Մանվելյան Շուշան

1. Գտիր գոյականները, որոշիր հոլովն ու հոլովումը։
2. Գտիր ածականները։
3. Լրացրու բաց թողած տառերը, կետադրիր՝ որքան կարող ես։
4. Գտիր դերանունները, որոշիր տեսակները։
5. Գտիր 3 բարդ բառ, որի բաղադրիչները հոդակապով են միացած։
6. Տեքստում գտիր առանձին, սպիտակ, տարազ, խիզախ, թուր բառերի հոմանիշները

Կանաչազարդ փոքրիկ գյուղը փռված է մեր գավառական քաղաքի հանդիպակաց բարձունքի փեշերին։ Ֆրանսիայի գեղատեսիլ այդ անկյունը հեռու է կենտրոնական ճանապարհներից ապրում է մեկուսի խաղաղ կյանքով փռված է ճերմակաթույր մարգարտածաղիկներով ծակված մարգագետինների վրա: Հրաշեկ կեսօր է: Հուռթի արոտավայրում երևում են ցանուցիր ոչխարները իսկ քիչ այն կողմ կանաչ խոտերի վրա նստած է տասնհինգամյա մի աղջնակ արևառ դեմքով սևորակ աչքերով: Դա հովուհին է որ ամեն օր արածեցնելու է բերում հոտը։ Թեև բարձրահասակ չէ և հագուստն էլ հնամաշ է բայց դշխոյական վեհություն կա շարժումներում: Անհանգստության նշույլ չկա դեռափթիթ օրիորդի աչքերում նա գիտի ոչ ոք չի համարձակվի մոտենալ մակաղած հոտին: Բոլորն են ճանաչում խիզախ պարմանուհուն գիտեն բազկի թափը եւ մտածում են ավելի լավ է գործ չունենալ հետը։ Ուժեղ է ու համարձակ հրաշալի հեծյալ է և կարողանում է սուր գործածել։

գյուղը- ուղղական

քաղաքի- սեռական

բարձրունքի-սեռական

Ֆրանսիայի- սեռական

անկյուն- ուղղական

ճանապարհներից-բացառական

կյանքով- գործիական

մարգարտածաղիկներով- գործիական

մարգագետիների- սեռական

կեսօր-ուղղական

արոտավայրում-ներգոյական

ոչխարները- ուղղական

խոտերի- սեռական

աղջնակ- ուղղական

հովվուհի- ուղղական

անհանգստության-սեռական

աչքերում- ներգոյական

նշույլ-ուղղական

օրիորդ- սեռական

հոտին- տրական

պարմանուհուն- հայցական

բազկի-սեռական

թափը-հայցական

կանաչազարդ, փոքրիկ, փռված, գեղատեսիլ, մեկուսի, խաղաղ, ճերմակաթույր, ծակված, հրաշեկ, ցանուցիր, կանաչ, տասնհինգամյա, դեռափթիթ, արևառ, սևորակ, մակաղել, բարձրահասակ, հնամաշ, խիզախ, հրաշալի, ուժեղ, համարձակ, հուռթի:

Պատրաստվե՛ք դաս-քննարկման /շարունակություն/․
Թեմա 2․Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը՝ որպես յուրաքանչյուր մարդու իրավունքների և ազատությունների երաշխավոր․

Առաջադրանք

2․ Ընթերցե՛ք Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը և առանձնացրեք ընտանեկան իրավունքին վերաբերող հոդվածները /բլոգային աշխատանք/․
Հոդված 12 — Ընտանեկան կյանքի պաշտպանություն

Այս հոդվածը ասում է, որ ոչ ոք իրավունք չունի միջամտել մարդու ընտանեկան կյանքին։
Չի կարելի մարդու ընտանիքը խախտել կամ վնասել նրա պատիվը։ Պետությունը պետք է պաշտպանի ընտանիքը նման միջամտություններից։

Հոդված 16 — Ամուսնանալու և ընտանիք կազմելու իրավունք

Այս հոդվածը նշում է, որ ամենատարեց տղամարդ և կին կարող են ամուսնանալ և կազմել ընտանիք։ Ամուսնությունն ընդունվում է միայն այն դեպքում, եթե երկու կողմերն էլ ազատ ու կամավոր են համաձայնվում։
Ընտանիքը հասարակության հիմքն է, և պետությունը պետք է այն պաշտպանի։

Հոդված 25 (կետ) 2 — Մայրության և մանկության պաշտպանություն

Այս հատվածը ասում է, որ բոլոր երեխաները, անկախ նրանից թե ինչ պայմաններում են ծնվել, պետք է ունենան նույն պաշտպանությունն ու իրավունքները։ Մայրերն ու երեխաները պետք է հատուկ խնամք և աջակցություն ստանան։

1)Ապացուցեք, որ նկարում պատկերված եռանկյունները նման են։

AC/DF=AB/DE=BC/EF

2)ABCD զուգահեռագծի CD կողմի վրա նշված է E կետը: AE և BC ուղիղները հատվում են F կետում։ Գտեք`
ա) EF–ը և FC-ն, եթե DE = 8 uմ, EC = 4 սմ, BC = 7 սմ, AE = 10 սմ,

EF/AE=CE/DE=4/8=0.5

0.5*10=5

k=2

7/2=3.5
բ) DE–ն և EC-ն, եթե AB = 8 սմ, AD = 5 սմ, CF = 2 սմ:

x/8-x=2/5

5x=16-2x

7x=16

x=16/7

8-16/7=40/7

3)AB և CD հիմքերով ABCD սեղանի անկյունագծերը հատվում են O կետում։ Գտեք`
ա) AB–ն, եթե OB = 4սմ, OD = 10 սմ, DC = 25 սմ,

10/4=2.5

25/2.5=10
բ) (AO)/(OC)-ն և (BO)/(OD) -ն եթե AB = a, DC = b

a/b

գ) AO-ն, եթե AB = 9,6 դմ, DC = 24 սմ, AC = 15 սմ:

x/15-x=96/24

4)ABC եռանկյան AB կողմը 15 սմ է, իսկ AC կողմը` 20 սմ։ AB կողմի վրա անջատված է AD = 8 սմ, իսկ AC կողմի վրա՝ AE = 6 սմ հատվածը։ Նման են, արդյոք, ABC և ADE եռանկյունները։

Ոչ

5)Նման են, արդյոք, երկու ուղղանկյուն եռանկյունները, եթե դրանցից մեկն ունի 40°–ի անկյուն, իսկ մյուսը`

ա) 50°–ին հավասար անկյուն,

այո

բ) 60°–ին հավասար անկյուն։

Ոչ

6)Նման են, արդյոք, ABC և A₁B₁C₁ եռանկյունները, եթե`
ա) AB = 3սմ, BC = 5սմ, CA = 7սմ, A₁B₁ = 4,5սմ, B₁C₁ = 7,5սմ, C₁A₁ = 10,5սմ

Այո
բ)AB = 1,7սմ, BC = 3սմ, CA = 4,2սմ, A₁B₁ = 34դմ, B₁C₁ = 60դմ, C₁A₁ = 84դմ:

Այո

3․1․4
A=500
q=10կլ
U=A/q
U=500Ջ/10կլ
U=50Վ

3․1․5
A=1,4կՋ=1400Ջ
q=100կլ
U=A/q
U=1400Ջ/100կլ
U=14Վ

3.1.6
q=15կլ
U=220Վ
A=Uq
A=220•15=3300Ջ

3.1.7
q=5կլ
U=12Վ
A=Uq
A=12•5=60Ջ

3.1.8
q=4կլ
U=12Վ
A=Uq
A=12•4=48Ջ

17.11.2025

Աշխատանք դասարանում 

Կարդա՛ Իսահակյանի ,,Հավերժական սեր,, ստեղծագործությունը և պատասխանիր հարցերին։ 

1. Առանձնացրու, կարդա Թադմորի ապարանքի նկարագրությունը սկզբում եւ վերջում։ Մեկնաբանիր նկարագրությունների տարբերությունները (հեղինակի բանաստեղծական մտահղացումը)։
Սկզբում Թադմորի ապարանքը ներկայացվում է ճոխ, հինավուրց ու փառավոր։ Այն մի տեսակ կենդանի է թվում՝ լի պատմությամբ, գեղեցկությամբ ու հին շքեղությամբ։ Ամեն ինչ խաղաղ է, լուռ և ներդաշնակ։ Այդ նկարագրությունը կարծես բացում է սիրո պատմության դուռը․ ամեն ինչ գեղեցիկ է ու հավերժական։

Վերջում ապարանքը դառնում է դատարկ, լքված, լռությամբ պատված մի վայր։ Այն այլևս չունի այն նախկին փայլը։ Հեղինակը հատուկ ցույց է տալիս, որ ամեն բան փոխվում է՝ մարդկանց կյանքը, սերն ու աշխարհը։ Միայն հիշողությունն ու սերը են մնացել նույնը՝ հենց դա էլ բանաստեղծության գլխավոր միտքն է։

2. Բառարանից գտիր բամբիշ, մանկլավիկ, նաժիշտ, ձեղուն, սնդուս, թալկանալ, եբենոսյան, մուշկ, կնդրուկ բառերի բացատրությունը։

Բամբիշ — պալատի կամ հարազատների մոտ ծառայող կին, աշխատող կին։
Մանկլավիկ — երիտասարդ տղա, դեռ նոր հասունացող։
Նաժիշտ — ազնվականների կամ հարստատերերի տուն աշխատող կին, ծառայուհի։
Ձեղուն — տան վերին մաս, տանիքի ներքևի հատված (քոշից փոքր սենյակ)։
Սնդուս — փայլուն, մետաքսանման կտոր։
Թալկանալ — հալվել, բարակվել, մաշվել կամ կորցնել ուժը։
Եբենոսյան — պատրաստված սև, կարծր, թանկարժեք փայտից։
Մուշկ — ուժեղ, քաղցր բույր ունեցող նյութ (օգտագործվում է օծանելիքներում)։
Կնդրուկ – թունդ, որոշակի ծանր հոտ ունեցող նյութ, նաև օգտագործվում է օծանելիքներում։

3. Ստեղծագործության վերաբերյալ գրի՛ր քո մտորումները։ 
«Հավերժական սեր»-ում Իսահակյանը ցույց է տալիս, թե որքան ուժեղ կարող է լինել մարդու զգացումը։ Թեև հերոսի սիրած աղջիկը չկա, բայց նրա հիշողությունն ու կերպարը միշտ կենդանի են։ Դա ցույց է տալիս, որ երբ մարդ իսկապես սիրում է, այդ զգացումը չի անցնում ժամանակի հետ։ Նույնիսկ եթե կյանքը փոխվում է, մարդը մեծանում է, աշխարհը շատ բան է կորցնում, սերը կարող է մնալ որպես մի սուրբ բան, որը պահում է մարդու հոգին։ Ինձ թվում է՝ ստեղծագործության ուժը հենց զգացմունքի անկեղծության մեջ է։

4. Գրի՛ր էսսե կամ ստեղծագործական աշխատանք վերնագրերից մեկով՝

• Սիրո և սպասման փոխհարաբերությունը Իսահակայանի ,,Հավերժական սեր,, ստեղծագործությունում, 
• Սիրո իդեալականացումը և իրականությունը, 
• Սերը չի չափվում ժամանակով, 
• Ի՞նչն է դարձնում զգացմունքը հավերժական՝ հիշողությունը, երազանքը, թե հավատը զգացումիդ հանդեպ,
• Հավերժական սերը՝ իդեա՞լ, թե՞ իրական հոգեվիճակ։

Սերը չի չափվում ժամանակով

Սերը շատ մարդիկ փորձում են չափել՝ ո՞րքան է տևել, ինչքա՞ն երկար են մարդիկ սպասել իրար, կամ ինչքա՞ն է անցել նրանից, երբ զգացումը ծնվել է։ Բայց իրականում սերը ժամանակով չի չափվում։ Դա ավելի խոր բան է։ Երբ մարդը սիրում է, այդ զգացումը ապրում է իր մեջ՝ անկախ նրանից, թե քանի օր կամ քանի տարի է անցել։

Իսահակյանի «Հավերժական սեր» ստեղծագործությունում հերոսը տարիներ անց էլ հիշում է աղջկան, նրա աչքերը, ժպիտը, նրա հետ կապված ամեն ինչ։ Աշխարհը փոխվում է, մարդիկ անցնում են, բայց նրա սերը նույնն է մնում։ Սա ցույց է տալիս, որ իրական զգացմունքը չի մարում, որովհետև այն կապում է մարդկանց։

Կարելի է ասել, որ երբ մարդը ճշմարիտ սեր է զգում, նա չի հարցնում՝ «ինչքա՞ն երկար կպահպանեմ», որովհետև դա ինքն իրեն է պահպանվում։ Ժամանակը կարող է փոխել մարդու կյանքը, բայց չի կարող ջնջել այն, ինչ իսկապես թանկ է եղել նրա համար։

Այստեղ ես հավատում եմ այն մտքին, որ սերը չի չափվում ժամանակով, որովհետև այն ապրում է հիշողության, հոգու և սրտի մեջ՝ անկախ տարիներից ու փոփոխություններից։

1)Գտե՛ք նշված քառակուսային եռանդամի գրաֆիկի գագաթի կոորդինատները.
ա) y = x² — 5x + 3

գ) y = 2x² — 4x + 6

դ) y = — 6x² — 18x + 24

3)Քառակուսային եռանդամի գրաֆիկի գագաթի կոորդինատներն են (x₀, y₀), իսկ զրոները՝ x₁-ն ու x₂-ը: Գտե՛ք x₀-ն, եթե հայտնի է, որ. ա) x₁ = 4, x₂ = 10 բ) x₁ = — 5, x₂ = — 9

(-5+-9)/2=-7 գ) x₁ = — 3, x₂ = 9

(-3+9)/2=3 դ) x₁ = — 6, x₂ = 0

(-6+0)/2=-3 ԼՈՒԾՈՒՄ` ա) f(x) = ax² + bx + c պարաբոլի համար x₀ = −b/2a: Ըստ Վիետի թեորեմի՝ x₁ + x₂ = −b/a: Այս հավասարության երկու կողմը բաժանելով 2-ի՝ ստանում ենք (x₁ + x₂)/2 = −b/2a, որը հենց x₀-ն է: Քանի որ x₁ = 4 և x₂ = 10, ուրեմն՝ x₀ = (4 + 10)/2 = 7:

4)Գծե՛ք քառակուսային եռանդամի գրաֆիկը: Գտե՛ք այդ գրաֆիկի գագաթն ու զրոները. ա) x² + 4x — 5

(-2;-9)

(-5;0)

(1;0) բ) x² — 6x + 5

(3;-4)

(1;0)

(5;0) գ) 5x² — 15x + 10

(1.5;-1.25)

(1;0)

(2;0) դ) 4x² — 9x + 10

(1.125;≈4.9) ե) — 2x² + 8x — 6

(2;2) (1;0)

(3;0)

զ) — 3x² + 8x — 6

(-4/3;-34/3)

Կարիոտիպը նշանակում է…

ա) Գեների հաջորդականության ամբողջականությունը
բ) Օրգանիզմի բոլոր սպիտակուցների համախումբը
գ) Օրգանիզմի քրոմոսոմների ամբողջական հավաքածուն՝ քանակը, չափը և ձևը
դ) ԴՆԹ-ի կրկնօրինակման գործընթացը

Մարդու սոմատիկ բջիջներում քանի՞ քրոմոսոմ կա։

ա) 22
բ) 23
գ) 44
դ) 46

Մարդու սեռաբջիջներում (գամետներում) քանի՞ քրոմոսոմ կա։

ա) 23
բ) 46
գ) 44
դ) 22

Քրոմոսոմների մեծամասնությունը ի՞նչ ձև ունեն մետաֆազում։

ա) Օղակաձև
բ) S-աձև
գ) X-աձև (երկքրոմատիդ)
դ) Գնդաձև

Քանի՞ զույգ ավտոսոմ և քանի՞ զույգ սեռական քրոմոսոմ ունի մարդը։

ա) 23 ավտոսոմ, 1 սեռական
բ) 22 ավտոսոմ, 1 սեռական
գ) 22 սեռական, 1 ավտոսոմ
դ) 23 սեռական, 2 ավտոսոմ

Պատասխանել հարցերին

1․Ինչո՞վ է պայմանավորված ՀՀ տարածքի հաղային տիպերի բազմազանությունը։
Հայաստանում հողերը բազմազան են, որովհետև երկիրը լեռնային է, բարձրությունները տարբեր են, կլիման տարբեր գերեզմաններում տարբեր է, քարերի ու հողի նյութերը տարբեր են, և բույսերն էլ ամեն տեղ միանման չեն։

2․Նշե’լ Հանրապետությունում ամենատարածված հողային տիպերը։
Շագանակագույն հողեր, սևահողեր, լեռնային անտառային հողեր, մորենի հողեր։

3․Ի՞նչ գործոններով է պայմանավորված ՀՀ բուսական և կենդանական աշխարհի բազմազանությունը։
Բազմազանությունն առաջացել է, որովհետև բարձրությունները զգալիորեն փոխվում են, կլիման շատ տարբեր է, Հայաստանը անցումային տարածք է տարբեր տարածաշրջանների միջև, և երկրում կան բազմաթիվ լեռնային ու հովտային լանդշաֆտներ։

4․Թվարկե’ք ՀՀ բուսականության վերընթաց գոտիները։
Անապատային և կիսաանապատային գոտի, տափաստանային գոտի, անտառային գոտի, ենթալպյան գոտի, ալպյան գոտի։