Author: shushan5

Սեղանի մակերեսը հավասար է հիմքերի կիսագումարի և բարձրության արտադրյալին:

S=1/2(AD+BC)BH

Քանի որ սեղանի հիմքերի կիսագումարը հավասար է դրա միջին գծին, ապա կարող ենք ասել,որ սեղանի մակերեսը հավասար է դրա միջին գծի ու բարձրության արտադրյալին.

S = MN ^. h

Առաջադրանքներ․

1)Սեղանի հիմքերը 12 սմ և 6 սմ են, բարձրությունը՝ 7 սմ: Գտեք սեղանի մակերեսը:

2)Սեղանի հիմքերը 15 դմ և 5 դմ են, մակերեսը՝ 60 դմ² : Գտե՛ք սեղանի բարձրությունը:

3)Սեղանի միջին գիծը 13 սմ է, բարձրությունը`8 սմ: Գտեք սեղանի մակերեսը:

4)35 սմ² մակերեսով սեղանի հիմքերը հարաբերում են ինչպես 2:3: Գտե՛ք եռանկյունների մակերեսները, որոնց տրոհվում է սեղանը իր անկյունագծով:

5)Սեղանի բարձրությունը հավասար է փոքր հիմքին և երեք անգամ փոքր է մեծ հիմքից: Գտեք սեղանի մեծ հիմքը, եթե մակերեսը 72 դմ² է:

6)CK-ն ABCD հավասարասրուն սեղանի C գագաթից AD մեծ հիմքին տարված բարձրությունն է: Գտեք սեղանի մակերեսը, եթե CK = 6 սմ, AK = 9 սմ:

1)Եռանկյան կողմերից մեկը 12 սմ է, դրան տարված բարձրությունը՝ 7 սմ: Գտեք եռանկյան մակերեսը:

12:2=6

6×7=42

2)Եռանկյան մակերեսը 108 մմ է, կողմերից մեկը՝ 27 մմ: Գտե՛ք այդ կողմին տարված բարձրությունը:

27:2=13.5

108:13.5=8

3)Ուղղանկյուն եռանկյան էջերը 7 մ և 16 մ են: Գտե՛ք եռանկյան մակերեսը:

7:2=3.5

3.5×16=56

4)ABC եռանկյունում <B = 90^օ , AB = 8 դմ, BC = 15 դմ: Գտեք եռանկյան մակերեսը:

8:2=4

4×15=60

5)Ուղղանկյուն եռանկյան էջերից մեկը երկու անգամ մեծ է մյուսից, մակերեսը 162 սմ է: Գտե՛ք այդ եռանկյան էջերը:

6)Եռանկյան կողմերից մեկը 9 մ է, մյուսը՝ 6 մ: Առաջին կողմին տարված բարձրությունը 4 մ է: Գտեք երկրորդ կողմին տարված բարձրությունը:

9:2=4.5

4.5×4=18

6:2=3

18:3=6

1)Հաշվե՛ք․

8

15

30

70

20

900

800

5000

2)Արտադրիչը տարեք արմատանշանի տակ`

√8

-√18

√80

-√500

√4a2

√5m2n2

-√24×2

√18p2q2

√3×4

√7a6

-√4m4n2

√50c4d6

3)Արտադրիչը դուրս բերեք արմատանշանի տակից`

√2/3

√3/4

√40/9

√72/5

√5/2

√5/2

x√x/3

√7a/4b

√3m3n2/2a2b

√5xy√mny/mn4

√x/10y

m√10mn/n

4)Հաշվե՛ք․

√7/9

√8/10

√4/3

√3/2

√13/29

1)Հայտարարում ազատվեք արմատանշանից․

√2

3

√x

√3

√8x/x

√x/x

√35/5

√6/2

2)Պարզեցրե՛ք արտահայտությունը․

5√2

√2

-4√a

√x(a-3)

√a

-√2

16

4√36

3)Արտադրիչը դուրս բերեք արմատանշանի տակից․

4)Հաշվե՛ք արտադրյալը․

5

21

24

6

60

46

6

1)Հաշվե՛ք․

√4

√3,1

√1

√5

√1,13

√7,2

√0,3

√57,1

2)Արտադրիչը հանեք արմատանշանի տակից։

2√3

3√2

2√5

2√6

3√3

2√7

4√2

3√5

5√2

3√8

3)Հաշվե՛ք․

20

18

30

48

220

105

210

630

154

4)Արտադրիչը հանեք արմատանշանի տակից։

a2

x√x

m2√m

p3√p

√ab

√2mn

4y√xy

7qa2√ap

11km2n√n

5)Հաշվե՛ք․

1/2

1/3

1ամբ. 1/5

2ամբ.1/3

6)Հաշվե՛ք․

6

12

20

35

90

560

• Նախագիծ— Լուծույթների պատրաստում
• Ժամանակահատվածը՝ապրիլ- մայիս
• Նպատակը- սովորողները կարողանան ինքնուրույն և հետազոտական աշխատանքի միջոցով ներկայացնել : Լուծույթների պատրաստում, դրանց պատրաստման ընթացքում ջերմաստիճանի առկայութունը կամ բացակայութունը:

Ընթացքը.

Պատրաստել կերակրի աղի 24%լուծույթ, փորձը իրականացնել սառ և տաք ջրով և դիտարկել լուծելիության գործընթացը:

փորձից հետո եկանք այն եզրահանգմանը որ լուծույթում սոդայի ջերմությունը բարձրանում է 35^օ։

Դասի հղումը

Այլ հղումներ 12
Չինաստանի բնակչությունը 

1. Քարտեզի վրա նշել Չինաստանի հարևան պետությունները և ափերը ողողող ջրային ավազանները:
   Հարևան պետություններ՝
   Հյուսիսից՝ Մոնղոլիա, Ռուսաստան, Արևմուտքից՝ Ղազախստան, Ղրղզստան, Տաջիկստան, Աֆղանստան, Պակիստան, Հարավից՝ Հնդկաստան, Նեպալ, Բութան, Մյանմա, Լաոս, Վիետնամ, Արևելքից՝ Հյուսիսային Կորեա։
   
   Ջրային ավազաններ (ափերը ողողող)՝
   Դեղին ծով, Արևելաչինական ծով, Հարավչինական ծով, Խաղաղ օվկիանոս (միջնորդավորված)։
   
2. Բնութագրեք Չինաստանի աշխարհագրական դիրքը:
   Գտնվում է Ասիայի արևելքում
   Աշխարհի 3-րդ ամենամեծ պետությունն է տարածքով
   Ունի ափեր Խաղաղ օվկիանոսին, ինչը զարգացնում է առևտուրը
   Շատ հարևաններ ունի՝ 14 երկիր
   Ունի տարբեր բնական գոտիներ՝ լեռներ, անապատներ, գետեր, դաշտավայրեր։
   
3. Ի՞նչ դեր ունի Չինաստանը հվ-արմ Ասիայում և ամբողջ աշխարհում
   Հզոր տնտեսական գերտերություն է
   Աշխարհի ամենաշատ բնակչություն ունեցող երկիրն է
   Գլխավոր արտադրող երկիրն է՝ “աշխարհի գործարան”
   Ակտիվ է միջազգային առևտրում, քաղաքականությունում ու տեխնոլոգիաներում։
   
4. Տնտեսապես ազդում է աշխարհի շատ երկրների վրա
   Չինաստանը տնտեսապես մեծ ազդեցություն ունի աշխարհի շատ երկրների վրա, որովհետև
   շատ ապրանքներ արտադրվում են Չինաստանում,
   շատ երկրներ Չինաստանից գնում են տեխնիկա, հագուստ, սարքավորումներ,
   Չինաստանը ներդրումներ է անում այլ երկրներում՝ ճանապարհներ,գործարաններ, բանկեր։
   Այսինքն՝ եթե Չինաստանի տնտեսության մեջ մի բան փոխվի, դա զգացվում է ամբողջ աշխարհում
   
5. Որո՞նք են Չինաստանի զարգացման նախադրյալները:
   Մեծ տարածք և բնական ռեսուրսներ
   Շատ մեծ ու աշխատունակ բնակչություն
   Ծովային ելքեր
   Զարգացող արդյունաբերություն և ենթակառուցվածքներ
   Պետության աջակցություն տնտեսության մեջ
   Միջազգային կապեր ու ներդրումներ
   
   
6. Որո՞նք են Չինաստանի տնտեսության առաջատար ճյուղերը:
   Արդյունաբերություն (էլեկտրոնիկա, մեքենաներ, հագուստ)
   Շինարարություն
   ԳյուղատնտեսությունՏրանսպորտ և առևտուր
   Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ (AI, 5G, էլ. առևտուր)
   Նավթամշակում և հանքարդյունաբերություն

Դասի հղումը

Այլ հղումներ 123

1. Քարտեզի վրա նշել Թուրքիայի հարևան պետությունները և ափերը ողողող ջրային ավազանները:
   Հարևան պետություններ՝
   Հայաստան, Վրաստան, Ադրբեջան (Նախիջևան), Իրան, Իրաք, Սիրիա, Հունաստան,Բուլղարիա
   Ջրային ավազաններ (ծովեր), որոնք ողողում են Թուրքիան՝
   Սև ծով (հյուսիսից), Էգեյան ծով (արևմուտքից), Միջերկրական ծով (հարավից)
   
2. Բնութագրեք Թուրքիայի աշխարհագրական դիրքը:
   Թուրքիան գտնվում է Ասիայի և Եվրոպայի սահմանին՝ խարիսխային ռազմավարական դիրքերում։ Ունի ծովային ելք երեք ծովերի՝ Սև, Էգեյան և Միջերկրական։ Գտնվում է միջազգային կարևոր տրանսպորտային և էներգետիկ ճանապարհների վրա։
   
3. Ի՞նչ դեր ունի Թուրքիան հվ-արմ Ասիայում:
   Կապող օղակ է Ասիայի ու Եվրոպայի միջև
   Միջազգային առևտրի, գազի ու նավթի միջանցք է
   Քաղաքական և տնտեսական ազդեցիկ կենտրոն է
   Ունի ուժեղ բանակ և դիվանագիտություն
   
4. Որո՞նք են Թուրքիայի զարգացման նախադրյալները:
   Միջմայրցամաքային դիրք
   Ծովային ելքեր
   Բնական ռեսուրսներ
   Մեծ ու երիտասարդ բնակչություն
   Զարգացող արդյունաբերություն ու ենթակառուցվածքներ

1.Նկարագրել ջերմահաղորդականության երևույթը <<ցուցադրող>> փորձը:

Փորձի ընթացքում պղնձե ձողի երկայնով մոմով լուցկու հատիկները պետք էր ամրացնել: Սպիրտայրոցը վառելուց հետո տաքանալուց մոմը սկսեց հալվել և լուցկու հատիկները րհերթավ պոկվեցին ձողից: Դրանց հերթական պոկվելը ձողից ցույց է տալիս ջերմության հաղորդումը ձողի երկայնքով:

2.Բացատրել,թե ինչպե՞ս է ջերմահաղորդումն իրականացվում մոլեկուլների քաոսայն շարժմամբ և փոխազդեցությամբ:

Տաք մարմնի մոլեկուլները ավելի արագ են շարժվում և ունեն ավելի շատ էներգիա: Նրանք բախվելով սառը մասի մոլեկուներին հաղորդում են իրենց էներգիան նրանց:

3.Թվարկել լավ և վատ ջերմահաղորդիչ նյութեր

Լավ ջերմահաղորդիչներ են՝ մետաղները, օրինակ՝ երկաթ, պղինձ, արծաթ և այլն:

Վատ ջերմահաղորդիչներ են՝ օդը, թուղթը, բուրդը կտորըև այլն:

4.Ինչու՞ է օդը վատ ջերմահաղորդիչ

Քանի որ օդը գազային նյութ է, այսինքն մոլեկուլների տարածությունը ավելի հեռու է, այնտեղ ջերմահաղորդականությունը տեղի է ունենում ավելի դանդաղ:

5.Ի՞նչ կիրառություններ ունեն վատ ջերմահաղորդիչները

Դրանք օգտագործվում են որպես ջերմամեկուսիչներ:

6.Ջերմահաղորդման ո՞ր եղանակն են անվանում կոնվեկցիա

Հեղուկի կամ գազի միջոցով կատարվող ջերմահաղորդումը:

7.Ո՞րն է կոնվեկցիայի և ջերմահաղորդականության երևույթի հիմնական տարբերությունը:

Ջերմահաղորդականության ժամանակ հեղուկի կամ գազի շերտերը հավասարաչափ են տաքացվում, իսկ կոնվեկցիայի ժամանակ անհավասարաչափ:

8.Ինչպե՞ս է գոյանում ամպը:

Երբ արևի տաքացրած ջրի գոլորշին բարձրանում է վերև՝ մթնոլորտ, օդի մեջ ջերմափոխանակության արդյունքում փոփոխությւոններ են տեղի ունենում, իսկ հետո այն սառչում է և դառնում ամպ:

9.Ինչպե՞ս է առաջանում քամին:

Այն առաջանում է երբ գոյանում է օդի ճնշման տարբերություն:

10.Ինչու՞ են հեղուկները և գազերը տաքացնում ներքևից:

Քանի որ տաքացնելիս դրանց խտությունը նվազում է և տաք շերտը սկսում բարձրանալ և կատարել շրջապտույտներ:

11.Հնարավո՞ր է արդյոք կոնվեկցիան պինդ մարմիններում:Ինչու՞

Քանի որ պինդ մարմիններում մասնիկները ամուր են կապված միմյանց և չեն կարող տեղաշարժվել կոնվեկցիան հնարովոր չի պինդ մարմիններում։

12.Ի՞նչ է էլեկտրամագնիսական դաշտը:Ի՞նչ վիճակներում կարող է գոյություն ունենալ:

Էլէկտրամագնիսական դաշտի դրսևորում է մատերիան: Այն կարող է գոյություն ունենալ և նյութական միջավայրում և նյութից առանձին:

13.Ի՞նչ է էլեկտրամագնիսական ալիքը:

Երբ նյութից առանձնանալով այն տեղափոխվում է տարածության մեջ անվանվում է էլեկտրամագնիսական ալիք:

14.Ջերմահաղորդման ո՞ր տեսակն են անվանում ճառագայթային ջերմափոխանակում:Բերել  օրինակներ:

Երբ ջերմությունը նյութին փոխանցվում է առանց որոշակի միջավայրի և հաղորդում էլէկտրամագնիասականություն:

15.Ո՞ր մարմինն է ավելի լավ կլանում ջերմային ճառագայթումը՝սև,թե՞ սպիտակ:Բերել մի քանի օրինակներ: 

Սևը: Կարծում եմ երբեմն լսած կլինեք որ խորհուրդ չեն տալիս ամառը և հատկապես շատ շոգ օրերին հագնել մուգ հագուստ և ահա պարզելով, որ սև գույնի մարմինները ավելի լավ են կլանում ջերմային ճառագայթումը ես հասկացա, որ խորհուրդ չեն տալիս քանի որ սև հագուստի դեպքում ջերմային ճառագայթումը ավելի ուժեղ է և ավելի արագ: