Posted in Հայոց լեզու 9

Գործնական քերականություն

22.09.2025

Աշխատանք դասարանում 

  1. Ուղղի՛ր քերականական սխալները։

Գործն արվել է իմ կողմից։ Գործն արել եմ ես:

Ես կիսում եմ քո կարծիքը։ Ես համամիտ եմ քո հետ:

Գործարքը նպաստեց, որպեսզի նա հարստանա։ Գործարքը նպաստեց, որ նա հարստանա:

Օգնեք նրան, որ կարողնա մոռանալ տեղի ունեցածը։ Օգնեք նրան, որպեսզի նա կարողանա մոռանալ տեղի ունեցածը:

  1. Փակագծերում տրված բառերը տեղադրել նախադասության մեջ՝ համապատասխանեցնելով։

Իմ հիվանդ նյարդերը տակավին կարիք ունեին հանգստանալու, սակայն արձակուրդս արդեն  վերջանալու վրա էր։

Վերջանալ, հանգիստ, ես, նյարդ

Կյանքի այդ դաժան խաղի մեջ մենք ոչինչ չունենք կորցնելու․ և ոչ էլ որևէ բան գտնելու հույս կար։

Խաղ, կյանք, գտնել, ունենալ

Երեք օր էր, ինչ մարդիկ, վախենալով գազանացած ամբոխից, փակված էին իրենց տներում․ դեպքը կատարվեց, երբ կեսօրը մոտ էր։

Իրենք, կեսօր, գազանանալ, ինչ

Լուսամուտից քիչ ձաՈւղղի՛ր քերականական սխալները։

Գործն արվել է իմ կողմից։ Գործն արել եմ ես:

Ես կիսում եմ քո կարծիքը։ Ես համամիտ եմ քո հետ:

Գործարքը նպաստեց, որպեսզի նա հարստանա։ Գործարքը նպաստեց, որ նա հարստանա:

Օգնեք նրան, որ կարողնա մոռանալ տեղի ունեցածը։ Օգնեք նրան, որպեսզի նա կարողանա մոռանալ տեղի ունեցածը:

  1. Փակագծերում տրված բառերը տեղադրել նախադասության մեջ՝ համապատասխանեցնելով։

Իմ հիվանդ նյարդերը տակավին կարիք ունեին հանգստանալու, սակայն արձակուրդս արդեն  վերջանալու վրա էր։

Վերջանալ, հանգիստ, ես, նյարդ

Կյանքի այդ դաժան խաղի մեջ մենք ոչինչ չունենք կորցնելու․ և ոչ էլ որևէ բան գտնելու հույս կար։

Խաղ, կյանք, գտնել, ունենալ

Երեք օր էր, ինչ մարդիկ, վախենալով գազանացած ամբոխից, փակված էին իրենց տներում․ դեպքը կատարվեց, երբ կեսօրը մոտ էր։

Իրենք, կեսօր, գազանանալ, ինչ

Լուսամուտից քիչ ձախ՝ անկյունադարձում,  ներս ընկած նրբանցքն էր, որի խորքում  առաջնորդի  հրամանով երկաթյա նիգով ամրացված էր դարպասը։

Անկյունադարձ, նիգեր, քիչ, որըխ՝ անկյունադարձում,  ներս ընկած նրբանցքն էր, որի խորքում  առաջնորդի  հրամանով երկաթյա նիգով ամրացված էր դարպասը

Անկյունադարձ, նիգեր, քիչ, որը

Posted in Հայոց լեզու 9

Դասարանական աշխատանք

24.09.2025

Աշխատանք դասարանում 

Այս պատմությունը հյուսնի մասին է, ով ապրել է հարյուրավոր տարիներ առաջ: Օրերից մի օր, տուն վերադառնալիս, ընկերներից մեկը՝ Գևորգը,  կանգնեցնում է նրան և հարցնում.

– Եղբայրս, դեմքդ ինչո՞ւ է թթված: Բա՞ն է պատահել:
– Եթե իմ տեղը լինեիր, – պատասխանում է հյուսնը, – դու էլ այս օրին կլինեիր:
– Ի՞ն չ է եղել, – հետաքրքրվում է ընկերը:
– Մինչև առավոտ, – ասում է հյուսնը, – թագավորի հրամանով պետք է տասնմեկ հազար տասնմեկ հարյուր տասնմեկ գրվանքա փայտի լավագույն սղոցուքը տանեմ պալատ, թե չէ գլխիցս կզրկվեմ: Տասնմեկ հազարը քիչ թիվ չէ։ 
Ընկերը ժպտում է և գրկում նրան, ասում է.
– Սիրելի ընկերս, մի հուսահատվիր: Արի գնանք, ուտենք-խմենք և վաղվա մասին մոռանանք: Հույսդ երբեք մի կորցրու:

Գնում են հյուսնի տուն և տեսնում, որ նրա կինն ու երեխաները նույնպես լուրն առել են և լացուկոծ են անում: Ընկերը նրանց էլ է հորդորում, որ չվշտանան, և բոլորը միասին սկսում են ուտել, խմել, ուրախ-ուրախ զրուցել, երգել ու պարել:

Խնջույքի կեսին հյուսնի կինը վերսկսում է.
– Խեղճ ամուսինս, առավոտյան զրկվելու ես գլխիցդ, իսկ մենք զվարճանում ենք:
– Ա՜խ, և ոչ մի հույս չկա:
– Մի’ տանջվիր, – ասում է հյուսնը, – ամեն ինչ զուր է:
Եվ շարունակում են ուտել, խմել, երգել ու պարել:
Երբ լույսը ճեղքում է խավարն ու սկսվում է օրը, բոլորը լռում են՝ սարսափով ու վշտով համակված: Թագավորի մարդիկ գալիս և կամացուկ թակում են հյուսնի տան դուռը:
Հյուսնը հառաչում է.

– Այժմ գնում եմ մեռնելու:
Եվ բացում է դուռը:
– Հյուսն, – ասում են հյուրերը, –բարեբախտաբար,  թագավորը մեռել է:
Նրա համար դագաղ սարքիր:

1. Ո՞ր միտքը չի հակասում տեքստի բովանադակությանը։ 
Պետք է հույսը չկորցնել։
Տեքստում հենց այս միտքն է կարևոր․ ընկերը հույս է տալիս հյուսնին, ասում է՝ մի վախեցիր, ամեն ինչ կանցնի։

2.  Դո՛ւրս գրի համադասական շաղկապ ունեցող նախադասությունը։
Երգում էին, և պարում։

Այս նախադասությունում կա «և» շաղկապը, որը երկու գործողություն է միացնում։ Այսինքն՝ համադասական նախադասություն է։

3.  Դո՛ւրս գրիր  փոխանվանաբար գործածված թվական ունեցող նախադասությունը։ 

Մինչև առավոտ, – ասում է հյուսնը, – թագավորի հրամանով պետք է տասնմեկ հազար տասնմեկ հարյուր տասնմեկ գրվանքա փայտի լավագույն սղոցուքը տանեմ պալատ։

Այստեղ «տասնմեկ հազար տասնմեկ հարյուր տասնմեկ» թիվն օգտագործվել է փոխանվանաբար՝ քանակ ցույց տալու, բայց ոչ որպես սովորական թիվ։ Բարդ թիվ է, ներկայացնում է մեծ քանակություն։

4. Դո՛ւր գրիր վերաբերական ունեցող նախադասությունը։ 
Այս պատմությունը հյուսնի մասին է, ով ապրել է հարյուրավոր տարիներ առաջ։

Այստեղ «ով» բառը վերաբերական է՝ կապում է նախադասության երկու մասերը։

5. Դո՛ւրս գրիր բաղադրյալ ստորոգյալ ունեցող նախադասությունը։ 
Հյուսնը պետք է թագավորի համար դագաղ պատրաստեր։

Այստեղ ստորոգյալը բաղկացած է «պետք է պատրաստեր»՝ բայ + գործնական արտահայտություն։

6. Դո՛ւրս գրիր բացահայտիչ պարունակող նախադասությունը։ 
Հյուսն, – ասում են հյուրերը, – բարեբախտաբար, թագավորը մեռել է։

Այստեղ «թագավորը մեռել է» բացահայտում է, թե ինչու են մարդիկ եկել։ Այսինքն՝ սա մի նոր, հստակ տեղեկատվություն է, որը բացահայտում է իրավիճակը։

Posted in Հայոց լեզու 9, Գրականություն 9

Քերականություն

25․09․25


  1. Տեքստի ընթերցում Ասա` ում հետ ես հաց կերել…
    Հայկական հնավանդ իմաստուն մի ասացվածք կա։ Մեկին հարցնում են. «Եղբայրդ ինչպիսի՞ մարդ է»։ Պատասխանում է. «Չգիտեմ, հետը սեղան չեմ նստել»։
    Միտքը առանձնապես դժվար չէ կռահել. սեղանի, նրա վրա շարված բարիքների առաջ բերած անկաշկանդ, անկեղծ մթնոլորտը մարդուն ճանաչելու բավական հուսալի հիմքեր ստեղծում է։
    Համենայնդեպս, եթե պատմության մատյաններն էլ չվկայեն, լեզուն անվերապահ վկայություն ունի առ այն, որ հեռու-հեռավոր մեր նախնիներն իրենց համար ընկեր են ընտրել այն մարդկանց շրջանից, որոնց հետ… հաց են կերել։
    Չե՞ք հավատում։ Եկեք միացեք ինձ, և ստուգաբանենք թեկուզ հենց ընկեր բառը։
    Մեր բառարանները միաբերան վկայում են, որ ընկեր բառը հետևյալ բաղադրությունն ունի. ընդ «հետ»+կեր «ուտելիք կամ ուտող»։ Կ-ից առաջ ընդ-ի Դ-ն ընկել է, ինչպես այդ տեղի է ունեցել ընկողմանել (ընդ+ կողմանել=«կողքի՝ թեք ընկնել»), ընկալել (ընդ+կալել = «բռնել մտքով»), ընկրկել (ընդ+կրուկ+ել =«կրունկի վրա՝ ետ-ետ գնալ, նահանջել») և այլ բառերում։
    Ստուգաբանենք նաև ֆրանսերեն compagnon /կոմպանյո՛ն/, անգլերեն companion /քըմփե~նիըն/ «ընկեր», գերմաներեն kompanie /քոմփանի՛ի/ «ընկերություն» բառերը, որոնք բոլորն էլ հանգում են ուշ լատիներենի companio /կոմպա՛նիո/ բառին = com «հետ»+panis /պա՛նիս/ «հաց»։ Ուրեմն այդ բոլոր բառերը տառացի նշանակում են «հետը հաց ուտող»։ Ի վերջո ամենայնի կարող եմ հիշել և ռուսերեն однока՛шник բառը, որ բառացի նշանակում է «հետը շիլա՝ կաշա ուտող»։
    Ուրեմն ի՞նչ։
    Ժողովուրդն ասում է. «Ասա՝ ով է ընկերդ, ասեմ՝ դու ով ես» Լեզվաբանական տվյալներից ելնելով՝ կարող ենք մի փոքր բանափոխել այս իմաստուն ասացվածքը. «Ասա՝ ում հետ ես հաց ուտում, ասեմ ՝ դու ով ես»։

    Առաջադրանքներ. պատասխանիր հարցերին՝ անդրադառնալով տեքստին։
  2. Տեքստում քանի՞ լեզվով գրված բառ կա։ Թվիր այդ լեզուները։
    Հայերեն, Ֆրանսերեն, Անգլերեն, Գերմաներեն, Լատիներեն։
  3. Բանահյուսության (առակ, անեկդոտ, ասացվածք, օրհնանք և այլն) ո՞ր տեսակին հանդիպեցիք տեքստում։
    Ասվածք ասացվածք: «Ասա՝ ով է ընկերդ, ասեմ՝ դու ով ես»
    Փոքր պատմություն/անեկդոտ էլ կա, բայց գլխավորում է ասացվածքը։
  4. Հնավանդ, առանձնապես, հուսալի պատմություն բառերն ի՞նչ առանձնահատկություն ունեն, որով նման են իրար։
    Բարդ բառեր, կազմված մի քանի մասերից
    Ածանցով բառեր
  5. Տեքստում խոսք կա՞ ժամանակի ընթացքում բառի հնչյունական կազմի փոփոխության մասին։
    «ընդ»–ի դ–ն ընկնում է կ–ից առաջ
    Օրինակ՝ ընկալել (ընդ + կալել), ընկրկել (ընդ + կրուկ + ել), ընկողմանել (ընդ + կողմանել)
  6. Ի վերջո՝ ի՞նչ է նշանակում ընկեր։
    Ընկեր = մարդ, ում հետ հաց ես կերել
  7. Գրավոր վերաշարադրիր տեքստը։

Մեր նախնիները ընկեր էին համարում այն մարդկանց, որոնց հետ միասին հաց էին կերել։ Հայերեն ընկեր բառը կազմված է «ընդ»՝ «հետ» և «կեր»՝ «ուտող»։ Պարզ իմաստ ունեն նաև ֆրանսերեն compagnon, անգլերեն companion, որոնք նշանակում են «հետը հաց ուտող»։ Ժողովուրդն ասում է՝ «Ասա՝ ում հետ ես հաց ուտում, ասեմ՝ դու ով ես»։

8․ Մեկնաբանիր ընդգծված բառերի հնչյունափոխությունը։
ընդ — ընկ– (դ–ն է ընկնում)
compagnio — compagnon (io → on)
panis — pan (մեկն էլ դուրս է մնացել)

9․Գտիր, թե բանափոխել, լեզվաբանական, իմաստուն, բաղադրություն բառերից յուրաքանչյուրում քանի բաց եւ քանի փակ վանկ կա։
բանափոխել – 2 բաց + 2 փակ
լեզվաբանական – 3 բաց + 2 փակ
իմաստուն – 1 բաց + 2 փակ
բաղադրություն – 3 բաց + 1 փակ

10․Ընկերդ, միթե, ուրեմն, կարծես թե, գրեթե, որեւէ բառերում որ վանկի վրա է շեշտն ընկնում։
ընկե́րդ — 2-րդ վանկ
միթե́ — 2-րդ վանկ
ուրե́մն — 2-րդ վանկ
կարծե́ս թե — 2-րդ վանկ
գրեթե — 2-րդ վանկ
որեւէ — 3-րդ վանկ

Posted in Հայոց լեզու 9

Լրացուցիչ աշխատանք

  1. Վերականգնե՛ք տրված բառերի անհնչյունափոխ արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։

Կիսամյակ, վիրաբույժ, իշայծյամ, իջվածք, դիմադրություն, զինագործ, ապավինել, վիճաբանություն, գիտակ, հանդիսական, գիսակ, վիպասան, դիտարժան, վիմագիր, գիրուկ, քինոտ, սիգաճեմ։

կիս-կես, ամ-ամիս, վիր-վերք, բույժ-բժիշկ, իշ-էշ, իջ-էջ, դիմ-դեմ, զին-զենք, ապավ-ապահով, վիճ-վեճ, գիտ-գիտություն, հանդիս-հանդես, գիս-գես, վիպ-վեպ, դիտ-դիտել, գիր-գեր, քին-քեն, սիգ-սեգ:

  1.       Վերականգնե՛ք տրված բառերի անհնչյունափոխ արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։

Ննջել, սրտակից, վշտակցել, մարմնական, փղիկ, լճափ, մրգասեր, նարնջագույն, ալյակ, մտավոր, գժություն, տարեվերջ, պատանյակ։

ննջ-նինջ, սրտ-սիրտ, վշտ-վիշտ, մարմն-մարմին, փղ-փիղ, լճ-լիճ, մրգ-միրգ, նարնջ-նարինջ, մտ-միտք, գժ-գիժ, տարե-տարի, պատան-պատանի

  1.       Նշե՛ք, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարված հետևյալ բառերում։

Ծաղկաբույծ , հոգեբանություն, կենդանակերպ, ոսկեվաճառ, սնահավատ, խնդրագիրք, ուղեվճար, ապակեգործ, հայրենասեր, թվական։

  1.       Հետևյալ բառերով մեկական բառ կազմե՛ք այնպես, որ ու ձայնավորը հնչյունափոխվի։

Բուրդ, ումպ, հուր, շուրջ, լեզու, շուն, պտուղ, ունչ, ունդ, կկու։

Բրդյա,ըմպելիք, հրաբուխ, շրջմոլիկ,լեզվաբան, շնակապիկ, պտղատու, ընչանցք, ընդեղեն, կկվի։

  1.       Նշե՛ք, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել հետևյալ բառերում։

Ընչացք, անասնապահ, ամրանալ, թթվահամ, ձկներ, ստահոդ, կատվախաղ, մածնանման, նռնածաղիկ, աղվամազ։

Ունչ, անասուն, ամուր, թթու, ձուկ, սուտ, կատու, մածուն,նուռ,

  1.       Հետևյալ արմատներով նոր բառ կազմե՛ք այնպես, որ ույ երկհնչյունը հնչյունափոխվի։

Լույս, փույթ, սույզ, թույն, կապույտ, ձույլ։

Լուսավոր, սուզանավ, թունավոր, կապտաչյա, ձուլվածք

  1.       Վերականգնե՛ք հնչյունափոխված հիմքի անհնչյունափոխ ձևերը։

Սառցարան, մատուցող, ընկուզենի, դաշունիկ, արնանման, ձնաբուք։

սառույց, մատույցել, ընկույզ, դաշյուն, արյուն, ձյուն

  1.       Կազմե՛ք մեկական այնպիսի բառ, որոնցում տրված բառերը և արմատները չենթարկվեն հնչյունափոխության։

Բույր, գույն, հույս, շեն, զուրկ, զնին, մուտ։

անուշաբույր, անգույն, անհույս, շենք, տնազուրկ, լուսամուտ

  1.       Վերականգնե՛ք հնչյունափոխված հիմքերի անհնչյունափոխ սկզբնաձևերը՝ նշելով տեղի ունեցած հնչյունափոխությունը։

Թրատել, հոգյակ, ճչակ, կլանել, ձնհալ, գժվել, քրքջալ, հոգեբույժ։

թուր-թր, հոգի-հոգյ, ճիչ-ճչ, կուլ-կլ, ձյուն-ձն, քրքինջ-քրքջ, հոգի-հոգե

  1.   Կազմե՛ք երկուական այնպիսի բառ, որոնցում տրված բառերը և արմատները մի դեպքում չենթարկվեն, մյուսում ենթարկվեն հնչյունափոխության։

Բույս, ձյուն, բույր, գունդ, ձիգ, նուրբ, աստղ, փշուր։ 

բուսակեր-անբույս, ձնհալ-ձյունաբեր, անուշաբույր-բուրավետ,գնդակ-գունդուլ, ձգողություն-ձիգածաղիկ, նրբանկատ- աստղալի-, փշրանք-փշուրներ:

Posted in Հայոց լեզու 9

Անհատական նախագիծ

Ուիլյամ Բլեյք
Վագր, վագր, բոցով վառված,
Անտառներում գիշերվա՝ մռայլ,
Ո՞ր անմահ ձեռք, աչք կամ կամք
Կկարողանար քո սարսափելի համաչափությունը դայել։

Ո՞ր անհաս խորքերում կամ երկինքներում
Բոց է վառվել քո աչքերի մեջ,
Ի՞նչ թևերով համարձակվեց նա սավառնել,
Ո՞ր ձեռքը, այրե՞ց այդ կրակը փեշ։

Ի՞նչ ուսով, ի՞նչ արվեստով ուժգին
Թեքվեց քո սրտի պրկված ջիլերին,
Եվ երբ առաջին անգամ բաբախեց այն՝
Ո՞ր սարսափելի ձեռքը, ո՞ր ոտքը էր այն։

Ի՞նչ մուրճով, ի՞նչ շղթայով կարծեց
Ձուլել ուղեղդ կրակե վառարանում,
Ո՞ր սալին էր հարվածված այն հարվածը,
Ո՞ր բռունցքով բռնեց ահեղ դառնությունը։

Երբ աստղերը նիզակները գցեցին
Եվ արցունքներով դրախտը ջրեցին,
Ժպտա՞ց արդյոք նա իր գործին նայելով —
Նույն նա՞ է, ով Գառն արեց, նաև քեզ ստեղծեց։

Վագր, վագր, բոցով վառված,
Անտառներում գիշերվա՝ մռայլ,
Ո՞ր անմահ ձեռք, աչք կամ կամք
Կհամարձակվեր քո սարսափելի համաչափությունը դայել։

Տեղտի աղբյուրը

Posted in Հայոց լեզու 9

Անհատական Նախագիծ

Անհատական նախագծի վերնագիր՝ թարգմանություն

Ժամանակահատված՝ Շուրջտարվա

Նպատակ՝ նախագծի նպատակը անգլերենից կամ ռուսերենից թարգմանություններ անելու միջոցով թարգմանչական հմտություններ զարգացնել։

Ընթացք՝ նախագծի ընթացքում արվելու է թարգմանություն ռուսերեն կամ անգլերեն լեզվից ։

Արդյունքը՝ նախագծի ավարտին հայերեն լեզվով ստեղծագործությունների թարգմանություն է լինելու։

Սերգեյ Եսենին
Չեմ զղջում, չեմ կանչում, չեմ լալիս…
Չեմ զղջում, չեմ կանչում, չեմ լալիս —
Ամեն ինչ էլ անցնի, մթնի պահով,
Ինչպես խնձորենին սպիտակ
Ծուխ է դառնում աշնան ոսկեղեն հով։

Ոսկով պատված այս թառամումի մեջ
Ես այլևս չեմ լինելու նոր,
Ո՛չ, այս սիրտդ, սառած մի շողի պես,
Չի տրոփի այն հին հրաշքով զոր։

Այլևս քեզ չի գգվիլ որպես прежде
Ճամփաները – ոտաբոբիկով,
Ու չես զարթնի, թափառուն հոգի,
Շուրթիս հուրը խամրեց ու թուլացավ։

Օ՜, կորցրած իմ թարմություն պայծառ,
Աչքերի բոց, զգացմունքի հեղեղ,
Ցանկություններս հիմա սակավ են —
Կյանք իմ, երազ չէ՞իր դու, արդյոք։

Ինչպես գարնան շառաչող լուսաբացին
Հեծել էի վարդագույն նժույգով,
Բոլորս էլ այս աշխարհում անցողիկ ենք,
Թափվում է թեթևորեն տերև ոսկեղեն։

Եվ թող օրհնյալ լինի ամեն մի բան,
Որ ծաղկում է՝ հետո պիտի մեռնի…

Տեկստի աղբյուր

Posted in Հայոց լեզու 9

Գործնական քերականություն

17.09.2025

Աշխատանք դասարանում 

1. Նշի՛ր դերբայական դարձվածները և կետադրիր նախադասությունները։ 

Հևիհև հետևելով Լիլիթին՝ Ադամը հասավ ոսկեվառ լճակին։ 

Լսելով Ներսես Մեծի մահը՝ իշխանը մտածում էր, թե կհեշտանա իր գործը, քանի որ այլևս չկար իր քաղաքական հակառակորդը։ 

Լուսաշող աչքերը խոնարհած՝ կանգնել էր Լիլիթը նրա առաջ։

 Պահապանները, երկար նիզակները ճոճելով, անցուդարձ էին անում ավերակ բերդերի շուրջբոլորը։ 

2. Նախադասության հատվածները դասավորի՛ր քերականական և տրամաբանական ճիշտ հաջորդականությամբ։ 

կապարճներ լի նետերով

անկյուններում դրված էին նիզակներ, տեգեր

դաշույններ՝ կոթերին պայծառ գոհարներ

և ոսկեհուռ երազներով ամրացված

բոլորն էլ  գեղեցիկ քանդակներով զարդարված

թեթև վահան՝ ուղտի թափանցիկ կաշուց պատրաստված

Անկյուններում դրված էին նիզակներ, տեգեր, դաշույններ՝ կոթերին պայծառ գոհարներ և ոսկեհուռ երազներով ամրացված, կապարճներ լի նետերով, թեթև վահան՝ ուղտի թափանցիկ կաշուց պատրաստված, բոլորն էլ գեղեցիկ քանդակներով զարդարված։

3. Նախադասություններում ուղղի՛ր բառագործածության սխալները։ 

Լույս տեսավ այդ գրքի երրորդ հրատարակությունը։ 

Չարենցի բանաստեղծությունների ժողովածուն երրորդ անգամ էին հրատարակում։ 

Նրա հետնորդները շարունակեցին սկսված գործը։

Հայրս ութսուն տարեկան էր դառնում։ 

Անհրաժեշտ հղումներ՝

Posted in Հայոց լեզու 9

Գործնական քերականություն

15.09.2025
Աշխատանք դասարանում

  1. Առանձնացրո՛ւ ածականները։

Ոսկե, հիմա, ալյուրոտ, սարսափ, երազ, դողացող, ծեր, երգիչ, լուսաբաց, այսպիսի , ձմեռային, քարքարոտ, հայացք, մաքուր, դեղին։

Ոսկե, ալյուրոտ, ծեր, ձմեռային, քարքարոտ, մաքուր, դեղին:

  1. Ո՞րն է տրված նախադասության քերականական և տրամաբանական ճիշտ շարունակությունը։

Բոլոր չորս շենքերը միանգամից բոցավառվեցին,

Ա․ ինչպես կրակը կարող էր հանգցնել,

Բ․ որովհետև այդպես հնարավոր էր,

Գ․ ինչպես Միտչելը նախազգուշացրել էր։

  1. Տրված հատվածից առանձնացրո՛ւ համեմատությունները։

Նրա աչքերը կապույտ էին, ինչպես Սևանա լիճը, թեև վաղուց չէր նայել այդ աչքերին։

Լուսնի պես գեղեցիկ նրա դեմքը երևում էր քողի տակից։

Նրա հայացքը մռայլ էր ամպամած երկնքի նման։

միրցա հալաջյան

Անհրաժեշտ հղումներ՝

Posted in Հայոց լեզու 9

Իմ դպրոցի ջերմ անկյունը

Իմ դպրոցը շատ սիրելի ու թանկ վայր է ինձ համար։ Այստեղ եմ սովորում, խաղում, ծիծաղում ու ժամանակ եմ անցկացնում իմ ընկերների և ուսուցիչների հետ։ Դպրոցում շատ տեղեր կան, որոնք ինձ դուր են գալիս։

Ոմանք կարող են ասել, որ իրենց սիրած վայրը գրադարանն է, բակը կամ դասասենյակը։ Բայց ես չեմ կարող առանձնացնել միայն մեկ տեղ։ Դպրոցի բոլոր անկյուններն էլ ինձ համար ջերմ են և հարազատ։

Դասարանում ես սովորում եմ, ընկերներիս հետ աշխատում եմ։ Գրադարանում կարող եմ հանգստանալ ու հետաքրքիր գրքեր կարդալ։ Դասամիջոցներին բակում ենք խաղում, խոսում, ծիծաղում։ Նույնիսկ միջանցքը, որտեղ հերթով անցնում ենք դասարաններ, ինձ հաճելի է թվում։

Posted in Հայոց լեզու 9

Լրացուցիչ աշխատանք

  1.   Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը՝ գրելով է կամ ե։

Ծովեզր, լայնէկրան, պնդերես, որևիցէ, Երևանջեկ, հրեշ, տիեզերք, մեջք, եգիպտացորեն, ինչևէ, ողբերգակ, ինչևիցէ, ամենաէժան, խուռներամ, երբևէ, աշտե, եկեղեցի, եղերերգ, չէի, ցնծերգ։

  1.       Լրացնել բաց թողնված տառերը՝ է կամ ե։

Միջօրե էր, աներևակայելի շոգ։ Վարդգեսը, որ երկար տարիներ չէր եղել հայրենի գյուղում, նորեկի անհագուրդ հետաքրքրությամբ զբոսնում էր հարազատ վայրերում։ Վերելքներով ու վայրէջքներով  ելևեջող ճանապարհը ծանոթ էր նրան։ Ահա երփներանգ դաշտերը, ուր արածում են գոմեշների նախիրները, Սևանհէկը, որ առատ էլեկտրաէներգիա է մտակարարում շրջակա գյուղերին։

  1.       Լրացնել բաց թողնված տառերը՝ գրելով օ կամ ո։

Առօրյա, թռչնաորս, ողորկ, անօրգանական, բարօրություն, անդորր, անօրինակ, անորսալի, անօգուտ, որբանոց, այսօր, պարզորոշ, օրեցօր, Ամանոր, այլօրինակ, անօրինություն, օթևան, զօր ու գիշեր, հիմնովին, սնոտի, պնդօղակ, եղբորորդի։

  1.       Լրացնել բաց թողնված տառերը՝ օ կամ ո։

Օդանավը թռչում էր հնօրյա երկիր՝ Հայաստանի վրայով։ Միօրինակ հռնդյունից ձանձրացած՝ դիտում ենք բացօթյա թանգարան համարվող յուրօրինակ լեռնաշխարհը։

Վաղորդյան արեգակի ճառագայթները հոծ ամպերի միջով լուսավորել են դեղնազօծ արտերը, արծաթազօծ սառնորակ գետակները։ Փչում է մեղմօրոր քամի, և մեղմորեն օրորվում են ցորենի հուռթի ցանքատարածությունները։

  1.   Ըստ անհրաժեշտության գրեք ը։

Հյուրընկալ, դյուրընկալ, անակնկալ, առնչվել, երկնչել, պարընկեր, խոչընդոտ, ակնթարթ, դասընթաց, մթընկա, անընթեռնելի, խոյընթաց, չըմբռնել, զուգընկեր, նախընտրել, սրընթաց, խաղընկեր, ձեռնտու, ըմպելիք, առընթեր, ակնդետ, դյուընթեռնելի, այլընտրանք, ճեպընթաց։

  1.       Ըստ անհրաժեշտության գրի՛ր ը։

Դասընկերներով անակնկալ մի որոշում կայացրինք՝ արշավ կազմակերպել դեպի Մայմեխի կատարը և ամրացնել հայոց եռագույնը։ Ակնթարթորեն ընդունված որոշումը բոլորիս ոգևորեց։

Վերնթաց ճանապարհն անցնում էր որոտընդոստ գետակին զուգընթաց։ Ծառերը մթնկա անտառում թվում էին գիրկընդխառն կերպարանքներ և անըմբռնելի երկյուղով լցնում մեր սրտերը։ Վերելքը դժվարին էր, բայց ինքնըստինքյան հասկանալի է, որոշեցինք հաղթահարել խոչընդոտները և չընկրկել։

  1.       Լրացնել բաց թողնված  տառերը՝ ի, ե կամ յ։

Մատյան, քվեարկել, հեքիաթ, ատյան, լռելյայն, միլիոն, միմիայն, կղզյակ, միմյանց, ակադեմիա, հրեա, կրիա, պատյան, օվկիանոս, մարմարիոն, քամելեոն, շղթայաձև, բարյացակամ։

  1.       Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը տեղանուններում՝

Ասիա, Ադրիատիկ ծով, Անգլիա, Բյուզանդիա, Բյուզանդիոն, Բուլղարիա, Զապարոժեց, Մեծ Բրիտանիա, Մոնղոլիա, Շոտլանդիա, Վիետնամ, Սոֆիա, Վիեննա, Վիկտորիա։

  1.   Ըստ անհրաժեշտության գրել յ։

Վերարկույի, միջօրե, վայրկյան, կարկաչուն, ճյուղ, թեյի, շյուղ, Կարինեի, Կարոյի, մրջյուն, տույժ, Միքայել, լռելյայն, ջղային, շրջագաjել, Նաիրի, վաշխառուի, ժողովածուում, զգույշ, եղբոր, վայելուչ։

  1.   Հետևյալ բառերից յ-ի սղմամբ կամ երկհնչյունի հնչյունափոխմամբ կազմել նոր բառեր։

Ցույց, զրույց, եղբայր, երևույթ, մշակույթ, աշխույժ, համբույր, գույն, մատյան, վայրկյան, սառույց, զեկույց, պատանյակ, շահույթ, ընկույզ, բույր, թույն, կույտ։

Ցուցամատ, զրուցակից, եղբորորդի, երևութանալ, մշակութային, աշխուժանալ, համբուրվել, գունագեղ, մատենադարան, սառուցապատ, զեկուցիչ, ընկուզենի, բուրավետ, թունավոր, կուտակված: