Մանվելյան Շուշան

1. Ո՞ր բանաձևի միջոցով կհաշվես նյութի զանգվածը, եթե հայտնի է նյութի քանակը(մոլ):

m=n*M

2. Ո՞ր բանաձևի միջոցով կհաշվես կառուցվածքային մասնիկների թիվը, եթե հայտնի է նյութաքանակ(մոլը):

N=n*NA

3. Ո՞ր համակցված բանաձևով կհաշվես նյութի մոլը, եթե հայտնի է նյութի զանգվածը:

M=m/n

Խնդիր 1: Որքան է 2,7 գ զանգվածով ջրի նյութաքանակը (մոլ):

m=2,7գ      | M(H2O)=2*1գ/մոլ+16/մոլ=18գ/մոլ

           | n=m/M=2,7գ/18գ/մոլ=0,15մոլ

—————

M, n-?

Խնդիր 2:

Որքան է 3,2 մոլ քանակով կալցիումի կարբոնատի (CaCO3) զանգվածը (գ):

n=3,2մոլ    | M(CaCO3)=40գ/մոլ+12գ/մոլ+3*16գ/մոլ=100գ/մոլ

            | m=n*M=3,2մոլ*100գ/մոլ=320գ

—————————-

M,m-?

Խնդիր 3: Որքան է 6,02 . 10 24 թվով թթվածնի մոլեկուլների նյութաքանակը (մոլ):

N=6,02*10-24     | n=N/NA=6,02*10-24/6,02*10-23=10մոլ

NA=6,02*10-23

———————-

n-?

1. Նկարագրիր ոչ բևեռային և բևեռային կովալենտային կապերը:

Ոչ բևեռային կովալենտային կապերի դեպքում ատոմները ունեն նույն էլեկտրոնների քանակը օրինակ՝H2, O2, իսկ բևեռային կապերի դեպքում ատոմների էլեկտրոնների քանակը նույնը չէ օրինակ՝ H2O

2. Ընտրիր նյութերի այն շարքը, որոնց մոլեկուլներում կան միայն ոչ բևեռային կովալենտային կապեր.

ш) HCI, NaCl, H₂O,

P) H2, F2, O2

q) HBr, Br₂, LiBr,

η) HI, NH3, CH4

1. Որքան է 0,1 մոլ քանակով հելիումի ատոմների թիվը:

n=0,1    | N=0.1×6×02×10-²³=0.602×10-²³

NA=6,02   |

——————–

N-?

2. Որքան է 2,03* 10  23 թվով արծաթի մոլեկուլների քանակը (մոլ):

N=2,03*10-²³    |  n=N/NA=2.03×10-²³/6×02×10-²³=2.03/6.02=0,33

NA=6,02   |

————

n-?

3. Հաշվել  N2O5 ում տարրերի զանգվածների բաժինները:

Mr(N2O5)=2 Ar(N)+5 Ar(O)=108

w(N)=2×14/108×100=25,92

w(N)=5×16/108×100=74,07

Հիշի՛ր

Մոլը նյութի այն քանակն է, որը պարունակում է այնքան միատեսակ կառուցվածքային մասնիկներ (մոլեկուլ, ատոմ, իոն և այլն), որքան ատոմներ պարունակվում են ածխածնի C իզոտոպի 12 գ նմուշում:

Նյութի քանակը նշանակում են ո տառով:

Նյութի քանակը (n) հավասար է նյութի կառուցվածքային մասնիկների թվի (N) և Ավոգադրոյի թվի (N) հարաբերությանը.

n=N/NA

1•Գրեք ածխածնի (II) օքսիդի, ածխածնի (IV) օքսիդի, կալիումի օքսիդի, երկաթի (II) օքսիդի երկաթի (III) օքսիդի, ֆոսֆորի (V) օքսիդի, ցինկի օքսիդի բանաձևերը։

CO, CO2, K2O, FeO, FeO, Fe2O3, P2O5, ZnO

2•Ներկայացնել ածխածին, ֆոսֆոր, ծծումբ, յոդ, կալցիում, ալյումին և քրոմ տարրերի օքսիդների բանաձևերը, որոնցում նշված տարրերի օքսիդացման աստիճանները թվապես հավասար են պարբերական համակարգում իրենց խմբերի համարներին։

CO2, P2O5, SO3, I2O7, CaO, Al2O3, CrO3

3•Կազմել թվարկված ոչ մետաղների օքսիդների բանաձևերը. P (V), S (IV), S (VI), C (IV), N (II), N(IV) Si (IV):

P2O5, SO2, SO3, CO2, NO, NO2, SiO2

1. Որքան է 803* 10  23 թվով ֆոսֆորի մոլեկուլների քանակը (մոլ):

N=8,03*10-²³    |  n=N/NA=8.03×10-²³/6×02×10-²³=4.03/6.02=1,33

NA=6,02   |

————

n-?

2. Որքան է 0,6 մոլ քանակով պղնձի ատոմների թիվը:

n=0,6    |  N=0.6×6×02×10-²³=3,612×10-²³

NA=6,02   |

——————–

N-?

Լրացուցիչ աշխատանք

Կառուցել բանաձև

SeO2, SeO3, Br2O7, Br2O5, Ag2O, P2O3, ZnO

Հաշվել տարրերի օքսիդացման աստիճանները:

KClO3

Օա.-K+1 O -2 Cl +5

H2SO3

Օա.- H +1 S +4  O-2

KMnO4

Օա.- K+1 Mn+7 O-2

K2Cr2O7

Օա.-  K+1 Cr+6 O-2

• Որքան է 4,03* 10  23 թվով երկաթի մոլեկուլների քանակը (մոլ):

n=4.03×10-²³/6×02×10-²³=4.03/6.02=0.669

• Որքան է 0,4 մոլ քանակով ջրածնի ատոմների թիվը:

N=0.4×6×02×10-²³=2.408×10-²³

• Տրված է’ K2SO4, Na2O, CaCO3, CO2, NaOH, H2SO4, AgCl, Cu(OH)2, N2O5, Fe(OH)3, HCl, Ba(OH)2, HNO3, ընտրիր ա) օքսիդի, բ) հիմքի, գ) թթվի, դ) աղի բանաձև(եր)ը:

Օքսիդ-Na2O, CO2, N2O5

Հիմք- NaOH, Cu(OH)2, Fe(OH)3, Ba(OH)2

Թթու-H2SO4, HCl, HNO3

Աղ-K2SO4, CaCO3, AgCl

1. Ի՞նչ բանաձևով են հաշվում նյութի քանակը:

n=N/NA(6×02×10-²³)

Որքան է 9,03* 10 -²³ թվով թթվածնի մոլեկուլների քանակը (մոլ):

n=9.03×10-²³/6×02×10-²³=9.03/6×02=1.5

Որքան է 0,5 մոլ քանակով ֆոսֆորի ատոմների թիվը:

N=0.5×6×02×10-²³=3.01×10-²³

Որքան է 5.07 *10 23 թվով կալցիում մոլեկուլների քանակը (մոլ):

n=5.07×10-²³/6×02×10-²³=5.07/6×02=0.8

Որքան է 0,3 մոլ քանակով ծծմբի ատոմների թիվը:

N=0.3×6×02×10-²³=1.806×10-²³

Հաշվել N2O5 տարրերի զանգվածների հարաբերությունը:

• CuO + H₂ = Cu + H₂O,
• CaO + H2O = Ca(OH)2
• MgO + 2HCl = MgCl2 + H₂O,

1. Նշի՛ր ռեակցիայի տեսակը:

• CuO + H₂ = Cu + H₂O,Տեղակալում
• CaO + H2O = Ca(OH)2 միացում
• MgO + 2HCl = MgCl2 + H₂O, փոխանակում

2.Դասակարգի՛ր ռեակցիային մասնակցող  անօրգանական նյութերը:

CuO(օքսիդ) + H₂ = Cu + H₂O(օքսիդ)

CaO(օքսիդ) + H2O(օքսիդ) = Ca(OH)2(հիմք)

MgO(օքսիդ) + 2HCl(թթու) = MgCl2(աղ) + H₂O(օքսիդ)

3. Mr

Mr(CuO)=Ar(Cu)+ Ar(O)=63+16=79

Mr(H2O)=2Ar(H)+ Ar(O)=2+16=18

Mr(CaO)=Ar(Ca)+ Ar(O)=40+16=56

Mr(Ca(OH)2)=Ar(Ca)+2 Ar(O)+2 Ar(H)=40+32+2=74

Mr(MgO)=Ar(Mg)+ Ar(O)=24+16=40

Mr(HCl)=Ar(H)+Ar(Cl)=1+35=36

Mr(MgCl2)=Ar(Mg)+2 Ar(Cl)=24+70=94

4.  W(զանգվածային բաժին)

CuO

w(Cu)=1×63/79×100=79.7

w(O)=1×16/79×100=20.2

H2O

w(H)=2×1/18×100=11.1

w(O)=1×16/18×100=88.8

CaO

w(Ca)=1×40/56×100=71.4

w(O)=1×16/56×100=28.5

Ca(OH)2

w(Ca)=1×40/74×100=54

w(O)=2×16/74×100=43.2

w(H)=2×1/74×100=2.7

MgO

w(Mg)=1×24/40×100=60

w(O)=1×16/40×100=40

HCl

w(Cl)=1×35/36×100=97.2

w(H)=1×1/36×100=2.7

MgCl2

w(Mg)=1×24/94×100=25.5

w(Cl)=2×35/94×100=74.4

5. Օ.ա.

6.Կապի տեսակ

CuO իոնային կապ

H2O կովալենտային կապ

CaO իոնային կապ

Ca(OH)2 իոնային կապ

MgO իոնային կապ

HCl կովալենտային կապ

MgCl2 իոնային կապ

1․Պատմի՛ր դասարանում կատարած փորձերի մասին:

2. Ինչպիսի նյութեր են տեղակալման ռեակցիայի ելանյութերը. ա) երկու պարզ, բ) երկու բարդ, գ) մեկ պարզ, մեկ բարդ, դ) մեկ պարզ, երկու բարդ:

3. Համապատասխանեցրո՛ւ ռեակցիաների ելանյութ(եր)ը վերջանյութ(եր)ի և ռեակցիայի տեսակի հետ. Վերջանյութ Ռեակցիայի տեսակ

ա+2=տեղակալում

բ+4=փոխադրում

բ+1=փոխադրում

գ+5=միացում

դ+7=տեղակալում

ե+6=փոխադրում

ե+8=միացում

զ+3=փոխադրում4. Ավարտի’ր քիմիական ռեակցիաների հավասարումները և որոշիր յուրաքանչյուր ռեակցիայի տեսակը.

1. Zn + 2HBr = ZnBr2 + H2
2.   Zn(OH)2 + 2HCl = ZnCl2 + H₂O,
3. Zn (OH) 2 =ZnO+H2O
4. Zn +Br. = ZnBr
5. ZnCl + 2AgNO3 = Zn(NO) + 2AgCl

Na2O+H2O=NaOH մ
K+H2O=KOH+H2 տ
CaO+HCI=CaCI2+H2O փ
Fe+CI2=FeCI3 մ
AI+H2O=AI2O3+H2 տ
AI+H2SO4=AI2(SO4)3+H2 տ
Fe2O3+H2=Fe+H2O տ
C+H2SO4=CO2+H2O+SO2 փ
Pb3O4=PbO+O2 ք
AI+O2=AI2O3 մ
ONO+O2=NO2 մ
ZnS+O2=ZnO+SO2 տ
Pb3O4+HCI=PbI2+H2O+CI2 փ
ZnO+NaOH=Na2ZnO2+H2O փ
H2S+CI=S+HCI տ

1.Նշի՛ր ռեակցիայի տեսակը և հավասարեցրու .

1. Fe + Cl2 → FeCl3;

Միացում

2. CuOH → Cu2O + H2O;

Քայքայում

3. NaOH + H2SO4 → Na2SO4 + H2O;

Փոխանակում

4. KClO4 → KCl + O2;

Քայքայում

5. Al + H2SO4 → Al2(SO4)3 + H2;

Փոխանակում

6. CuO + HCl → CuCl2 + H2O;

Փոխանակում

7. Ca + O2 → CaO;

Միացում

8. Mg(OH)2 + HNO3 → Mg(NO3)2 + H2O

Փոխանակում

2.Դասակարգի՛ր անօրգանական նյութերը.

NaCl	աղ
SiO2	օքսիդ
H₂O	օքսիդ
H2SO4	թթու
K₂O օքսիդ

Օքսիդներ-SO3, CaO, CuO, Al2O3, Cl2O7, Rb2O, Na2O, ZnO, BaO, N2O5, NO2, CO2, Fe2O3, H2O, K2O, Cl2O7, SiO2

Հիմքեր-Fe(OH)3, Cu(OH)2, Al(OH)3, NaOH, Ba(OH)2, Zn(OH)2, LiOH, Fe(OH)2, KOH

Թթուներ-HJ, HNO3 H2SO4, H2CO3, HCl,H2PO4, H2SO3, H2S, H2CrO4, HF, H2SO4

Աղեր-Fe(NO3)3, ZnCl2, NaNO3, FeCl3, CuSO4, K3PO4, K2SO4, KMnO4, CuCl2, Na2CO3, NaCl