Posted in 2024-2025

Գործնական քերականություն

27.11.2024
Աշխատանք դասարանում 

1. Դերանունները փոխարինի՛ր համապատասխան հոդերով (եթե պետք է, կարող եսնախադասությունից բառ հանել):

Քո ընկերը մենակ քայլում էր փոշեծածկ ճանապարհով: Ընկերտ մենակ քայլում էր փոշեծածկ ճանապարհով
Իմ որսն իր ոտքով եկավ: Որսս իր ոտքով եկավ:
Մենք, այսինքն` ծովափի բնակիչները, ծովից ենք հանում մեր սնունդն ուհարստությունը: ծովափի բնակիչներս, ծովից ենք հանում մեր սնունդն ուհարստությունը:
Դու` մեր ամենաուժեղ մարզիկը, հաղթանակով պիտի գաս: Ամենաուժեղ մարզիկդ, հաղթանակով պիտի գաս:
Ես ծեր որսորդ եմ ու կյանքում շատ բան եմ տեսել: Ծեր որսորդս կյանքում շատ բան եմ տեսել:
Դուք` մեր շնորհալի տղաները, ձեր խոսքը դեռ չեք ասել: Շնորհալի տղաներդ, ձեր խոսքը դեռ չեք ասել:
Քո սիրտը քա՛ր է, քար: Սիրտդ քա՛ր է, քար:
Ձեր ձեոքն ընկնողին պրծում չկա: ձեոքդ ընկնողին պրծում չկա:

2.Գրի՛ր, թե ընդգծված մասնիկն ինչ  է նշանակում.

ա) ս-ն`ե՞ս, մե՞նք, ի՞մ, թե՞ մեր.
 բ) դ-ն` դո՞ւ, դո՞ւք, քո՞, թե՞ձեր.

Երկրի բնակիչներս շատ  անփույթ ենք մեր մեծագույն հարստության նկատմամբ: Մենք

Մեծերդ մեզ` երեխաներիս անընդհատ փոխել եք ուզում: Դուք..
Շուրջս ոչինչ չեմ նկատում: Իմ..
Ինքս էլ լճի ափին լինել շատ եմ սիրում: Ես ինքս ..
Կենդանու հետքերն ինքդ կնկատես թաց գետնի վրա: Դու ինքդ ..
Աչքներդ լույս լինի: Քո աչքերը ..

3. Դերանունների գործածության հետ կապված սխալները գտի՛ր և ուղղի՛ր:

Մի վարժեցնող փոկին խոսել է սովորեցրել: Իր սանիկի խոսելուընդունակությունր զարգացրել է երեք տարում: Այս ժամանակամիջոցում նրա (փոկի) սիրած ծովատառեխը տալու և խրախուսելու միջոցով հասել է նրան, որփոկն անգլերեն ասում է «Բարև, ինչպե՞ս ես», «Եկ այստեղ» և այլնախադասություններ: Այլևս նրանք չէին ուզում տեսնել այդ մարդուն:
16-րղ դարի բոլոր ազնվական մարդիկ Ամերիկան հայտնագործողներից նորնվեր ստացան:
Ամբողջ աշխարհն է հետևում ռոբոտների արտադրությանը: Ֆիրմայիարտադրած բոլոր նոր մեքենաները շատ արագ սպառվել են:

Կարդա՛

Դերանուններն ըստ կազմության լինում են պարզ (ես, այս, ուրիշ) և բաղադրյալ(այստեղ, ինչպես): Բաղադրյալ դերանուններից մի քանիսն ունեն հարադիրգրություն (մի քանի, ոչ որ և այլն):

Գոյականին փոխարինող դերանունները հոլովվում են հիմնականումգոյականների նման: Գոյականներից տարբեր կերպ են հոլովվում ես, դու, նա, ինքը, մենք, դուք, սա, դա, ով դերանունները:

Դերանունների գործածությունը խոսքն ազատում է կրկնություններից ևխճողումներից:
Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1.Տրված գոյականներից, ածականներից, դերանուններից, մակբայներից և ձայնարկություններից բայեր կազմի´ր:

Ա. Ծաղիկ, քար, անուն, քարոզ, ձև:
Բ. Մեծ, բարձր, կարմիր, տափակ, սուր:
Գ. Ոչինչ, բոլոր, նույն, ամբողջ:
Դ. Կրկին, արագ, դանդաղ, հաճախ:
Ե. Վա՜յ, մկըկը, տը՜զզ, թրը՛խկ:

Ա. Գոյականներ

• Ծաղիկ — ծաղկել

• Քար — քարելքարանալ

• Անուն — անվանել

• Քարոզ — քարոզել

• Ձև — ձևավորելձևել

Բ. Ածականներ

• Մեծ — մեծացնելմեծանալ

• Բարձր — բարձրացնելբարձրանալ

• Կարմիր — կարմրել

• Տափակ — տափակեցնելտափակել

• Սուր — սրել

Գ. Դերանուններ

• Ոչինչ —

• Բոլոր —

• Նույն — նույնականացնել

• Ամբողջ — ամբողջացնելամբողջանալ

Դ. Մակբայներ

• Կրկին — կրկնել

• Արագ — արագացնել

• Դանդաղ — դանդաղեցնել

• Հաճախ — հաճախել

Ե. Ձայնարկություններ

• Վա՜յ — վայելել

• Մկըկը — մկըկալ

• Տը՜զզ — տըզզալ

• Թրը՛խկ — թրըխկալ

2.Տրված բայերից նորերն ստացի´ր` դրանք բաղադրելով Բ խմբի նախածանցների հետ:

Ա.Նայել, կառուցել, գրել, ճառել, դառնալ, հայտնել:
Բ.Անդր, վեր, արտ, հակ, մակ, ստոր:

Ա. Բայեր

• Նայել — վերնայելարտանայել

• Կառուցել — վերակառուցելանդրկառուցելհակակառուցել

• Գրել — վերագրելարտագրելանդրագրել

• Ճառել — վերաճառել

• Դառնալ — անդրադառնալհակադարձել

• Հայտնել — արտահայտել

Բ. Նախածանցներ

• Անդր →հետադարձ կամ կապ ունեցող գործողություն (օր.՝ անդրադառնալ)

• Վեր — կրկնակի, վերականգնման գործողություն (օր.՝ վերակառուցել)

• Արտ — դուրս գալու կամ տարածելու գործողություն (օր.՝ արտագրել)

• Հակ — հակասության կամ հակառակ գործողություն (օր.՝ հակադարձել)

• Մակ — մակերեսային կամ վերին գործողություն

• Ստոր — ստորև կամ ներքևի գործողություն

 3. Փորձի՛ր բացատրել բայերի նման խմբավորումը:

Ա. Տեսնել, նստել, ձևել, կարել, իջնել, բարձրանալ, մեծացնել:
Բ.Ձևափոխել, շրջանցել, հեռագրել, մեղադրել:
Գ. Գլուխ տալ, ձիգ տալ, գործ անել, վեր կենալ:

Ա. Պարզ բայեր

• Այս խմբի բայերը պարզ ձև ունեցող արմատային բայեր են, որոնք հիմնականում մեկ գործողություն են արտահայտում (օր.՝ տեսնելնստելիջնել):

Բ. Բարդ բայեր

• Այս բայերը ձևավորվում են հիմնական բայերից՝ որոշ նախածանցների կամ ածանցների ավելացմամբ՝ նոր իմաստ հաղորդելու համար (օր.՝ ձևափոխելշրջանցելհեռագրել):

Գ. Բառախմբային բայեր

• Այս խմբի բայերը կազմված են երկու և ավելի բառերից, որոնք միասին մեկ գործողություն են արտահայտում (օր.՝ գլուխ տալգործ անելվեր կենալ):

Posted in 2024-2025

Հայոց լեզու

25.11.2024

Աշխատանք դասարանում 

Սեբաստացիական ֆլեշմոբ

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1.Ծանոթացե՛ք կրթահամալիրում գործող ամսագրերին՝

  • Գրաշխարհ
  • Ես եմ
  • Պատուհան

    Գրաշխարհ – այս ամսագիրը հայտնի է իր մշակութային ու գրական տարբեր նյութերով։ Այն ընթերցողներին ներկայացնում է հայ գրականությունը, արվեստը, մշակույթը, ինչպես նաև տպագրվում են գրախոսություններ և հոդվածներ հայտնի գրողների և հեղինակների մասին։
  • Ես եմ – այս ամսագիրը ավելի շատ երիտասարդներին ուղղված է։ Այն պարունակում է նյութեր ինքնաինքնության, անձնական աճի, առօրյա կյանքի և հասարակության հարցերին վերաբերող թեմաներով։
  • Պատուհան – այս ամսագիրը ներառում է գրական, արվեստի և պատմական թեմաներ։ Աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են հայ պատմության, մշակույթի և լեզվի կարևոր հարցերին։

2. Ընթերցել նյութերը, յուրաքանչյուր ամսագրից ընտրել երեք նյութ, նյութի տակ գրել կարծիք։ 

Ինչո՞ւ չհավատալ
Այս հոդվածը խոսում է այն մասին, թե ինչու մարդիկ կարող են կորցնել հավատը։ Հեղինակը բացատրում է, թե երբ և ինչ պատճառներով մարդը դադարում է վստահել մյուսներին։
Կարծիք՝ Հոդվածը հետաքրքիր է, քանի որ մենք հաճախ չենք մտածում այն մասին, թե ինչու չենք կարողանում վստահել մյուսներին։ Դա օգտակար է հարաբերություններում վստահությունը վերականգնելու համար։

Առաջարկում եմ կարդալ։ Նատալի Կիրակոսյան
Այս հոդվածում հեղինակը ներկայացնում է հետաքրքիր գրքեր, որոնք պետք է կարդալ։ Այն օգնում է ընտրել կարդալու գրքեր, որոնք հարստացնում են գիտելիքները։
Կարծիք՝ Կարծում եմ՝ այս հոդվածը օգտակար է այն մարդկանց համար, ովքեր սիրում են կարդալ և ուզում են գտնել նոր ու հետաքրքիր գրքեր։

Այս բոլոր հոդվածները մեզ մի կարևոր բան են ցույց տալիս՝ վստահություն ու շփում մարդուն շատ է օգնում, իսկ լավ գրքեր կարդալը կարող է օգնել ավելի խորը հասկանալ կյանքը։

Շփման կարևորությունը
Այս նյութը ասում է, թե ինչքան կարևոր է մարդկանց միջև շփվել։ Շփումը օգնում է բարելավել ոչ միայն սոցիալական կապերը, այլ նաև առողջությունը ու հոգեկան վիճակը։
Կարծիք՝ Շատ ճիշտ ու կարևոր է, որ մարդիկ չմնան միայն ինտերնետում, այլ խոսեն, շփվեն միմյանց հետ՝ բարի մտքեր ու աջակցության համար։ Շփումը օգնում է ավելի լավ զգալ։

Այս բոլոր հոդվածները մեզ մի կարևոր բան են ցույց տալիս՝ վստահություն ու շփում մարդուն շատ է օգնում, իսկ լավ գրքեր կարդալը կարող է օգնել ավելի խորը հասկանալ կյանքը։


Posted in 2024-2025

Детский фотоальбом

В огромном доме в Каменке жили племянницы и племянники Петра
Ильича Чайковского. И среди них самый любимый – Володя, добрый,
весёлый, музыкально одарённый мальчик. Дети всегда с нетерпением
ждали дядю. Они его очень любили.

Однажды, когда Пётр Ильич был в Каменке, дети весело играли. Вдруг
раздался крик: у куклы Наташи свернулась набок голова. Все по очереди
стали крутить её, но напрасно.
Пётр Ильич сел за фортепиано и заиграл что-то медленное и грустное.
И детям стало ясно, что кукла заболела. Её необходимо напоить чаем с
малиной, завязать горло тёплым шарфом, а главное – не шуметь и ходи՛ть
на цы՛почках.
Но лечение не помогло. Голова куклы скатилась с подушки на пол.
– Ах, она умерла, какое горе! – заплакали Володины сестрёнки. Тогда
Пётр Ильич заиграл торже՛ственный марш. И под эту музыку куклу отнесли
в чулан.
На следующее утро девочке принесли большую коробку. Пётр Ильич,
хитро улыбаясь, играл что-то весёлое. Он-то знал: в коробке – новая кукла.
Иногда Пётр Ильич просил Володю сыграть что-нибудь. Володя не очень
любил играть этюды и упражнения на фортепиано. Они ему казались
скучными.
Однажды, когда Петра Ильича не было в Каменке, из Петербурга пришла
посылка. В ней был «Детский альбом», который Чайковский посвятил
своему племяннику, Володе Давыдову. В «Детском альбоме» были пье՛сы с
такими названиями: «Марш деревянных кукол», «Болезнь куклы», «Новая
кукла», «Нянина сказка»…, а также танцы, песни.

До позднего вечера Володю нельзя было оторвать от фортепиано.
Забыв усталость, голод, сон, – словом, забыв обо всём на свете, он играл
страницу за страницей…
– Вы только послушайте, что это за музыка! – говорил Володя.
Володю с трудом отправили спать. «Детский альбом», уже со слегка
помя՛тыми страницами, лежал под подушкой. Может быть, поэтому мальчик
во сне слышал удивительную неповтори՛мую музыку. И ещё ему казалось,
будто в доме снова Пётр Ильич.
По Г. Абрамяну

2.Найдите ответы на вопросы и прочитайте их.

1. Кто жил в Каменке? -В Каменке жили племянницы и племянники Петра Ильича Чайковского, и среди них самый любимый был Володя.
2. Что случилось с куклой Наташи? -С куклой Наташи случилось несчастье — её голова свернулась набок. Она заболела, и дети пытались её вылечить.
3. О чём рассказала музыка Петра Ильича? -Музыка Петра Ильича рассказала о болезни куклы и её смерти, а потом, под торжественную музыку, куклу отнесли в чулан.
4. Что Володя не любил играть на фортепиано? — Володя не очень любил играть этюды и упражнения на фортепиано, так как они ему казались скучными.
5. Кому посвятил «Детский альбом» Пётр Ильич? -Пётр Ильич посвятил «Детский альбом» своему племяннику, Володе Давыдову.
6. Как изменилось отношение Володи к музыке? — Отношение Володи к музыке изменилось, он стал очень увлечён ею, забывая обо всём на свете, и даже во сне слышал музыку.

3.Подберите к выделенным словам антонимы из текста.
Бездарный музыкант — талантливый музыкант

Быстрое и весёлое — медленное и грустное

Кукла выздоровела — кукла умерла

Обычная музыка — необычная музыка

4. Допишите предложения.

Дети очень любили своего дядю Петра Ильича.

Больной кукле необходимо дать чай с малиной.

Наташе подарили новую куклу.

Володя не очень любил играть этюды и упражнения.

Пётр Ильич посвятил «Детский альбом» своему племяннику Володе.

Володя и во сне слышал удивительную музыку.

Спишите предложения, поставьте слова в нужном падеже:

Света читает книгу, газету.

Анна рисует дом, дерево.

Рубен любит музыку, литературу, рисование.

Мы слушаем песни, концерт.

Они изучают математику, географию.

Допишите пропущенные окончания существительных.
Дети с нетерпением ждали дядю.Пётр Ильич заиграл грустную пьесу.Под торжественный марш куклы отнесли в чулан.Наташе подарили новую куклу.Дети получили посылку.Мальчик услышал удивительную песню.

Образуйте словосочетания с существительными в винительном
падеже. С некоторыми из них составьте предложения.

Образец: Подарить куклу, игрушку, картину. – На день рождения девочке
подарили куклу.
Слушать (песня, музыка, сказка); принести (книга, газета, конфеты, сумка);
ждать (сестра, подруга); любить (музыка, танцы, театр)
Слушать песню, музыку, сказку.

Мы слушаем песню.

Она любит слушать музыку.

Дети слушают сказку.

Принести книгу, газету, конфеты, сумку.

Он принёс книгу.

Принесите газету.

Она принесла конфеты.

Я принесла сумку.

Ждать сестру, подругу.

Мы ждём сестру.

Она ждёт подругу.

Любить музыку, танцы, театр.

Володя любит музыку.

Он обожает танцы.

Мы любим театр.

Posted in 2024-2025

Проверка знаний (на уроке)

Вставьте пропущенные буквы и раскройте скобки.

Л..са в Мещере разбойнич..и глухие. Хорошо идти весь день по этим лесам. Проб..рат..ся скво(с/з)ь зар..сли кустов по д..рогам к дальн..му озеру.

Путь в лесах это к..л..метры т..шины, бе(с/з)ветрия.

Я люблю(3) л..сные сумерки, когда из мхов тян..т сыростью в траве г..рят св..тляч..ки.

Закат тяжело пыла..т на кронах деревьев з..лотит их стари..ой(2) поз..лотой. Последний луч.. со..нца ещё к..сается их верхушек, а у подножия сосен уже т..мно и глухо. Бе(з/с)шумно л..тают и словно загляд..вают в лицо л..тучие мыши(4). На западе ещё тле..т зорька в зар..слях волч..их ягод кричит выпь.

Вот и озеро. Здесь под березой ра(з/с)пол..жились знакомые рыбаки. Их лиц я (не)вижу из(за) дыма к..стра который то разг..ра..тся то гасн..т.

Леса в Мещере разбойничьи и глухие. Хорошо идти весь день по этим лесам. Пробраться сквозь заросли кустов по дорогам к дальнему озеру.

Путь в лесах — это километры тишины, безветрия.

Я люблю лесные сумерки, когда из мхов тянет сыростью, в траве горят светлячки.

Закат тяжело пылает на кронах деревьев, золотит их стариной позолотой. Последний луч солнца ещё касается их верхушек, а у подножия сосен уже темно и глухо. Безшумно летают и словно заглядывают в лицо летучие мыши. На западе ещё тлеет зорька, в зарослях волчьих ягод кричит выпь.

Вот и озеро. Здесь под березой расположились знакомые рыбаки. Их лиц я не вижу из-за дыма костра, который то разгорается, то гаснет.

Выделите грамматические основы предложений.

  1. Заспались рыбаки, рассолодели от безделья, даже шутить перестали.
    Грамматическая основа: Заспались рыбаки, рассолодели.
  2. Кедровка перестала кричать, неторопливо ощипалась, задрала голову и по лесу снова понеслось её скрипучее «кра!».
    Грамматическая основа: Кедровка перестала кричать, ощипалась, понесясь.
  3. От птицы шёл пар и аппетитный запах: глухарь упрел в собственном соку.
    Грамматическая основа: шёл пар и запах, упрел глухарь.
  4. Облака спрессованной ватой ложились на тайгу, и она растворялась в них.
    Грамматическая основа: Облака ложились, она растворялась.
  5. Васютка выбрал посуше место, натаскал дров, развёл огонь.
    Грамматическая основа: Васютка выбрал, натаскал, развёл.

Раскройте скобки (напишите НЕ со словами слитно или отдельно).
(Не)рушимая клятване слитно.

Бормотал что-то (не)внятноене слитно.

(Не)длинный рассказне слитно.

(Не)правильный выводне слитно.

(Не)должен уныватьне слитно.

Путь (не)близок, а далекне слитно.

Далеко (не)легкая задачане слитно.

(Не)доступная территорияне слитно.

(Не)преложное правилоне слитно.

(Не)вежливое обращениене слитно.

(Не)подкупная совестьне слитно.

(Не)объятные просторыне слитно.

(Не)угомонный характерне слитно.

Ветер (не)восточныйне слитно.

(Не)знакомый человекне слитно.

Допишите слова.

Смаж…те замок; поджеч… хворост; увлеч…ся игрой с детьми; нареж…те аккуратно; испеч… калач; спряч… ден…ги; намаж… маслом; отреж… хлеб; запряч… лошад…; печ… пироги; больно обжеч…ся; реж… аккуратнее; увлеч…ся чтением; отвлеч… от занятий; смаж…те петли.
Смажьте замок, Поджечь хворост, Увлеклись игрой с детьми, Нарежьте аккуратно, Испеките калач, Спрячьте деньги, Намажьте маслом, Отрежьте хлеб, Запрягите лошадь, Печь пироги, Больно обжечься, Режьте аккуратнее, Увлеклись чтением, Отвлекитесь от занятий, Смажьте петли.

Прочитайте текст и выполните задания.

Тысячи книг написаны во все века об искусстве ораторов и лекторов. Не стоит здесь повторять все, что известно об ораторском искусстве. Скажу лишь одно, самое простое: чтобы выступление было интересным, выступающему самому должно быть интересно выступать, ему должно быть интересно изложить свою точку зрения, убедить в ней, материал лекции должен быть для него самого привлекательным, в какой-то мере удивительным. Выступающий сам должен быть заинтересован в предмете своего выступления и суметь передать этот интерес слушателям – заставить их почувствовать заинтересованность выступающего. Только тогда будет его интересно слушать.

И еще: в выступлении не должно быть несколько равноправных мыслей, идей. Во всяком выступлении должна быть одна доминирующая идея, одна мысль, которой подчиняются другие. Тогда выступление не только заинтересует, но и запомнится.

А по существу, всегда выступайте с добрых позиций. Даже выступление против какой-либо идеи, мысли стремитесь построить как поддержку того положительного, что есть в выражениях спорящего с вами. Общественное выступление всегда должно быть с общественных позиций. (12)Тогда оно встретит сочувствие.


1.Определите и запишите основную мысль текста.
Чтобы выступление было интересным, оратор должен быть заинтересован в теме, увлечён ею, и только тогда его слушатели почувствуют этот интерес.
2.Составьте и запишите план текста из трёх пунктов.
1.Оратор должен быть заинтересован в предмете своего выступления.
2.В выступлении должна быть одна доминирующая мысль.
3.Выступление должно быть с общественных позиций.

3.Как заинтересовать слушателей своим выступлением?
Оратор должен быть сам заинтересован в теме, увлечён ею, а также суметь передать этот интерес аудитории.
4.Определите и запишите лексическое значение слова «встретит» из предложения 12.
В данном контексте слово “встретит” означает “будет воспринято” или “получит отклик”.

Posted in 2024-2025

English

November 11-15

Lesson 1

Weight of soil/ to read the text and be ready to discuss

Hometask:4/b,c,page 28

1. Great! The weather man on TV says it will be (be) sunny tomorrow.

2. Do you think people in the future will travel (travel) to other planets like Mars?

3. What time will we arrive (arrive) in New York tomorrow, do you think?

4. I love those trainers! When I get my pocket money next week, I think I will buy (buy) them.

5. Please can you help me with my homework? I promise it won’t take (take) very long.

c;

1. Don’t give that ice cream to the cat! It might be (be) sick!

2. A: Where’s Alicia?

B: I’m not sure. I think she might be (be) at her piano lesson.

3. I don’t know if this book is a good present for my brother. He might not like (like) it.

4. Don’t put that glass there! Someone might break (break) it.

5. I’m worried about my maths test tomorrow. I might not pass (pass) it!

6. In the future, people will probably travel in space, and they might live (live) on other planets.

7. I feel awful. I think I might have (have) flu.

Lesson 2

Weight of soil/ to read the text and be ready to discuss

Grammar/first conditional

If people want to travel across the city, they won’t use a bicycle — they’ll still use their cars.

Rule: Condition clause: If + present simple, Result clause: will/won’t

Hometask:eex.7/b,c,g,page 29

1. If I fail (fail) the exam, I ’ll take (take) it again.

2. If there are (be) more cars on the road in the future, there will be (be) more pollution.

3. If you see (see) Jane, will you give (give) her my message?

4. If pollution increases (increase), more plants and animals will die (die).

5. I won’t tell (not tell) you my secret if you don’t come (not come) to Mark’s party with me.

6. My parents will be (be) really angry if they see (see) my bedroom!

  1. What will you do if the weather is nice this weekend?
  2. Where will you go if you go out this weekend?
  3. What will you buy if you go shopping this weekend?
  4. If you don’t go out this evening, what will you do?
  5. If your teacher doesn’t give you any homework today, what will you do?
  6. If you phone a friend tonight, what will you talk about?
  1. Unless we leave now, d we’ll be late.
  2. We won’t understand e unless our teacher explains.
  3. I won’t have any money a unless my dad gives me some.
  4. Unless he studies harder, b he’ll fail his exams.
  5. Nobody will know our secret c unless you tell someone.
Posted in 2024-2025

Հայոց լեզու

20.11.2024

Աշխատանք դասարանում 

Խմբային նախագիծ 

  • Մխիթարյան միաբանություն

Մխիթարյան միաբանություն (Մխիթարյաններ), հայ կրոնական և մշակութային կազմակերպություն, հայ կաթոլիկ եկեղեցու բենեդիկտյան վանականների միաբանություն։ Հիմնադրվել է 1717 թվականին սեպտեմբերի 8-ին, Վենետիկում՝ վանահայր Մխիթար Սեբաստացու կողմից։ Միաբանությունն իր գործունեության ընթացքում հրատարակել է բազմաթիվ հայագիտական-բանասիրական, կրոնական և գիտական այլ աշխատություններ։ Մխիթարի և նրա առաջին աշակերտների հավատամքն էր. «ազգը չզոհել կրոնին և կրոնը՝ ազգությանը»։

  • Մխիթար Սեբաստացու գործունեությունը

Մխիթար Սեբաստացին (1676-1749) հայ բանաստեղծ, գիտնական, և եկեղեցական գործիչ էր։ Նա հիմնադրեց Մխիթարյան միաբանությունը, որը հայկական կաթոլիկ եկեղեցու մշակութային և կրթական շարժման կենտրոնն էր։ Մխիթարյան միաբանության նպատակն էր պահպանել և զարգացնել հայոց լեզուն, մշակույթն ու գրականությունը՝ միաժամանակ նպաստելով քրիստոնեական արժեքների տարածմանը։ Մխիթար Սեբաստացին հատկապես կարևոր դեր խաղաց հայկական գրականության վերածննդի գործում՝ տպագրելով հայերեն դասագրքեր և գրական ստեղծագործություններ։

  • Մխիթար Սեբաստացու ստեղծագործությունները

Մխիթար Սեբաստացին հեղինակել է մի շարք կրոնական, գիտական և կրթական աշխատություններ։ Նրա գլխավոր աշխատություններից են՝

• «Մատյան խոստմնաբանական»՝ որը կրոնական և բարոյախրատական բնույթի աշխատություն է։

• Քերականական և լեզվաբանական աշխատություններ՝ Սեբաստացին մշակեց և պարզեցրեց հայոց լեզվի քերականությունը՝ նպատակ ունենալով այն հասկանալի դարձնել բոլոր հայերի համար։

• Բառարաններ և թարգմանություններ՝ Մխիթար Սեբաստացին աշխատել է նաև բառարանների և պատմական աղբյուրների թարգմանության վրա՝ խթանելով հայագիտության զարգացումը։

  • ,,Մխիթար Սեբաստացի,, կրթահամալիր

«Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրը գտնվում է Հայաստանում և հանդիսանում է կրթական նորարարական հաստատություն։ Այն կրում է Մխիթար Սեբաստացու անունը՝ ի պատիվ նրա կրթական և մշակութային ժառանգության։ Կրթահամալիրի նպատակն է ապահովել բազմակողմանի կրթություն՝ խթանելով ստեղծագործական և քննադատական մտածողությունը։ Այն ներառում է մանկապարտեզից մինչև ավագ դպրոց, ինչպես նաև ծրագրեր՝ ուղղված ուսուցման ինտերակտիվ մեթոդների կիրառմանը, շրջակա միջավայրի պահպանությանը և համաշխարհային մշակույթների ճանաչմանը։

  • Խաղ-վիկտորինայի պատրաստում

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1. Փակագծում տրված գոյականներն ու բայերը համաձայնեցրո՛ւընդգծված դերանունների հետ:

ճապոնացի երկարակյաց ձկնորսն ասում էր, որ իր ամբողջ (սնունդ) եղելէ ծովակաղամբն ու հում ձուկը: Նա ամբողջ (գյուղ) խորհուրդ էր տալիսնույն ձևով սնվել:
Իր կյանքի բոլոր (տարի) անցկացրել է նույն գյուղում:
Քնելու ընդունակությունը կորցրած երեխային քննելով`բոլոր (բժիշկ) (ասել), թե դա բացառիկ ու անհավանական դեպք է: 
Քնաբեր դեղերից ոչ մեկը (չազդել):
Քառասուն տարի է, որ իր բոլոր (գիշեր) (նվիրել) իր անձի զարգացմանը:
Ամբողջ (գիշեր) կարդում է, գրում ու նկարում:
Այդ օրը ոչ մի (վթար) (չգրանցվել):
Նոր մեքենան առայժմ ոչ մի (հաջողություն) չունի:
Ամբողջ (արձակուրդ) նվիրեց երեխայի ասած մեքենան գտնելուն:

  1. … իր ամբողջ սնունդը եղել է ծովակաղամբն ու հում ձուկը:

2. Նա ամբողջ գյուղին խորհուրդ էր տալիս նույն ձևով սնվել:

3. Իր կյանքի բոլոր տարիները անցկացրել է նույն գյուղում:

4. Քնելու ընդունակությունը կորցրած երեխային քննելով՝ բոլոր բժիշկներն ասել են, թե դա բացառիկ ու անհավանական դեպք է:

5. Քնաբեր դեղերից ոչ մեկը չի ազդել:

6. Քառասուն տարի է, որ իր բոլոր գիշերները նվիրել է իր անձի զարգացմանը:

7. Ամբողջ գիշերը կարդում է, գրում ու նկարում:

8. Այդ օրը ոչ մի վթար չի գրանցվել:

9. Նոր մեքենան առայժմ ոչ մի հաջողություն չունի:

10. Ամբողջ արձակուրդը նվիրեց երեխայի ասած մեքենան գտնելուն:

2. Պարզի՛րթե տրված դերանուններն ի´նչ սկզբունքով են խմբավորվել ևյուրաքանչյուր խմբին երեքչորս դերանուն ավելացրո՛ւ:

Ա. Ես, դու, այս, ինչ, որ, մի:

Անձնական և ցուցական դերանուններ:

Կարող եմ ավելացնել ՝ նա, մենք, սա, այն:


Բ. Ոչինչ, ամեն ոք, որտեղ, մեկմեկու, այստեղ:

Անորոշ և հարաբերական դերանուններ:

Կարող եմ ավելացնել ՝ ինչ-որ, ինչքան, այնտեղ, այնուհետև:


Գ. Ոչ ոք, ոչ մի, մի քանի, մեկն ու մեկը:

Բացասական և անորոշ դերանուններ:

Կարող եմ ավելացնել ՝ ոչ մի տեղ, ինչ-որ մեկը, մի որևէ, ոչինչ:

3. Կետերի փոխարեն պահանջված ձևով տեղադրի՛ր նա  կամ ինքըդերանունները:

Ի՛նչ առյուծ, այդ վախկոտը … ստվերից էլ է վախենում:
Այդ վախկոտն ինքն … ստվերից էլ է վախենում:
Որսորդն … հրացանն էր թփի տակ թողել:
Որսորդը խուսափում էր հարևանին հանդիպելուց, ախր …հրացանն էրթփի տակ թողել:
Պապն … երկար կյանքի ընթացքում այդպիսի գեղեցկություն չէր տեսել:
Նա հյուրերին ողջունեց … իմացած բոլոր լեզուներով, բայց … կարծես թենորից չհասկացան:
Գնչուն ասում էր, որ … ամբողջ աշխարհում ման է եկել:
Հայրը որդու մասին ասում էր, որ … իր տեսած ամենախելացիերիտասարդն է:
Որդուն ուղղված նամակում գրում էր, որ … հետաքրքրվողներին թող… ասի, որ…. շուտով գալու է:
Երգչի մասին ասում էր, որ … շատ վաղուց է ճանաչում, … իր մանկությանընկերն է եղել:
ճանապարհորդի մտքով չէր անցնում, որ … անցնում է Մագելանի անցածճանապարհով, որ չորսուկես հարյուրամյակ առաջ այստեղով … նավերնեն անցել:

1. Ի՛նչ առյուծ, այդ վախկոտը նա ստվերից էլ է վախենում:

2. Այդ վախկոտն ինքն իր ստվերից էլ է վախենում:

3. Որսորդն իր հրացանն էր թփի տակ թողել:

4. Որսորդը խուսափում էր հարևանին հանդիպելուց, ախր նա իր հրացանն էր թփի տակ թողել:

5. Պապն իր երկար կյանքի ընթացքում այդպիսի գեղեցկություն չէր տեսել:

6. Նա հյուրերին ողջունեց իր իմացած բոլոր լեզուներով, բայց նրանք կարծես թենորից չհասկացան:

7. Գնչուն ասում էր, որ նա ամբողջ աշխարհում ման է եկել:

8. Հայրը որդու մասին ասում էր, որ նա իր տեսած ամենախելացի երիտասարդն է:

9. Որդուն ուղղված նամակում գրում էր, որ իր հետաքրքրվողներին թող նա ասի, որ ինքը շուտով գալու է:

10. Երգչի մասին ասում էր, որ նա շատ վաղուց է ճանաչում, նա իր մանկության ընկերն է եղել:

11. Ճանապարհորդի մտքով չէր անցնում, որ նա անցնում է Մագելանի անցած ճանապարհով, որ չորսուկես հարյուրամյակ առաջ այստեղով նրանց նավերն են անցել:

Posted in 2024-2025

Возможности образовательного комплекса «Мхитар Себастаци»

Образовательный комплекс «Мхитар Себастаци» в Ереване (Армения) является одним из ведущих учебных заведений и предоставляет широкий спектр возможностей для учеников. Рассмотрим основные из них:

  1. Качественное образование: Комплекс включает школу и лицей, которые предлагают образование по армянским и международным стандартам. Программа охватывает все основные дисциплины, включая гуманитарные, естественные науки и искусство.
  2. Билингвальное обучение: В школе обучают на армянском и русском языках, что позволяет учащимся овладевать двумя языками, что является важным аспектом для развития межкультурной коммуникации и понимания.
  3. Современные методики и технологии: В учебном процессе активно используются современные образовательные технологии и методики. Это включает в себя использование компьютерных технологий, мультимедийных средств и интерактивных досок для более эффективного обучения.
  4. Научные и культурные кружки: В образовательном комплексе предлагаются различные кружки и секции, которые позволяют учащимся развивать творческий и научный потенциал. Это могут быть кружки по математике, физике, литературе, а также художественные и музыкальные занятия.
  5. Подготовка к университетам: Школа активно готовит своих учеников к поступлению в ведущие университеты Армении и зарубежья. В этом процессе важную роль играет поддержка преподавателей, а также развитие критического мышления и исследовательских навыков.
  6. Международное сотрудничество: Образовательный комплекс активно взаимодействует с учебными заведениями за рубежом, что открывает дополнительные возможности для обмена опытом, стажировок и участия в международных проектах.
  7. Развитие личных качеств и лидерства: Особое внимание уделяется формированию личной ответственности, лидерских качеств и гражданской позиции у учащихся через участие в общественной жизни и различные проекты.
  8. Спортивные достижения: В образовательном комплексе развиваются различные спортивные секции, что способствует укреплению здоровья и развитию командного духа.

Таким образом, «Мхитар Себастаци» предоставляет своим ученикам все необходимые условия для всестороннего развития и подготовки к успешной карьере как в Армении, так и за рубежом.

Posted in 2024-2025

Գործնական քերականություն

11.11.2024

Աշխատանք դասարանում 

Ինքնաստուգում 

  1. Պարզի՛ր, թե տրված թվականներն ի՞նչ սկզբունքով են խմբավորվել.

Ա. Մեկ, հինգ, վեց, ութ, տասը, քսան, հարյուր, հազար:

Պարզ

Բ. Տասնմեկ, քսանյոթ, հարյուր տասնինը, հազար վեց հարյուր քսանութ:

Բարդ

Գ. Երեսուն, քառասուն, երկրորդ, հինգերորդ, վեցական, տասական:

ածանցավոր

Դ. Հազար հինգ հարյուր յոթանասունմեկ, ութսունվեց, քսանյոթերորդ, քառասունմեկերորդ, մեկ երրորդ, երեք տասնորդական:

Բարդածանցավոր

  1. Տրված թվականներով բառեր կազմի՛ր`  դրանք բաղադրելով Բ խմբում տրված արմատների և  ածանցների հետ:

Ա Երկու, երեք, չորս (քառ), յոթ, ինը, տասը, քառասուն, առաջին, երրորդ:
Բ. ճյուղ, գլուխ, ամ, ակի, անի, յա, յակ, պատիկ:

Երկճյուղ, եռագլուխ, քառագլուխ, երկամյա, եռամյա, քառմայա, յոթամյա, իննամյա, տասնամյա, քառասասունամյա, եռակի, քառակի, քառանի, տասնապատիկ, եռապատիկ, քառապատիկ

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

  1. Տրված թվականները խմբավորի՛ր

ա) ըստ կազմության (պարզ, ածանցավոր, բարդ, բարդածանցավոր).

պարզ-ինը, յոթ,

բարդ-հարյուր քսան, հազար ինը հարյուր իննսունվեց,երկու հազար հինզ հարյուր տասնվեց, տասը-տասը, քառասուն-քառասուն

ածանցավոր-չորրորդ, վաթսուն, երրորդ, մեկական, հինգական,

բարդածանցավոր-վաթսունմեկերորդ, հարյուրութսուներեքերորդ, տասնյոթերորդ, քառասուներորդ
բ) ըստ նրա, թե ի՛նչ են ցույց տալիս (քանակ, թվային բաշխում, թվային կարգ).

քանակ- հարյուր քսան, վաթսուն, յոթ, ինը, հազար ինը հարյուր իննսունվեց,երկու հազար հինզ հարյուր տասնվեց

թվային բաշխում-տասը-տասը, քառասուն-քառասուն, մեկական, հինգական

թվային կարգ- երրորդ, չորրորդ, վաթսունմեկերորդ, հարյուր ութսուներեքերորդ,տասնյոթերորդ, քառասուներորդ
գ) ըստ նրա, թե ինչպե՛ս են գրվում (կից, անջատ, գծիկով):

կից- վաթսուն, երրորդ, յոթ, չորրորդ, վաթսունմեկերորդ, ինը, մեկական, հինգական, տասնյոթերորդ, քառասուներորդ

անջատ-Հարյուր քսան, հազար ինը հարյուր իննսունվեց, հարյուր ութսուներեքերորդ,երկու հազար հինզ հարյուր տասնվեց,

գծիկով-տասը-տասը, քառասուն-քառասուն

Հարյուր քսան, վաթսուն, երրորդ, յոթ, տասը-տասը, չորրորդ, վաթսունմեկերորդ, ինը, քառասուն-քառասուն, հազար ինը հարյուր իննսունվեց, մեկական, հարյուր ութսուներեքերորդ, երկու հազար հինզ հարյուր տասնվեց, հինգական, տասնյոթերորդ, քառասուներորդ:

  1. Տեքստի թվականները բառերով գրի՛ր:

Մարդն իր կյանքի 70 տարվա ընթացքում միջին հաշվով 50 000 000 քայլ է անում:  Քաղաքային տրանսպորտով երթևեկող մարդն օրական 2 000 քայլ է անում:
Մարդն իր կյանքի 70 տարիներից 13-ը ծախսում է խոսակցությունների, 6 տարի` ուտելու վրա: Այդ ընթացքում 100 տոննա ուտելիք է օգտագործում:
Կյանքի 1/3-ը քնած  է անցկացնում:

յոթանասուն, հիթսուն միլիոն, երկու հազար, յոթանասուն, տաներեք, վեց, հարյուր, մեկ երրորդը

Posted in 2024-2025

Գործնական քերականություն

08.11.2024
Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1. Տեքստերի ածականներն ըստ անհրաժեշտության դարձրո՛ւ բաղդատական կամ գերադրական աստիճանի:

Ֆուտբոլում խաղարկվող մրցանակների մեջ պատվավորն անհատական «Ոսկե գնդակ», «Ոսկե կոշիկներ» և «Արծաթե կոշիկներ» մրցանակներն են: «Ոսկե գնդակի» տեր դառնում է այն ֆուտբոլիստը, որ մայրցամաքի լավ մարզիկն է ճանաչվում: «Ոսկե կոշիկներն» ու «Արծաթե կոշիկները» համապատասխան թիթեղներից կարված կոշիկներ են, որ հանձնվում են եվրոպական երկրների լավ ռմբարկուներին:
Գերմանացի ֆիզիկոս Կոենն ասում է, որ քսանմեկերորդ դարում կանայք լողի տարածությունը հեշտ են հաղթահարելու, քան մեր օրերում լավ լողորդ համարվող տղամարդիկ:
Դանիացի Վեստերգարդը պատրաստել է աշխարհի մեծ` երեսունչորս տեղանոց հեծանիվն ու փոքր մոտոցիկլը: Նա ասում է, որ ճիշտ է դրանք օգտագործել գովազդի համար:

2. Պարզի´ր, թե տրված թվականներն ի՞նչ սկզբունքով են խմբավորվել:

Ա. Տասնմեկ, քսաներեք, քառասունվեց, հիսունչորս, յոթանասունինը, իննսունինը, տասնմեկերորդ, վաթսունութերորդ, երեսունմեկական:

Բ. Հարյուր մեկ, հազար երեք հարյուր երեսուներկու, երկու հազար հինգ հարյուր հիսուներորդ, չորս հարյուր վաթսունական, երեք քառորդ, զրո ամբողջ հինգ տասնորդական:

Գ. Երկու-երկու, քսան-քսան, տասնութ-տասնութ, հարյուր-հարյուր:

Posted in 2024-2025

Գործնական քերականություն

06.11.2024

Աշխատանք դասարանում 

1. Տրված բայերից ածականներ կազմի՛ր և ընդգծի՛ր  ածականակերտ ածանցները:

Վստահել-Վստահելի, համակրել-համակրելի,  դյութել-դյութիչ, գրավել-գրավիչ, հուզել-հուզիչ, բարկանալ-բարկացկոտ, վախենալ-վախկոտ, ամաչել-ամաչկոտ, պարծենալ-պարծենկոտ:

2. Տրված բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր ածականներով  և ընդգծի՛ր ածականակերտ ածանցները:

Յոթ գյուխ ունեցող-յոթգլխանի, երկու երես ունեցող-երկերեսանի, երկու փող ունեցող-երկփողանի, եռանդով օժտված-եռանդուն, շատ բուրդ ունեցող-բրդոտ, գույն ունեցող-գունավոր, թևեր ունեցող-թևավոր, երեք տարի (ամ) տևող-եռամյա, տասը տարեկան-տասնամյա:

3. Կետերը փոխարինի՛ր ածականակերտ ածանցներով:
անկենդան, դժկամ, չխոսկան, հայրական, կիսատ, փառավոր, վայրի, աղի, արևելյան, Երևանցի, ընկերական, կծու, ազդու, թրթռուն, հնչուն, շաչուն, խոհուն, դողդոջուն:

4. Ընդգծված բառերի իմաստներն արտահայտի՛ր բառակապակցություններով ։

 Օրինակ`

Ահեղաշաչյուն փոթորիկ — Ահեղ շաչյունով փոթորիկ:
Քաղցրահնչյուն  մեղեդի —  քաղցր հնչյունով մեղեդի:
Քնքշաշրշյուն  զգեստ — քնքուշ շրշունով զգեստ:
Բարեհնչյուն  ձայն — բարի հնչյուն ունեցող ձայն:
Դառնահնչյուն  ոռնոց — դառ հնչյունով ոռնոց:

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1. Տրված ածականներն ավելացրո՛ւ տեքստին և տրված ու ստացված տեքստերը համեմատի՛ր:

Ամուր ու անսասան, երկճյուղ, նեղ, ուղղաբերձ, անկրկնելի ու հավիտենական, աշխարհակալ, լավագույն, երախտագետ, եռալեզու, հարթ, եզակի, ամենախոշոր ու ամենամանրամասն, բնական, բեհիսթունյան, ինքնատիպ:

Չնայած պարսից արքա Դարեհը տերություն էր ստեղծել, բայց վստահ   չէր` սերունդներ կունենա , ու նրանք իրեն կհիշեն: Նա հուշարձան ստեղծելու միտք հղացավ: Նա հուշարձանի համար տեղ ընտրեց: 
Քերմանշահի հովտում ձգվում է մի լեռնաշղթա, որի գագաթն այն տեղում է, որով անցնում է Համադանից Բաբելոն տանող ուղին: Դա Բեհիսթուն լեռն է: Այնտեղ` ժայռի վրա, Դարեհի քանդակագործները մի հուշարձան թողեցին, որին ավելի քան երկու հազար տարի ոչ մի մարդ չկարողացավ հասնել: Քարի մակերեսին քանդակված են հասակով մարդիկ, որոնց խնամքով արված հարթաքանդակը Դարեհինն է: Պատի մնացած մակերեսը լրացված է արձանագրությամբ: Արձանագրությունը ոչ միայն արվեստի գործ է, նա շատ բան տվեց նաև պատմաբաններին:

Ահա այն՝

Չնայած աշխարհակալ պարսից արքա Դարեհը ամուր ու անսասան տերություն էր ստեղծել, բայց վստահ չէր՝ սերունդներ կունենա, ու նրանք իրեն երախտագետ կգտնվեն և կհիշեն: Նա անկրկնելի ու հավիտենական հուշարձան ստեղծելու միտք հղացավ: Նա ինքնատիպ հուշարձանի համար տեղ ընտրեց: Քերմանշահի հովտում ձգվում է նեղ ու երկճյուղ լեռնաշղթա, որի գագաթն այն տեղում է, որով անցնում է Համադանից Բաբելոն տանող ուղին: Դա Բեհիսթունյան լեռն է: Այնտեղ՝ ուղղաբերձ ժայռի վրա, Դարեհի լավագույն քանդակագործները մի եզակի հուշարձան թողեցին, որին ավելի քան երկու հազար տարի ոչ մի մարդ չէր կարողանում հասնել: Քարի բնական մակերեսին քանդակված են հասակով մարդիկ, որոնց խնամքով արված հարթաքանդակը Դարեհինն է: Պատի մնացած մակերեսը լրացված է եռալեզու ու ամենախոշոր ու ամենամանրամասն արձանագրությամբ: Արձանագրությունը ոչ միայն արվեստի գործ է, նա շատ բան տվեց նաև պատմաբաններին:

Լրացված տեքստը ավելացնում է ընդգծված պատկերայնություն ու մանրամասնություն, որը ընթերցողին օգնում է ավելի կենդանի պատկերացնել պատմական իրադարձությունները և հուշարձանի նշանակությունը։ Ածականներն ընդգծում են Դարեհի թողած ժառանգության վեհությունն ու պատմական կարևորությունը։

2. Տրված տեքստում ավելացրո՛ւ մտքին համապատասխանող ածականներ: Տրված ևստացված տեքստերը համեմատի՛ր:

Ֆլորիդայի էլեկտրակայանի մի աշխատակցուհի պատմում էր. «Ռոբոտը բարձրացրեցամուր սեղմած ձեռքն ու սկսեց հարվածելով ինքն իրեն մասնատել»: Նա ականատես էրեղել ռոբոտի «ինքնասպանության»` աշխարհում առաջին դեպքին: էլեկտրոնայինօգնականն ստեղծվել էր ատոմային էլեկտրակայանի ռեակտորներում տարբերտեսակի սև աշխատանքներ կատարելու համար: Ռոբոտը հավանաբար հոգնել էրիրենից, երբ ատոմակայանում որոշ ժամանակ աշխատելուց հետո իր համարհեռանկար չէր տեսել, կամ էլ, որն ավելի հավանական է, ուղղակի նրա սխեմայի մեջանսարքություն էր առաջացել:

Ֆլորիդայի ատոմային էլեկտրակայանի մի աշխատակցուհի պատմում էր. «Ռոբոտը ամուր սեղմած երկաթյա ձեռքն ու բարձրացրեց և սկսեց ուժգին հարվածելով ինքն իրեն մասնատել»: Նա ականատես է եղել ռոբոտի «ինքնասպանության»՝ աշխարհում առաջին դեպքին: Այս անսասան ու հզոր էլեկտրոնային օգնականը ստեղծվել էր ատոմային էլեկտրակայանի ռեակտորներում տարբեր տեսակի ծանր սև աշխատանքներ կատարելու համար: Ռոբոտը հավանաբար հոգնել էր իր մենակությունից կամ այլևս հեռանկար չէր տեսել իրեն համար, կամ էլ, որն ավելի հավանական է, ուղղակի նրա բարդ սխեմայի մեջ խորը անսարքություն էր առաջացել:

Ածականների ավելացմամբ երկրորդ տեքստը ավելի կենդանի է դառնում և ընթերցողին փոխանցում է ռոբոտի «հոգնածության» զգացմունքը։ Ածականները նաև ընդգծում են ռոբոտի ֆիզիկական ուժն ու դիմադրողականությունը, որոնք հակադրվում են նրա «հոգեբանական» տկարությանը, ինչն էլ ավելի դրամատիկ է դարձնում իրադարձությունը։