Category: Հայոց լեզու 9

• Ընդգծե՛ք բայերը։

Թնդալ, բղավել, ծամթել, լոգանք, կորանք, փշրանք, անցավ, ընկավ, հարավ, խորհեմ, խոհեմ, գդալ, կարդալիս, բազմեն, բազեն։ 

1. Ընդգծե՛ք հարադիր բայերը։ 

Ցույց տալ, փոսն ընկնել, թույլ տալ, լաց լինել, ճաշ տալ, դասի գալ, պար գալ, շուռ գալ, փողոց ելնել, խելոք լինել։ 

1. Ընդգծե՛ք պատճառական ածանց ունեցող բայերը։ 

Հարցնել, ծլեցնել, թռցնել, հեծնել, խմեցնել, իջեցնել, անցնել, զբոսնել, 

1. Ընդգծե՛ք բազմապատկական բայերը։ 

Ժպտալ, գոռգոռալ, փայլփլել, ողողել, շողշողալ, փշրտել, երգել, նեղսրտել, պատառոտել, կողոպտել, կապոտել։ 

1. Փակագծերում տրված տարբերակներից ընդգծե՛ք ճիշտը։ 

Նա ինձ շատ նրբորեն /զգալ, զգացնել / տվեց, որ ես սխալ եմ։ 

Այս գինին քանի տարի է /հենցրած, հնացրած/։

Նա իմ ձեռքից ոչ մի տեղ էլ չի /փախչի, փախնի/։

Մայրս փոքր ժամանակ ինձ միշտ /քնացնում, քնեցնում/ էր օրորոցայիններով։ 

1. Կրավորական կառույցով նախադասությունները դարձնել ներգործական։

Պատուհանը քամուց բացվեց։ 

Քամին պատուհանը բացեց:

Դպրոցականներին նոր դասագրքեր բաժանվեցին։ 

Դպրոցականներին նոր դասագրքեր բաժանեցին։ 

Այդ սափորը սեղանին դրվել էր մորս կողմից։

Մայրս է այդ սափորը դրել սեղանին:

Ոստիկանության կողմից Գևորգը հրավիրվեց ոստիկանություն։ 

Ոստիկանությունը Գևորգին հրավիրեց ոստիկանություն:

Բաժակը ջարդվեց Անուշի կողմից։ 

Բաժակը ջարդեց Անուշը:

1. Փակագծերում տրված բառերից ընտրել նախադասությանը համապատասխանողը։ 

Մենք հակընդդեմ հայց ենք տվել, որ մեզ նույնպես /տուժած․ տուժված/ կողմ ճանաչեն։ 

Ձեռքերս ցրտից /ճաքճքել, ճաքճքվել / են։ 

Աստիճանով իջնելիս միշտ ձողից /բռնիր, բռնվիր/ , որ չսայթաքես։ 

Քանի օր է, չեն կարողանում մեր թղթակցի հետ /կապվել, կապնվել/։ 

Դասարանի տղաների հետ այսօր նորից /վիճվել, վիճել/ եմ։ 

1. Ընդգծե՛ք բայի անդեմ ձևերը։ 

ողբալ, ծավալ, ձնհալ, հոգալ, կչկչալ, կորած, կասկած, հարբած, փռթկալ, տարած։ 

1. Առանձնացրե՛ք անդեմ ձևերը և գրե՛ք, թե որ դերբայն է։ 

Երգող, գրկած, բազմած, կռվելիս, լրագրող, խմած, խորոված, ծաղկող, փոքրացող, հազալիս, մտածելիս, հավաքել, խոսող, մաքրած, գտած, փնտրելիս, քայլել։ 

Անորոշ-հավաքել, քայլել

Ենթակայական-երգող, ծաղկող, փոքրացող, խոսող

Համակատար-կռվելիս, հազալիս, մտածելիս, փնտրելիս

Հարակատար-գրկած, բազմած, խմած, խորոված, մաքրած, գտած

1. Փակագծերում տրված տարբերակներից ընդգծե՛ք նախադասությանը համապատասխանողը։ 

Երեխան երկար լաց /լինելիս, լինելուց/ շնչակտուր եղավ։ 

Ցանկապատի վրայով /թռչելիս, թռնելիս/ տղան ոլորեց ոտքը։ 

Գնադկը թիկունքից էր /դիպչել, դիպել/ նրան։

Այգում /զբոսնելիս, զբոսնելուց/ անսպասելիորեն գտա դրամապանակը։

1․Առանձնացրե՛ք թվականները։

Թվային, վաթսուն, հիսունական, հարյուր-հարյուր, վաթսունմեկերորդ, թվանշան, չորս, մեծաքանակ, քառապատիկ, եռակի, տասներկուերորդ, հինգ վեցերորդ, քանակություն, մենավոր,երկակի։

2, Առանձնացրե՛ք քանակական թվականները։
Երրորդություն, թվական, հարյուր մեկ, քառասուն, եռապատիկ, միլիոն, քանական , հինգ հարյուր, իննսունութ, տասը, բազմաթիվ, տասնինը, քառյակ, յոթանասուն։

Երրորդություն, թվական, հարյուր մեկ, քառասուն, եռապատիկ, միլիոն, քանական , հինգ հարյուր, իննսունութ, տասը, բազմաթիվ, տասնինը, քառյակ, յոթանասուն։

3, Առանձնացրե՛ք դասական թվականները։
Քսանմեկերորդ, մեկ չորրորդ, երեսուներկուերորդ, հազարավոր, հարյուրերորդ, առաջին, երեք քառորդ, տասնիններորդ։

4, Առանձնացրե՛ք բաշխական թվականները։

Մեկ-մեկ, բազմակի, երկուական, ինը տասներորդ, հինգական, իններորդ, մեկումեջ, հինգ-հինգ, քսանական, չորս հինգերորդ, յոթական, երիցս։

5, Առանձնացրե՛ք կոտորակային թվականները։

Մասնական , երկու երրորդ, տասներորդական, մեկ երկրորդ, զրո ամբողջ հինգ տասնորդական, սակավաթիվ, մեկ երրորդ, հարյուրապատիկ, երկու ամբողջ վեց տասնորդական, ամբողջական, երկու յոթերորդ, հնգանիստ։

6, Փակագծում տրված տարբերակներից ընդգծե՛ք ճիշտը։
Ես այդ մասին լսում է /առաջի, առաջին / անգամ։

Շուրջ / ութանասուն, ութսուն/ ծառ տնկվեց այդ հավաքի ժամանակ։

Այդ հավաքին մասնակցում էին  /հարյուրավոր, հարուրավոր/ մարդիկ։

Իմ տեղը թատրոնի /երեսունչորրորդ, երեսունչորսերորդ/ աթոռն է։

Ես սովորում եմ Երևանի /թիվ համար, թիվ/ հինգ դպրոցում։

Որպեսզի իմ ուզածը տեղն ընդունվեմ, ինձ պակասում է /զրո, զերո/ ամբողջ հինգ միավոր։

7,Առանձնացրե՛ք պարզ թվականները։
Բազում, միլիոն, երեքական, քսան, քանակ, ութ, միլիարդ, վեցերորդ, ամբողջ, ինը, երեք, քսանյոթ, թիվ, ,միակ, յոթ, տասնվեց, չորս։

8. Առանձնացրե՛ք  բարդ թվականները։

Երեսուներկուերորդ, տասնմեկ, վեց-վեց, մեկ, ութական, երեք հարյուր վեց, հինգ-հինգ, վաթսունինը, քսանութ, մեկ միլիոն, տասանոց, ութսունյոթ, հարյուր երկու։

9. Փակագծերում տրված տարբերակներից ընդգծե՛ք ճիշտը։

Ասացին հերթագրվածներից մեկնումեկը թող ներս /գա, գան/ ։

Շուտով ժամը /ինը, իննը կլինի/ ։

Եթե մեր ունեցածը հավասար բաժանենք, ապա ամեն մեկիս հասնում է երկուսուկես /խնձոր, խնձորներ/։

Տոնածառը զարդարելու համար գնեցի քսան /խաղալիք, խաղալիքներ/։

Այդ կինը մատներին դրել էր /երեք-երեք, երեք-երեքական/ ոսկե մատանիներ։

Պայմանավորվել էինք, որ կհանդիպենք այս ամսվա /28-ին, 28ին/։

Ես չեմ վախենում /տասներեք, տասերեք/ թվից։

10.Տրված թվերը գրի՛ր տառերով։

25, 101, 1567, 87, 95, 74, 2598:

քսանհինգ, հարյուր մեկ, հազար հինգ հարյուր վաթսունյոթ, ութսունյոթ, իննսունհինգ, յութանասունչորս, երկու հազար հինգ հարյուր իննսունութ

Կրկին
Իլյա Բուդնիցկի

Կրկին լուսաբաց է։ Եվ կատուն՝ մկնիկի հետ։
Եվ մահճակալի մոտի սեղանին՝ գիրք։
Եվ տունը, ինչպես առագաստ, լարված է։
Ինչպես մենք՝ երակներից ու ջլերից,
Սիրուց, երևակայությունից ու երանելիությունից,
Այնպես էլ կառուցված է մինչև գերանների ծայրերը։

Թեթև, բայց ամուր փայտից է
Իմ առագաստանավը՝ երկար նավակը,
Եվ հանկարծ քամին՝ աննկատ,
Կխփի մեղմորեն ու հետ կքաշվի,
Կատուն կես աչքով կնայի անկյուն, —
Այնտեղ պարկից մի բուռ վարսակի հատիկներ։

Եվ մկնիկը դուրս կգա բներից, —
Ի՞նչ արդարացումներ լուսաբացին,
Երբ միևնույն է՝ պետք է վեր կենալ։ —
Սյուժեն առանց մարդու հավերժ է,
Եվ առագաստանավի ուղին՝ կաթնագույն,
Եվ ուզում ես կանչել կատուին։

Տեկստի աղբյուրը։

29.10.2025

Աշխատանք դասարանում  
1. Բաց թողնված տեղերում գրե՛ք համապատասխան տառը։

Ամենաէական, քրիստոնեություն, ելևէջ, ինչևէ, անեզր, խուռներամ, երբևէ, նախօրե, հնօրյա, փայտոջիլ, միջօրեական, օրեցօր։

2. Ճշտե՛ք բառերի գրություն, պետք է գրվեն միասին, անջատ կամ գծիկով։

Սերնդեսերունդ, քարեդարյան, այրուձի, փոստ-հեռագրատուն, տարեցտարի, իսպառ, քափ-քրտինք, օրնիբուն, գողեգող, այլընտրանք։

3. Գրե՛ք տրված բառերում տեղի ունեցած հնչյունափոխությունը։

Երևութական, մնջախաղ, փափկասուն, ձվաձև, գունավոր, ոսկերիզ, մտադրություն։

երևույթ>յ-ն միացել է ու-ին, մունջ>ու-ն դարձել է ը, փափուկ>ու-ն սղվել է, ձու>ու-ն դարձել է վ, գույն>յ-ն միացել է ու-ին, ոսկի>ի-ն սղվել է, միտ>ի-ն դարձել է ը

4. Ճիշտ տեղադրե՛ք բառային շեշտը։

Իհա՛րկե, հե՛տ գալ, գիսա՛ստղ, քանի՛երորդ, գի՛րքդ, հանդո՛ւգն, գրե՛թե, արկղի՛կ։

5. Առանձնացրե՛ք հոմանիշ զույգերը։

Թույր, մատղաշ,անսայթաք,բաղձանք,հմայել,նման, խոհեմ,դալար, սխալ, հրապաուրել, իղձ, հանգույն, ողջամիտ, անգայթ։

մատղաշ-դալար, անսայթաք-անգայթ, հրապուրել-հմայել, հանգույն-նման, բաղձանք-իղձ, թյուր-սխալ, ողջամիտ-խոհեմ

6. Գրե՛ք տրված դարձվածքների բացատրությունը՝ բախտավոր աստղի տակ ծնվել, ձայն բարբառո հանապատի,  կանաչ-կարմիր կապել, վերջին մոհիկան,  մի սանրի կտավ,  ափերց դուրս գալ, աչքը ճամփին մնալ։

հաջողակ,ուշադրության չարժանացած խոսք, զուգվել-զարդարվել,վերջին ներկայացուցիչ,  միանման, ինքնատիրապետումը կորցնել, վատ բան վճռել

7. Առանձնացրե՛ք պատճառական ածանց ունեցող բայերը՝ մոտեցնել, մրցել, գրել տալ, խաղացնել, երգել տալ, վերակենդանանալ, անհագստացնել, հիշեցնել, առնել-տալ։

8. Տրված նախադասություններում ընդգծել մակբայները։

Փոքրիկը կամաց-կամաց սովորեց երգել։

Հեղուկը քիչ-իքչ լցվեց տարայի մեջ։

Արքայադուստրը շեշտակի նայեց զինվորին։

Ուշացել էր,  նկատեց հորը, իսկույն վեր թռավ անկողնուց։

Գևորգը եղբայրաբար օգնեց իր մտերիմ ընկերոջը։

Պետք է սովորել հիմա, որպեսզի ունենանք բարեկեցիկ ապագա։

9. Տրված նախադասություններում ընդգծե՛ք ուղիղ խնդիրները։

Հայրսը սիրում էր որդուն։

Անհամբերությամբ ու ոգևորությամբ տղան կարդում էր գիրքը։

Ես կարդացել եմ Դուրյան։

Քամին շարժում էր ծառերը։

10. Ո՞րն է նախադասության քերականական և տրամաբանական շարունակությունը։

Նրա՝ ածուխի պես սև ու խիտ մորուքն սկսվում էր համարյա աչքերի տակից ու ծածկում ամբողջ երեսն ու կոկորդը, ․․․․

Ա․ Բայց նրան սիրահարված էին բոլորը։

Բ․ ստացվում է, որ շատ տգեղ տեսք ուներ։

Գ․ իսկ արծվային քիթն անգամ ծածկված էր մազերով։

11. Ո՞ր նախադասության մեջ կա փոխաբերություն։

Ա․ Առավոտյան ծուխ է ելնում երդիկներից, ծուխը ձգվում է կապույտ երիզի նման և հալվում ամպերի մեջ։

Բ․ Քանի՜ սերունդ է ապրել Բասուտա գետի մոտ, կարկատած թաղիքները փռել ցախերի վրա, եղեգնով պատել վրանները։

12. Կետադրի՛ր նախադասությունները։

Ա․ Վրաններից մեկը պատկանում էր Պապ թագավորին, մյուսը՝ սպարապետ Մուշեղին, իսկ երրորդը՝ Ներսես կաթողիկոսին։

Բ․ Բոլորը միասին բարձրացան վերնահարկ որ գմբեթարդ շինություն էր զարդարված մարմարյա սալերով։

Գ․ Թվում էր՝ քաղցից խելքս թռցնում եմ։

Դ․ Ամայի տարածության մեջ միայնակ մնալով՝ ընկա գետնին, և հեծկլտոցիս ձայնը խախտեց շրջապատի լռությունը։

13. Նախադասությունները դասավորի՛ր տրամաբանական ճիշտ հաջորդականությամբ։

Ա․ Եվ այդ նշան-պատկերները կոչվում էին հերոգլիֆներ, որոնց քանակն հասնում էր մոտ 750-ի, և դրանք փորագրում էին քարի, փայտի, նաև պապիրուսի վրա։

Բ․ Գրի ստեղծումը դարձավ պահանջ, սակայն սկզբնական գիրը ուղղակի բառի պարզագույն նկարն էր, ինչպես արևը, որը պատկերվում էր կենտրոնում կետ ունեցող շրջանի նշանով։

Գ․ Մթա չորրորդ հազարմայակում եգիպտացիների գիտելիքներն այնքան շատ էին, որ դրանց բանավոր փոխանցումը սերնդեսերունդ դառնում էր անհնարին։

Դ․ Հետագայում նշանով սկսեցին արտահայտել ոչ միայն առանձին բառեր, այլև մեկ կամ մի քանի բաղաձայն հնչյուններ՝ բաց թողնելով ձայնավորները։

Գ, Բ, Ա, Դ

14. Գրի՛ր նախադասության մեջ թույլ տված բառագործածության սխալը և ուղղի՛ր։

Համաձայն ավանդույթի՝ նրա նախնիները ծագել են վիշապներից։

15.Ուղղի՛ր նախադասության քերականական սխալը։

Ամբողջ ժողովուրդը պապանձնված կանգնել էր՝ ասես խլացած Բուղայի մահացու սպառնալիքների առաջ։

16. Տրված բառերը տեղադրե՛ք բաց թողնված տեղերում՝ ենթարկելով համապատասխան փոփոխությունների։

․․․․․․․․․․․․․․․ խուսափելու համար պարսիկ զինվորները ․․․․․․․․․․․ փորձում էին  խոցել արնաթաթախ, ․․․․․․․․․․․փղերին՝ կարծես մոռացած իրենց բուն ․․․․․․․․․․․․․։

տեգ, կոխկրտվել, գրգռվել, թշնամի

Վիլյամ Սարոյան – «Մարդկային կատակերգություն»

Ստեղծագործության ասելիքը և գաղափարը
Այս վեպը պատմում է մի փոքր ամերիկյան քաղաքի մասին՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ Գլխավոր հերոսը՝ Հոմեր Մակոլեյը, դեռ պատանի է, բայց ստիպված է աշխատել՝ օգնելու իր ընտանիքին։ Նա աշխատում է հեռագրատանը և ամեն օր բախվում է կյանքի և մահվան լուրերին։
Գլխավոր գաղափարն այն է, որ մարդիկ ամենադժվար ժամանակներում պետք է պահպանեն մարդկայնությունը, բարությունը և հավատը կյանքին։ Սարոյանը ցույց է տալիս, որ աշխարհում ամենաթանկ բանը մարդն է և նրա սիրտը։

Իմ տպավորությունները
Այս գիրքը շատ հուզիչ է։ Այն ստիպում է մտածել, թե որքան կարևոր է ընտանիքը, ընկերությունը և սերը մարդկանց միջև։ Հոմերը՝ թեև դեռ երեխա է, բայց իր մեջ մեծ ուժ ունի։ Նրա կերպարը սովորեցնում է չկորցնել հույսը, անկախ ամեն ինչից։ Ես զգացի, որ կյանքում պետք է գնահատել փոքր բաները՝ ժպիտը, բարությունը, անկեղծությունը։

Ի՞նչ տվեց ինձ այս ստեղծագործությունը
Գիրքը ինձ սովորեցրեց լինել ավելի մարդկային, հասկանալ ուրիշներին, չվախենալ դժվարություններից։ Սարոյանը ցույց է տալիս, որ նույնիսկ տխրության մեջ կարելի է գտնել լույս՝ եթե մարդը լավ սիրտ ունի։

Հետաքրքիր մտքեր և մեկնաբանություն

• «Աշխարհում ամենակարևորն այն է, որ մարդը մարդ մնա» այս միտքը գրքի ամբողջ իմաստն է։
• «Անգամ երբ կորցնում ես ամեն ինչ, եթե դեռ ունես սեր, ուրեմն ոչինչ չես կորցրել» սա հիշեցնում է, որ սերը ուժ է։

Եզրակացություն
«Մարդկային կատակերգությունը» պատմություն է կյանքի, սիրո և հույսի մասին։ Այն մեզ հիշեցնում է, որ անգամ պատերազմի, ցավի ու վշտի մեջ մարդը կարող է մնալ բարի և սիրող։ Սա գիրք է, որը տաքացնում է սիրտը և ստիպում մտածել՝ ինչ է նշանակում իրական մարդ լինել։

06-10.10.2025

Ածական

• Առանձնացրե՛ք ածականները։

Խոշոր, անձրև, անտառ, քնքուշ, խեղճ, բարձր, աստառ, բողոք, արգավանդ, երջանիկ, ավանդ, տխուր, գուղձ, հարազատ, գորգ, ամբոխ, անիվ, գանգուր։

• Կապակցությունների իմաստն արտահայտեք մեկ ածական անվանբ։

Ճահիճներով պատված-ճահճապատ

մանրէներ ծնող-մանրէածին
մորը սիրող-մայրասեր

մարդկանց ատող-մարդատյաց

մաքուր գրած-մաքրագիր

միայնակ կյանք վարող-մենակյաց

մեգով պատված-միգապատ

միշտ փթթած-մշտափթիթ

թախծոտ դեմքով-թախծադեմ

միրգ տվող-մրգատու

նոր տնկած-նորատունկ

նվեր տվող-նվիրատու

նուրբ հնչող-նրբահունչ

շահույթ բերող-շահաբեր

շեկ վարսերով-շիկահեր

շատ շնորհներ ունեցող-շնորհաշատ

ինչքից զուրկ-ինչքազուրկ

ոսկուց ձուլված-ոսկեձուլ

ուշքը կորցրած-ուշակորույս

ջուր տանող-ջրատար

• Առանձնացրե՛ք որակական ածականները։

Խոր, ուժեղ, երկար, դառը, թույլ, հաստ, երկաթե, մայրենի, սուր, կեռ, խաղաղ, քարակոփ, բազմաշերտ, մագաղաթյա։

• Առանձնացրե՛ք հարաբերական ածականները։

Առաջնակարգ, պղնփակոփ,  խելացի, պողպատակուռ, թթվաշ, թավշե, դժգոհ, բարձր, գեղեցիկ, պարզ, կավաշեն։

• Առանձնացրե՛ք գերադրական աստիճանի ածականները։

Խստագույն, շագանակագույն, վատթարագույն, վիթխարագույն, միագույն, մանուշակագույն, հիմարագույն,դժվարագույն,ամենազգաց,ամենակոշտ,ամենաքիչ,ամենանուրբ, ցորնագույն։

• Ընդգծե՛ք փոխանուն ածականները։

Նոր տարվա գիշերը  մեծերը մնացել էին տանը, իսկ ջահելներս շրջում էինք տնից տուն։ Հեռախոսիս միջի համարները պարբերաբար վերանայում եմ․ հները ջնջում եմ, նորերն եմ ավելացնում։

Պապս քաղում էր հասուն խնձորները․ հասունները դարսում էր փայտե արկղում, մանրերից տատս չիր էր անում։

• Կազմի՛ր տրված ածականների բաղդատական եղանակը։

խորը, խելացի, գեղեցիկ, քաղցր

• Գտե՛ք սխալները և ուղղե՛ք ։

Սա իմ ամենագեղեցիկ զգեստն է։

Դա մեծագույն նվաճումն էր, որը մենք ունեցել ենք։

Սերոբը ամենաազնիվ մարդն է, որին հանդիպել եմ։

Մեդալը լավագույն պարգևն էր, որ ստացա այս տարի։

• Նկարագրե՛ք աշուն՝ օգտագործելով որքան հնարավոր է շատ ածականներ։

Աշունը տարվա ամենագունեղ ամիսն է: Այն շատ գույնզգույն է, լինում է՝ կարմրավուն, դեղնավուն, նարնջագույն: Աշնանը շատ են լինում հորդառատ անձրևներ: Աշնան ժամանակ քայլելը հաճելի է, եղանակը զով է, օդը թարմ:

• Լրացրե՛ք բաց թողնված բառերը։

Ըստ իմաստի՝ ածականները բաժանվում են երկու խմբի՝ որակական և հարաբերական։

Որակական ածականների մեծ մասն ունի համեմատության աստիճաններ։

Ածականն ունի համեմատության դրական աստիճան բաղդատական աստիճան, գերադրական աստիճան,

Սերգեյ Եսենին
Ինչ գիշեր… Չեմ կարող ես…

Ինչ գիշեր… Չեմ կարող ես։
Քունս փախել է լուսնալից։
Դեռ պահում եմ հոգուս խորքում
Երիտասարդության սերն անցած։

Դու՝ տարիների սառնացած,
Մի ասա, թե սա է սերը։
Թող այս լուսնի շողը գուցե
Իմ բարձին հոսի անզգուշ։

Թող այդ շողը՝ մեղմ ու ճերմակ,
Ողորկի դեմքս աղոտ՝ հստակ։
Չես կարող սիրել կրկին,
Ինչպես չսիրեցիր անկեղծ։

Սերը լինում է մեկ անգամ։
Դրա համար օտար ես դու։
Ոչինչ չեն արդեն այն շիվերը՝
Որ ձյունի մեջ են խրվելով։

Դու գիտես, գիտեմ և ես,
Որ լուսնի շողի ներքո
Լինում չեն արդեն գարնան ծաղիկ,
Այլ՝ ձյուն, սառնամանիք լպրծուն։

Անցել է վաղուց մեր սերը՝
Դու՝ ուրիշի, ես՝ մեկ ուրիշի։
Ու երկուսս էլ արդեն գիտենք՝
Խաղ է հիմա այս սերը կեղծի։

Բայց գրկիր ու համբուրիր
Խաբուսիկ կրքով, ջերմորեն։
Թող երազումս մայիս լինի՝
Եվ նա, ում սիրում եմ հավերժ։

Տեկստի հղումը։

29.09.2025

Աշխատանք դասարանում 

Այս պատմությունը հյուսնի մասին է, ով ապրել է հարյուրավոր տարիներ առաջ: Օրերից մի օր, տուն վերադառնալիս, ընկերներից մեկը՝ Գևորգը,  կանգնեցնում է նրան և հարցնում.

– Եղբայրս, դեմքդ ինչո՞ւ է թթված: Բա՞ն է պատահել:
– Եթե իմ տեղը լինեիր, – պատասխանում է հյուսնը, – դու էլ այս օրին կլինեիր:
– Ի՞ն չ է եղել, – հետաքրքրվում է ընկերը:
– Մինչև առավոտ, – ասում է հյուսնը, – թագավորի հրամանով պետք է տասնմեկ հազար տասնմեկ հարյուր տասնմեկ գրվանքա փայտի լավագույն սղոցուքը տանեմ պալատ, թե չէ գլխիցս կզրկվեմ: Տասնմեկ հազարը քիչ թիվ չէ։ 
Ընկերը ժպտում է և գրկում նրան, ասում է.
– Սիրելի ընկերս, մի հուսահատվիր: Արի գնանք, ուտենք-խմենք և վաղվա մասին մոռանանք: Հույսդ երբեք մի կորցրու:

Գնում են հյուսնի տուն և տեսնում, որ նրա կինն ու երեխաները նույնպես լուրն առել են և լացուկոծ են անում: Ընկերը նրանց էլ է հորդորում, որ չվշտանան, և բոլորը միասին սկսում են ուտել, խմել, ուրախ-ուրախ զրուցել, երգել ու պարել:

Խնջույքի կեսին հյուսնի կինը վերսկսում է.
– Խեղճ ամուսինս, առավոտյան զրկվելու ես գլխիցդ, իսկ մենք զվարճանում ենք:
– Ա՜խ, և ոչ մի հույս չկա:
– Մի’ տանջվիր, – ասում է հյուսնը, – ամեն ինչ զուր է:
Եվ շարունակում են ուտել, խմել, երգել ու պարել:
Երբ լույսը ճեղքում է խավարն ու սկսվում է օրը, բոլորը քարանում են՝ սարսափով ու վշտով համակված: Թագավորի մարդիկ գալիս և կամացուկ թակում են հյուսնի տան դուռը:
Հյուսնը հառաչում է.

– Այժմ գնում եմ մեռնելու:
Եվ բացում է դուռը:
– Հյուսն, – ասում են հյուրերը, –բարեբախտաբար,  թագավորը մեռել է:
Նրա համար դագաղ սարքիր:

1. Ո՞ր միտքը չի հակասում տեքստի բովանադակությանը։ 

Ա․ Պետք է հույսը չկորցնել։ 

Անհրաժեշտ է լավ աշխատել, որ հաջողության հասնես։

Հյուսնը պետք է թագավորի համար դագաղ պատրաստեր։ 

Պետք է միշտ զվարճանալ։ 

2.  Դո՛ւրս գրի համադասական շաղկապ ունեցող նախադասությունը։

3.  Դո՛ւրս գրիր  փոխանվանաբար գործածված թվական ունեցող նախադասությունը։ 

Տասնմեկ հազար տասնմեկ հարյուր տասնմեկ:

Տասնմեկ հազարը քիչ թիվ չէ:

4. Դո՛ւր գրիր վերաբերական ունեցող նախադասությունը։ 

Ընկերը ժպտում է և գրկում նրան, ասում է. – Սիրելի ընկերս, մի հուսահատվիր: Արի գնանք, ուտենք-խմենք և վաղվա մասին մոռանանք: Հույսդ երբեք մի կորցրու

5. Դո՛ւրս գրիր բաղադրյալ ստորոգյալ ունեցող նախադասությունը։ 

Երբ լույսը ճեղքում է խավարն ու սկսվում է օրը, բոլորը քարանում են՝ սարսափով ու վշտով համակված։

6. Դո՛ւրս գրիր բացահայտիչ պարունակող նախադասությունը։ 

Թագավորի մարդիկ գալիս և կամացուկ թակում են հյուսնի տան դուռը:

7. Տվյալ նախադասության մեջ ընդգծված բառն ի՞նչ պաշտոն է կատարում։ 

Թագավորի մարդիկ գալիս և կամացուկ թակում են հյուսնի տան դուռը: 

Պաշտոն՝ պատկանողական դերանուն օգտագործվում է մեկ այլ անունի հետ՝ դրա պատկանելիությունը կամ կապը ցույց տալու համար:

8. Նախադասության անդամներից որի՞ շարահյուսական վերլուծության մեջ սխալ կա։ 

Թագավորի մարդիկ գալիս և կամացուկ թակում են հյուսնի տան դուռը:

Մարդիկ- ենթակա,

թակում են- ստորոգյալ

տան- հատկացուցիչ

կամացուկ- ձևի մակբայ

9. Ե՞րբ բոլորը լռեցին։ 

Բոլորը լռեցին, երբ լույսը ճեղքում է խավարն ու սկսվում է օրը՝ բացվում է դուռը և թագավորի մարդիկ մոտենում են՝ հասկացնելով, որ թագավորը մեռել է։

10. Տեքստից դո’ւրս գրիր այն բառը, որում ի-ն հնչյունափոխվել է ը-ի։ 

տասնմեկ հազարը նախադասության մեջ «տասնմեկ» բառում «ի»-ն հնչյունափոխվել է «ը»-ի։

11. Տեքստից դո’ւրս գրիր կազմությամբ բարդ բառ։ 

տասնմեկ

12. Տեքստից դո’ւրս գրիր գործիական հոլովով դրված մեկ գոյական։ 

Մինչև առավոտ, – ասում է հյուսնը, – թագավորի հրամանով պետք է տասնմեկ հազար տասնմեկ հարյուր տասնմեկ գրվանքա փայտի լավագույն սղոցուքը տանեմ պալատ, թե չէ գլխիցս կզրկվեմ:

13. Տեքստից դո’ւրս գրիր այն բառը,  որի հոգնակին անկանոն է, չի կազմվում եր կամ ներ վերջավորությամբ։ 

կառուցման

14. Դո’ւրս գրիր մեկ սոսկածանցավոր բառ։ 

թագավորի

15. Գրի’ր ընդգծված բառի պաշտոնը։ 

Թագավորի բառը պատկանողական դերանուն է

Դու ինձ չես սիրում, չես էլ խղճում
Սերգեյ Եսենինի

Դու ինձ չես սիրում, չես էլ խղճում,
Չէ՞ որ շատ էլ անհմա չեմ ես։
Չես նայում դեմքիս՝ կրքից դողում,
Բարիդ կախած իմ ուսերին հեզ։

Երիտասարդ ես, գայթակղիչ ժպիտով,
Իսկ ես քեզ հետ ո՛չ կոպիտ եմ, ո՛չ նուրբ։
Ասա ինձ՝ քանի հոգու ես գուրգուրել,
Քանի ձեռքեր ես հիշում, քանի շուրթ:

Բայց գիտեմ՝ նրանք բոլորը անցել են՝
Ինչպես ստվեր, սառը, անշունչ, խուլ։
Շատերի առջև ծնկի ես իջել,
Հիմա նստել ես դու ինձ մոտ, լուռ։

Թող կոպերդ կեսով փակված լինեն,
Եվ մեկ ուրիշի մասին մտածես։
Ես էլ քեզ չեմ սիրում շատ անկեղծորեն,
Հիշելով մեկին՝ հեռվում, մոռացված։

Սիրունդ մի կարծիր ճակատագիր,
Դուրս եկած մի կապ՝ թեթևամիտ, հախուռն։
Պարզապես պատահեց՝ հանդիպեցինք,
Կժպտամ՝ խաղաղ կանցնենք իրարով։

Դու էլ կգնաս քո ճանապարհով,
Օրերդ խամրեցնելով անիմաստ,
Միայն՝ չհամբուրվածներին մի մոտեցիր,
Չայրված սրտերին մի խաղա բաց։

Երբ մի ուրիշի հետ անցնես նրբանցքով,
Եվ խոսես սիրո մասին՝ ծիծաղով,
Հնարավոր է՝ դուրս գամ զբոսանքի
Ու կրկին հանդիպենք պատահմամբ:

Դարձած մի այլ մարդու ուսին մոտ,
Թեքված մի քիչ ներքև նրբորեն,
Դու ինձ կասես լուռ՝ «Բարի երեկո…»
Ես կպատասխանեմ. «Բարի երեկո,»

Ու ոչինչ հոգին չի խաթարի,
Չի դողացնի սիրտը վերստին։
Ով որ սիրել է՝ սիրել էլ չի կարող,
Ով վառվել է՝ այլևս չի վառվի…

Տեկստի աղբյուրը։

Լրացուցիչ/տնային աշխատանք

06-10.10.2025

• Առանձնացրե՛ք գոյականները։

Կարծր, աղմուկ, մշտապես, ընկերություն, տրորել, հորովել, քամի, թերևս, վախճան, հինգ, հարկավ, ստվեր, ագռավ։

• Ընդգծե՛ք իրանիշ գոյականները։

Դյուցազն, ակումբ, գուլպա, աղաղակ, զավակ, ծնունդ, նվագ, արտույտ, հյուպատոս, հանդիսական, թագաժառանգ, մատիտ։

• Ընդգծե՛ք անձնանիշ գոյականները։

Ախոյան, սարկավագ, ծղրիդ, կախարդ, դուստր, ջորի, արշավ, կայսր, ականջ, աղախին, բժիշկ, բազե, գավիթ։
Ուղղե՛ք հատուկ անունների գրությունը։

Մեծ Հայք, Արշակ Երկրորդ, Կարմիր բլուր, Անիի միջնաբերդ, Դավիթ Շինարար, Հայաստանի Հանրապետություն, Ռուսաստանի Դաշնություն։

• Կազմե՛ք տրված գոյականների հոգնակի թիվը։

Կրիա, թիվ, վկա, սպի, ջիղ, գաթա, զորամաս, սրունք, ջահակիր, կոճղ, կայսր, մարդ, վիպագիր։

կրիաներ, թվեր, վկաներ, սպիներ, ջղեր, գաթաներ, զորամասեր, սրունքներ, ջահակիրներ, կոճղեր, կայսրներ, մարդիկ, վիպագրեր

• Փակագծում տրված բառերից ընդգծեք ճիշտը։

Մեր /թիմը, թիմն/ հաղթեց գավաթի մրցաշարում։

Քաղբանտարկյալների /կանայք, կանայքը/ նստացույց են սկսել կառավարության շենքի առջև։

Վերջապես /ուղեկցողը, ուղեկցողն/ եկավ։

Քիչանց /ամպրոպը, ամպրոպն/ որոտաց։

/Կարենն, Կարենը/ ՝ իմ ավագ /եղբայրը, եղբայրն/ , արդեն ավարտել է դպրոցը։

• Հոլովեք տրված բառերը՝ այգի, հարկ, ժողով, բժիշկ, երկինք։

այգի, այգու, այգուն, այգին, այգուց, այգով, այգու մեջ

հարկ, հարկի, հարկին, հարկը, հարկից, հարկով, հարկի մեջ
ժողով, ժողովի, ժողովին, ժողովը, ժողովից, ժողովով, ժողովում

բժիշկ, բժշկի, բժշկին, բժշկին, բժշկից, բժիշկով

երկինք, երկնքի, երկնքին, երկինքը, երկնքից, երկնքով, երկնքում

• Նշե՛ք տրված բառերի հոլովումը՝ աշուն, այսօր, կեսգիշեր, երեկո, ուրբաթ, տարի, ամիս, օր, երեկ, րոպե, երբ, մահ, ժամ, գարուն, դար, մարդ, մեծություն, ամառ, ձու, ընկեր, լեռ, բեռ, ձյուն։

աշնան, այսորվա, կեսգիշերվա, տարու, ամսվա, օրվա, երեկվա, րոպեի, երբվա, մահվան, ժամվա, գարնան, դարի, մարդու, մեծության, ամռան, ձվի, ընկերոջ, լեռան, ձյան

• Կապակցության իմաստն արտահայտե՛ք մեկ գոյականով։

Այգի բացվելը-այգեբաց

բարին կամեցող-բարեկամ

բլուրների շարք-բլրաշարք

գարու հաց-գարեհաց

գլուխների քանակը-գլխաքանակ

դափնուց հյուսված պսակ-դափնեպսակ

երգիչների խումբ-երգչախումբ

երթևեկության ուղի-երթևեկուղի
զենք կրող-զինակիր

զույգերով պար-զուգապար

ընծայելու մասին գիր-ընծայագիր

ձեթի ճրագ-ձիթաճրագ

ժամանակ անցկացնելը-ժամանց

դեմքի նկար-դիմանկար

ետին խորշ-ետնախորշ

երգերի շարք-երգաշար

ողբ ասողը-ողբասաց

չմուշկներով վազելը-չմշքավազք

պատվեր տվողը-պատվիրատու

ոսկուց ձուլված դրամ-ոսկեձուլ

լեռն անցնելու տեղը-

լուր բերողը-լրաբեր

ծաղիկներ վաճառողը-ծաղկավաճառ

ոտքի թաթը-ոտնաթաթ

պահակային զորք-պահազոր

իրեր պահելու սենյակ-ավանդատուն

պատիժը կրելու խուց-պատժախուց