Category: Հայոց լեզու 9

Սերգեյ Եսենին
Ինչ գիշեր… Չեմ կարող ես…

Ինչ գիշեր… Չեմ կարող ես։
Քունս փախել է լուսնալից։
Դեռ պահում եմ հոգուս խորքում
Երիտասարդության սերն անցած։

Դու՝ տարիների սառնացած,
Մի ասա, թե սա է սերը։
Թող այս լուսնի շողը գուցե
Իմ բարձին հոսի անզգուշ։

Թող այդ շողը՝ մեղմ ու ճերմակ,
Ողորկի դեմքս աղոտ՝ հստակ։
Չես կարող սիրել կրկին,
Ինչպես չսիրեցիր անկեղծ։

Սերը լինում է մեկ անգամ։
Դրա համար օտար ես դու։
Ոչինչ չեն արդեն այն շիվերը՝
Որ ձյունի մեջ են խրվելով։

Դու գիտես, գիտեմ և ես,
Որ լուսնի շողի ներքո
Լինում չեն արդեն գարնան ծաղիկ,
Այլ՝ ձյուն, սառնամանիք լպրծուն։

Անցել է վաղուց մեր սերը՝
Դու՝ ուրիշի, ես՝ մեկ ուրիշի։
Ու երկուսս էլ արդեն գիտենք՝
Խաղ է հիմա այս սերը կեղծի։

Բայց գրկիր ու համբուրիր
Խաբուսիկ կրքով, ջերմորեն։
Թող երազումս մայիս լինի՝
Եվ նա, ում սիրում եմ հավերժ։

Տեկստի հղումը։

29.09.2025

Աշխատանք դասարանում 

Այս պատմությունը հյուսնի մասին է, ով ապրել է հարյուրավոր տարիներ առաջ: Օրերից մի օր, տուն վերադառնալիս, ընկերներից մեկը՝ Գևորգը,  կանգնեցնում է նրան և հարցնում.

– Եղբայրս, դեմքդ ինչո՞ւ է թթված: Բա՞ն է պատահել:
– Եթե իմ տեղը լինեիր, – պատասխանում է հյուսնը, – դու էլ այս օրին կլինեիր:
– Ի՞ն չ է եղել, – հետաքրքրվում է ընկերը:
– Մինչև առավոտ, – ասում է հյուսնը, – թագավորի հրամանով պետք է տասնմեկ հազար տասնմեկ հարյուր տասնմեկ գրվանքա փայտի լավագույն սղոցուքը տանեմ պալատ, թե չէ գլխիցս կզրկվեմ: Տասնմեկ հազարը քիչ թիվ չէ։ 
Ընկերը ժպտում է և գրկում նրան, ասում է.
– Սիրելի ընկերս, մի հուսահատվիր: Արի գնանք, ուտենք-խմենք և վաղվա մասին մոռանանք: Հույսդ երբեք մի կորցրու:

Գնում են հյուսնի տուն և տեսնում, որ նրա կինն ու երեխաները նույնպես լուրն առել են և լացուկոծ են անում: Ընկերը նրանց էլ է հորդորում, որ չվշտանան, և բոլորը միասին սկսում են ուտել, խմել, ուրախ-ուրախ զրուցել, երգել ու պարել:

Խնջույքի կեսին հյուսնի կինը վերսկսում է.
– Խեղճ ամուսինս, առավոտյան զրկվելու ես գլխիցդ, իսկ մենք զվարճանում ենք:
– Ա՜խ, և ոչ մի հույս չկա:
– Մի’ տանջվիր, – ասում է հյուսնը, – ամեն ինչ զուր է:
Եվ շարունակում են ուտել, խմել, երգել ու պարել:
Երբ լույսը ճեղքում է խավարն ու սկսվում է օրը, բոլորը քարանում են՝ սարսափով ու վշտով համակված: Թագավորի մարդիկ գալիս և կամացուկ թակում են հյուսնի տան դուռը:
Հյուսնը հառաչում է.

– Այժմ գնում եմ մեռնելու:
Եվ բացում է դուռը:
– Հյուսն, – ասում են հյուրերը, –բարեբախտաբար,  թագավորը մեռել է:
Նրա համար դագաղ սարքիր:

1. Ո՞ր միտքը չի հակասում տեքստի բովանադակությանը։ 

Ա․ Պետք է հույսը չկորցնել։ 

Անհրաժեշտ է լավ աշխատել, որ հաջողության հասնես։

Հյուսնը պետք է թագավորի համար դագաղ պատրաստեր։ 

Պետք է միշտ զվարճանալ։ 

2.  Դո՛ւրս գրի համադասական շաղկապ ունեցող նախադասությունը։

3.  Դո՛ւրս գրիր  փոխանվանաբար գործածված թվական ունեցող նախադասությունը։ 

Տասնմեկ հազար տասնմեկ հարյուր տասնմեկ:

Տասնմեկ հազարը քիչ թիվ չէ:

4. Դո՛ւր գրիր վերաբերական ունեցող նախադասությունը։ 

Ընկերը ժպտում է և գրկում նրան, ասում է. – Սիրելի ընկերս, մի հուսահատվիր: Արի գնանք, ուտենք-խմենք և վաղվա մասին մոռանանք: Հույսդ երբեք մի կորցրու

5. Դո՛ւրս գրիր բաղադրյալ ստորոգյալ ունեցող նախադասությունը։ 

Երբ լույսը ճեղքում է խավարն ու սկսվում է օրը, բոլորը քարանում են՝ սարսափով ու վշտով համակված։

6. Դո՛ւրս գրիր բացահայտիչ պարունակող նախադասությունը։ 

Թագավորի մարդիկ գալիս և կամացուկ թակում են հյուսնի տան դուռը:

7. Տվյալ նախադասության մեջ ընդգծված բառն ի՞նչ պաշտոն է կատարում։ 

Թագավորի մարդիկ գալիս և կամացուկ թակում են հյուսնի տան դուռը: 

Պաշտոն՝ պատկանողական դերանուն օգտագործվում է մեկ այլ անունի հետ՝ դրա պատկանելիությունը կամ կապը ցույց տալու համար:

8. Նախադասության անդամներից որի՞ շարահյուսական վերլուծության մեջ սխալ կա։ 

Թագավորի մարդիկ գալիս և կամացուկ թակում են հյուսնի տան դուռը:

Մարդիկ- ենթակա,

թակում են- ստորոգյալ

տան- հատկացուցիչ

կամացուկ- ձևի մակբայ

9. Ե՞րբ բոլորը լռեցին։ 

Բոլորը լռեցին, երբ լույսը ճեղքում է խավարն ու սկսվում է օրը՝ բացվում է դուռը և թագավորի մարդիկ մոտենում են՝ հասկացնելով, որ թագավորը մեռել է։

10. Տեքստից դո’ւրս գրիր այն բառը, որում ի-ն հնչյունափոխվել է ը-ի։ 

տասնմեկ հազարը նախադասության մեջ «տասնմեկ» բառում «ի»-ն հնչյունափոխվել է «ը»-ի։

11. Տեքստից դո’ւրս գրիր կազմությամբ բարդ բառ։ 

տասնմեկ

12. Տեքստից դո’ւրս գրիր գործիական հոլովով դրված մեկ գոյական։ 

Մինչև առավոտ, – ասում է հյուսնը, – թագավորի հրամանով պետք է տասնմեկ հազար տասնմեկ հարյուր տասնմեկ գրվանքա փայտի լավագույն սղոցուքը տանեմ պալատ, թե չէ գլխիցս կզրկվեմ:

13. Տեքստից դո’ւրս գրիր այն բառը,  որի հոգնակին անկանոն է, չի կազմվում եր կամ ներ վերջավորությամբ։ 

կառուցման

14. Դո’ւրս գրիր մեկ սոսկածանցավոր բառ։ 

թագավորի

15. Գրի’ր ընդգծված բառի պաշտոնը։ 

Թագավորի բառը պատկանողական դերանուն է

Դու ինձ չես սիրում, չես էլ խղճում
Սերգեյ Եսենինի

Դու ինձ չես սիրում, չես էլ խղճում,
Չէ՞ որ շատ էլ անհմա չեմ ես։
Չես նայում դեմքիս՝ կրքից դողում,
Բարիդ կախած իմ ուսերին հեզ։

Երիտասարդ ես, գայթակղիչ ժպիտով,
Իսկ ես քեզ հետ ո՛չ կոպիտ եմ, ո՛չ նուրբ։
Ասա ինձ՝ քանի հոգու ես գուրգուրել,
Քանի ձեռքեր ես հիշում, քանի շուրթ:

Բայց գիտեմ՝ նրանք բոլորը անցել են՝
Ինչպես ստվեր, սառը, անշունչ, խուլ։
Շատերի առջև ծնկի ես իջել,
Հիմա նստել ես դու ինձ մոտ, լուռ։

Թող կոպերդ կեսով փակված լինեն,
Եվ մեկ ուրիշի մասին մտածես։
Ես էլ քեզ չեմ սիրում շատ անկեղծորեն,
Հիշելով մեկին՝ հեռվում, մոռացված։

Սիրունդ մի կարծիր ճակատագիր,
Դուրս եկած մի կապ՝ թեթևամիտ, հախուռն։
Պարզապես պատահեց՝ հանդիպեցինք,
Կժպտամ՝ խաղաղ կանցնենք իրարով։

Դու էլ կգնաս քո ճանապարհով,
Օրերդ խամրեցնելով անիմաստ,
Միայն՝ չհամբուրվածներին մի մոտեցիր,
Չայրված սրտերին մի խաղա բաց։

Երբ մի ուրիշի հետ անցնես նրբանցքով,
Եվ խոսես սիրո մասին՝ ծիծաղով,
Հնարավոր է՝ դուրս գամ զբոսանքի
Ու կրկին հանդիպենք պատահմամբ:

Դարձած մի այլ մարդու ուսին մոտ,
Թեքված մի քիչ ներքև նրբորեն,
Դու ինձ կասես լուռ՝ «Բարի երեկո…»
Ես կպատասխանեմ. «Բարի երեկո,»

Ու ոչինչ հոգին չի խաթարի,
Չի դողացնի սիրտը վերստին։
Ով որ սիրել է՝ սիրել էլ չի կարող,
Ով վառվել է՝ այլևս չի վառվի…

Տեկստի աղբյուրը։

Լրացուցիչ/տնային աշխատանք

06-10.10.2025

• Առանձնացրե՛ք գոյականները։

Կարծր, աղմուկ, մշտապես, ընկերություն, տրորել, հորովել, քամի, թերևս, վախճան, հինգ, հարկավ, ստվեր, ագռավ։

• Ընդգծե՛ք իրանիշ գոյականները։

Դյուցազն, ակումբ, գուլպա, աղաղակ, զավակ, ծնունդ, նվագ, արտույտ, հյուպատոս, հանդիսական, թագաժառանգ, մատիտ։

• Ընդգծե՛ք անձնանիշ գոյականները։

Ախոյան, սարկավագ, ծղրիդ, կախարդ, դուստր, ջորի, արշավ, կայսր, ականջ, աղախին, բժիշկ, բազե, գավիթ։
Ուղղե՛ք հատուկ անունների գրությունը։

Մեծ Հայք, Արշակ Երկրորդ, Կարմիր բլուր, Անիի միջնաբերդ, Դավիթ Շինարար, Հայաստանի Հանրապետություն, Ռուսաստանի Դաշնություն։

• Կազմե՛ք տրված գոյականների հոգնակի թիվը։

Կրիա, թիվ, վկա, սպի, ջիղ, գաթա, զորամաս, սրունք, ջահակիր, կոճղ, կայսր, մարդ, վիպագիր։

կրիաներ, թվեր, վկաներ, սպիներ, ջղեր, գաթաներ, զորամասեր, սրունքներ, ջահակիրներ, կոճղեր, կայսրներ, մարդիկ, վիպագրեր

• Փակագծում տրված բառերից ընդգծեք ճիշտը։

Մեր /թիմը, թիմն/ հաղթեց գավաթի մրցաշարում։

Քաղբանտարկյալների /կանայք, կանայքը/ նստացույց են սկսել կառավարության շենքի առջև։

Վերջապես /ուղեկցողը, ուղեկցողն/ եկավ։

Քիչանց /ամպրոպը, ամպրոպն/ որոտաց։

/Կարենն, Կարենը/ ՝ իմ ավագ /եղբայրը, եղբայրն/ , արդեն ավարտել է դպրոցը։

• Հոլովեք տրված բառերը՝ այգի, հարկ, ժողով, բժիշկ, երկինք։

այգի, այգու, այգուն, այգին, այգուց, այգով, այգու մեջ

հարկ, հարկի, հարկին, հարկը, հարկից, հարկով, հարկի մեջ
ժողով, ժողովի, ժողովին, ժողովը, ժողովից, ժողովով, ժողովում

բժիշկ, բժշկի, բժշկին, բժշկին, բժշկից, բժիշկով

երկինք, երկնքի, երկնքին, երկինքը, երկնքից, երկնքով, երկնքում

• Նշե՛ք տրված բառերի հոլովումը՝ աշուն, այսօր, կեսգիշեր, երեկո, ուրբաթ, տարի, ամիս, օր, երեկ, րոպե, երբ, մահ, ժամ, գարուն, դար, մարդ, մեծություն, ամառ, ձու, ընկեր, լեռ, բեռ, ձյուն։

աշնան, այսորվա, կեսգիշերվա, տարու, ամսվա, օրվա, երեկվա, րոպեի, երբվա, մահվան, ժամվա, գարնան, դարի, մարդու, մեծության, ամռան, ձվի, ընկերոջ, լեռան, ձյան

• Կապակցության իմաստն արտահայտե՛ք մեկ գոյականով։

Այգի բացվելը-այգեբաց

բարին կամեցող-բարեկամ

բլուրների շարք-բլրաշարք

գարու հաց-գարեհաց

գլուխների քանակը-գլխաքանակ

դափնուց հյուսված պսակ-դափնեպսակ

երգիչների խումբ-երգչախումբ

երթևեկության ուղի-երթևեկուղի
զենք կրող-զինակիր

զույգերով պար-զուգապար

ընծայելու մասին գիր-ընծայագիր

ձեթի ճրագ-ձիթաճրագ

ժամանակ անցկացնելը-ժամանց

դեմքի նկար-դիմանկար

ետին խորշ-ետնախորշ

երգերի շարք-երգաշար

ողբ ասողը-ողբասաց

չմուշկներով վազելը-չմշքավազք

պատվեր տվողը-պատվիրատու

ոսկուց ձուլված դրամ-ոսկեձուլ

լեռն անցնելու տեղը-

լուր բերողը-լրաբեր

ծաղիկներ վաճառողը-ծաղկավաճառ

ոտքի թաթը-ոտնաթաթ

պահակային զորք-պահազոր

իրեր պահելու սենյակ-ավանդատուն

պատիժը կրելու խուց-պատժախուց

24.09.2025

Աշխատանք դասարանում 

Այս պատմությունը հյուսնի մասին է, ով ապրել է հարյուրավոր տարիներ առաջ: Օրերից մի օր, տուն վերադառնալիս, ընկերներից մեկը՝ Գևորգը,  կանգնեցնում է նրան և հարցնում.

– Եղբայրս, դեմքդ ինչո՞ւ է թթված: Բա՞ն է պատահել:
– Եթե իմ տեղը լինեիր, – պատասխանում է հյուսնը, – դու էլ այս օրին կլինեիր:
– Ի՞ն չ է եղել, – հետաքրքրվում է ընկերը:
– Մինչև առավոտ, – ասում է հյուսնը, – թագավորի հրամանով պետք է տասնմեկ հազար տասնմեկ հարյուր տասնմեկ գրվանքա փայտի լավագույն սղոցուքը տանեմ պալատ, թե չէ գլխիցս կզրկվեմ: Տասնմեկ հազարը քիչ թիվ չէ։ 
Ընկերը ժպտում է և գրկում նրան, ասում է.
– Սիրելի ընկերս, մի հուսահատվիր: Արի գնանք, ուտենք-խմենք և վաղվա մասին մոռանանք: Հույսդ երբեք մի կորցրու:

Գնում են հյուսնի տուն և տեսնում, որ նրա կինն ու երեխաները նույնպես լուրն առել են և լացուկոծ են անում: Ընկերը նրանց էլ է հորդորում, որ չվշտանան, և բոլորը միասին սկսում են ուտել, խմել, ուրախ-ուրախ զրուցել, երգել ու պարել:

Խնջույքի կեսին հյուսնի կինը վերսկսում է.
– Խեղճ ամուսինս, առավոտյան զրկվելու ես գլխիցդ, իսկ մենք զվարճանում ենք:
– Ա՜խ, և ոչ մի հույս չկա:
– Մի’ տանջվիր, – ասում է հյուսնը, – ամեն ինչ զուր է:
Եվ շարունակում են ուտել, խմել, երգել ու պարել:
Երբ լույսը ճեղքում է խավարն ու սկսվում է օրը, բոլորը լռում են՝ սարսափով ու վշտով համակված: Թագավորի մարդիկ գալիս և կամացուկ թակում են հյուսնի տան դուռը:
Հյուսնը հառաչում է.

– Այժմ գնում եմ մեռնելու:
Եվ բացում է դուռը:
– Հյուսն, – ասում են հյուրերը, –բարեբախտաբար,  թագավորը մեռել է:
Նրա համար դագաղ սարքիր:

1. Ո՞ր միտքը չի հակասում տեքստի բովանադակությանը։ 

Ա․ Պետք է հույսը չկորցնել։ 

Անհրաժեշտ է լավ աշխատել, որ հաջողության հասնես։

Հյուսնը պետք է թագավորի համար դագաղ պատրաստեր։ 

Պետք է միշտ զվարճանալ։ 

2.  Դո՛ւրս գրի համադասական շաղկապ ունեցող նախադասությունը։
Եվ շարունակում են ուտել, խմել, երգել ու պարել։
(«Եվ» շաղկապը համադասական է։)

3.  Դո՛ւրս գրիր  փոխանվանաբար գործածված թվական ունեցող նախադասությունը։ 
Տասնմեկ հազարը քիչ թիվ չէ։
(«Տասնմեկ հազարը» փոխանակվել է գոյականի հետ՝ որպես ենթակա։)

4. Դո՛ւր գրիր վերաբերական ունեցող նախադասությունը։ 
Այս պատմությունը հյուսնի մասին է, ով ապրել է հարյուրավոր տարիներ առաջ։
(«ով» բառը վերաբերական է։)

5. Դո՛ւրս գրիր բաղադրյալ ստորոգյալ ունեցող նախադասությունը։ 
Այս պատմությունը հյուսնի մասին է։
(«է» բայով կազմված է բաղադրյալ ստորոգյալ։)

6. Դո՛ւրս գրիր բացահայտիչ պարունակող նախադասությունը։ 
Հյուսն, – ասում են հյուրերը, – բարեբախտաբար, թագավորը մեռել է։
(«Թագավորը մեռել է» — բացահայտում է՝ ինչու են եկել թագավորի մարդիկ։)

Սերգեյ Եսենին
Նամակ մի կնոջ

Դուք հիշում եք,
Դուք, իհարկե, ամեն բան հիշում եք,
Ինչպես էի կանգնած՝
Մոտենալով պատին,
Ինչպես էինք դուք նյարդայնացած շրջում սենյակում
Եվ ինչ-որ կոշտ բաներ
Նետում իմ դեմքին։

Դուք ասում էիք՝
Ժամանակն է բաժանվելու,
Որ ձեզ հոգնեցրել է
Իմ խենթ կյանքը,
Որ ժամանակն է լուրջ գործով զբաղվելու,
Իսկ իմ ճակատագիրն է՝
Ավելի ու ավելի ցած սահելը։

Սիրելի՛ս,
Դուք ինձ չէիք սիրել։
Դուք չգիտեիք, որ այս մարդկային բազմության մեջ
Ես նման էի մի քրտնած ձիու,
Որին սանձել էր համարձակ հեծյալը։
Դուք չգիտեիք,
Որ մշտական ծխում,
Փոթորիկներից շփոթված կենցաղում
Ես տանջվում էի միայն այն բանից, որ չգիտեի՝
Ո՞ւր է տանում մեզ իրադարձությունների ճակատագիրը։

Դեմքով դեմքի
Դեմքը չես տեսնում։
Մեծը երևում է հեռվից։
Երբ ծովի մակերևույթը բորբոքվում է՝
Նավը հայտնվում է տագնապալի վիճակում։
Երկիրը՝ նավ է։
Բայց մեկը հանկարծ,
Նոր կյանքի, նոր փառքի համար
Ուղղեց նրան մեծ վեհությամբ
Փոթորիկների ու բուքերի մեջ։

Եվ մեզնից ո՞վ՝ այդ մեծ տախտակամածի վրա,
Չի ընկել, չի փսխել ու չի հայհոյել։
Քչերն են, ոգով փորձառու,
Ովքեր մնացել են ամուր խեղձուկում։
Եվ ես էլ այդժամ,
Այդ վայրենի աղմուկի մեջ,
Բայց գործին գիտակցաբար մոտեցող,
Իջա նավի ծածուկ փոսը,
Որպեսզի չտեսնեմ մարդկային փսխանքը։

Այդ փոսը՝
Ռուսական պանդոկն էր։
Եվ ես կռացա բաժակի վրա,
Որպեսզի ոչ մեկի համար չտանջվեմ,
Ինձ կործանեմ
Հարբեցողության մրրիկում։

Սիրելի՛ս,
Ես ձեզ տանջեցի։
Ձեր հոգնած աչքերում կար
Տխրություն՝
Որ ես ձեզ առաջադրանք էի դարձրել՝
Ինձ մաշելով սկանդալներով։

Բայց դուք չգիտեիք,
Որ մշտական ծխում,
Փոթորիկներից շփոթված կենցաղում
Ես տանջվում էի միայն այն բանից,
Որ չգիտեի՝
Ո՞ւր է տանում մեզ իրադարձությունների ճակատագիրը…

Այժմ տարիներ են անցել։
Ես այլ տարիքում եմ։
Ու արդեն այլ կերպ եմ զգում ու մտածում։
Եվ ասում եմ տոնական գինու կողքին՝
Փառք ու պատիվ ղեկավարին։

Այսօր ես
Նուրբ զգացմունքների ազդեցության տակ եմ։
Հիշեցի ձեր տխուր հոգնածությունը։
Եվ ահա հիմա
Ես շտապում եմ ձեզ հայտնել՝
Թե ով էի ես
Եվ ինչ դարձա։

Սիրելի՛ս,
Հաճելի է ինձ ասել՝
Ես խուսափել եմ անդունդից գլորվելուց։
Այժմ Սովետական երկրում
Ես ամենաեռանդուն ուղեկիցն եմ։
Ես դարձա ոչ այն մարդը,
Որն էի առաջ։
Ես ձեզ չէի տանջի
Ինչպես նախկինում։

Ազատության դրոշի
Եվ լուսավոր աշխատանքի համար
Պատրաստ եմ գնալ մինչև Լա Մանշ։

Ներեցե՛ք ինձ…
Ես գիտեմ՝ դուք արդեն այն չեք։
Դուք ապրում եք
Լուրջ, խելացի ամուսնու հետ։
Որ ձեզ պետք չեն մեր տառապանքները,
Եվ ես էլ ձեզ
Ոչ մի կաթիլ պետք չեմ։

Ապրեք այնպես,
Ինչպես ձեզ առաջնորդում է աստղը,
Նորացվող կյանքի ստվերների տակ։

Ողջույններով՝
Ձեզ միշտ հիշող
Ձեր ծանոթը՝
Սերգեյ Եսենին

Տեկստի աղբյուրը։

Լրացուցիչ/տնային աշխատանք

22-26. 09.2025

Բառագիտություն, բառակազմություն

1. Տրված բառերից ընտրիր արմատներ, ավելացրո՛ւ ական վերջածանցը և ստացի՛ր նոր բառեր։

Վայրկյան, տուն, ընտանիք, պատանի, ընկերություն, կողմնակից։ 

Վայրկենական, տնական, ընտանեկան, պատանեկան, ընկերական, կողմնական

1.  Տրված բառերից ընտրիր արմատներ ավելացրո՛ւ անք վերջածանցը և ստացի՛ր նոր բառեր։

Այլադավան, գուրգուրել, սիգապանծ, փրկագին, արհամարհել, երազել, փակուղի, պերճուհի, հերյուրել, անպաճույճ, պճնամոլ, առատահոս, տառապել։ 

Դավանանք, գուրգուրանք, պանծանք, փրկանք, արհամարանք, երազանք,փականք, պերճանք, հեյրուրանք, պաճուճանք, պնճանք,հոսանք, տառապանք

1. Տրված բառերի առաջին արմատով կազմի՛ր նոր բառեր՝ որպես երկրորդ բաղադրիչ։

Առատաձեռն-բերքառատ

Վիճակագրություն-անվիճակ

Վազանց-արագավազ

Հաշվենկատ-անհաշիվ

Խուսանավել

Մահագույժ

անմահ

1. Բառակապակցությունների իմաստն արտահայտի՛ր մեկ բառով։

Սիրտը փակելը-նեղանալ

 աստծո գառ-անմեղ

ականջ տանել-ձանձրացնել

քամուն տալ-ծախսել,կոցնել,վատնել

զարմանքը շարժել-ապշեցնել

արյունը պղտորել-բարկանալ

թևաթափ լինել-հուսահատվել

շարքից դուրս գալ-չաշխատել,մահանալ

աշխարհով մեկ լինել-երջանկանալ

աչքը լիանալ-բավարարվել

կյանքի կոչել-կենդանացնել,իրականացնել

առյուծ կտրել-քաջանալ

5.     Բառակապակցությունները դարձրո՛ւ  բարդ բառեր։

Գեղեցիկ կազմվածք ունեցող

գեղեցկակազմ

Վրեժ առնող

վրիժառու

Աչքի թարթելը

ակնթարթ

Միտքը բերել

մտաբերել

Սովից լլկված

սովամահ

Հոգնելուց տանջված 

հոգատանջ

1.     Կազմի՛ր նոր բառեր՝ տրվածների արմատներին ավելացնելով -գին վերջածանցը։

Թախանձանք,կարոտաբաղձ, լալ, հիվանդանոց, ցավակից, սիրտ։ 

Թախանձագին, կարոտագին, լալագին, հիվանդագին, ցավագին, սրտագին

1. Գտի՛ր հոմանիշները և գրի՛ր կողք կողքի։

Լայնախոհ սատար

Դողէրոցք տենդ

Պատշաճ շրջահայաց

Նեցուկ  այգաբաց

Կայսր տենդ

Արշալույս արքա 

Կայսր-արքա, արշալույս-այգաբաց, պատճաշ-հարմար, լայնախոհ-շրջահայաց, նեցուկ-սատար, դողէրոցք-տենդ

1.    Կազմել վեց բարդ բառ սյունակներից ընտրելով մեկական արմատ։

Այբ   դիտել

Շուք գիր

Ակն փեղկ

Անդորր   գրգիռ

Երկու             բեն

Ջիղ   մուտք 

այբուբեն, ակնդետ, շքամուտք, ջղագրգիռ, երկփեղկ, անդորրագիր

1.      Յուրաքանչյուր սյունակից ընտրելով մեկական նախածանց և արմատ՝ կազմել վեց նախածանցավոր բառ։

Չ                   պատկերասարահ

Արտ                        արևելագետ

Տ                 բեմահարթակ

Ան          խնդրառություն

Գեր               ուսումնատենչ

Թեր                    երկնահաս 

Տգետ, արտապատկեր, գերխնդիր,երկնահաս, անհարդ, թերուս, չհաս

1.  Հետևյալ բառակապակցությունները դարձրե՛ք բարդ բառեր։

Կյանք սիրող-կենսասեր

Կենսագրություն գրող-կենսագիր

Հայերին հալածող-հայահալած

Տանջանքից լլկված- տանջալլուկ

Ջրում սուզված-ջրասույզ

Տաղ ասող-տաղասաց

Մենակ կատարող-մենակատար

Հոգին զմայլեցնող-հոգեզմայլ

Մանկան միտք ունեցող-մանկամիտ

Հրեղեն աչքեր ունեցող-հրաչյա

Երկինք սլացող-երկնասլաց

Սիրով սնված-սիրասուն

1.   Տրված բառերի արմատներից մեկին ավելացրո՛ւ ույթ վերջածանցը և ստացիր նոր բառեր։

Մրցակցություն, հակասություն, անմշակ, ծածկագրություն, շահադիտական, դատավարություն, անվերջանալի, արժետոմս, հասնել, երևալ, ցերեկային, արտասովոր, տիրապետություն, տարրալուծել, ավանդական, խելքահան, անբնական, դրվածք, զորահավաք, անտառահատ, բարդություն, ձանձրալի, նորարար, եզրագիծ, աշխատավարձ։ 

մրցույթ, մշակույթ, ծածկույթ, շահույթ, վերջույթ, արժույթ, հասույթ, երևույթ, ցերեկույթ, սովորույթ, տիրույթ, լուծյթ, ավանդույթ, հանույթ, բնույթ, դրույթ, հավաքույթ, հատույթ, բարդույթ, ձանձրույթ, նորույթ, եզրույթ, վարձույթ

11. Սյունակներից առանձնացնել և կողք կողքի գրել հոմանիշ բառերը։

Որոնել կարկամել

Պապանձվել  նվիրել

Կշտամբել       դիտել

Նայել              փնտրել

Ընծայել             հանդիմանել

Մտածել                խորհել

որոնել-փնտրել, նայել-դիտել, մտածել-խորհել, ընծայել-նվիրել, պապանձվել-կարկամել, կշտամբել-հանդիմանել,

22.09.2025

Աշխատանք դասարանում 

1. Ուղղի՛ր քերականական սխալները։

Գործն արվել է իմ կողմից։ Գործն արել եմ ես:

Ես կիսում եմ քո կարծիքը։ Ես համամիտ եմ քո հետ:

Գործարքը նպաստեց, որպեսզի նա հարստանա։ Գործարքը նպաստեց, որ նա հարստանա:

Օգնեք նրան, որ կարողնա մոռանալ տեղի ունեցածը։ Օգնեք նրան, որպեսզի նա կարողանա մոռանալ տեղի ունեցածը:

2. Փակագծերում տրված բառերը տեղադրել նախադասության մեջ՝ համապատասխանեցնելով։

Իմ հիվանդ նյարդերը տակավին կարիք ունեին հանգստանալու, սակայն արձակուրդս արդեն  վերջանալու վրա էր։

Վերջանալ, հանգիստ, ես, նյարդ

Կյանքի այդ դաժան խաղի մեջ մենք ոչինչ չունենք կորցնելու․ և ոչ էլ որևէ բան գտնելու հույս կար։

Խաղ, կյանք, գտնել, ունենալ

Երեք օր էր, ինչ մարդիկ, վախենալով գազանացած ամբոխից, փակված էին իրենց տներում․ դեպքը կատարվեց, երբ կեսօրը մոտ էր։

Իրենք, կեսօր, գազանանալ, ինչ

Լուսամուտից քիչ ձաՈւղղի՛ր քերականական սխալները։

Գործն արվել է իմ կողմից։ Գործն արել եմ ես:

Ես կիսում եմ քո կարծիքը։ Ես համամիտ եմ քո հետ:

Գործարքը նպաստեց, որպեսզի նա հարստանա։ Գործարքը նպաստեց, որ նա հարստանա:

Օգնեք նրան, որ կարողնա մոռանալ տեղի ունեցածը։ Օգնեք նրան, որպեսզի նա կարողանա մոռանալ տեղի ունեցածը:

2. Փակագծերում տրված բառերը տեղադրել նախադասության մեջ՝ համապատասխանեցնելով։

Իմ հիվանդ նյարդերը տակավին կարիք ունեին հանգստանալու, սակայն արձակուրդս արդեն  վերջանալու վրա էր։

Վերջանալ, հանգիստ, ես, նյարդ

Կյանքի այդ դաժան խաղի մեջ մենք ոչինչ չունենք կորցնելու․ և ոչ էլ որևէ բան գտնելու հույս կար։

Խաղ, կյանք, գտնել, ունենալ

Երեք օր էր, ինչ մարդիկ, վախենալով գազանացած ամբոխից, փակված էին իրենց տներում․ դեպքը կատարվեց, երբ կեսօրը մոտ էր։

Իրենք, կեսօր, գազանանալ, ինչ

Լուսամուտից քիչ ձախ՝ անկյունադարձում,  ներս ընկած նրբանցքն էր, որի խորքում  առաջնորդի  հրամանով երկաթյա նիգով ամրացված էր դարպասը։

Անկյունադարձ, նիգեր, քիչ, որըխ՝ անկյունադարձում,  ներս ընկած նրբանցքն էր, որի խորքում  առաջնորդի  հրամանով երկաթյա նիգով ամրացված էր դարպասը

Անկյունադարձ, նիգեր, քիչ, որը

24.09.2025

Աշխատանք դասարանում 

Այս պատմությունը հյուսնի մասին է, ով ապրել է հարյուրավոր տարիներ առաջ: Օրերից մի օր, տուն վերադառնալիս, ընկերներից մեկը՝ Գևորգը,  կանգնեցնում է նրան և հարցնում.

– Եղբայրս, դեմքդ ինչո՞ւ է թթված: Բա՞ն է պատահել:
– Եթե իմ տեղը լինեիր, – պատասխանում է հյուսնը, – դու էլ այս օրին կլինեիր:
– Ի՞ն չ է եղել, – հետաքրքրվում է ընկերը:
– Մինչև առավոտ, – ասում է հյուսնը, – թագավորի հրամանով պետք է տասնմեկ հազար տասնմեկ հարյուր տասնմեկ գրվանքա փայտի լավագույն սղոցուքը տանեմ պալատ, թե չէ գլխիցս կզրկվեմ: Տասնմեկ հազարը քիչ թիվ չէ։ 
Ընկերը ժպտում է և գրկում նրան, ասում է.
– Սիրելի ընկերս, մի հուսահատվիր: Արի գնանք, ուտենք-խմենք և վաղվա մասին մոռանանք: Հույսդ երբեք մի կորցրու:

Գնում են հյուսնի տուն և տեսնում, որ նրա կինն ու երեխաները նույնպես լուրն առել են և լացուկոծ են անում: Ընկերը նրանց էլ է հորդորում, որ չվշտանան, և բոլորը միասին սկսում են ուտել, խմել, ուրախ-ուրախ զրուցել, երգել ու պարել:

Խնջույքի կեսին հյուսնի կինը վերսկսում է.
– Խեղճ ամուսինս, առավոտյան զրկվելու ես գլխիցդ, իսկ մենք զվարճանում ենք:
– Ա՜խ, և ոչ մի հույս չկա:
– Մի’ տանջվիր, – ասում է հյուսնը, – ամեն ինչ զուր է:
Եվ շարունակում են ուտել, խմել, երգել ու պարել:
Երբ լույսը ճեղքում է խավարն ու սկսվում է օրը, բոլորը լռում են՝ սարսափով ու վշտով համակված: Թագավորի մարդիկ գալիս և կամացուկ թակում են հյուսնի տան դուռը:
Հյուսնը հառաչում է.

– Այժմ գնում եմ մեռնելու:
Եվ բացում է դուռը:
– Հյուսն, – ասում են հյուրերը, –բարեբախտաբար,  թագավորը մեռել է:
Նրա համար դագաղ սարքիր:

1. Ո՞ր միտքը չի հակասում տեքստի բովանադակությանը։ 
Պետք է հույսը չկորցնել։
Տեքստում հենց այս միտքն է կարևոր․ ընկերը հույս է տալիս հյուսնին, ասում է՝ մի վախեցիր, ամեն ինչ կանցնի։

2.  Դո՛ւրս գրի համադասական շաղկապ ունեցող նախադասությունը։
Երգում էին, և պարում։

Այս նախադասությունում կա «և» շաղկապը, որը երկու գործողություն է միացնում։ Այսինքն՝ համադասական նախադասություն է։

3.  Դո՛ւրս գրիր  փոխանվանաբար գործածված թվական ունեցող նախադասությունը։ 

Մինչև առավոտ, – ասում է հյուսնը, – թագավորի հրամանով պետք է տասնմեկ հազար տասնմեկ հարյուր տասնմեկ գրվանքա փայտի լավագույն սղոցուքը տանեմ պալատ։

Այստեղ «տասնմեկ հազար տասնմեկ հարյուր տասնմեկ» թիվն օգտագործվել է փոխանվանաբար՝ քանակ ցույց տալու, բայց ոչ որպես սովորական թիվ։ Բարդ թիվ է, ներկայացնում է մեծ քանակություն։

4. Դո՛ւր գրիր վերաբերական ունեցող նախադասությունը։ 
Այս պատմությունը հյուսնի մասին է, ով ապրել է հարյուրավոր տարիներ առաջ։

Այստեղ «ով» բառը վերաբերական է՝ կապում է նախադասության երկու մասերը։

5. Դո՛ւրս գրիր բաղադրյալ ստորոգյալ ունեցող նախադասությունը։ 
Հյուսնը պետք է թագավորի համար դագաղ պատրաստեր։

Այստեղ ստորոգյալը բաղկացած է «պետք է պատրաստեր»՝ բայ + գործնական արտահայտություն։

6. Դո՛ւրս գրիր բացահայտիչ պարունակող նախադասությունը։ 
Հյուսն, – ասում են հյուրերը, – բարեբախտաբար, թագավորը մեռել է։

Այստեղ «թագավորը մեռել է» բացահայտում է, թե ինչու են մարդիկ եկել։ Այսինքն՝ սա մի նոր, հստակ տեղեկատվություն է, որը բացահայտում է իրավիճակը։