Posted in Հայոց լեզու 9

Գործնական քերականություն

09.09.2025

Աշխատանք դասարանում 

1. Ո՞ր բառի մեջ չկա -ոտ վերջածանցը։ 

Ծծմբոտ, ժանգոտ, խանդոտ, ծխախոտ, եռանդոտ, կարճաոտ, հիվանդոտ, բրդոտ, կորիզոտ, կաթոտ, մշկահոտ, նավթոտ, կարճառոտ, սրտամոտածխոտ, համառոտ, կասկածոտ, թախծոտ, արոտ, կրակոտ։ 

2. Գրի՛ր դարձվածքների բացատրությունները՝

Լեզուն կապվել — չկարողանալ խոսել

թևաթափ լինել — հուսահատվել

ուղտի ականջում քնած — անտեղիակ լիլնել

պատի ծեփ դառնալ — նվաստանալ

կրակի վրա յուղ լցնել — ավելի վատացնել իրավիճակը

բուրդը քամուն տալ — ծեծել

մտքի թելը կտրվել  — շեղվել

3. Յուրաքանչյուր դարձվածքի համար ընտրի՛ր դրա հոմանիշ բառը և գրի՛ր կողքին։ 

Ականջ դնել, գլուխ տանել, բուռը հավաքել, կրիայի քայլերով, անարգանքի սյունին գամել,  սիրտ անել, անուշ անել, աշխարհ գալ, աչք դնել, արձան կտրել։ 

Լսել, դանդաղ, հավանել, համարձակվել, խայտառակել, ծնվել, քարանալ, ենթարկվել, ձանձրացնել, ճաշակել։ 

Ականջ դնել- Լսել
գլուխ տանել — ձանձրացնել
բուռը հավաքել — ենթարկվել
անարգանքի սյունին գամել — խայտառակել
սիրտ անել -համարձակվել
անուշ անել — ճաշակել
աշխարհ գալ — ծնվել
աչք դնել -հավանել

4. Նախադասություններից դո՛ւրս գրիր հարցական դերանունները։ Նշի՛ր, թե դերանունը քանի տեսակ ունի։

Առավոտյան դու կարող ես հանդիպել նրան։

Այստեղ բոլորը գիտեն իրենց անելիքը։

Ո՞վ է այդ զինվորը։

Ի՞նչ գիտես նրա մասին։

Վերցրու այնքան, որքան կարող ես։

Եկավ նա, ում չէինք սպասում։

Ամբողջ օրը քեզ էի սպասում։

Ամեն մեկդ ձեր անելիքն իմացեք։

Մի քանիսը արձագանքեցին նրա հրավերին։

Ոչ ոք ինձ չսպասեց։

Դերանունը ունի 8 տեսակ՝ անձնական, ցուցական, փոխադարձ, հարցական, որոշյալ անորոշ, հարաբերական, ժխտական

5. Գրի՛ր տրված բառերի հոլովումը։

Կաղին, ոչ ոք, տղամարդ, աղախին, կիրակի, ամուսին, հայելի, ոսկի, գինի, երազ, ուրախություն։

Կաղնու, ոչ ոքի, տղամարդու, աղախնի, կիրակնու?, ամուսնու, հայելու, ոսկու, գինու, երազի, ուրախության:

Posted in Հայոց լեզու 9

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1.   Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը՝ գրելով է կամ ե։

Ծովեզր, լայնէկրան, պնդերես, որևիցէ, Երևանջեկ, հրեշ, տիեզերք, մեջք, եգիպտացորեն, ինչևէ, ողբերգակ, ինչևիցէ, ամենաէժան, խուռներամ, երբևէ, աշտե, Եկեղեցի, եղերերգ, չէի, ցնծերգ։

2.       Լրացնել բաց թողնված տառերը՝ է կամ ե։

Միջօրե էր, աներևակայելի շոգ։ Վարդգեսը, որ երկար տարիներ չէր եղել հայրենի գյուղում, նորեկի անհագուրդ հետաքրքրությամբ զբոսնում էր հարազատ վայրերում։ Վերելքներով ու վայրէջքներով  ելևէջող ճանապարհը ծանոթ էր նրան։ Ահա երէներանգ դաշտերը, ուր արածում են գոմեշների նախիրները, Սևանհեկը, որ առատ էլեկտրաէներգիա է մտակարարում շրջակա գյուղերին։

3.       Լրացնել բաց թողնված տառերը՝ գրելով օ կամ ո։

Առօրյա, թռչնաորս, օղորկ, անօրգանական, բարօրություն, անդորր, անօրինակ, անորսալի, անօգուտ, որբանոց, այսօր, պարզօորոշ, օրեցօր, Ամանօր, այլօրինակ, անօրինություն, օթևան, զոր ու գիշեր, հիմնովին, սնոտի, պնդօղակ, եղբորորդի։

4.       Լրացնել բաց թողնված տառերը՝ օ կամ ո։

Օդանավը թռչում էր հնօրյա երկիր՝ Հայաստանի վրայով։ Միօրինակ հռնդյունից ձանձրացած՝ դիտում ենք բացօթյա թանգարան համարվող յուրօրինակ լեռնաշխարհը։

Վաղորդյան արեգակի ճառագայթները հոծ ամպերի միջով լուսավորել են դեղնազօծ արտերը, արծաթաօծ սառնորակ գետակները։ Փչում է մեղմօրոր քամի, և մեղմորեն օրորվում են ցորենի հուռթի ցանքատարածությունները։

5.   Ըստ անհրաժեշտության գրեք ը։

Հյուրընկալ, դյուրընկալ, անակնկալ, առնչվել, երկընչել, պարընկեր, խոչընդոտ, ակնթարթ, դասընթաց, մթնկա, անընթեռնելի, խոյընթաց, չմբռնել, զուգընկեր, նախընտրել, սրնըթաց, խաղընկեր, ձեռնտու, ըմպելիք, առընթեր, ակնդետ, դյունթեռնելի, այլընտրանք, ճեպընթաց։

  1.       Ըստ անհրաժեշտության գրի՛ր ը։

Դասընկերներով անակնկալ մի որոշում կայացրինք՝ արշավ կազմակերպել դեպի Մայմեխի կատարը և ամրացնել հայոց եռագույնը։ Ակնթարթորեն ընդունված որոշումը բոլորիս ոգևորեց։

Վերնթաց ճանապարհն անցնում էր որոտընդոստ գետակին զուգընթաց։ Ծառերը մթնկա անտառում թվում էին գիրկընդխառն կերպարանքներ և անըմբռնելի երկյուղով լցնում մեր սրտերը։ Վերելքը դժվարին էր, բայց ինքնըստինքյան հասկանալի է, որոշեցինք հաղթահարել խոչընդոտները և չընկրկել։

  1.       Լրացնել բաց թողնված  տառերը՝ ի, ե կամ յ։

Մատյան, քվեարկել, հեքիաթ, ատյան, լռելյայն, միլիոն, միմիայն, կղզյակ, միմյանց, ակադեմիա, հրեա, կրիա, պատյան, օվկիանոս, մարմարիոն, քամելեոն, շղթայաձև, բարյացակամ։

  1.       Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը տեղանուններում՝

Ասիա, Ադրիատիկ ծով, Անգլիա, Բյուզանդիա, Բյուզանդիոն, Բուլղարիա, Զապարոժեց, Մեծ Բրիտանիա, Մոնղոլիա, Շոտլանդիա, Վիետնամ, Սոֆիա, Վիեննա, Վիկտորիա։

  1.   Ըստ անհրաժեշտության գրել յ։

Վերարկույի, միջօրե, վայրկյան, կարկաչուն, ճյուղ, թեյի, շյուղ, Կարինեի, Կարոյի, մրջյուն, տույժ, Միքայել, լռելյայն, ջղային, շրջագաjել, Նաիրի, վաշխառուի, ժողովածուում, զգույշ, եղբոր, վայելուչ։

  1.   Հետևյալ բառերից յ-ի սղմամբ կամ երկհնչյունի հնչյունափոխմամբ կազմել նոր բառեր։

Ցույց, զրույց, եղբայր, երևույթ, մշակույթ, աշխույժ, համբույր, գույն, մատյան, վայրկյան, սառույց, զեկույց, պատանյակ, շահույթ, ընկույզ, բույր, թույն, կույտ։

Ցուցամատ, զրուցակից, եղբորորդի, երևութանալ, մշակութային, աշխուժանալ, համբուրվել, գունագեղ, մատենադարան, սառուցապատ, զեկուցիչ, ընկուզենի, բուրավետ, թունավոր, կուտակված:

Posted in Հայոց լեզու 9

Գործնական քերականություն

08.09.2025

Աշխատանք դասարանում 

1. Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը՝ գծերի փոխարեն գրելով  է կամ ե։

Դողէրոցք, Էջանշան, պատնեշ, գոմեշ, վայրէջք, էջմիածին, վերելք, առերևույթ, ելևէջ, երակ, առէջ, բազկերակ, էական, ելակ, ամենաէական, ամենաերկար, էլեկտրաէներգիա, ելարան, ստորերկրյա, վերելակ, հնէաբան, առերես, աներևակայելի, մանրէաբան, էակ, Սևանհէկ, Վարդգէս, բազմերանգ, մանրէ։ 

2. Ըստ անհրաժեշտության գրի՛ր մեծատառով։ 

Օնորե դը բալզակ, նեղոսի հովիտ, խաղաղ օվկիանոս, արտաշես առաջին, խոսրով կոտակ, թադեոս առաքյալ, ոսկան երևանցի, ռուսաստանի դաշնություն։ 
Օնորե դը Բալզակ, Նեղոսի հովիտ, Խաղաղ օվկիանոս, Արտաշես Առաջին Խոսրով Կոտակ, Թադեոս առաքյալ, Ոսկան Երևանցի, Ռուսաստանի Դաշնություն։

3. Բառերը բաժանի՛ր վանկերի՝ նշելով բաց և փակ վանկերը։ 

Այգի Այ-փակ գի-բաց, դեռատի դեռ-փակ ա-բաց տի-բաց, արագահոս ա-բաց րա-բաց գա-բաց հոս-փակ, երազ ե-բաց րազ-փակ։ 

(Այն վանկըոր միայն ձայնավոր հնչյունից է կազմվածկամ որ ավարտվում է ձայնավոր հնչյունովկոչվում է բացՕրինակ՝ ապակիառուակամա:

Այն վանկըոր վերջանում է բաղաձայն հնչյունովկոչվում է փակ: Օրինակ՝ կարպետպատշարթախծոտ և այլն: )

4. Գտի՛ր հականիշ զույգերը։

Ա․ Բերկրալից, փութկոտ, կանուխ, բիրտ, դանդաղկոտ, ուշ, քնքուշ, թախծոտ, երկչոտ, թեժ, մարմանդ, համարձակ։ 
Բերկրալից — թախծոտ

փութկոտ — դանդաղկոտ

կանուխ — ուշ

բիրտ — քնքուշ

երկչոտ — համարձակ

թեժ — մարմանդ

Բ․ Պատվարժան, կողմ, տհաճ, ժուժկալ, անարգ, թավ, թեթևասահ, դուրեկան, անզուսպ, դեմ, ծանրաքայլ, նոսր։ 

Պատվարժան — անարգ

կողմ — դեմ

տհաճ — դուրեկան

ժուժկալ — անզուսպ

թավ — նոսր

թեթևասահ — ծանրաքայլ

Posted in Հայոց լեզու 9

Ուսումնական ամառ

Վերլուծություն — Ժյուլ Վեռն ,,Աշխարհի շուրջ 80 օրում,, 

Այս գիրքը գրել է ֆրանսիացի գրող Ժյուլ Վեռնը։ Գլխավոր հերոսը՝ Ֆիլեաս Ֆոգը, շատ ճշգրիտ ու հանգիստ մարդ է։ Նա գրազ է գալիս, որ կարող է ամբողջ աշխարհը շրջել ընդամենը 80 օրում։ Իր հետ ճանապարհ է ընկնում նաև ծառան՝ Պասպարտուն։ Ճանապարհին նրանք անցնում են տարբեր երկրներով, հանդիպում շատ արկածների ու դժվարությունների։

Ինձ դուր եկավ այս գիրքը, որովհետև՝

Շատ հետաքրքիր էր տեսնել, թե ինչ երկրներ են անցնում։
Ամեն վայրկյան նոր բան էր լինում, և չէր ձանձրացնում։
Ֆոգը ոչ մի անգամ չի խուճապում, ու միշտ հավատում է, որ կհասցնի։
Պասպարտուն շատ ծիծաղելի ու բարեսիրտ կերպար էր։

Ինչ եմ հասկացել գրքից

Գիրքը սովորեցնում է, որ երբ հավատում ես ինքդ քեզ ու չես հանձնվում, ամեն ինչ կարող է ստացվել։ Նույնիսկ եթե մարդիկ ասում են՝ անհնար է, միշտ կարելի է գտնել ելք։ Բացի դրանից՝ տեսնում ենք, թե ինչքան տարբեր են ժողովուրդները, ու որքան կարևոր է համբերատար ու լավ մարդ լինել։

Հետաքրքիր փաստ

Վերջում Ֆոգը կարծես թե ուշանում է մեկ օրով, բայց հետո հասկանում են, որ ժամային գոտիների պատճառով իրականում մեկ օր շահել են։ Դա շատ զարմանալի պահ էր։