Մանվելյան Շուշան

Թեմա 3․Սահմանադրությունը որպես մարդու իրավունքների և ազատությունների երաշխավոր․

Առաջադրանք
1․ Ընթերցե՛ք ՀՀ Սահմանադրության գլուխ 2-ը /հոդված 23-81/ և առանձնացրե՛ք բացառապես ձեզ վերաբերող հոդվածները /բլոգային աշխատանք/․

Հոդված 30. Տեղեկատվություն ստանալու ազատություն

Դու ունես տեղեկատվություն ստանալու իրավունք։ Կարող ես օգտագործել գրադարաններ, ինտերնետ և հարցնել հարցեր ուսուցիչներից։

Հոդված 38. Կրթության իրավունք

Սա ամենակարևոր հոդվածներից է քեզ համար՝ որպես դպրոցական։ Դու իրավունք ունես անվճար և պարտադիր դպրոցական կրթության, իսկ պետությունը պարտավոր է ապահովել դրա հասանելիությունը։

Հոդված 41. Երիտասարդների իրավունքների և շահերի պաշտպանություն

Այս հոդվածը պաշտպանում է քո իրավունքներն ու շահերը որպես դեռահաս, երիտասարդ քաղաքացի։ Պետությունը պետք է միջոցներ ձեռնարկի քո զարգացման, կրթության և առողջության համար։

Հոդված 47. Մշակույթի, արվեստի և գիտության ազատություն

Դու կարող ես մասնակցել մշակութային կյանքին, գնալ թանգարաններ, լսել այն երաժշտությունը, որը քեզ դուր է գալիս, և զբաղվել գիտական գործունեությամբ։

Հոդված 57. Սահմանադրական իրավունքների պաշտպանության ապահովում

Եթե քո իրավունքները խախտվում են (օրինակ՝ դպրոցում կամ ուրիշ վայրում), դու կարող ես պաշտպանվել՝ դիմելով համապատասխան մարմիններին։

Наступили сильные морозы.Снег завалил садовые дорожки.Птицы зимой голодают.Дети устроили для птиц кормушки.Девочки насыпали пшина.Голодные птицы быстро склевали весь корм. Как хорошо, что у птиц есть настоящие друзья!

2. Красивый, золотой, ходили, сожали, тропа, зерно, гнездо, спасает, украшает, сосна, охраняет, столбы, снопы, водянистый, полянка, косилка, дожди, запах, говорили, зонты, цветы, пастух, вилы, бобы.

3. Грузовая, листы, молотилка, гроза, голодание, стрела,накатался, плита, доска, кора, пастух, поглядел, полевой, посмотрел, солить, отцветает, зелёный, сосновый, легла, посинел, обещают, начинается, сливались.

4.Замерзали, поспешили, оставалась, показали, весёлый, домашний,окно, подхватил, потянул, очной, заслонила, весной, завевается, небесный, пестреет, тенистый, очищает, загляделся, удивляться, перенесла, возить, обнесли, починить.

.

5. Победил, бродил, ходил, звезда, сова, коза, овца, ловил, схватил, приносил, посадил, накосил, осмотрел, тяжёлые, провалился, покатался, вытащили, потяжелели, проносились, загляделся, запах, долина, далеко.

Прочитай пословицы. Вставь безударную гласную в корне в глаголах. Устно подбирай слова, в которых б/гл стоит в сильной ударной позиции.

Свет победит тьму, а мир войну.

Если в сердце воина нет мужества, не помогут ему ни сила его, ни оружие.

Не спеши языком, а торопись делом.

Книга в счастье украшает, а в несчастье утешает.

Курить – здоровью вредить.

Тот, кто указывает на твои недостатки, не всегда твой враг; тот, кто говорит о твоих достоинствах, не всегда твой друг.

Славу легче добыть, чем сохранить.

Добрая слава лежит, а худая бежит.

18.09.2025

Աշխատանք դասարանում 

Եվ դու ընտրյալն ես: Օշո

Դուք չեք կարող այլ բան լինել: Դուք պիտի լինեք հենց այնպիսին, ինչպիսին կաք: Գոյին դուք հենց այդպիսին եք պետք:

Մի անգամ արքան մտնում է այգի և տեսնում տհաճ հոտ արձակող և մեռնող ծառեր, ծաղիկներ, թփեր: Կաղնին ասում է, որ մեռնում է այն ցավից, որ չի կարող այնքան սլացիկ լինել, ինչքան սոճին: Սոճին ասում է, որ իր մահվան պատճառն այն է, որ ինքը չի տալիս այնպիսի բերք, ինչ տալիս է խաղողի որթը: Իսկ խաղողի որթը մեռնում էր այն վշտից, որ չի ծաղկում վարդենու պես: Շուտով արքան գտնում է մի բույս, որը ուրախություն էր պարգևում իր ծաղիկներով և թարմությամբ: Հարցուփորձից հետո, արքան ստանում է բույսի հետևյալ պատասխանը.
— Ես այս ամենը ինքնին շնորհ եմ համարում: Չէ՞ որ երբ դու ինձ տնկեցիր, դու ուզում էիր, որ ես ուրախություն պարգևեմ քեզ: Եթե դու կաղնի, խաղող կամ վարդ ուզեիր, դու հենց դրանցից էլ կտնկեիր: Այդ պատճառով էլ ես մտածում եմ, որ ես չեմ կարող լինել այլ բան, բացի նրանից, ինչ որ եմ: Եվ ես աշխատում եմ զարգացնել իմ ունեցած լավագույն որակները:

Դու այստեղ ես, որովհետև Գոյը հենց քո կարիքն ուներ, կարիքն ուներ հենց նրա, ինչպիսին դու ես: Հակառակ դեպքում՝ մեկ ուրիշը կլիներ այստեղ: Դու մարմնավորում ես ինչ-որ յուրահատուկ, էական, ինչ-որ շատ կարևոր բան: Քո ինչի՞ն է պետք Բուդդա լինել: Եթե Աստված մի ուրիշ Բուդդայի կարիք ունենար, նա կստեղծեր այնքան Բուդդա, որքան ցանկանար:Բայց նա մեկ Բուդդա է ստեղծել: Եվ դա բավական է: Մինչև հիմա նա չի ստեղծել այլ Բուդդա կամ Քրիստոս: Դրա փոխարեն նա ստեղծել է Քեզ: Հիմա հասկացա՞ր, թե Տիեզերքն ինչպիսի ուշադրության է արժանացրել հատկապես քեզ:
Դու ես Ընտրյալը, ոչ թե Բուդդան, Քրիստոսը կամ Կրիշնան:Նրանք իրենց գործն արեցին: Նրանք իրենց ներդրումն ունեցան Գոյի մեջ: Հիմա Դու այստեղ ես, որպեսզի բերես քո ավանդը: Նայիր ինքդ քեզ: Դու կարող ես լինել միայն այն, ինչ որ ես… հնարավոր չէ, որ դու ուրիշ մեկը դառնաս: Դու կարող ես կամ ուրախանալ և ծաղկել, կամ թոշնել՝ չընդունելով քեզ այնպիսին, ինչպիսին կաս:

Առաջադրանքներ

1․ Ո՞ր մտքերն են համապատասխանում առակին: Հիմնավորե’ք:

Պետք է զարգացնել քո լավագույն որակները:
Առակում բույսը ասում է, որ փորձում է լավագույնը անել՝ իր ունեցածով: Այսինքն՝ զարգացնում է իր ունակությունները:

Մի՛ ձգտիր նմանվել ուրիշներին:
Մյուս բույսերը տխուր էին, որովհետև ուզում էին ուրիշ բույսերի նման լինել։ Իսկ առակը սովորեցնում է՝ պետք չէ նմանվել ուրիշներին, այլ պետք է մնալ այնպիսին, ինչպիսին կաս:

Քեզ Աստված ստեղծել է այնպիսին, ինչպիսին ցանկացել է, որ դու լինես:
Տեքստում ասվում է, որ Գոյը (կամ Աստվածը) քեզ հենց այդպես է ստեղծել, որովհետև դրա կարիքն ուներ:

Ընդունի՛ր քեզ այնպիսին, ինչպիսին կաս:
Բույսը չի դժգոհում, ընդունում է ինքն իրեն և ուրախություն է պարգևում՝ իր հնարավորություններով:

Չպետք է ավելիին ձգտել, պետք է բավարարվել ունեցածով:
Այս միտքը առակին ամբողջությամբ չի համապատասխանում, որովհետև բույսը ոչ միայն բավարարվում է, այլ նաև զարգացնում է իր որակները:

Դու փորձիր Քրիստոս, Բուդդա կամ Կրիշնա դառնալ:
Առակը հակառակը է ասում՝ դու պետք չէ նրանց նմանվես։ Դու քեզնով պետք է լինես:

2․ Համաձա՞յն եք հետևյալ մտքի հետ: Պատասխանը հիմնավորե’ք.
«Դու ես Ընտրյալը, ոչ թե Բուդդան, Քրիստոսը կամ Կրիշնան…»:
Այո, համաձայն եմ։
Քանի որ յուրաքանչյուրը յուրահատուկ է, և եթե Տիեզերքը կամ Աստված քեզ ստեղծել է, նշանակում է՝ դու ունես քո առաքելությունը։ Բուդդան, Քրիստոսը, Կրիշնան արդեն իրենց գործը արել են։ Հիմա քո հերթն է՝ լինել դու, տալ քո լույսը, անել քո գործը, ոչ թե կրկնել ուրիշներին։

Բարին և չարը հայկական հեքիաթներում

Հայկական հեքիաթները դարեր շարունակ փոխանցել են ժողովրդի հավատը, արժեքները և բարոյական դաստիարակությունը։ Այս հեքիաթներում միշտ պայքար կա բարու և չարի միջև, և ամենակարևոր պատգամը մեկն է՝ բարին վերջում միշտ հաղթում է։

Հեքիաթներում բարի հերոսները հաճախ լինում են ազնիվ, քաջ, համեստ ու աշխատասեր։ Նրանք կարող են լինել անտեր որբեր, աղքատ երիտասարդներ կամ խելացի աղջիկներ։ Չար հերոսները, հակառակը, նախանձով են լցված, խաբեբա են ու վնաս տալիս ուրիշներին։ Հեքիաթի ընթացքում նրանք փորձում են խանգարել բարու հաղթանակին, բայց միշտ պարտվում են։ Այս պատմությունները սովորեցնում են մեզ լինել արդար, չվախենալ դժվարություններից և պայքարել ճշմարտության համար։

Օրինակ, շատ հայկական հեքիաթներում կգտնենք չար ուժերի՝ վիշապների կամ չարագուշակ մարդերի կերպարներ, որոնց վերջում հաղթում է բարի և համարձակ հերոսը։ Սա ցույց է տալիս, որ մեր ժողովուրդը միշտ կարևորել է արդարությունն ու սրտի մաքրությունը։

Բարին և չարը հեքիաթներում միայն կերպարներ չեն, այլ նաև խորհրդանշաններ են մեր ներսում։ Այս հեքիաթները մեզ հիշեցնում են, որ ընտրությունը մերն է՝ լինել բարի, արդար ու օգնել մյուսներին։

16․09․2025
Հայկազն նահապետի այս դաստակերտը, որ Տրդատի շնորհիվ շքեղ վերաշինվելով դարձել էր անառիկ բերդ, Այրարատ նահանգի երկու գավառները միմյանցից բաժանող Գեղասարի գոգավոր հարթության վրա էր։
Բարձունքի սարավանդը, որի վրա էր դղյակը, շրջապատված էր խորունկ կիրճերով, լեռների խրոխտ ու գմբեթարդ գագաթներով։
Ամրոցը պատսարված էր բնական ամրություններով, ինչպես նաև կոկված ու հղկված որձաքար, ժայռերով։ Հարավարևելյան կորնթարդ բառձյունքի սարավանդին կանգնած էին հյուրընկալ հսկաները՝ արքունական հինավուրց դղյակը՝ իր զվարթ կառուցերով ու գողտրիկ մատուռներով, Տրդատի հոյակապ հովհանոցը՝ վերասլաց սյուներով, քարե արձաններով, քանդակազարդ ձեղունով՝ ազատատենչ ոգուց բխող զարդաքանդակներով։ Միջօրեի տապը անցել էր, լուսնկա, զովաշունչ երեկո էր։ Ներքևում՝ կիրճում, անցուդարձը դադարել էր։ Անօթևան ճամփորդները օթևան էին ստացել Այրիվանքում, որի խորշորերից մոմի թրթռացող լույս էր երևում։

1)Գտեք ABCD զուգահեռագծի D գագաթի կոորդինատները, եթե A(0, 0) B(5, 0) C(12,- 3):

12-5

(7;-3)

2)Գտեք A և B կետերի հեռավորությունը, եթե`

ա) A(2, 7), B(-2, 7),
dAB=√(-2-2)²+(7-7)² =√16=4

բ) A(-5, 1), B(-5, -7),

dAB=√(-5+5)²+(-7-1)²=√64=8

գ) A(-3, 0), B(0, 4),

dAB=√(0+3)²+(4-0)²=√25=5

դ) Α(0, 3), B(-4, 0):

dAB=(-4-0)²+(0-3)²=√25=5

3)Գտեք MNP եռանկյան պարագիծը, եթե M(4, 0), N(12, -2), P(5, -9):

dMN=√(12-4)²+(-2-0)²=√68

dMP=√(5-4)²+(-9-0)²=√82

dNP=√(5-12)²+(-9+2)²=√98

P=√68+√82+√98

4)Տրված են A(-2;1), B(1; 5), C(7;5), D(4;1) կետերը: Գտեք ABCD քառանկյան անկյունագծերը և պարագիծը:
AB=√(1+2)²+(5-1)²=√25=5

BC=√(7-1)²+(5-5)²=√36=6

DA=√(-2-4)²+(1-1)²=√36=6

CD=√(4-7)²+(1-5)²=√25=5

P=5+5+6+6=22

BD=√(4-1)²+(1-5)²=√25=5

AC=√(7+2)²+(5-1)²=√97

5)Ապացուցեք, որ A(1; 7), B(-1; — 1), C(-4; 2) գագաթներով ABC եռանկյունը ուղղանկյուն եռանկյուն է: Գտե՛ք այդ եռանկյան ներք– նաձիգին տարված միջնագիծը:

AB=√(-1-1)²+(-1-7)²=√68

BC=√(-4+1)²+(2+1)²=√18

AC=√(-4-1)²+(2-7)²=√50

√18+√50=√68

6)Գտե՛ք A(1; — 2), B(3; 5), C(8; 0) գագաթներով ABC հավասարասրուն եռանկյան մակերեսը:
AB=√(3-1)²+(5+2)²=√53

BC=√(8-3)²+(0-5)²=√50

AC=√(8-1)²+(0+2)²=√53