Posted in Հայոց լեզու 9

Լրացուցիչ

10-16.11.2025

Դո՛ւրս գրիր բայեր և որոշիր, թե որ խոնարհման են։ 

Ցատկում էի, երբ լսեցի դպրոցի զանգի ձայնը, և հիշեցի, որ դա ամենից առաջ տխրեցրեց ինձ, քանի որ գիտեի, որ ուշացել եմ: Սակայն մի ակնթարթ անց այլևս չմտահոգվեցի ուշանալուս համար, որպես արդարացում ունենալով թե՛ հասուն տանձերը, և թե՛ ցատկելու հայտնագործությունը:

ե խոնարհման- ցատկում էի, լսեցի, հիշեցի, տխրեցրեց, չմտահոգվեցի, ցատկելու

ա խոնարհման- ուշացել եմ, գիտեի, ունենալով

2. Տրված բայերը դարձրու պատճառական.

Սովորել- սովորեցնել
քնել- քնեցնել
պայծառանալ- պայծառացնել
զգալ- զգացնել
զբաղվել- զբաղեցնել
զնգալ- զնգացնել
դադարել- դադարեցնել
փայլել- փայլեցնել
նրբանալ- նրբացնել
ծաղկել- ծաղկեցնել 

3. Կետադրե՛ք ։

Միշտ էլ հետաքրքրվել եմ բնության բոլոր արարածներով և դրանցից որն էլ պատահել է փորձել եմ մանրազնին ուսումնասիրել: Մի օր տարիներ առաջ ճահճային թռչունների որսի ժամանակ մի կրիա գտա և բերեցի տուն: Տանը պատշգամբի մի անկյունում նրա համար ստեղծեցի մի հարմար անկյուն բերելով խոտեր ճյուղեր ու հարդ: Ինքնամփոփ ու զգույշ են կրիաները բայց երբ համոզվում են որ իրենց որևիցե վտանգ չի սպառնում պատյանից դուրս են հանում գլուխն ու ոտքերը և քայլում դանդաղ ու անճոռնի շարժումներ անելով: Փոքր-ինչ ընտելանալուց հետո նույնիսկ կեր են վերցնում ձեռքիցդ: Սակավապետ ու քչակեր կենդանիներ են դրանք շաբաթներով կարող են ոչինչ չուտել  բայց շատ հեշտ են դիմանում որովհետև շարժումներ քիչ են անում և էներգիա քիչ է ծախսվում: Ժողովրդական մի հինավուրց ավանդություն կրիայի դանդաղաշարժությունը բացատրում է նրանով որ ուր էլ լինի կրիան իր տան մեջ է ուստի չի շտապում:

Միշտ էլ հետաքրքրվել եմ բնության բոլոր արարածներով, և դրանցից որն էլ պատահել է, փորձել եմ մանրազնին ուսումնասիրել: Մի օր՝ տարիներ առաջ,
ճահճային թռչունների որսի ժամանակ մի կրիա գտա և բերեցի տուն: Տանը՝ պատշգամբի մի անկյունում, նրա համար ստեղծեցի մի հարմար անկյուն՝ բերելով
խոտեր, ճյուղեր ու հարդ: Ինքնամփոփ ու զգույշ են կրիաները, բայց երբ համոզվում են, որ իրենց որևիցե վտանգ չի սպառնում, պատյանից դուրս են հանում
գլուխն ու ոտքերը և քայլում՝ դանդաղ ու անճոռնի շարժումներ անելով: Փոքր-ինչ ընտելանալուց հետո նույնիսկ կեր են վերցնում ձեռքիցդ: Սակավապետ ու քչակեր կենդանիներ են դրանք. շաբաթներով կարող են ոչինչ չուտել,  բայց շատ հեշտ են դիմանում, որովհետև շարժումներ քիչ են անում  և էներգիա քիչ է ծախսվում: Ժողովրդական մի հինավուրց ավանդություն կրիայի դանդաղաշարժությունը բացատրում է նրանով, որ ուր էլ լինի կրիան, իր տան մեջ է, ուստի չի շտապում:

Posted in Հայոց լեզու 9

Անհատական նախագիծ

Լեվ Տոլսթոյ <<Երեք հարց>>

Մի անգամ մի թագավոր մտածեց, որ եթե միշտ իմանար՝
երբ է պետք յուրաքանչյուր գործը սկսել,
ովքե՞ր են այն մարդիկ, որոնց հետ պետք է և չպետք է գործ ունենալ,
և, ամենագլխավորը, եթե միշտ իմանար՝ որն է բոլոր գործերից ամենակարևորը,
ապա ոչ մի բանում չի ունենա անհաջողություն։

Եվ այսպես մտածելով՝ թագավորը իր թագավորության մեջ հայտարարեց,
որ մեծ պարգև կտա նրան,
ով կսովորեցնի իրեն՝
ինչպես իմանալ յուրաքանչյուր գործի ճիշտ ժամանակը,
ինչպես իմանալ՝ ովքեր են ամենաանհրաժեշտ մարդիկ,
և ինչպես չսխալվել՝ որոշելով, թե որ գործն է ամենակարևորը։

Սկսեցին գալ գիտուն մարդիկ և տարբեր կերպ պատասխանել նրա հարցերին։

Առաջին հարցին ոմանք ասում էին,
որ պետք է նախօրոք կազմել օրվա, ամսվա, տարվա ճշգրիտ ժամանակացույց
և խստորեն հետևել դրան՝ որ ամեն մի գործ արվի իր ժամին։
Մյուսները ասում էին, որ առաջ չի կարելի որոշել՝ ինչ անել և երբ անել,
այլ պետք է չտար отвлекаться դատարկ զվարճություններից
ու միշտ ուշադիր լինել տեղի ունեցածին և անել այն, ինչ տվյալ պահին պահանջվում է։
Երրորդները ասում էին, որ որքան էլ մարդ ուշադիր լինի,
մեկը երբեք չի կարող ամեն անգամ ճիշտ որոշել,
թե որն է ճիշտ ժամանակը, ու պետք է ունենալ իմաստունների խորհուրդ։
Չորրորդները ասում էին, որ լինում են գործեր,
որոնց ժամանակը որոշելու համար արդեն ուշ է հարցնել,
և պետք է անպայման իմանալ, թե ինչ է լինելու առաջ։
Այդպիսի բան կարող են իմանալ միայն մոգերը,
այդ պատճառով էլ պետք է հարցնել նրանց։

Երկրորդ հարցին նույնպես տարբեր ձևով էին պատասխանում։
Մի քանիսը ասում էին՝ ամենաանհրաժեշտ մարդիկ թագավորի համար նրա կառավարիչներն են,
մյուսները՝ քահանաները,
երրորդները՝ բժիշկները,
չորրորդները՝ բանակը։

Երրորդ հարցին էլ ամեն մեկը տալիս էր առանձին պատասխան։
Մի մասը ասում էր՝ գիտությունն է ամենակարևոր գործը,
մյուսները՝ պատերազմական արվեստը,
երրորդները՝ աստվածապաշտությունը։

Բոլոր պատասխանները տարբեր էին,
ու թագավորը դրանցից ոչ մեկի հետ չհամաձայնեց և որևէ մեկին պարգև չտվեց։
Որպեսզի ստանա ամենաճիշտ պատասխանները,
նա որոշեց հարցնել մի ճգնավորի,
որի մասին մեծ համբավ կար՝ որպես շատ իմաստուն մարդու։

Ճգնավորը ապրում էր անտառում,
երբեք դուրս չէր գալիս և ընդունում էր միայն հասարակ մարդկանց։
Դրա համար էլ թագավորը հագավ պարզ հագուստ
և, իր զինվորներին թողնելով ճանապարհին,
մենակ եկավ նրա խրճիթը։

Երբ թագավորը մոտեցավ,
ճգնավորը իր խրճիթի առաջ բանջարանոց էր փորում։
Տեսնելով թագավորին՝ նա ուզեց ողջունել,
բայց նորից ձեռնարկեց փորելուն։
Ճգնավորը հյուծված ու թույլ էր՝
ընդամենը փոքրիկ հողակտորներ հանելով՝ ծանր շնչում էր։

Թագավորը ասաց.
— Ես եկել եմ քեզ մոտ, իմաստուն ճգնավոր,
որպեսզի պատասխանես երեք հարցերիս…

Ճգնավորը լսեց, բայց ոչինչ չպատասխանեց՝ շարունակելով փորել։
Թագավորը նրան ասաց.
— Դու հոգնեցիր, տուր, ես կփորեմ։

Ճգնավորը շնորհակալություն հայտնեց, նստեց գետնին,
ու թագավորը սկսեց փորել։
Երկու ակոս փորվելուց հետո թագավորը կրկին հարցրեց,
բայց ճգնավորը լռեց։

Երկու ժամ անց, երբ արևը մայր էր մտնում,
ճգնավորը ասաց.
— Ահա ինչ-որ մեկն է գալիս։

Թագավորը շրջվեց և տեսավ մի մարդ,
որ վազելով էր գալիս անտառից՝
ձեռքերը պահած փորին, որից արյուն էր հոսում։
Նա ընկավ գետնին։

Թագավորը և ճգնավորը նայեցին՝
մարդն ունի մեծ վերք։
Թագավորը լվաց, կապեց,
շատ անգամ փոխեց արյունով թրջված վիրակապերը։

Երբ արյունը կանգնեց,
վիրավորն աչքերը բացեց ու խնդրեց ջուր։
Թագավորը բերեց, հասցրեց նրան։
Հետո նրա հետ տեղափոխեցին խրճիթ
և դրեցին մահճակալին։
Թագավորը այնքան էր հոգնացած,
որ քուն մտավ հենց շեմքին նստած։

Առավոտյան շուտ վիրավորը արթնացավ ու սեղմ ձայնով ասաց.
— Ների՛ր ինձ…

— Ես քեզ չեմ ճանաչում և ոչ մի բանում չեմ կարող ներում տալ, — ասաց թագավորը։

— Ես քեզ ճանաչում եմ, — ասաց նա։
— Ես քո թշնամին եմ։ Դու կասեցրիր իմ եղբորը և խլեցիր իմ ունեցվածքը։
Ես եկել էի քեզ սպանելու,
բայց քո ծառայողները ինձ ճանաչեցին և վիրավորեցին։
Եթե դու ինձ չփրկեիր, ես կմեռնեի։
Ես եկել էի սպանելու քեզ, բայց դու ինձ փրկեցիր։
Եթե ապրեմ, ես ու իմ որդիները
քեզ ամենավստահելի ծառաներս կլինենք։
Ների՛ր ինձ։

Թագավորը ուրախացավ, որ հաշտվեց թշնամու հետ,
նրան ներեց,
խոստացավ վերադարձնել ունեցվածքը
և բուժում ուղարկել։

Դրանից հետո թագավորը մոտեցավ ճգնավորին ու ասաց.
— Վերջին անգամ եմ խնդրում՝ պատասխանիր իմ հարցերին։

Ճգնավորը պատասխանեց.
— Դու արդեն ստացել ես պատասխանները։

— Ինչպե՞ս, — հարցրեց թագավորը։

Ճգնավորը ասաց.
— Եթե դու երեկ չսփոփեիր իմ թույլ մարմինը
և չփormapի՛ր իմ այգին,
այլ գայիս ետ՝
այն մարդը քեզ վրա կմտներ,
և դու կզղջայիր, որ ինձ հետ չես մնացել։
Ուրեմն ամենակարևոր ժամանակն էր այն, երբ դու փորում էիր այգին,
և ես այն ժամանակ քո համար ամենակարևոր մարդն էի,
իսկ ինձ օգնելը՝ ամենակարևոր գործը։

Երբ այն վիրավորը եկավ,
ամենակարևոր ժամանակը դարձավ այն, երբ դու նրան օգնում էիր,
քանի որ առանց քեզ նա կմեռներ։
Ուրեմն նա էր այդ պահին ամենակարևոր մարդը,
և նրան օգնելն էր ամենակարևոր գործը։

Հիշիր՝ ամենակարևոր ժամանակը հենց այս պահն է,
որովհետև միայն այս պահին մենք իշխանություն ունենք մեր վրա։
Ամենակարևոր մարդը նա է, ում հետ հիմա ես,
որովհետև ոչ ոք չգիտի՝ նորից կհանդիպի՞ որևէ մեկին։
Ամենակարևոր գործը բարություն անելն է,
որովհետև միայն այդ պատճառով է մարդը ուղարկված աշխարհ։

Տեկստի աղբյուրը։

Վերլուծություն
Մի արքա մտածեց՝ ուզում է իմանալ երեք բան՝ երբ է ամենակարևոր ժամանակը, ով է ամենակարևոր մարդը և ինչ է ամենակարևոր գործը:

Արքան օգնեց մի մենակյացին և փրկեց վիրավոր մարդուն: Մենակյացը բացատրեց.

  • Ամենակարևոր ժամանակը՝ հիմա է:
  • Ամենակարևոր մարդը՝ այս պահին կողքիդ գտնվող մարդը է:
  • Ամենակարևոր գործը՝ անել լավ բան նրան է:

Ստացվում է՝ չպետք է սպասել, պետք է հիմա օգնել և լավ գործ անել:

Posted in Հանրահաշիվ 9

Առաջադրանքներ կրկնության համար

1)Հաշվել արտահայտության արժեքը․

ա)1 4/7
բ)29/39
գ)-1/20
դ)12/75 4/25

2)Հաշվել արտահայտության արժեքը․

ա)|5a + 2| — |a — 2|, եթե a = 4
22-2=20

բ)|3a — 6| — |2a — 1|, եթե a = -2
12-5=7

գ)|2a — 5| — |5a — 3|, եթե a = -6
17-33=-16

դ)|4a + 2| — |a|, եթե a = -2
6-2=4

3)Հաշվել արտահայտության արժեքը․

ա)8
բ)25
գ)5
դ)25

4)Լուծել խնդիրները․

1)8 տրակտոր 10 օրում վարում են 320 հա տարածք։

ա)3 տրակտորները 5 օրում քանի՞ հա տարածք կվարեն։
60

բ)8 տրակտորները քանի՞ օրում կվարեն 160 հա տարածք։
5

2)4 տրակտոր 7 օրում վարում են 280 հա տարածք։

ա)3 տրակտորները 4 օրում քանի՞ հա տարածք կվարեն։
120

բ)5 տրակտորները քանի՞ օրում կվարեն 300 հա տարածք։
6

3)5 տրակտոր 7 օրում վարում են 210 հա տարածք։

ա)2 տրակտորները 3 օրում քանի՞ հա տարածք կվարեն։
36

բ)4 տրակտորները քանի՞ օրում կվարեն 120 հա տարածք։
5

Posted in English 9

Do We Live to Work or Work to Live?

People work every day. Some people think work is the most important thing in life. They live to work. They want to be very good at their job. They work many hours and sometimes forget to rest. This can make them tired or unhappy.

Other people think work is only a part of life. They work to live. They go to work to earn money. Then they go home to spend time with family and friends. They want to enjoy life, relax, and do hobbies. For them, free time is more important than work.

I think people need both work and free time. Work gives us money and helps us feel useful. Free time helps us stay happy and healthy. It is good to have balance.

In conclusion, some people live to work, and some people work to live. Everyone is different, but it is important to find time both for work and for life.

Posted in Երկրաչափություն 9

Եռանկյունների նմանության հայտանիշները

Եռանկյունների նմանության առաջին հայտանիշը․

Եթե մի եռանկյան երկու անկյունները համապատասխանաբար հավասար են մյուս եռանկյան երկու անկյուններին, ապա եռանկյունները նման են:  

Եթե ∢B=∢E և ∢C=∢F, ապա ΔABC∼ΔDEF

Եռանկյունների նմանության երկրորդ հայտանիշը․

Եթե մի եռանկյան երկու կողմերը համեմատական են մյուս եռանկյան երկու կողմերին, իսկ այդ կողմերով կազմված անկյունները հավասար են, ապա եռանկյունները նման են:

Եթե AB/DE=AC/DF և ∢A=∢D, ապա ΔABC∼ΔDEF

Եռանկյունների նմանության երրորդ հայտանիշը․

Եթե մի եռանկյան երեք կողմերը համեմատական են մյուս եռանկյան երեք կողմերին, ապա եռանկյունները նման են:

Եթե AB/DE=BC/EF=AC/DF, ապա ΔABC∼ΔDEF

Խնդիրներ լուծելիս, սկզբում պետք է համոզվել, որ տրված եռանկյունները նման են: Եթե եռանկյունների նմանությունը տրված չէ, ապա դա պետք է ապացուցել:

Առաջադրանքներ․

1)Նմա՞ն են ABC և A1B1C1 եռանկյունները, եթե AB = 3մ, BC = 4մ, AC = 6մ, A1B1 = 9մ, B1C1 = 12մ , A1C1 = 18մ:

Այո A1B1/AB=B1C1/BC=A1C1/AC

2)Նմա՞ն են երկու եռանկյուններ, եթե մեկի կողմերը հարաբերում են ինչպես 3:8:9, իսկ մյուսի կողմերը 24 սմ, 9 սմ, 27 սմ են:
Նման են
9/3=24/8=27/9

3)ABC և BCD եռանկյուններում AB = 36 սմ, BC = 18սմ, AC = 20 սմ, DC = 9սմ, DB = 10 սմ: Ապացուցեք, որ ΔABC ~ ΔBCD :
36/18=18/9=20/10

4)O գագաթով անկյան կողմերից մեկի վրա վերցված են A և B, իսկ մյուսի վրա C և D կետերը այնպես, որ AO = 4 սմ, BO = 7սմ, OC =12 սմ, OD = 21սմ: Նման են OAC և OBD եռանկյունները:
12/21=4/7

5)Ըստ նկարների տվյալների՝ գտեք x–ը և y–ը։

x=9
y=21

6)M-ը և N-ը ABC եռանկյան համապատասխանաբար AB և BC կողմերի միջնակետերն են: Ապացուցեք, որ ABC եռանկյունը նման է MBN եռանկյանը:

AB/MB=BC/NB
B ընդհանուր անկյուն

Posted in Հանրահաշիվ 9

Պարաբոլի տեղաշարժերը

1)Տրված է y = x2 ֆունկցիայի գրաֆիկը: Այն y-ների առանցքի երկայնքով ձգեցին a անգամ, այնուհետև տեղաշարժեցին b միավորով ձախ և c միավորով ներքև։ Արդյունքում ստացվեց y = 5 * (x + 4)2 — 2 ֆունկցիայի գրաֆիկը: Գտե՛ք a-ն, b-ն ու c-ն:

a=5 b=4 c=2

2)Տրված է y = — x2 ֆունկցիայի գրաֆիկը: Այն y-ների առանցքի երկայնքով ձգեցին 3 անգամ, այնուհետև 5 միավորով աջ և 7 միավորով վերև։ Ո՞ր ֆունկցիայի գրաֆիկը ստացվեց:

y=3*(x-5)+7

3)Տրված է y = x2 ֆունկցիայի գրաֆիկը։ Այն սեղմեցին a անգամ, այնուհետև տեղաշարժեցին 4 միավորով ներքև։ Արդյունքում ստացվեց y = 1/8 * x2 — 4 ֆունկցիայի գրաֆիկը: Գտե՛ք a-ն:

8

4)Պատկերե՛ք ֆունկցիայի գրաֆիկը.

ա) y = (x + 1)2 + 3

բ) y = 3 * (x — 2)2 — 1 ,

գ) y = — 2 * (x + 7)2 + 1

5)Գտե՛ք հետևյալ պարաբոլի գագաթի կոորդինատները.

ա) y = 2(x — 4)2

4;0

բ) y = — (x + 2)2 — 5

-2;-5

գ) y = x2 + 5

0;5

դ) y = 8 * (x — 11)2 + 20

11;20

ե) y = — 5/9 * (x + 3)2 + 1

-3;1

զ) y = 4 * (x — 3)2 — 12

3;-12

Posted in Русский 9

Анализ повести ,,Шинель,,

    1. Как живётся герою с именем Акакий Акакиевич?
    Имя смешное, над ним смеются, жизнь трудная.

    2. Как к нему относятся сослуживцы?
    Смеются и издеваются, он для них посмешище.

    3. Каково авторское отношение к герою?
    Гоголь жалеет его, сочувствует.

    4. На какие жертвы идёт герой ради новой шинели?
    Экономит деньги, не пьёт чай, старается беречь обувь.

    5. Какие перемены в жизнь героя вносит шинель?
    Он радуется, чувствует себя важным, увереннее.

    6. Описание площади и драматизм ситуации:
    Площадь тёмная и страшная, там украли его шинель, за которую он так старался.

    7. Групповой портрет чиновников:
    Жестокие, равнодушные, мелочные люди.

    8. К кому обращается за помощью и почему не помогают:
    Сначала к коллегам, потом к «значительному лицу». Не помогают, потому что его просьбу считают неважной.

    9. «Значительное лицо»:
    Холодный, важничающий человек, говорит с людьми свысока.

    10. Финал и наказание:
    Призрак Башмачкина мстит «значительному лицу», забрав его шинель.

    11. Почему автор использует фантастику:
    Фантастика усиливает смысл и трагизм истории.

    12. Какие чувства вызывает герой у читателя:
    Сначала смешно из-за имени, потом жалко из-за насмешек и жестокости.

    Posted in Գրականություն 9

    Լրացուցիչ աշխատանք

    Կարդացե՛ք Վ․ Սիրադեղյանի ,,Ափսոս էր երեխան,,  ստեղծագործությունը։ 

    Առանձնացրե՛ք կարևոր միտք արտահայտող հատվածները և մեկնաբանե՛ք։ 

    Վանո Սիրադեղյանի «Ափսոս էր երեխան» պատմությունը խոսում է մանկության և մեծանալու մասին։ Հեղինակը հիշում է այն ժամանակները, երբ բոլորը դեռ երեխաներ էին և ապրում էին առանց վախերի ու անհանգստությունների։ Նա ասում է, որ մենք իսկապես ապրում էինք այն ժամանակ, երբ չունեինք ապագայի հանդեպ անհանգստություն։ Երբ փոքր ես, չես մտածում ինչ կլինի հետո, ուղղակի ապրում ես այդ պահին և ուրախ ես։

    Հեղինակը նաև գրում է, որ կյանքը այնտեղ էր, որտեղ չկար մահվան գիտակցում։ Դա նշանակում է, որ մանկությունը շատ պարզ ու մաքուր շրջան է, որովհետև այդ ժամանակ մարդը չգիտի կյանքի ծանր կողմերի մասին։

    «Ափսոս էր երեխան» խոսքերով հեղինակը ցավով է ասում, որ այդ ժամանակները անցել են և այլևս չեն վերադառնա։

    Ստեղծագործության վերաբերյալ գրե՛ք ձեր կարծիքը։ 

    Ես կարծում եմ, այս պատմությունը մի քիչ տխուր է, բայց նաև շատ գեղեցիկ։ Այն հիշեցնում է, որ մանկությունը կյանքի ամենալավ շրջանն է։ Երբ մեծանում ենք, դառնում ենք լուրջ և մոռանում ենք, թե ինչպես էինք ուրախանում ամենափոքր բաներից։ Այս պատմությունը ստիպում է գնահատել մեր տարիքին համապատասխան կյանքը և չշտապել մեծանալ։

    Posted in Քիմիա 9

    Թթուներ

    • Գրիր աղաթթվի քիմիական բանաձևը։

    HCl

    • Նշիր՝ որ տարրերն են կազմում ծծմբական թթուն (H₂SO₄)։

    ջրածին, ծծումբ, թթվածին

    • Թթուների բաղադրության մեջ պարտադիր ի՞նչ տարր կա։

    ջրածին

    • Ինչ իոն է տալիս թթուն ջրում լուծվելիս։

    H+

    • Նշիր՝ ուժեղ թե թույլ թթու է․

    ա) HCl

    ուժեղ

    բ) H₂CO₃

    թույլ

    • Ընտրիր՝ որ նյութն է թթու.
      ա) NaOH
      բ) H₂SO₄
      գ) CaO
    • Նշիր՝ որ նյութերն են ստացվում թթվի և հիմքի փոխազդեցության արդյունքում։

    աղ և ջուր

    • Գրի՛ր ազոտական թթվի բանաձևը և ասա դա միատոմյա՞, թե բազմատոմյա թթու է։

    HNO3 միատոմ

    • Գրի՛ր թթվի անվանումները.
      ա) H₂SO₄ →ծծմբական թթու
      բ) HNO₃ →ազոտական թթու
      գ) H₂CO₃ →ածխաթթու
    • Նշիր, թե որ թթուներն են ուժեղ, իսկ որոնք՝ թույլ․
      HCl-ուժեղ, H₂SO₄-ուժեղ, H₂CO₃-թույլ, H₂S-թույլ
    • Գրիր թթվի և հիմքի փոխազդեցության հավասարումը․
      NaOH + HCl → NaCL + H2O
    • Գրիր մետաղի և թթվի փոխազդեցության հավասարումը․
      Zn + H₂SO₄ → ZnSO4+H2
    • Գրիր մետաղական օքսիդի և թթվի փոխազդեցությունը․
      CuO + H₂SO₄ → CuSO4+H2O
    • Հաշվիր՝ քանի գրամ աղաթթու է անհրաժեշտ 5 գ կալցիումի օքսիդը չեզոքացնելու համար։   CaO+2HCl→CaCl2 +H2 O
    Posted in Հայոց լեզու 9

    Գործնական քերակնություն

    Երբ առավոտյան ժամը ութը խփում է, և ես մեր նեղ փողոցով ճամփա եմ ընկնում դեպի դպրոց, ամեն օր դեմս ելնում է ոմն մանրավաճառ. «Ասե~ղ ու թե~լ, քորո~ց, մատանի~, սիրուն օղե~ր»,- կանչում է նա: Եվ ստիպված չէ բնավ շտապելու, ստիպված չէ անպատճառ այս կամ այն փողոցում լինելու, ստիպված չէ այսինչ տեղը գնալու և մանավանդ այսինչ ժամին

    անպայման տուն վերադառնալու: Կուզեի ես էլ մանրավաճառ լինել, թափառել ամբողջ օրը ճամփաների վրա ու ձայն տալ. «Ասե~ղ ու թե~լ, քորո~ց, մատանի~, սիրուն օղե~ր»: Իրիկունները դպրոցից վերադառնալիս, միշտ հանդիպում եմ պարտիզպանին, որ իր ցանկապատի ետևում հող է մշակում: Բահը ձեռքին անում է այն, ինչ որ սիրտն ուզում է փոշոտում է հագուստները: Եվ ոչ մեկից նկատողություն չի ստանում, երբ արևի տակ վառվում է կամ թրջվում է անձրևից:

    Կուզեի ես էլ պարտիզպան լինել, մշակել իմ պարտեզը, և ոչ մեկը իմ փորելը չարգելեր: Երբ մութն ընկնում է, ու մայրիկս ինձ ուղարկում է անկողին, իմ բաց պատուհանից տեսնում եմ հաճախ մեր փողոցի պահապանին, որն իջնում և բարձրանում է հաստ փայտը ձեռքին: Նա քայլում է փողոցներով, իսկ մարդիկ՝ դեպի տուն։

    Փողոցը մութն է ու լռիկ. և հեռվում ցցի վրա տնկած լապտերը կարծես մի հրեշ լինի մեկ հատիկ կարմիր աչքով: Իսկ պահապանի ձեռքին երերում է լապտերը, որը քարշ է տալիս իր երկար ստվերի հետ ու բնավ անկողին չի մտնում: Կուզեի ես էլ պահապան լինել, ամբողջ գիշերը քայլել փողոցներով և լապտերովս ստվերները փախցնել:

    1. Ե՞րբ էր հերոսը հանդիպում տեքստում նշված հերոսներին։

    Ա․ Օրվա տարբեր պահերի,

    Բ․ Հերոսներն ապրում էին մոտակայքում,

    Գ․ Հերոսներն իր անբաժան ընկերներն էին,

    Դ․ Չէր հանդիպում, ուղղակի պատկերացնում էր, որ կարող է հանդիպել։

    2. Ո՞ր նախադասության մեջ անորոշ դերանուն կա, դո՛ւրս գրեք։

    Եվ ստիպված չէ բնավ շտապելու, ստիպված չէ անպատճառ այս կամ այն փողոցում լինելու, ստիպված չէ այսինչ տեղը գնալու և մանավանդ այսինչ ժամին անպայման տուն վերադառնալու:

    3. Ո՞ր նախադասության մեջ հարադրավոր բայ կա։

    Երբ առավոտյան ժամը ութը խփում է, և ես մեր նեղ փողոցով ճամփա եմ ընկնում դեպի դպրոց, ամեն օր դեմս ելնում է ոմն մանրավաճառ.

    4. Ո՞ր նախադասության մեջ ստորոգյալի զեղչում կա։

    Նա քայլում է փողոցներով, իսկ մարդիկ՝ դեպի տուն։

    5. Ո՞ր նախադասության մեջ համակատար դերբայ կա։

    Իրիկունները դպրոցից վերադառնալիս, միշտ հանդիպում եմ պարտիզպանին, որ իր ցանկապատի ետևում հող է մշակում:

    6. Ո՞ր նախադասությունն է բարդ համադասական։

    Երբ առավոտյան ժամը ութը խփում է, և ես մեր նեղ փողոցով ճամփա եմ ընկնում դեպի դպրոց, ամեն օր դեմս ելնում է ոմն մանրավաճառ.

    7. Նախադասության անդամներից որի ձևաբանական վերլուծության մեջ սխալ կա։

    Փողոցը մութն է ու լռիկ. և հեռվում ցցի վրա տնկած լապտերը կարծես մի հրեշ լինի մեկ հատիկ կարմիր աչքով:

    Փողոցը- գոյական, հայցական հոլով,

    ցցի- գոյական , սեռական հոլով,

    կարծես- վերաբերական

    կարմիր- ածական

    8. Տղան ինչո՞ւ էր ուզում պահապան լինել։

    Նա ուզում էր լինել պահապան, որ ամբողջ գիշերը փողոցներով քայլի և լապտերով ստվերները փախցներ։

    9. Դո՛ւրս գրիր ,,բոլորովին,, բառի հոմանիշը։
    Բնավ

    10. Տեքստի ո՞ր բառն է նշանակում շատ անգամ կրկնվող։
    Հաճախ

    11. Տեքստից դո՛ւրս գրիր արմատ+ հոդակապ+ արմատ կազմությամբ բառ։
    հաստափայտ (հաստ-ա-փայտ)
    հաստաբուն (հաստ-ա-բուն)

    12. Դո”ւրս գրիր ըղձական եղանակով դրված մեկ բայ։
    կուզեի

    13. Դո՛ւրս գրիր մեկ ժամանակի մակբայ։
    առավոտյան

    14. Քանի պարզ նախադասությունից է բաղկացած այս նախադասությունը։

    Երբ մութն ընկնում է, ու մայրիկս ինձ ուղարկում է անկողին, իմ բաց պատուհանից տեսնում եմ հաճախ մեր փողոցի պահապանին, որն իջնում և բարձրանում է հաստաբուն փայտը ձեռքին:

    երբ մութն ընկնում է

    մայրիկս ինձ ուղարկում է անկողին

    տեսնում եմ պահապանին

    նա իջնում է

    նա բարձրանում է