Մանվելյան Շուշան

Կատարել .ԳայանեՄխիթարյան՝ մաս I-ից էջ10-ից մինչև էջ 17

Մոլեկուլները և նրանց շարժումը

Տարբերակ 1
I. Կարո՞ղ է բուսական յուղի կաթիլը անսահմանափակ տարածվել ջրի մակերևույթով.
Ոչ չի կարող:Կաթիլը կտարածվի այնքան ժամանակ, քանի դեռ շերտի հաստությունը չի հավասարվել յուղի ամենափոքր մասնիկների չափերին:

Պատ.՝2

Ընտրեք ճիշտ սահմանումը.

II. Փոքրագույն մասնիկները, որոնցից կազմված են տարբեր նյութերը, կոչվում են ատոմներ:

Պատ.՝1
III. Նյութի փոքրագույն մասնիկների բաղկացուցիչ մասերը կոչվում են մոլեկուլներ:

Պատ.՝2

IV. Ո՞ր նյութերում է (պինդ, հեղուկ թե գազային) տեղի ունենում դիֆուզիան.
Դիֆուզիա տեղի է ունենում պինդ մարմիններում, հեղուկներում, գազերում:

Պատ.՝4

V. Թթու դնելիս թարմ վարունգների վրա տաք աղաջուր են լցնում: Ինչո՞ւ է վարունգների աղիացումը տաք ջրում ընթանում ավելի արագ
Մոլեկուլների շարժման արագությունը մեծանում է, և դիֆուզիան արագ է կատարվում:

Պատ.՝3

VI. Նյութի մոլեկուլների միջև. գոյություն ունի փոխադարձ ձգողություն և վանողություն:

Պատ.՝1

Տարբերակ 2
I. Նույն նյութի մոլեկուլները. իրարից չեն տարբերվում:

Պատ.՝1

II. Տարբեր նյութերի մոլեկուլները. տարբերվում եմ միմյանցից:

Պատ.՝2

III. Ի՞նչ է դիֆուզիան.
Դիֆուզիյան մի նյութի մոլեկուլների ներթափանցումն է մյուս նյութի մոլեկուլների մեջ, նյութերի ինքնուրույն (առանց արտաքին ազդեցությունների) միմյանց խառնվելը:

Պատ.՝ 1 և 3 պատասխանները ճիշտ են

IV. Դիֆուզիայի երևույթից նյութի կառուցվածքի վերաբեյալ ի՞նչ կարևոր եզրակացություն կարելի է անել. Կարելի է անել եզրակացությւոն, որ բոլոր նյութերի մոլեկուլները անընդհատ շարժվում են:

Պատ.՝2

V. Որոշ պողպատե դետալների ամրությունը մեծացնելու համար նրանց մակերևութները պատում են քրոմով (այդ պրոցեսը կոչվում է քրոմապատում): Քրոմապատման համար դետալը տեղավորում են քրոմի փոշու մեջ և տաքացնում մինչև 1000°C: 10 -15 ժամ հետո քրոմը թափանցում է պողպատի վերին շերտի մեջ: Ֆիզիկական ի՞նչ երևույթ է տեղի ունենում.
Տեղի է ունենում դիֆուզիա:

Պատ.՝1

VI. Ի՞նչ նպատակով են տաքացնում պողպատե դետալները և քրոմի փոշին.
Մեծանում են երկու նյութերի մոլեկուլների շարժման արագությունները, և դիֆուզիան արագ է ընթանում:

Պատ.՝2

Տարբերակ 3
I. Մետաղների, հեղուկների և օդի տաքացման դեպքում նրանց ծավալը. մեծանում է:

Պատ.՝2

II. որովհետև նյութերը. կազմված են առանձին մասնիկներից:

Պատ.՝1

III. նրանց տաքացման դեպքում մասնիկների միջև արանքները մեծանում են:

Պատ.՝2

IV. Դիֆուզիան կախվա՞ծ է ջերմաստիճանից.
Ինչքան ջերմաստիճանը բարձր է, այնքան դիֆուզիան արագ է ընթանում:

Պատ.՝1

V. Արդյո՞ք նույն արագությամբ են շարժվում մոլեկուլները տաք ջրում և սառը ջրում.
Տաք ջրում արագությունն ավելի մեծ է,քան սառը ջրում:

Պատ.՝3

VI. Նյութի մոլեկուլները ձգում են միմյանց: Այդ դեպքում ինչո՞ւ նրանց միջև կան ազատ տարածություններ, և նրանք կիպ չեն կպչում իրար: Դրա պատճառը այն է, որ մոլեկուլները իրար շատ մոտենալու դեպքում միմյանց վանում են:

Պատ.՝3

Տարբերակ 4
I. Ապակե սրվակի մեջ լցնում են ջուր, իսկ հետո զգուշորեն ավելացնում են սպիրտ (նկ.3,ա): Չափելով սպիրտի մակարդակը’ այն խառնում են ջրի հետ: Պարզվում է, որ ստացված խառնուրդի ծավալը փոքր է երկու հեղուկների ծավալների գումարից (նկ.3.բ): Բերված բացատրություններից ո՞րն է ճիշտ.

Ճիշտ է այս բացատրությունը՝ ջրի մասնիկների միջև կան միջմոլեկուլային տարացքներ, որտեղ էլ տեղավորվում են սպիրտի մասնիկները:

Պատ.՝3

II. Ի՞նչ մասնիկներից է կազմված թթվածնի մոլեկուլը.
Թթվածնի երկու ատոմից:

Պատ.՝3
III.Ի՞նչ մասնիկներից է կազմված ջրածնի մոլեկուլը.

Ջրածնի երկու ատոմից:

Պատ.՝4
IV.Ի՞նչ մասնիկներից է կազմված ջրի մոլեկուլը.

Երկու ատոմ ջրածնից և մեկ ատոմ թթվածնից:

Պատ.՝1

V. Ո՞ր մարմիններում է դիֆուզիան արագ ընթանում’ պինդ, հեղուկ, թե գազային.
Գազային:

Պատ.՝4

VI. Նու՞յն արագությամբ են շարժվում արդյոք օդի մոլեկուլները ամռան շոգ և ձմռան ցուրտ օրերին.
Ամռանը ավելի արագ, քան ձմռանը:

Պատ.՝2

Նյութի երեք վիճակը

Տարբերակ 1
I. (1) Մոլեկուլները ինչպե՞ս են դասավորված պինդ մարմիններում և
ինչպիսի՞ շարժում են կատարում.
Մոլեկուլները դասավորված են կանոնավոր և տատանվում են հավասարակշռության դիրքի շուրջը:

Պատ.՝3

II. (2) Բերված հատկություններից որո՞նք են պատկանում հեղուկներին.
Ունեն որոշակի ծավալ,ընդունում են անոթի ձևը, քիչ են սեղմվում:

Պատ.՝1, 3 և 4

III. (1) Կփոխվի՞ գազի ծավալը, եթե այն 1լ տարողությամբ անոթից պոմպով դուրս քաշենք և լցնենք 2լ տարողությամբ անոթի մեջ.
Այն կմեծանա երկու անգամ:

Պատ.՝1

IV. (3) Մոլեկուլները դասավորված են շատ մեծ հեռավորությունների վրա (իրենց չափերի հետ համեմատած), փոխազդեցության ուժը նրանց միջև թույլ է, շարժումը՜ քաոսային: Դա ինչպիսի՞ մարմին է.

Դա գազ է:

Պատ.՝1

V. (1) Ի՞նչ վիճակում կարող է գտնվել պողպատը’ պինդ, հեղուկ, գազային.
Այն կարող է գնտվել բոլոր երեք վիճակներում:

Պատ.՝4

Տարբերակ 2
I. (2) Մոլեկուլները ինչպե՞ս են դասավորված հեղուկներում և ինչպիսի՞ շարժում են կատարում.
Մոլեկուլները դասավորված են մոլեկուլի չափերից փոքր հեռավորության վրա և ազատ տեղափոխվում են մեկը մյուսի նկատմամբ:

Պատ.՝1

II. (2) Բերված հատկություններից որո՞նք են պատկանում գազերին.
Գրավում են իրենց հատկացված ողջ ծավալը,հեշտ են սեղմվում,չունեն սեփական ձև:

Պատ.՝1, 4 և 5

III. (1) Չափանոթում կա 100սմ³ ծավալով ջուր: Այն լցնում են 200սմ³ տարողություն ունեցող բաժակի մեջ: Կփոխվի՞ ջրի ծավալը.
Ծավալը չի փոխվի:

Պատ.՝3

IV. (3) Մոլեկուլները կիպ դասավորված են, ուժեղ ձգում են իրար, և յուրաքանչյուր մոլեկուլ տատանվում է որոշակի դիրքի շուրջ: Ի՞նչ մարմին է դա.
Դա պինդ մարմին է:

Պատ.՝3

V. (1) Ջուրը ինչպիսի՞ վիճակներում կարող է գտնվել’ պինդ, հեղուկ, գազային.
Բոլոր երեք վիճակներում:

Պատ.՝4

Տարբերակ 3
I. (2) Ինչպե՞ս են դասավորված գազի մոլեկուլները և ինչպիսի՞ շարժում են կատարում.
Մոլեկուլները դասավորված են մոլեկուլի չափերը մի քանի անգամ գերազանցող հեռավորությունների վրա և շարժվում են անկանոն:

Պատ.՝2

II. (2) Բերված հատկություններից որո՞նք են պատկանում պինդ մարմիններին.
Դժվար են փոխում ձևը, պահպանում են իրենց ձևը,դժվար են սեղմվում:

Պատ.՝1, 3 և 5

III. (1) Կփոխվի՞ գազի ծավալը, եթե այն պոմպով քաշենք 20լ տարողությամբ բալոնից և լցնենք 40լ տարողությամբ բալոնի մեջ.
Այն կմեծանա 2 անգամ:

Պատ.՝1

IV. (2) Կա՞ այնպիսի նյութ, որի մոլեկուլները դասավորված են մեծ հեռավորությունների վրա, ուժեղ ձգում են միմյանց և տատանվում են որոշակի դիրքերի շուրջը.
Ոչ, այդպիսի նյութ գոյություն չունի:

Պատ.՝4

V. (1) Ինչպիսի՞ վիճակում կարող է գտնվել սնդիկը’ պինդ, հեղուկ, գազային.
Բոլոր երեք վիճակներում:

Պատ.՝4

Տարբերակ 4
I. (3) Ներքևում նշված է մոլեկուլի վարքը հեղուկներում, գազերում և պինդ մարմիններում: Ի՞նչն է ընդհանուր հեղուկների և գազերի համար.
Որ մոլեկուլները շարժվում են անկանոն:

Պատ.՝3

II. (2) Տրված հատկություններից որո՞նք են պատկանում պինդ մարմիններին.
Ունեն որոշակի ծավալ, քիչ են սեղմվում:

Պատ.՝1 և 4

III. (1) Շշում կա 0,5լ ծավալով ջուր: Այն լցնում են 1լ տարողությամբ անոթի մեջ: Կփոխվի՞ արդյոք ջրի ծավալը.
Չի փոփոխվի:

Պատ.՝3

IV. (3) Մոլեկուլները դասավորված են այնպես, որ նրանց միջև եղած հեռավորությունները փոքր են մոլեկուլի չափերից: Նրանք ուժեղ ձգում են միմյանց և տեղափոխվում են մի տեղից մյուսը: Ինչպիսի՞ մարմին է դա.
Դա հեղուկ է:

Պատ.՝2

V. (1) ԻՆչպիսի՞ վիճակում կարող է գտնվել թթվածինը’ պինդ, հեղուկ, գազային.
Բոլոր երեք վիճակներում:

Պատ.՝4

Նպատակը․ ճոճանակի թելի երկարությունից տատանումների պարբերության և հաճախության կախվածության պարզաբանումը:

Անհրաժեշտ սարքեր և նյութեր․անցքով կամ կեռիկով գնդիկ,թել,ամրակալան՝կցորդիչով և թաթով,վայրկենաչափ կամ վայկենացույց, չափաժապավեն, մկրատ։

Աշխատանքի ընթացքը․ Չարաժապավենով չափեցի 100սմ երկարությամբ թել, այն կտրեցի մկրատով, թելից կախեցի կեռիկով մետաղյա գնդիկը(ստացվեց թելավոր ճոճանակ),այն կախեցի ամրակալանի կցորդիչից այնպես, որ փոքր-ինչ սեղանից կամ գետնից բարձր լինի: Չափաժապավենը տեղավորեցի գնդիկի տակ և գնդիկը շեղեցի հավասարակշռության դիրքից 8-ից 10սմ, և բաց թողեցի, անմիջապես միացնելով վարկենաչափը: Չափեցի 40 լրիվ տատանումների ժամանակը,բանաձևերով հաշվեցի տատանումների պարբերությունը և հաճախությունը:

Ստացա հետևյալ արդյունքները՝

l=100սմ     |   T=t/N=2

t=80վ       |  =N/t=0,5

N=40        |

——————

, T-?

Փորձը կրկնեցի՝ կարճացնելով թելը չորս անգամ,իսկ տատանումների լայնույթը դարձրեցի 2սմ- ից 3սմ:

l=25սմ      |   T=t/N=1

t=40վ       |  =N/t=1

N=40        |

——————

, T-?

Անել եզրակացություններ՝ճոճանակի թելի երկարությունից տատանումների պարբերության և հաճախության կախումների վերաբերյալ։

Եզրակացություն՝ երկար թելը մեծացնում է ճոճանակի պարբերությունը և նվազեցնում հաճախությունը

Փորձը տեսագրել ,պատրաստել տեսանյութ,տեղադրել բլոգներում

1.ԷՆԵՐԳԻԱ: ԿԻՆԵՏԻԿ և ՊՈՏԵՆՑԻԱԼ ԷՆԵՐԳԻԱՆԵՐ

Տարբերակ 1

I Այն էներգիան, որով մարմինը օժտված է իր շարժման հետևանքով, անվանվում է կինետիկ էներգիա: Պատ.՝1

II Սեղմված զսպանակի էներգիան պոտենցիալ էներգիայի օրինակ է: Պատ.՝2

III Գիրքը դրված է սեղանին:Հատակի նկատմամբ այն օժտված է պոտենցիալ էներգիայով: Պատ.՝2

IV Բրատսկի ՀԷկ-ում ամբարտակից առաջ և նրանից հետո ջրի մակարդակների տարբերությունը 100մ է: Պոտենցիալ էներգիայով է օժտված ամբարտակում ջրի մակերևույթին մոտ գտնվող ջուրը: Պատ.՝2

VI Ընկնող մարմինը օժտված է պոտենցիալ և կինետիկ էներգիաներով: Պատ.՝3

VII Մարմնի կինետիկ էներգիան կախված է մարմնի զանգվածից և նրա շարժման արագությունից:Պատ.՝3

VIII Կապարի խտությունը ավելի մեծ է փայտի խտությունից դրա համար դրա զանգվածը ավելի մեծ է:Պատ.՝1

IX Ա չորսուի էներգիան ավելի մեծ է, քան Բ-ինը քանի, որ այն գտնվում է ավելի բարձր դիրքում:Պատ.՝1

X Մարմնի անկման ժամանակ պոտենցիալ էներգիան փոխակերպվում է կինետիկի: Պատ.՝ 1

Տարբերակ 2

I Այն էներգիան, որը որոշվում է փոխազդող մարմինների կամ միևնույն մարմնի մասերի փոխադարձ դիրքով կոչվում է պոտենցիալ էներգիա:Պատ.՝2

II Ճանապարհով շարժվող ավտոմեքենան օժտված է կինետիկ էներգիայով: Պատ.՝1

III Քամուց պոկված ծառի ճյուղը օժտված է պոտենցիալ էներգիայով:ՊԱտ.՝2

IV Էներգիան չափում են Ջ(ջոուլ) կամ կՋ(կիլո ջոուլ) միավորներով:Պատ.՝2

V Ցցահար մուրճը ցցի նկատմամբ օժտված է պոտենցիալ էներգիայով: Պատ.՝1

VI

h=5մ   | E_պ=mgh=250կգ×9.8×5մ=12250Ջ

m=250կգ |

—————

E_պ-?

Պատ.՝2

VII Ցցահար մուրճը անկման ժաման օժտված է կինետիկ  և պոտենցիալ էներգիայով: Պատ.՝3

VIII Ավելի մեծէներգիայով օժտված է կապարե գունդը, քանի որ դրա զանգվածը ավելի մեծ է: Պատ.՝1

IX Ինքնաթիռների կինետիկ էներգիաները հավասար են քանի որ նրանք ունեն նույն զանգվածը և արագությունը: Պատ.՝3

X Պոտենցիալ էներգիան փոխակերպվում է կինետիկ էներգիայի:Պատ.՝2

Տարբերակ 3

I Զսպանակը օժտված է պոտենցիալ էներգիայով:Պատ.՝2

II  Գետնին հարվածելու պահին ընկնող քարը օժտված է կինետիկ էներգիայով:Պատ.՝1

III Լարված ժամացույցի զսպանակը օժտված է պոտենցիալ էներգիայով: Պատ.՝2

IV Ջուրը ջրանցքում օժտված է պոտենցիալ էներգիայով՝ գետի ջրի մակարդակի նկատմամբ:Պատ.՝2

V Նախորդ խնդրում նշված բարձրության վրա գտնվող 1մ3 ծավալով ջուրը օժտված է≈431կՋ էներգիայով:

E_պ=mgh=1000լ×9.8×44մ=431200Ջ=≈431կՋ

Պատ.՝1

VI  Թռչող ինքնաթիռը օժտված է պոտենցիալ և կինետիկ էներգիաներով: Պատ.՝3

VII Երկրի մակերևույթի նկատմամբ բարձրացված մարմնի պոտենցիալ էներգիան հավասար է Երկրի մակերևույթից ունեցած բարձրությունից և զանգվածից:Պատ.՝2

VIII Երկու միևնույն զանգվածով մարմինները կարող են ունենալ հավասար կինետիկ էներգիաներ, եթե նրանց շարժման արագությունները հավասար են: Պատ.՝1

IX Ա մարմինը ավելի փոքր էներգիա ունի քանի որ դրա զանգվածը ավելի փոքր է քան Բ մրմնինը իսկ պոտենցիալ էներգիան վորոշվում է նաև մարմնի զանգվածի մեծությունից: Պատ.՝2

X Երբ քամու ազդեցությամբ ծառի ճյուղը կորանում է, օդի կինետիկ էներգիան փոխակերպվում է ճյուղի պոտենցիալ էներգիայի: Պատ.՝2

Տարբերակ 4

I Օդի կինետիկ էներգիան  օգտագործվում է հողմաէլեկտրակայաններում: Պատ.՝1

II Բալոնում սեղմված գազը օժտված է պոտենցիալ էներգիայով: Պատ.՝2

III Պոտենցիալ էներգիայի հաշվին են շարժվում ձեռքի մեխանիկական ժամացույցի սլաքները.Պատ.՝2

IV Բարձրացված մուրճը օժտված է պոտենցիալ էներգիայով:Պատ.՝2

V Նախորդ խնդրի պայմաններից՝ բարձրացված մուրճի էներգիան.

m=2500կգ | E_պ=mgh=2500կգ×9.8×1.5մ=36750Ջ

h=1.5մ   |

————-

E_պ-?

Պատ.՝3

VI Ընկնելու ժամանակ մուրճը օժտված է կինետիկ և պոտենցիալ էներգիաներով:Պատ.՝3

VII Մարմնի էներգիան նվազում է, երբ այն կատարում է աշխատանք: Պատ.՝3

VIII Մարմինները կունենան հավասար արագությամբ շարժվող կինետիկ էներգիաներ, եթե նրանք ունեն նույն զանգվածը: Պատ.՝2

IX Բ աղյուսը ունի ավելի մեծ էներգիա քանի, որ այն ավելի բարձր դիրք ունի:Պատ.՝2

X Երբ սահնակը սահում է սարից, ապա պոտենցիալ էներգիան փոխակերպվում է կինետիկ էներգիայի: Պատ.՝1

1.Ո՞ր մեծությունն է կոչվում էներգիա

Էներգիան այն մեծությունն է, որը բնութագրում է մարմնի աշխատանք կատարելու ունակությունը:

2.Օրինակներով ցույց տալ էներգիայի և աշխատանքի կապը

Օրինակ վազող մարդը, երբ նա սկսում է շարժվել նրա կինետիկ էներգինան մեծանում է:

3.Ի՞նչ միավորներով է չափվում էներգիան միավորների ՄՀ-ում:

Այն չափվում է 1 Ջոուլով

4.Մեխանիկական էներգիայի տեսակները

Կա մեխանիկական էներգիայի երկու տեսակ՝ կինետիկ էներգիան(որը կապված է մարմնի շարժման հետ) և պոտենցիալ էներգիան(որը կապված է մարմնի դիրքի հետ)

5.Ո՞ր էներգիան են անվանում կինետիկ

Դա այն էներգիան է, որը կապված է մարմնի շարժման հետ

6.Ի՞նչ մեծություններից է կախված մարմնի կինետիկ էներգիան ,որ բանաձևով է որոշվում այն

Այն կախված է զանգվածից(m) և արագությունից(v),բանձև՝

E_կ=1/2mv²

7.Երբ է մարմնի կինետիկ էներգիան զրո

Երբ մարմինը անշարժ է:

8.Որ էներգիան են անվանում  պոտենցիալ:

Այն էներգիան, որը կապված է նրա դիրքի հետ(օրինակ՝ բարձրության)

9.բերել պոտենցիալ էներգիայով օժտված մարմինների օրինակներ

Օրինակ ինքնաթիռը կամ հռթիռը

10.Ինչ բանաձևով է որոշվում Երկրի մակերևույթից որոշակի բարձրությամբ մարմնի պոտենցիալ էներգիան

E_պ=mgh

11.Որ մեծություն է կոչվում մարմնի լրիվ մեխանիկական էներգիա:

Լրիվ էներգիան ստանում ենք, երբ գումարում ենք կինետիկ և պոտենցիալ էներգիաները:

12.Ձևակերպիր լրիվ մեխանիկական էներգիայի պահպանման օրենքը

Մեխանիկական էներգիան պահպանվում է, եթե չկա արտաքին ուժերի ազդեցություն:

Սովորել. Լուծույթներ

1. 2-ական գ զանգվածով հետևյալ նյութերից` SO2, CO2, P2O5 որի նյութաքանակը կլինի առավել՝ ա) մեծ, բ) փոքր:
   ν = m / M
   SO₂ = S (32) + O₂ (2•16) = 32 + 32 = 64 գ/մոլ
   CO₂ = C (12) + O₂ (2•16) = 12 + 32 = 44 գ/մոլ
   P₂O₅ = P₂ (2•31) + O₅ (5•16) = 62 + 80 = 142 գ/մոլ
   
   SO₂ = ν = 2 / 64 = 0.031 մոլ
   CO₂ = ν = 2 / 44 = 0.045 մոլ
   P₂O₅ = ν = 2 / 142 = 0.014 մոլ
   
   ա) մեծ CO₂, բ) փոքր P₂O₅
   
2. Որքան է 0,2 մոլ քանակով ածխածնի ատոմների թիվը:
   N = 0.2 • 6.02 • 10²³ = 1.204 • 10²³ ատոմ
   
3. Որոշել նյութերում տարրերի օքսիդացման աստիճանները. NaCl, Cl2O7, Cr2O3,H2SO4
   NaCl = Na: +1, Cl: –1
   Cl₂O₇ = Cl: +7
   Cr₂O₃ = Cr: +3
   H₂SO₄ = S: +6

4.Ինչքա՞ն աղ է պետք վերցնել, որ ստանաք  CuSO4 27% լուծուծույթ:
ω = (m լ.ն / 100) • 100 = 27%
m լ.ն = 27 գ CuSO4
Պետք է վերցնել 27 գ CuSO4 որպեսզի ստանանք 100 գ 27%-անոց լուծույթ

10-ական գ զանգվածով հետևյալ նյութերից` H2O, NH3, H2, CH4 որի նյութաքանակը կլինի առավել՝ ա) մեծ, բ) փոքր:

Mr(H2O)=1+1+16=18

m/M=10:18=0.55

Mr(NH3)=14+1+1+1=17

m/M=10:17=0.58

Mr(H2)=1+1=2

m/M=10:2=5

Mr(CH4)=12+1+1+1+1=0.625

Մեծ`H2

Փոքր`H2O

2.Մեկական մոլ քանակներ

ով հետևյալ նյութերից՝ H2O, HCI, NH3′ որում ջրածնի ատոմների թիվը կլինի առավել՝ ա) մեծ, բ) փոքր:

Mr(H2O)=1+1+16=18

18×6.02=108.36

Mr(HCl)=1+35.5=36.5

36.5×6.02=219.73

Mr(NH3)=14+1+1+1=17

17×6.02=102.34

Մեծ`HCl

Փոքր`NH3

3.Նյութերի հետևյալ զույգից՝

RbCl,

CO2

որի՞ լուծելիությունն է ջրում էականորեն փոքրանում ջերմաստիճանը բարձրացնելիս:

CO2 քանի որ գազերը ավելի ցածր ջերմաստիճանում են լավ լուծվում։

4.Ինչքա՞ն աղ է պետք վերցնել, որ ստանաք NaCl 7%լուծույթ:

93%

1.Տրված են NaNO3, Cu (OH)2 , FeSO4, H3PO4, բանաձևերով նյութերի հավասար զանգվածներով նմուշներ(1գ):

M(NaNO3)=Mr(NaNO3)=23+14+16+16+16=85

n=m/M=1/85=0.011

M(Cu (OH)2)=Mr(Cu (OH)2)=63.5+1+1+16+16=97.57

n=m/M=1/97.57=0.010

M(FeSO4)=Mr(FeSO4)=56+32+16+16+16+16=152

n=m/M=1/152=0.006

M(H3PO4)=Mr(H3PO4)=1+1+1+31+16+16+16+16=98

n=m/M=1/98=0.010

Որոշիր ա) որի նյութաքանակն է առավել մեծ

NaNO3

բ) որի նյութաքանակն է առավել փոքր.

FeSO4

գ) որոնց նյութաքանակներն են հավասար:

Cu (OH)2 և H3PO4

2.

SO3=
32+48=80
MSO3=80
80•0,2=16

HNO3=
1+14+48=63
31.5/63=0,5

Ca(OH)2=
40+(16+1)72=74
22,2/74=0,3

Na2SO4=
(237)

1.Ո՞րն է նյութի քանակի չափման հիմնական միավորը:

Նյութի հիմնական միավորը մոլն է։ Այն կարող ենք հաշվել երկու բանաձևերով`

n=N/NA

n=m/M

2. Որքան է 6 մոլ ջրում պարունակվող մոլեկուլների թիվը:

N=n×NA=6×6.02*10-23=36.12*10-23

3. Հաշվի՛ր 5 մոլ ածխաթթու գազի (CO2)զանգվածը (գ):

Mr(CO2)=12+16+16=46

m=n×M=5×46=230

4. Որոշիր հելիումի 4 գրամ նմուշում ատոմների թիվը:

Mr(He)=4

n=m/M=1

N=n×NA=1×6.02*10-23=6.02*10-23

5.Հաշվի՛ր ազոտական թթվի (HNO3), ազոտային թթվի (HNO2) մոլային զանգվածը՝M:

M=Mr=Mr(HNO3)=1+14+16+16+16=63

M=Mr=Mr(HNO2)=1+14+16+16=47

1.Նյութի ի՞նչ քանակի է (մոլ) համապատասխանում թթվածնի 3.02*10 23 մոլեկուլը:

N=3,02*10-23             |  n=N/NA=3,02*10-23/6,02*10-23=0,50

NA=6,02*10-23            |

—————————–

n-?

2.Հաշվի՛ր բրոմ պարզ նյութի մոլային զանգվածի թվային արժեքը:

Պատասխանը գրի՛ր մոլային զանգվածի թվային արժեքը` ամբողջ թվի ճշտությամբ:

n=2              | M=2×80=160

m=80             |

——————–

M-?

3.Հաշվի՛ր ոսկու մոլային զանգվածի թվային արժեքը: Պատասխան՝

M  =      գ /մոլ

n=1              | M=1×197=197

m=80             |

——————–

M-?

4.Իրը պարունակում է 5 մոլ ծծումբ : Հաշվի՛ր այդ իրում նշված նյութի զանգվածը (գ):

n=5              | M=5×32=1160

M=32             |

——————–

m-?

5.Որքան է  3.3 մոլ քանակով ազոտական թթվի HNO3 զանգվածը (գ):

n=3.3           | M=Mr=1+14+48=63

                | m=3.3×63=207.9

——————–

M,m-?

6.Որքան է 8 մոլ երկաթի մոլեկուլների թիվը:

n=8              |    N=n×NA=8×6.02*10-23=48.16*10-23

NA=6.02*10-23    |

——————–

N-?

8.Հաշվել նյութերում տարրեր զանգվածային բաժինները(w), կապի տեսակը FeCl3,NO

Իոնային կապ

Mr(FeCl3)=59+106.5=165.5

w(FeCl3)=1×59/165.5×100=35.64

w(FeCl3)=3×35.5/165.5×100=64.35

Կովալենտային կապ

Mr(NO)=14+16=30

w(NO)=1×14/30×100=46,66

w(NO)=1×16/30×100=53,33

9. Նշի՛ր ռեակցիայի տեսակը և դասակարգել անօրգանական նյութերը . CuO + H₂ = Cu + H₂O,

Տեղակալման ռեակցիա

CuO, H2O օքսիդներ

1. Նյութի ի՞նչ քանակի է (մոլ) համապատասխանում թթվածնի 3.02 10 23 մոլեկուլը:

3.82×10-²³/6.02×10-²³=0,5

2. Հաշվի՛ր բրոմ պարզ նյութի մոլային զանգվածի թվային արժեքը:

Պատասխանը գրիր մոլային զանգվածի թվային արժեքը՝ ամբողջ թվի ճշտությամբ:

M(Br2)=2×80=160գ/մոլ

3. Հաշվի՛ր ոսկու մոլային զանգվածի թվային արժեքը: Պատասխան՝ M = գ/մոլ

M(Au)=197

197գ/մոլ

4. Իրը պարունակում է 5 մոլ

ծծումբ : Հաշվիր այդ իրում նշված նյութի զանգվածը (գ):

5×32=160

160 գ

5.Որքան է 3.3 մոլ քանակով ազոտական թթվի HNO3 զանգվածը

(գ):

M(HNO3)=1+14+16+16+16=63

3.3×63=207,9 գ

6. Որքան է 8 մոլ երկաթի մոլեկուլների

թիվը:

N=8×6.02=48.16

8. Հաշվել նյութերում տարրեր զանգվածային բաժինները (w), կապի տեսակը FeCl3, NO

Mr(FeCl3)=56+35,5×3=162,5

w(FeCl3)=1×56/162,5×100=34.46

w(FeCl3)=3×35,5/162,5×100=65.53

Mr(NO)=14+16=30

w(NO)=1×14/30×100=46,66

w(NO)=1×16/30×100=53.33

9. Նշի՛ր ռեակցիայի տեսակը և դասակարգել անօրգանական նյութերը CuO + H2 = Cu + H2O,

Տեղակալում ռեակցիա

Բարդ֊CuO-օքսիդ, H2O֊օքսիդ

Պարզ֊Cu, H2

7. Տրված միացությունը R2O3 է, որտեղ R-ն արտահայտում է միացության առաջին տարրը։ Մեր նպատակը R-ի հարաբերական ատոմային զանգվածը գտնելն է, եթե միացության մոլային զանգվածը 188գ/մոլն է։

16×3=48

188-48=140

140:2=70

Պատ.` Ga