-12-6/6=-3

3(x+3)(x+1)>=0

(-;-3)U(-1;+)

դ) 4x² + 14x +10 > 0

196-160=√36=6

x1=-14-6/8=-20=-2.5

x2=-14+6/8=-1

4(x+2.5)(x+1)

(-;-2.5)U(-1;+)

2)Անհավասարումը լուծե՛ք գրաֆիկական եղանակով.
ա) x² + 6x — 7 > 0

բ) — x² + 4x — 3 <= 0

գ) — 4x² — 6x + 5 >= 7

3)Լուծե՛ք անհավասարումը.

ա) (x — 6)(x + 9) < 0

բ) (x + 4)(x — 3) >= 0

գ) (x — 5)(x + 1) >= 0

դ) (2x + 5)(x + 5) <= 0

ե) — 3(x + 1)(x — 5) > 0

զ) — 2(x + 4)(x — 3.25) <= 0