Posted in Հայոց լեզու 9

Տեքստային առաջադրանքներ

Ընդհանրապես, ամենադժվարը ստի նկատմամբ հաղթանակն է:  Մարդը խաբում է ։ Հասարակ մարդն այնքան շատ է խաբում և՛ ինքն իրեն, և՛ ուրիշներին, որ դադարում է դա նկատելուց: Բայց և այնպես ստին անհրաժեշտ է հաղթել: Եվ առաջին ջանքը, որ պահանջվում է մարդուց, ուսուցչին խաբելը հաղթահարելն է: Մարդ պետք է մեկընդմիշտ որոշի կա´մ ոչինչ չասել բացի ճշմարտությունից, կա´մ անհապաղ հրաժարվել ուսումից:

Պետք է ձեզ համար պարզեք, որ ուսուցիչը շատ դժվար խնդիր ունի լուծելու՝ մարդկային մեքենաների մաքրում և նորոգում: Իհարկե, նա հանձն է առնում միայն այն մեքենաները, որոնք ի զորու է նորոգել: Եթե մեքենայի մեջ շարքից դուրս է եկել էական ինչ-որ բան, ապա նա հրաժարվում է դա նորոգելուց: Սակայն նույնիսկ այն  մեքենաները, որոնք, ըստ էության, դեռ հնարավոր է նորոգել, բոլորովին անհույս են դառնում, եթե սկսում են ստել: Ուսուցչին ասած սուտը, նույնիսկ ամենաաննշանը, օրինակ` ուսուցչից ինչ-որ բան թաքցնելը, որ ուրիշ մեկն է խնդրել գաղտնի պահել, կամ որ մենք ենք ուրիշին ասել, մարդու աշխատանքին վերջ է դնում, մանավանդ եթե նախկինում արդեն ինչ-որ ջանքեր գործադրել էր:

Այստեղ գործում է մի կանոն, որը երբեք չմոռանաք՝ մարդու գործադրած ցանկացած ջանք ավելացնում է նրա առջև դրված պահանջները: Քանի դեռ մարդը լուրջ ջանքեր չի թափել, նրանից շատ բան չեն պահանջում. սակայն նրա ժրաջան աշխատանքն անմիջապես մեծացնում է այդ պահանջները: Եվ որքան ավելանան գործադրված ջանքերը, այնքան նշանակալից կդառնան նոր պահանջները: Պահաջներով հնարավոր է առաջ գնալ և սովորելու համար շարժառիթ ստեղծել; Անհրաժեշտ է, որ մարդն ինքն իրեն ասի՝ մի՛ ծուլացիր։ 

1. Տեքստից դո՛ւրս գրիր պարզ համառոտ նախադասություն։ 

Մարդը խաբում է

2.  Տեքստից դո՛ւրս գրիր անորոշ դերանուն։ 

ինչ-որ

3. Ո՞ր բառերում է յ-ն ձայնակապ։

զգույշ, լույս, մեքենայի, ուղղություն, մտածողություն, Մարոյի։

4. Տեքստից դո՛ւրս գրիր ժամանակի մակբայ։

երբեք

5. Տեքստից դո՛ւրս գրիր բարդ համադասական նախադասություն։

Քանի դեռ մարդը լուրջ ջանքեր չի թափել, նրանից շատ բան չեն պահանջում. սակայն նրա ժրաջան աշխատանքն անմիջապես մեծացնում է այդ պահանջները

6. Տեքստից դո՛ւրս գրիր վերաբերական։ 

մանավանդ

7. Տրված նախադասության անդամներից որի՞ շարահյուսկան վերլուծության մեջ սխալ կա։ 

Մարդ պետք է վերջիվերջո որոշի կա´մ ոչինչ չասել բացի պարզ ճշմարտությունից, կա´մ անհապաղ հրաժարվել ուսումից:

վերջիվերջո- ձևի մակբայ

մարդ-ենթակա

պետք է որոշի-ստորոգյալ

պարզ-որոշիչ

8. Ի՞նչ խնդիր ունի լուծելու ուսուցիչը։

մարդկային մեքենաների մաքրում և նորոգում

9. Տեքստի ո՞ր բառն է նշանակում ճիգ։

ջանք

10. Ի՞նչ բառով է բնութագրում մարդուն։ 

մեքենա

11. Տեքստից դո՛ւրս գրիր պատճառական բառը։ 

ավելացնել, մեծացնել, թաքցնել

12. Տեքստից դո՛ւրս գրիր հոդակապով բարդ բառը։ 

գործադրած

13. Տեքստից դո՛ւրս գրիր արգելական հրամայականով դրված բառը։ 

մի՛

14. Տեքստից դո՛ւրս գրիր ու հոլովման ենթարկվող բառը։ 

զոր

15. Տեքստում կա՞ն գործածված հոմանիշ բառեր, դո՛ւրս գրիր։ 

խաբել-ստել,

Posted in Հայոց լեզու 9

Գործնական քերականություն

30.01. 2026

1.  Լրացրո՛ւ  բաց թողնված տառերը։ 

ատամնաբույժ, նարդ, ստորոգյալ, միայն, միմյանց, համբույր, եղյամ, մեղմահնչյուն,  առայալ, օվկինոս, Մարիամ, քամելեոն, միլիոն, քիմիա։ 

2. Ճշտի՛ր գրությունը։

Կողք կողքի, երեք հարյուր ամյա, մուգ կարմիր, գյուղե գյուղ, ինչ որ բան, հրամ կազմ,  վեց անկյունի, ուս ուսի մարդ մուրդ։ 

Կողք կողքի, երեքհարյուրամյա, մուգ կարմիր, գյուղեգյուղ, ինչ-որ բան, հրամկազմ, հինգ-վեց, վեցանկյունի, ուս ուսի, մարդ-մուրդ։

3. Բառերը վանկատեք՝ ճիշտ տեղադրելով գաղտնավանկի ը-ն։ 

հայտնվել, ընկճվել, հրճվել, փրկվել։

հայտնվել-հայտն-վել
ընկճվել-ըն-կճ-վել
հրճվել-հր-ճկ-վել
փրկվել-փր-կ-վել

4. Վերականգնե՛ք արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։ 

Թունոտ, քնքշանք, ձնհալ, ցուցարար, կուտակում, հունարեն։
թույն ույ-ու, քնքուշ ու-սղվել է, ձյուն յու-ը, ցույց ույ-ու, կուտակում կույտ ու-ույ, հույն ույ-ու։

5. Տրված համանուններով կազմե՛ք նախադասություններ։

Կեր
Թռչունները ծառի ճյուղին կեր էին փնտրում։(սնունդ)
Նա ձիուն լավ կեր տվեց։ (կերակուր)

մարտ
Մարտ ամիսը տարվա ամենագեղեցիկ ամիսներից է։ (ամիս)
Զինվորները քաջաբար մտան մարտ։ (կռիվ)

արի
Նա շատ արի մարդ է և երբեք չի վախենում։ (քաջ)
Արի, միասին լուծենք այս խնդիրը։ (հրավեր, կոչ)

6. Եղ ածանցն ավելացնելով կազմի՛ր նոր բառեր։ 

Նորագույն, զորավար, թիկունք, փափկամարմին, հյութալի, նմանահունչ, շնչահատ, մեծաշուք։
Նորագույն — նորեղ
Զորավար — զորեղ
Թիկունք — թիկնքեղ
Փափկամարմին — մարմնեղ
Հյութալի — հյութեղ
Նմանահունչ — հնչեղ
Շնչահատ — շնչեղ
Մեծաշուք — շուքեղ

7. Առանձնացրո՛ւ գերադրական աստիճանով դրված ածականները։

Ամենակարժր, բարձրաբերձ, ցրտաշունչ, հնագույն, ամենազոր, մեծամեծ, ամենաբարձր, ամենից երկար։

8. Կետադրի՛ր նախադասությունները։ Ո՞ր նախադասությունն  է մասնական բացահայտչով։ 

Քույրս Անին չորրորդ դասարան է:

Մեր դասընկերոջ Վահանի խոսքը տպավորիչ էր:

Արփինեն քույրս է այդ գեղեցիկ աղջիկը:

Մուշեղը որպես հմուտ սպարապետ, կարողանում էր ճիշտ ուղղորդել զորքին:


Քույրս՝ Անին, չորրորդ դասարան է։

Մեր դասընկերոջ՝ Վահանի խոսքը տպավորիչ էր։

Արփինեն՝ քույրս է այդ գեղեցիկ աղջիկը։

Մուշեղը՝ որպես հմուտ սպարապետ, կարողանում էր ճիշտ ուղղորդել զորքին։
սա մասնական բացահայտիչ է, որովհետև բացահայտում է անձի մի հատկությունը, ոչ թե ամբողջությամբ նույնացնում նրան։

9. Տրված նախադասություններում ընդգծի՛ր տեղի պարագաները /որտե՞ղ, ո՞ւր, որտեղի՞ց, որտեղո՞վ/։

Գնում եմ զբոսայգի։

Կանգնած եմ ժայռի կատարին։

Արմանն այդ ժամին կլինի դպրոցում։ 

Ճանապարհն անցնում է դաշտով և մտնում ձորը։

Սյան վրա խաչքար է տեղադրված։

Սեղանի տակից վերցրո՛ւ թափված թղթերը։ 

Որտե՞ղ փնտրեմ ընկերներիդ։ 

Ոչ մի տեղ  ոչինչ չգտա։ 

10. Ո՞րն է տրված նախադասության քերականական և տրամաբանական շարունակությունը։ 

Նայելով նրա՝ խնամքով մեխելուն՝ կարելի էր կարծել,․․․․

ա․ թե խելքը գլխին մի բան էր պատրաստում։

բ․ ինչից կարելի է կահույք պատրտաստել։

գ․ որ օրը նոր է բացվել, դեռ անելիքներ ունի։

11.  Տրված հատվածներում ընդգծի՛ր անձնավորումները։ 

Օրոր էր ասում աշունն անտառին,

Բայց դեռ անտառի քունը չէր տանում:

Իրիկվա հովը պարուրել էր զբոսայգին նուրբ թարմությամբ:

Առվակը ծիծաղում էր:

Սիրտս երգում էր: 

12. Կետադրե՛ք նախադասությունները։ Ուշադրություն դարձրեք, թե որ դեպքերում է միջակետ դրվում։

Վերջապես ես հասկացա գլխավորը. նրան չեմ ուզում հանդիպել այն պատճառով, որ պարզապես չեմ կարող նրա հարցերին ազնիվ պատասխաններ տալ. խիստ ցավոտ է իրականությունը։

Ամենքի առջևից գնացողներից չէր և ոչ էլ մյուսների թիկունքում թաքնվողներից. դա իր համար չէր։

Հունական հրաշքն անհրաժեշտ էր. ողջ հին աշխարհը նախապատրաստել էր նրա գալուստը։

Նրա՝ բազում մարտերում թրծված զորաբանակը հեծյալների սև թանձրությամբ ասես շարժվող մի անտառ լիներ. կարծես մի աշխարհ տեղափոխվում էր մի ուրիշ աշխարհ՝ սարսափ ու մահվան տենդ սփռելով չորսբոլորը։

13. Նախադասությունները դասավորի՛ր տրամաբանական ճիշտ հաջորդականությամբ։

Ա․ Այդ գրքերը նրան ծանոթացնում են Ղուկաս Վանանդեցու, Սիմեոն կաթողիկոսի, Մխիթար Սեբաստացու և այլ նշանավոր անձանց կյանքին, արթնացնում են սեր դեպի հայրենիքը։

Բ․ Գրել-կարդալ սովորելով՝ Աբովյանը տասնհինգ տարեկանում սկսում է հայրենասիրական գրքեր կարդալ։ 

Գ․ Սակայն ո՛չ վանական միջավայրը, ո՛չ կարդացած գրքերը չէին կարող նրան ցույց տալ ազգին օգտակար լինելու այն ուղին, որը նա որոնում էր։

Դ,,Փափագում էի ամբողջ կարողությամբս պիտանի լինել իմ սիրելի ազգին,, ,-գրում է նա հայրենասիրական գրքերի ազդեցությամբ։ 

Բ Ա Դ Գ

14. Գտի՛ր նախադասության մեջ թույլ տված բառագործածության սխալը։ 

Ավանդույթի համաձայն՝ հսկայական կետի մեջքի վրա է եղել մեր մոլորակը։ 

Ավանդույթի-ավանդության

15. Գտի՛ր նախադասության մեջ թույլ տված քերականական սխալը և ուղղի՛ր։ 

Բանը նրանում էր, որ ես պետք է որոշեի մեր հետագա անելիքները։

Բանն այն է, որ ես պետք է որոշեի մեր հետագա անելիքները:

16. Տրված բառերը տեղադրի՛ր բաց թողնված տեղերում՝ ենթարկելով համապատասխան փոփոխությունների։

Երեք օր էր, ինչ մարդիկ, վախենալով գազանանալուց , փակված էին իրենց տներում, դեպքը կատարվեց, երբ կեսօրին մոտ էր։ 

իրենք, կեսօր, գազանանալ, ինչ

Եռօրյա ուխտը ավարտված էր, և Աստծո առաջ իրենց պարտքը կատարած ուխտավորները, ուղտերին նստած, վերադառնում էին տուն։

ուղտ, ուխտ, կատարել, Աստված։ 

Posted in Հայոց լեզու 9

Գործնական քերականություն

1. Կետադրի՛ր նախադասությունները։

    Հեռվում՝ կապույտ լռության մեջ, սուզվել էին բարձր լեռները՝ արծաթազօծ ձյունապսակներով։

    Բուրումնավետ օդում, անուրջների պես հմայելով, թռչկոտում էին դրախտային հավքերը, և նրանց երգի դայլայլները հմայում էին ունկնդրին։

    Այդ օրը՝ արևածագին, Զևսը հավաքեց աստվածներին ու ահասարսուռ ձայնով բարբառեց.

    Լա՛վ լսեցեք, ո՛վ արդարամիտ աստվածներ։

    Եթե երբևէ մեկը թափանցել է այդ աշխարհը՝ հետաքրքիր, անսպառելի, ունկնդրել նրա ձայները նրբին, դիտել բյուր ծառերը հազարաբույր , ապա կհամոզվի, որ դա մի ուրույն աշխարհ է։

    2. Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը՝

    ամենաէական, քրիստոնեություն, ելևէջ, ինչևէ, հնէաբան, պատնեշ, չէինք, առէջաթել, եղերերգ, ափեափ, լուսէջք, լայնէկրան, դողէրոցք, Հրազդանհէկ, չէի, անէ

    3. Ընտրելով մեկական արմատ՝ կազմել բարդ բառեր։

    Տուն    ձև

    Սուրբ   մորթ

    Մեջ  տեսնել

    Ձու    ցուցակ

    Չու     պատկեր

    Թուխ   դեպք

    Ուղիղ    ճեմ

    Դափնի        սեր

    Այգի   օծել

    Սեգ   ձիգ

    Որդի   գործ

    Ոսկի   վարդ

    սրբապատկեր, թխամորթ, ձվաձև, այգեգործ, ուղղաձիգ, տնտես, սիգաճեմ, դափնեվարդ, ոսկեզօծ, միջադեպ, չվացուցակ, որդեսեր:

    4.      Ընտրելով մեկական նախածանց և արմատ՝ կազմել 6 նախածանցավոր բառ։

    Նախ    ուժասպառ

    Ներ  հնչերանգ

    Թեր   օտարալեզու

    Համ   գործադրել

    Ենթ    ուսումնատենչ

    Հակ   սպայակազմ

    ենթասպա, համահունչ, թերուս, նախալեզու, հակադրել, ներուժ

    5.      Լրացրե՛ք նախադասությունները։

    Գահ բարձրանալով՝ նորընծա արքան իր մի քանի հարյուրյակ  կտրիճներով մաքրեց երկիրը սև թուխպից և պղտոր հեղեղից։

    Թուխպ, հեղեղ,  կտրիճ, բարձրանալ

    Թշնամուն վանելով իր երկրի հարավային սահման՝ նա հասավ ընդհուպ մինչև  Նինվե, ապա ազատեց հյուսիսը՝ Ջավախքից մինչև Աղվանք։

    Հասնել, վանել, Ջավախք, սահման

    Անչափ սիրելով նրան՝ ժողովուրդը նրա անունով կոչեց Ծաղկունյաց լեռան հարավային եզրին գտնվող գագաթը։

    Լեռ, անուն, սիրել, գտնվել 

    Posted in Հայոց լեզու 9, Գրականություն 9

    Ամսագրային նյութեր

    Մեկնաբանություն։
    Ինձ շատ դուր եկավ այս գրությունը, որովհետև այն անկեղծ է և բարի։ Ես նույնպես շատ եմ սիրում Նոր տարին և հավատում եմ, որ նոր տարին լավ բաներ կբերի։ Ձյան մասին միտքը ինձ հաճելի զգացումներ տվեց, որովհետև ձյունը ինձ համար մաքրություն ու նոր սկիզբ է նշանակում։

    Ազատության գաղափարը տարբեր ժամանակաշրջաններում
    Մեկնաբանություն։
    Ինձ համար այս նյութը շատ հասկանալի և կարևոր էր։ Այն պարզ ձևով ցույց է տալիս, որ ազատությունը բոլոր ժամանակներում մեծ արժեք է եղել մեր ժողովրդի համար։ Ես հասկացա, որ առանց ազատության չենք կարող պահել մեր լեզուն, մշակույթը և հայրենիքը։ Նյութը ստիպում է մտածել և գնահատել այն ազատությունը, որը ունենք այսօր։

    Մեկնաբանություն։
    Այս գրությունը ինձ շատ դուր եկավ, որովհետև այն անկեղծ է ու իրական։ Ես կարդալիս զգացի, որ այստեղ նկարագրված զգացումները շատերին են ծանոթ, նաև ինձ։ Դուր եկավ միտքը, որ հին տարին մեզ փոխում ու ուժեղացնում է։ Գրությունը հույս է տալիս և լավ տրամադրությամբ է տանում դեպի նոր տարին։

    Posted in Հայոց լեզու 9

    Առաջին ուսումնական շրջանի հաշվետվություն

    Առաջին ուսումնական շրջանը հայոց լեզու և գրականություն առարկայից օգտակար էր։ Զարգացրել եմ գրավոր խոսքս, ավելի ճիշտ եմ ձևակերպում մտքերս և հասկանում գրական ստեղծագործությունների գաղափարը։ Դասերի ընթացքում գրել ենք թեստեր, որոնք օգնել են ավելի լավ պատրաստվել քննություններին։

    Դժվարություններ ունեցել եմ որոշ քերականական թեմաների ժամանակ, սակայն աշխատասիրությամբ կարողացել եմ հաղթահարել դրանք։ Հաջողված եմ համարում անհատական նախագիծը, քանի որ այն իրականացրել եմ հետաքրքրությամբ։

    Այս շրջանի ընթացքում սովորեցի կարևորել մայրենի լեզուն, գրագետ խոսքը և ընթերցանությունը։ Երրորդ ուսումնական շրջանի համար կցանկանայի շարունակել նման աշխատանքները։

    Posted in Հայոց լեզու 9

    Անհատական նախագծի հաշվետվություն

    Անհատական նախագծի հաշվետվություն

    Անհատական նախագծի վերնագիր՝ Թարգմանություն
    Ժամանակահատված՝ Շուրջտարվա
    Նպատակ՝ Թարգմանությունների միջոցով սովորել ավելի լավ հասկանալ օտար լեզուներ և զարգացնել թարգմանչական հմտությունները

    Այս կիսամյանկի ընթացքում ես իրականացրեցի թարգմանական անհատական նախագիծ։ Իմ նպատակը պարզ էր՝ ուզում էի ավելի լավ սովորել թարգմանել ռուսերենից հայերեն։ Թեմա ընտրեցի այն, ինչը ինձ հետաքրքիր է՝ ստեղծագործություն։
    Նախագծի ընթացքում թարգմանում էի ստեղծագործություններ։Ամեն անգամ թարգմանում էի մեկ կամ երկու ստեղծագործություն։ Այդ նյութերը հիմնականում վերցնում էի ինտերնետից ռուսերեն լեզվով։Երբ սկսեցի, պարզ չէի պատկերացնում, թե ինչքան բարդ կարող է լինել թարգմանելը։ Որոշ բառեր շատ դժվար էին, բայց ժամանակի ընթացքում սովորեցի ինչպես գտնել ճիշտ տարբերակներ և օգտագործել բառարաններ ու հուսալի աղբյուրներ։

    Իմ կարծիքը և սովորածը
    Այս նախագիծը շատ օգտակար էր։ Սովորեցի ինչպես աշխատել տեքստի հետ, ինչպես հասկանալ օտար լեզվով գրած նյութը և ճիշտ ու պարզ ձևով փոխանցել այն հայերեն։ Սկզբում մի քիչ դժվար էր, բայց հետո արդեն ավելի հեշտ ստացվում էր։ Միաժամանակ և՛ լեզվական, և՛ ընդհանուր գիտելիքներ ձեռք բերեցի։

    Եզրակացություն
    Թարգմանական նախագիծը շատ բան տվեց ինձ։ Այն օգնել է ինձ լեզվային գիտելիքներս բարելավելու մեջ, սովորել եմ նոր բառեր և հմտացել եմ գրավոր աշխատանքում։ Եթե նորից նման հնարավորություն ունենամ, կուզեմ շարունակել այս աշխատանքը՝ թարգմանելով նաև այլ թեմաներով։

    Աշխատանքների հղումները
    Անհատական նախագիծ թարգմանություն
    Անհատական նախագիծ թարգմանություն
    Անհատական նախագիծ
    Անհատական նախագիծ թարգմանություն
    Անհատական նախագիծ
    Անհատական նախագիծ

    Posted in Հայոց լեզու 9

    Անհատական նախագիծ թարգմանություն

    Ես գյուղի վերջին պոետն եմ հիմա…

    Ես գյուղի վերջին պոետն եմ հիմա,
    Համեստ է կամուրջն այս տախտակաշեն,
    Մատուցվում է լուռ հրաժեշտի պատարագ
    Կեչիների մեջ՝ խնկարկող ու շեն։

    Մարմնեղեն մոմն իմ կվառվի-կհալչի
    Ոսկեզոծ բոցով ու կհանգչի լուռ,
    Ու լուսնի ժամն այս փայտե ու վայրի
    Կխռպոտա իմ տասներկուերորդ ժամը տխուր։

    Կապույտ դաշտերի արահետի վրա
    Շուտով կհայտնվի երկաթե հյուրը,
    Արշալույսներով ցողված հացահատիկը
    Կհնձի նրա սև բուռը՝ անգութ ու զուր։

    Ոչ կենդանի, օտար ձեռքեր են դրանք,
    Այս երգերին վիճակված չէ ապրել ձեր հետ,
    Միայն ձի-հասկերը՝ ոսկե ու հստակ,
    Կողբան իրենց հին տիրոջն անհետ։

    Քամին կծծի նրանց խրխինջը վառ՝
    Հոգեհանգստի պար բռնելով մութ,
    Շուտով, շուտով ժամը փայտե ու վայրի
    Կխռպոտա իմ տասներկուերորդ ժամը՝ անգութշ

    Տեկստի աղբյուրը

    Posted in Հայոց լեզու 9

    Լրացուցիչ/տնային աշխատանք

    08-12.12.2025

    • Լրացնել բաց թողած տառերը և կետադրել։ 

    Մամիկոնյան նախարարը հապճեպ ու կողքանց զննեց խոսողին և նորից բոլորը լռեցին։ Հայրապետը մտահոգ շուրջն էր նայում և կարծես զննում մերթ կրականոցը որի մեջ հանգչում էին փայտերը  մերթ պատերի մորդիները մերթ հատակին ճապաղած վագրենին ու բազմաստեղնյան աշտանակը որի բոլորակ ափսեում սևացել էր ողջ գիշեր  յուղի մեջ թաթախված պատրույգը։ Որմնախորշի գրադարակից նրան էին նայում մատյանների փղոսկրյա կազմով ոսկեզօծ ու ակնազարդ։ Նայում էր հազարապետը աշխույժ եռանդի ու սուր մտքի տեր այդ մարդը և սիրտը մղկտում էր թախիծը խեղդում էր կոկորդը։ 

    Ինչ ես խորհում սթափվելով մտքերից դարձավ նա Վարդանին լինելիքը կլինի։

    Վարդանը հայացքը հատակին խոնարհած մտմտում էր ասելիքը։ 

    Տիարք ժամ չէ դժգոհության։ Հազկերտին պատասխանելը միայն հոգևորների գործը չէ։ 

    1. Բացատրի՛ր բառերը։ 

    Հապճեպ, հանգչել, ճապաղած, աշտանակ, բոլորակ , պատրույգ, որմնախորշ, եռանդ։

    արագ, անջատվել, ծավալված, ճրագակալ, շրջանակ, Քուղ՝ թել կամ ժապավեն, որ դնում են լապտերի՝ լամպի՝ նավթավառի ևն պատրուգակալի մեջ և վառում:, պատի միջի խորշ, աշխուժություն

    Posted in Հայոց լեզու 9

    Լրացուցիչ/տնային աշխատանք

    01-05.12.2025

    1. Լրացնել բաց թողնված տառերը և կետադրել։ 

    Ագուլիսի փողոցներն ու հրապարակները լցվել էին մարդկային խառնիճաղանջ բազմությամբ։ Թափառական խաշնարածները խայտաբղետ հագուստներով ու զենքերով լցվել էին ամենուրեք։ Զարմանքով անթաքույց հիացմունքով էին նայում նրանք քաղաքի մեծահարուստ վաճառականների պալատներին, տասնմեկ վանքերի վեղարածածկ գմբեթներին շուկայի անհատնում բարիքներին ակնեղենի ու մետաքսի կրպակներին։ Երբեմնի անըստգյուտ քաղաքը որտեղ արգելված էր անասուն պահել կառք անգամ թույլ չէին տալիս մտնել փողոցները ապականվեց ձիերի ու ջորիների  անտեղությունից ողողվեց անմեղ մարդկան արյամբ։ 

    Գեղեցիկ ու հարուստ էր Ագուլիսը։ Լինելով մի խոր կիրճի մեջ երեք կողմից գոտևորված էր ժայռակոփ պարիսպներով։ Բայց էր միայն Արաքս գետի կողմը որը որը պատած էր խառնախիտ այգիներով և մի հզոր ամրակուռ պարսպով։ 

    Քաղաքից փոքր-ինչ դուրս  ձորալանջին սիգապանծ  վեր էր խոյանում Թովմա առաքյալի  հնությունից մամռակալած վանքը։ Տաճարի դուռը զարդարված էր փղոսկրյա դրասանգներով իսկ գմբեթին շողշողում էր ոսկե քանդակազարդ խաչը։ Պակաս շքեղ չէին մյուս վանքերը ու տաճարները։ Քաղաքի նեղ փողոցներով  քարե առվակների միջոցով գիշերուզօր քչքչալով վազում էին սառնորակ ջրերը որոնք ոռոգում էին քաղաքի այգիները։  

    2. Բացատրիր բառերը՝ խանիճաղանջ, խաշնարած, խայտաբղետ, անթաքույց, վեղարածածկ, ակնեղեն, կրպակ, կիրճ, խառնիխուռն, ամրակուռ, սիգապանծ, դրասանգ։ 

    Հասարակ ժողովրդի ստորին խավ, հովիվ, գույնզգույն, չթաքնված, զանգակատան գլխի կոնաձև ծածկ, թանկագին քարեր, փոքրիկ խանութ, լեռնանցք, խառնաշբոթ, ամուր կոփած/պինդ, հպարտ, ծաղկաշղթա

    3. Բառակազմորեն վերլուծի՛ր հետևյալ բառերը՝ մարդկային, բազմություն, մեծահարուստ, ակնեղեն, մետաքսյա, հնություն, սառնորակ։ 

    մարդ+ային-արմատ+ածանց

    բազում+ություն-արմատ+ածանց

    մեծ+ա+հարուստ-արմատ+հոդակապ+արմատ

    ակն+եղեն-արմատ+ածանց

    մետաքս+յա-արմատ+ածանց

    հին+ություն-արմատ+ածանց

    սառը+որակ-արմատ+արմատ

    4. Ներգործական կառուցվածքի նախադասությունները դարձնել կրավորական։ 

    Իրիկնային ամպրոպաբեր ամպերը արագորեն պատում են երկինքը։

    Երկինքը արագորեն պատվում էր իրիկնային ամպրոպաբեր ամպերից:
    Լուսնի կաթնագույն շողերը լուսավորեցին գետ արծաթազօծ գոտին։

    Գետի արծաթազօծ գոտին լուսավորվեց լուսնի կաթնագույն շողերից:
    Հարյուրավոր էլեկտրական լամպեր լուսավորում էին հովտի երկայնքը։

    Հովիտի երկայնքը լսավորվում էր հարյուրավոր էլեկտրական լամպերից:
    Անավարտ հուշարձանի շինարարությունն ավարտում է որդին։

    Անավարտ հուշարձանի շինարարությունն ավարտվում է որդուց։

    Երերկոյան ոստիկանությունը շրջապատել էր սրճարանը։

    Սրճարանը շրջապատվել էր երեկոյան ոստիկանության կողմից:
    Գնդիկախաղի սեղանը նրանք դրել էին դահլիճի ուղիղ կենտրոնում։

    Գնդիկախաղի սեղանը դրվել էր դահլիճի ուղիղ կենտորնում նրանց կողմից:

    1. Կրավորական կառուցվածքի նախադասությունները վերածել ներգործական կառուցվածքի նախադասության։ 

    Երկինքը պատռվեց հազար միլիմետրանոց թնդանոթի պայթյունից։

    Հազար միլիմետրանոց թնդանոթի պայթյունը երկինքը պատռեց:
    Ողջ բուսական և կենդանական աշխարհը ոչնչացվել էր սառնամանիքից։

    Սառնամանիքը ոչնչացրել էր ողջ բուսական և կենդանական աշխարհը:
    Նիհարությունից անճանաչելիորեն սրվել էր նրա դեմքը։

    Նիհարությունը անճանաչելիորեն սրել էր նրա դեմքը:
    Նա հուզվում էր ամենաչնչին բաներից։

    Ամենաչնչին բաները հուզում էին նրան:
    Վաչեի սպանությունը դրդված էր միայն չարությունից ու նախանձից։

    Միայն չարությունն ու նախանձն էի դրդել Վաչեի սպանությանը:
    Նրա մտքի ընթացքը խախտվեց ջղային մի սարսուռից։ 

    Նրա մտքի ընթացքը խախտեց ջրային սարսուռից:

    Posted in Հայոց լեզու 9

    Տեքստանյին առաջադրանքներ

    Կարդա՛ տեքստը և կատարի՛ր առաջադրանքները։

    Մի անգամ ոստրեն ցանցն ընկավ ու բոլոր որսվածների  հետ միասին հայտնվեց ձկնորսական խրճիթում:

    -Այստեղ բոլորիս անխուսափելի կործանում է սպասվում,-տխուր-տխուր մտածեց նա՝ տեսնելով, թե հատակին դատարկված կույտի մեջ իր դժբախտ եղբայրակիցներն առանց ջրի ինչպես են խեղդվում և ջղաձիգ թպրտում մահվան  տանջանքների մեջ:

    Հանկարծ որտեղից որտեղ հայտնվեց մուկը:

    -Լսի՛ր , բարի՛ մկնիկ,-աղերսեց ոստրեն: Բարի գործ արա, ինձ տար դեպի ծովը:

    Փոքրիկ մուկը հասկացող հայացքով զննեց նրան. Ոստրեն բացառիկ խոշոր ու գեղեցիկ էր, համ էլ դրա միսը պետք է որ հյութալի ու համեղ լիներ:

    -Լավ,-պատրաստակամորեն ասաց մուկը՝ որոշելով ձեռք գցել ձրի ավարը, որն, ինչպես ասել են հմուտ որսորդները, իր ոտքով է եկել: -Բայց դու նախապես պետք է բացես քո խեցու փեղկերը,գոնե կիսով չափ, որպեսզի ինձ ավելի հարմար լինի քեզ տանել դեպի ծով: Հակառակ դեպքում ես ոչ մի կերպ չեմ կարողանա գործը գլուխ բերել:

    Խաբեբան այնքան համոզիչ ու ոգեշնչված էր խոսում, որ նրա համաձայնությունից ուրախացած ոստրեն չնկատեց խարդավանքն ու վստահելով բացեց փեղկերը: Մուկը սուրուլիկ դնչով անմիջապես խցկվեց խեցու ներսը, որպեսզի ատամներն ավելի ամուր խրի խեցու մեջ: Բայց շտապելու պատճառով մոռացավ զգուշության մասին։ Ոստրեին թվաց՝ գուցե  ինչ-որ բան այն չէ, հասցրեց շրխկացնելով փակել իր փեղկերը՝ թակարդի նման ամուր սեղմելով կրծողի գլուխը:

    Մուկը ցավից բարձրաձայն ծվծվաց, իսկ մոտակայքում գտնվող կատուն լսեց ծվծվոցը, մի ցատկով վրա պրծավ խաբեբային ու հափռեց:

    1. Ո՞ր միտքն է բխում տեքստի բովանդակությունից կամ չի հակասում նրան։

    Ա․ Ինչպես ասում են ՝ խորամանկիր, բայց պոչդ լա՛վ պահիր:

    Բ․ Անրհարժեշտ է ընկերներ ընտրելուց առաջ ուշադիր լինել։

    Գ․ Երբեք չես կարող իմնալ՝ ինչ կպատահի։

    Դ․ Ձկնորսական խրճիթը գտնվում էր ծովի մոտ։

    2. Առանձնացրո՛ւ նախադասություն, որտեղ համադասական շաղկապը կապել է նախադասության անդամներ։

    3. Տրված նախադասության մեջ ընդգծվածն ի՞նչ պաշտոն է կատարում։

    Ոստրեն բացառիկ խոշոր ու գեղեցիկ էր։

    4. Տեքստից դո՛ւրս գրիր զննել բառի հոմնաիշը։

    տեսնել

    5. Ի՞նչ է նշանակում գործը գլուխ բերել։

    հաջող ավարտել

    6. Տեքստից դո՛ւրս գրիր երկբայական վերաբերական։

    գուցե

    7. Փոքրիկ մուկը հասկացող հայացքովզննեց նրան ։ Այս նախադասության մեջ ո՞ր խոսքի մասով է արտահայտված գոյականական անդամի լրացումը և ի՞նչ լրացում է։

    որոշիչ

    8. Նախադասության անդամներից որի՞ պաշտոնն է սխալ նշված։

    Մուկը ցավից բարձրաձայն ծվծվաց, իսկ մոտակայքում գտնվող կատուն լսեց ծվծվոցը, մի ցատկով վրա պրծավ խաբեբային ու հափռեց:

    Մուկը- ենթակա

    Լսեց- ստորոգյալ

    բարձրձայն- ածական

    ցավից -պատճառի պարագա

    9. Ի՞նչպիսինն էր ոստրեի միսը։

    Ոստրեի միսը պետք է որ հյութալի ու համեղ լիներ:

    10. Տեքստից դո՛ւրս գրիր բառ, որտեղ ե-ն հնչյունափոխվել է ի-ի։

    կիսով չափ

    11. Դո՛ւրս գրիր նախադասություն, որտեղ ենթակա չկա։

    Բայց շտապելու պատճառով մոռացավ զգուշության մասին։

    12. Դո՛ւրս գրիր մեկ բառ, որում գաղտնավանկ կա։

    խցկվեց

    13. Դո՛ւրս գրիր մեկ կրկնավոր բարդություն։

    տխուր-տխուր

    14. Դո՛ւրս գրիր մեկ որոշյալ դերանուն։

    բոլորը

    15. Դո՛ւրս գրիր մեկ մակբայ։

    ինչպես

    16. Դո՛ւրս գրիր վաղակատարով դրված որևէ բայ։

    գցել