Posted in 2024-2025

Գործնական քերականություն

05.02.2025

 Աշխատանք դասարանում

1.   Առանձնացրո’ւ գոյականները, ածականները, բայերը և գրի՛ր դրանց առանձնահատկությունները։ Մյուս խոսքի մասերն ուղղակի նշել։ 

Ձին լայն մարմնով ճեղքում էր լեռնային օդի սառն ալիքները:

Գոյականներ (բառեր, որոնք նշում են անուններ, առարկաներ կամ երևույթներ):

  • ձին
  • մարմին
  • օդ
  • ալիք

Ածականներ (բառեր, որոնք նկարագրում են գոյականները, տալիս են դրանց հատկությունները):

  • լայն
  • լեռնային
  • սառն

Բայեր (բառեր, որոնք նկարագրում են գործողություններ կամ վիճակներ):

  • ճեղքում էր

Մյուս խոսքի մասեր (հոգնակի գոյականներ, ենթակապներ, վերանիշանակող և այլ մասեր):

  • ներ (հոգնակի մաս)
  • էր (բայը, անցյալ ժամանակ)
  • ու (հոդաբառ)

Արձանագրություներ

Հոդաբառը «ու» է, որը միացնում է երկու անդամներ՝ «լեռնային» և «սառն»։
Գոյականները «ձին», «մարմին», «օդ», «ալիք» են, քանի որ դրանք անվանում են առարկաներ կամ երևույթներ։
Ածականները «լայն», «լեռնային», «սառն» են, որովհետև դրանք նկարագրում են գոյականները։
Բայը «ճեղքում էր» է, որովհետև այն ցույց է տալիս գործողություն՝ կատարված անցյալում։

2. Բայերն ըստ կազմության լինում են պարզ և ածանցավոր: Տրված են բայեր, բաժանի՛ր խմբերի: Թարմացնել, խմել, կռվել, վախեցնել, ներկոտել, խաղացնել, երգել, փախչել:

Պարզ- Խմել
Երգեր
Փաղչել

Ածանցավոր — թարմացնել (թարմ + նացնել)
կռվել (կռ + վել)
վախեցնել (վախ + եթել)
ներկոտել (ներկ + ոտել)
խաղացնել (խաղ +ացնալ)

Posted in Գրականություն 8

Կարդում ենք Տերյան

03.02.2025

Աշխատանք դասարանում 

Կարդում ենք Տերյան

Տեսա երազ մի վառ.
Ոսկի մի դուռ տեսա,
Վըրան փերուզ կամար,
Սյուները հուր տեսա։

Տեսա ծաղկած այգին,
Սոսի սուրբ ծառ տեսա,
Մի հըրեշտակ անգին
Սոսից պայծառ տեսա։

Երկու բաժակ տեսա,
Ոսկի գինին էր վառ.
Երկու նիզակ տեսա,
Երկու անգին գոհար։

Սիրտս խոցված տեսա,
Վերքիս արյունն էր վառ,
Դահճիս կանգնած տեսա,
Ասի — արևս ա՜ռ…

1.Բանաստեղծությունից դուրս գրի՛ր բոլոր այն բառերը, որոնք գույն են հաղորդում: Բավառ, Ոսկի, Գինի, Գոհար, փերուզ, հուր, պայծառ, արյուն, արև:

2.Ի՞նչն է գերիշխում բանաստեղծության մեջ՝ խո՞հը, թե՞ տրամադրությունը: 
Ես կարծում եմ գերիշխում է խոհը, քանի որ հեղնակը բանաստեղծության մեջ փորձում է իր տրամադրությունը, հոգեվիճակը ցույց տալ:

3. Ո՞ր տողերն են բնութագրում բանաստեղծության հերոսին:
Սիրտս խոցված տեսա,
Վերքիս արյունն էր վառ,
Դահճիս կանգնած տեսա,
Ասի — արևս ա՜ռ…

4.  Ի՞նչն է ստեղծում բանաստեղծության ռիթմը՝ բառե՞րը, հնագավորո՞ւմը, տողերի չա՞փը, թե՞ մի այլ բան: Ես կարծում եմ, որ բառերն են ստեղծում ռիթմը, քանի որ երբ դրանք մեզ ծանոթ են, մենք դրանք ավելի արագ ենք կարդում

Տխրություն

Սահուն քայլերով, աննշմար, որպես քնքուշ մութի թև,

Մի ըստվեր անցավ ծաղիկ ու կանաչ մեղմիվ շոյելով.
Իրիկնաժամին թփերն օրորող հովի պես թեթև
Մի ուրու անցավ, մի գունատ աղջիկ ճերմակ շորերով…
Արձակ դաշտերի ամայության մեջ նա մեղմ շշնջաց,
Կարծես թե սիրո քնքուշ խոսք ասաց նիրհող դաշտերին.—
Ծաղիկների մեջ այդ անուրջ կույսի շշուկը մնաց
Եվ ծաղիկները այդ սուրբ շշուկով իմ սիրտը լցրին…

1. Անծանոթ բառերը դուրս գրի՛ր և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:
Ուրու – շիկացած կամ մթնած առարկա, ինչը կապվում է մութի կամ տխրության հետ։
Արձակ – բաց, ազատ, կամ բաց, անարգել դաշտ։

2. Դուրս գրի՛ր համեմատությունները:
Մի ըստվեր անցավ ծաղիկ ու կանաչ մեղմիվ շոյելով
Մի ուրու անցավ, մի գունատ աղջիկ ճերմակ շորերով

3. Ո՞ր բառն է ավելի հարազատ բանաստեղծության ոգուն՝ ստվե՞րը, ուրո՞ւն, թե՞ աղջիկը: 
«Ուրու» բառը ավելի հարազատ է բանաստեղծության ոգուն, որովհետև այն կապված է մթության, տխրության ու անորոշության հետ, ինչը համապատասխանում է խոսքի տրամադրությանը։

4. Բանաստեղծական ո՞ր պատկերն է իր մեջ խտացնում ընդհանուր տրամադրությունը:
Ծաղիկների մեջ այդ անուրջ կույսի շշուկը

5. Ցույց տուր բանաստեղծության կապը վերնագրի՛ հետ:
«Տխրություն» վերնագիրը կապված է ամբողջ բանաստեղծության հետ, քանի որ այն արտահայտում է մի անորոշ մթություն ու քնքշություն, որը լցնում է բնությունը, մարդկանց ու սրտերը։ Տխրությունը զգացվում է ոչ միայն բնության մեջ, այլև այն է, ինչ ապրում է լույսի ու մթության մեջ։

6. Ինքդ վերնագրի՛ր բանաստեղծությունը: 
Մութի և սիրո միջև

Fatum
Կախարդական մի շղթա կա երկնքում՝
Աներևույթ, որպես ցավը խոր հոգու.
Իջնում է նա հուշիկ, որպես իրիկուն,
Օղակելով լույս աստղերը մեկ֊մեկու։
Մեղմ գիշերի գեղագանգուր երազում՝
Այն աստղերը, որպես մոմեր սրբազան,
Առկայծում են կարոտագին, երազուն՝
Հավերժաբար իրար կապված և բաժան։
Ես ու դու էլ շղթայված ենք իրարու.
Կարոտավառ երազում ենք միշտ իրար,
Միշտ իրար հետ, բայց միշտ բաժան և հեռու,
Աստղերի պես և՛ հարազատ, և՛ օտար…

1. Բացատրի՛ր բառերը՝ աներևույթ, առկայծել, կարոտագին, կարոտավառ: 
Աներևույթ — չերևացող, տեսանելի չէ, աննկատելի։
Առկայծել — պայթել կամ ճառագայել շատ վառ լույսով, պայծառանալ։
Կարոտագին — լի կարոտով, խորը ցանկությամբ։
Կարոտավառ — իր մեջ կրող կարոտի ուժեղ զգացում։

2. Բանաստեղծությունից գտի՛ր համեմատություններ: 
Աստղերը, որպես մոմեր սրբազան
Իջնում է նա հուշիկ, որպես իրիկուն


3. Գրավոր վերլուծել բանաստեղծությունը, ի՞նչ է ներկայացված: 
Բանաստեղծությունը խոսում է սիրո և բաժանման մասին։ Մենք միաժամանակ մոտ ենք, բայց միևնույն ժամանակ հեռու՝ ինչպես աստղերը։ Շատ տխուր է, երբ սիրում ես, բայց հեռու ես։

4. Ի՞նչ է նշանակում fatum, նայեք բառարաններում, համացանցում: 
Fatum նշանակում է ճակատագիր։ Դա այն է, ինչ գրում է մեզ ճակատագիրը, այն է, ինչը հնարավոր չէ փոխել։

5. Գրի՛ր շարադրություն վերնագրերից մեկով ՝ ,,Միշտ իրար հետ, բայց միշտ բաժան, հեռու,, ,  ,,Իջնում է հուշիկ,, : 
,,Միշտ իրար հետ, բայց միշտ բաժան, հեռու,,
Կարևոր է, երբ սիրում ես, բայց միևնույն ժամանակ հասկանում ես, որ միշտ մոտ լինել չես կարող։ Մարդիկ միմյանց հետ լինում են, բայց ամեն անգամ մի պահ գալիս է, երբ պետք է հեռանան։ Շատ անգամ կյանքում պատահում է, որ դու ու քեզ սիրող մարդը ուզում եք լինել միասին, բայց միևնույն ժամանակ հայտնվում եք հեռու։ Տարբեր պատճառներով՝ կարող է լինել ժամանակի կամ տարածության տարբերությունը, կամ նույնիսկ կյանքի պայմանները կարող են լինել բաժանումի պատճառ։ Եվ թվում է, որ երբ եք մոտ, բայց իսկապես շատ հեռու եք։
Սա մի մեծ հակասություն է՝ միևնույն ժամանակ սիրելը, բայց չկարողանալ լիարժեք լինել մոտ։ Երբ սիրում ես, ամեն րոպե ուզում ես լինել կողքիդ, բայց երբեմն շատ բաներ խանգարում են։ Միշտ իրար հետ լինել, բայց երբեք լիովին մոտ չլինել՝ սա կարծես մի աներևույթ կապ է, որը խորը մնացածը միշտ քեզ հետ է։

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

,,Մթնշաղի անուրջներ,, ժողովածուից կարդալ բանաստեղծությունները, մեկն ընտրությամբ սովորել անգիր։ Ընթերցածները ներկայացնել բլոգում՝ մեկնաբանությամբ։ 

Կարդացածս բանաստեղծություններս
ՀՐԱԺԵՇՏ

Դու գնում ես՝ չգիտեմ ուր,
Լուռ ու տխուր,
Հեզ գունատվող աստղի նըման։

Ես գնում եմ տրտում-մենակ,
Անժամանակ
Ծաղկից ընկած թերթի նըման։

Դու գնում ես՝ չգիտեմ ուր,
Սրտակըտուր
Լացըդ պահած իմ հայացքից։

Ես գնում եմ լուռ անտրտում,
Բայց իմ սրտում
Ցավ է անվերջ, մահո՜ւ կսկիծ…

ՄԹՆՇԱՂ

Ես սիրում եմ մթնշաղը նրբակերտ,
Երբ ամեն ինչ երազում է հոգու հետ,
Երբ ամեն ինչ, խորհրդավոր ու խոհուն,
Ցրնորում է կապույտ մութի աշխարհում…
Չըկա ոչ մի սահման դնող պայծառ շող,
Աղմուկի բեռ, մարդկային դեմք սիրտ մաշող.—
Հիվանդ սիրտըդ չի՛ տրտնջում, չի՛ ցավում,
Որպես երազ մոռացումի անձավում.
Եվ թվում է, որ անեզր է ամեն ինչ —
Ու ողջ կյա՛նքդ — մի անսահման քաղցր նինջ…

Անգիր արածս բանաստեղծությունը
ՇԻՐԱԿԻ ԴԱՇՏԵՐԻՑ

Աստղերն են ժպտում լուսեղեն նազով,
Խաղաղ դաշտերը մութն է համբուրում.
— Ես կախարդված եմ միշտ նույն երազով,
Միշտ նույն ցնորքն է իմ սիրտը այրում։
Մոտեցած երկնից աստղերը պայծառ
Ժպտում են խաղաղ քո աչքերի պես.—
— Իմ լքված սրտի կարոտը անծայր
Ամեն ինչի մեջ որոնում է քեզ…


Արդեն առաջին տողերից հասկանում եմ, որ բանաստեղծությունն ունի լույսի և մութի համադրում՝ «Աստղերն են ժպտում լուսեղեն նազով», որտեղ աստղերը ներկայացվում են որպես գեղեցիկ, խնամված մարմնավորում, որոնք «ժպտում են», սիրով լուսավորում են տարածությունը։
«Խաղաղ դաշտերը մութն է համբուրում» տողը ցույց է տալիս բնության և սիրո հաշտությունը, որտեղ խաղաղությունն ու մթությունը միահյուսվում են իրար, արտահայտելով սիրո համադրվածություն՝ տխրության և երջանկության մեջ։

Posted in Երկրաչափություն 8

Շրջանագծի աղեղի աստիճանային չափը

1.Որքա՞ն է ներգծյալ անկյունը, որը հենված է 28° աստիճանային չափով աղեղի վրա:

14

2.Դիցուք BAC անկյունը 35° է: Որքա՞ն է BnC աղեղի աստիճանային չափը։

5okBnC.png

70

3.Գտիր ASB անկյունը, եթե ASB աղեղի աստիճանային չափը 268° է:

360-268=92

92:2=46

4.Գտիր BOC և BAC անկյունները, եթե ∪AB=130° ∪AC=150° ։

rinkis 1.JPG

360-150-130=80

80:2=40

5.Հաշվիր AOB եռանկյան անկյունները, եթե ∪AB=100°։

2.png

AOB=UAB=100

6. ACB աղեղի աստիճանային չափը 260° է: Գտիր AOB և ACB անկյունները:

360-260=100

AOB=100

ACB=100:2=50

Posted in 2024-2025

Урок 2

Урок 2. (выполнять на втором уроке)

Упражнение 1. Прочитайте текст

Каждый человек должен иметь какое — то интересное занятие или хобби, которое помогало бы расслабиться и забыть о ежедневных проблемах. Особенно, если работа человека связана с постоянными эмоциональными напряжениями и большой ответственностью. Политические лидеры как раз попадают в число тех, кому такое хобби просто необходимо. А знаете ли Вы, какими хобби увлекались бывшие американские президенты?

На десятом месте находится третий президент США, Томас Джефферсон, который у себя дома содержал бильярдную, несмотря на то, что как раз в эти времена игра в бильярд в Виргинии была запрещена. Помимо этого, Джефферсон увлекался литературным творчеством, археологией, промышленным дизайном, кулинарией и производством вина.

Девятое место принадлежит 34 — му президенту Дуайту Эйзенхауэру, у которого было хобби играть в гольф. Относился он к этому делу настолько серьезно, что как — то раз обратился с просьбой в свой гольф — клуб, чтобы убрали высокую сосну, которая иногда препятствовала «длинным» ударам. Просьбу тогда не удовлетворили, а дерево стали называть «сосна Эйзенхауэра».

Восьмой пункт относится к имени Джона Куинса Адамса, шестого президента, которого по утрам часто можно было увидеть купающимся голышом в реке Потомак.

На седьмой ступеньке – Джимми Картер, 39 — й политический лидер США. Президент очень любил кресла — качалки. Он, кстати, лично купил пять кресел «Jumbo» для Белого Дома.

Семнадцатому президенту США, Эндрю Джонсону принадлежит шестое место. У него было хобби шить самому себе одежду.

На пятом месте разместился 20 — й президент, Джеймс Гарфилд, который настолько увлекался классическими языками, что одновременно мог писать одной рукой по — гречески, а другой по — латински.

Обладатель четвертого места, первый президент США, Джордж Вашингтон, имел собственную пивную.

Третья ступенька принадлежит Джорджу Бушу — старшему, 41 — му президенту. Политик обожал экстремальные виды спорта. Например, прыжки с парашютом – были его любимым хобби. Интересно, но 80 — й и 83 — й день своего рождения, он отметил, прыгнув с парашютом.

На втором месте – хобби 42 — го президента Билла Клинтона – игра на теноровом саксофоне.

Ну, и первое место принадлежит 36 — му президенту Линдору Б. Джонсону, который любил отдыхать у себя на ранчо. Там политик готовил барбекю и обожал кататься на своих автомобилях.

Задания к тексту.

1. «…политическим лидерам хобби просто необходимо»
Эта информация…

А) соответствует тексту.
В) не соответствует тексту
С) отсутствует в тексте
2. «удачное хобби можно превратить в бизнес».

Эта информация…
А) соответствует тексту.
В) не соответствует тексту 
С) отсутствует в тексте
3. Определите стиль прочитанного текста

А) художественный

В) публицистический

С) разговорный

Д) научный

4. Определите тип прочитанного текста

А) повествование

В) описание

С) рассуждение

5. Сформулируйте 3 «тонких» вопроса, не требующих развернутого ответа.
Какое хобби было у Томаса Джефферсона?
Какую просьбу сделал Дуайт Эйзенхауэр своему гольф-клубу?
Кто любил кататься на автомобилях и готовить барбекю?

6. Составьте простой план к этому тексту.
Введение – необходимость хобби для политических лидеров.
Увлечения различных президентов США (в хронологическом порядке):

  • Томас Джефферсон
  • Дуайт Эйзенхауэр
  • Джон Куинс Адамс
  • Джимми Картер
  • Эндрю Джонсон
  • Джеймс Гарфилд
  • Джордж Вашингтон
  • Джордж Буш-старший
  • Билл Клинтон
  • Линдон Б. Джонсон

Заключение – роль хобби в жизни политиков.

7. Составьте план своего собственного рассказа о хобби какого – либо выдающегося деятеля и напишите небольшое (150 слов) эссе о нём. Неважно, о хобби какого деятеля вы захотите написать. Вы можете рассказать что – либо интересное о писателе, о политике, о музыканте, об актёре.

Я хочу рассказать о хобби одного из самых известных писателей — Льва Толстого. Это человек, который посвятил свою жизнь не только литературе, но и философии, педагогике и сельскому хозяйству. Одним из его самых любимых увлечений было садоводство. Толстой любил работать на своей земле, ухаживать за садом, наблюдать за растениями и животными. Это хобби позволило ему не только отдохнуть от напряженной писательской работы, но и обрести внутреннюю гармонию. В своем поместье Ясная Поляна он часто занимался земледелием, что дало ему возможность в полной мере соединить труд и отдых. Это увлечение также повлияло на его взгляды, ведь Толстой подчеркивал важность связи с природой и понимания труда в жизни человека. Его хобби помогло ему лучше понять самого себя и мир вокруг.

Вставьте пропущенные буквы

                       Волшебница-зима.

Долго боролась зима с ненасытной осенью. В ноябре снег покрыл промёрзшую землю, и вот наступила настоящая зима.

Жутко завывает в поле холодный, резкий ветер, гуляет вьюга. А в лесу тихо. Зайдёшь в лесную глушь и не узнаешь знакомых мест, потому что всё скрылось под снегом. Мороз сковал льдом речку.

Оделся в шубку и огромный дуб. Его густые кроны продержатся всю зиму, а их мощь не сломить даже злому урагану. Ивы, берёзки, рябинки утонули в дермучих сугробах.

Вдруг по веткам пробежала белка. Она кажется чёрной среди ослепительной, нетронутой белизны света. Из-за этой неугомонной хлёпотуньи огромная снежная шапка свалилась вниз на тропиночку. Куда же она так спешит?

Какой воздух! Какая гармония! Нет слов, чтобы описать такое чудо природы.

Posted in 2024-2025

Գործնական քերականություն

03.02.2025

Աշխատանք դասարանում 

Մայրենի լեզվի հունվարյան ֆլեշմոբ

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1. Տրված ներգործական նախադասությունները դարձրո՛ւ կրավորականիսկ կրավորականներըներգործական

Կրակը ճանապարհորդներին շրջապատել էր բարձր,վտանգավոր օղակով:
Ճանապարհորդները շրջապատվել էին բարձր, վտանգավոր օղակով:

Տարերքը կամաց-կամաց սեղմում էր իր չարագույժ օղակը:
Չարագույժ օղակը կամաց – կամաց սեղմվում էր:

Օվկիանոսում մեծ նավերը ձգում են փոքրերին:
Օվկիանոսում փոքր նավերը ձգվում են:

Մոլախոտերը քամու կամ կենդանիների բրդի միջոցով են տարածվում:
Քամին կամ կենդանիների բուրդը տարածում են մոլախոտերը:

Գրքում մի հետաքրքրական թռչող մեքենա է նկարագրված (գրողի կողմից):
Գրքում մի հետաքրքրական մեքենա է նկարագրած գրողի կողմից:

Չոր խոտը շատ արագ ու հեշտ է վառվում անգամ փոքրիկ կայծից:
Փոքրիկ կայծը շատ արագ ու հեշտ է վառում չոր խոտը:

Մի արհեստանոց էլ կառուցվել է գիտական հետազոտությունների համար քաղաքապետի կողմից:
Քաղաքապետարանը մի արհեստանոց էլ է կառուցել գիտական հետազոտությունների համար:

2. Սխալ կազմված բայաձևերը ճշտի՛ր:

Ինչ-որ մութ մարդկանց հետ էր կապնվել:
Կապվել
Տղաները վիճվում էին բակում, ու վեճը կատակի նման չէր:
Վիճում
Դեռ շաւր կտուժվես` ինձ չլսելով:
Կտուժես
Խոսքս քեզ չի վերաբերվում:
Վերաբերում

Posted in 2024-2025

Правописание чередующихся гласных в корне слова

1 урок.

Ознакомьтесь с теорией по теме «Правописание чередующихся гласных в корне слова»

Упражнение 1. Вставьте пропущенные буквы.

Соб_раться, бл_стеть,  выж_гать,  прот_реть, к_сательная, предл_гать, прил_жение, р_сток, выр_щенный, ск_кать, оз_рять, з_рница, подг_реть, заг_релый, выг_рки, выр_внять (грядки), ср_внить (с кем-то), непром_каемый (плащ), обм_кнуть (кисть), скл_нение.

Собраться, Блестеть, Выжигать, Протереть, Касательная, Предлагать, Приложение, Росток, Вырощенный, Скакать, Озарять, Зарница, Подгреть, Загорелый, Выгорки, Выровнять (грядки), Сравнить, Непромокаемый, Обмакнуть, Склонение.

Упражнение 2. Выяснить значение проверяемого слова и подобрать родственное слово, которое позволяет проверить безударный гласный.
Увлаждать знакомого (увлажнять без влаги) — проверяем слово увлажнять.Залезать на чердак (залечить ранку) — проверяем слово залечить.Полоскать кошку (полоскать белье) — проверяем слово полоскать.Старожил города (старожил объект) — проверяем слово старожил.Запевать песню (запевать водой) — проверяем слово запевать.Развиваться флаг (развиваться ребенок) — проверяем слово развиваться.Примерять одежду (примирить друзей) — проверяем слово примирить.Спешить в школу (спешить в тетрадь) — проверяем слово спешить.

Упражнение 3. Выполните задания и прикрепите скрины вашей работы.

Игра 1

Игра 2

Игра 3

Posted in 2024-2025

Անհատական նախագծերի հաշվետվություն

Անհատական նախագծի վերնագիր՝ թարգմանություն

Ժամանակահատված՝ Շուրջտարվա

Նպատակ՝ նախագծի նպատակը անգլերենից կամ ռուսերենից թարգմանություններ անելու միջոցով թարգմանչական հմտություններ զարգացնել։

Ընթացք՝ նախագծի ընթացքում արվելու է թարգմանություն ռուսերեն կամ անգլերեն լեզվից ։

Արդյունքը՝ նախագծի ավարտին հայերեն լեզվով ստեղծագործությունների թարգմանություն է լինելու։

Ես կատարել եմ տարբեր տեքստերի թարգմանություններ, որոնք ոչ միայն օգնել են զարգացնել իմ լեզվաբառարանական կարողությունները, այլ նաև հնարավորություն են տվել նոր եզրեր սովորելու այլ լեզուներով։ Այդ գործընթացը շատ հարստացրել է իմ բառապաշարը և ընդլայնել լեզվաբառական հորիզոնս։ Ինձ շատ դուր եկավ իմ կատարաց աշխատանքը։

Բարության ուղիներով
Ինչ է պետք հասնելու համար
Ռոբերտ Ռոժդեստվնսկի
Կյանքը հիանալի է
Մարդը պետք է խելացի լինի
Եւ կրկին գարուն
Ժամանակ ամեն ինչի համար
Շարադրություն նկարագրող մարդու արտաքինը
Ընթերցանության մասին Վ. Ա. Պիեցուխ


Posted in 2024-2025

Ընթերցանության մասին Վ. Ա. Պիեցուխ

Անհատական նախագծի վերնագիր՝ թարգմանություն

Ժամանակահատված՝ Շուրջտարվա

Նպատակ՝ նախագծի նպատակը անգլերենից կամ ռուսերենից թարգմանություններ անելու միջոցով թարգմանչական հմտություններ զարգացնել։

Ընթացք՝ նախագծի ընթացքում արվելու է թարգմանություն ռուսերեն կամ անգլերեն լեզվից ։

Արդյունքը՝ նախագծի ավարտին հայերեն լեզվով ստեղծագործությունների թարգմանություն է լինելու։

Ընթերցանության մասին 
Վ. Ա. Պիեցուխ

Արդեն հինգ հազար տարի է, ինչ մարդկությունը չի հեռանում ընթերցանությունից։ Չնայած հոգսերը, ինչպես ասում են, խեղդում են` անվերջանալի միջանձնային կռիվներ, երեխաները, որ սխալ ուղի են բռնել, և ծախսերի մշտական ճգնաժամեր, բայց մարդը ազատ ժամանակ շարունակում է կարդալ։ Թվում է, թե այս զբաղմունքից ոչ մի գործնական օգուտ չկա. գիրք կարդալը ամենևին էլ նույնը չէ, ինչ կարտոֆիլի համար հողը վարել կամ տան էլեկտրագիծը նորոգել, թվում է, թե կյանքն առանց այդ էլ կարճ է, ինչպես նապաստակի պոչը, և աչքերը փչացնելը լավ չէ, և գոյության հիմնական հարցերը վաղուց փակված են, բայց մարդկանց դեռևս գրավում է տպագիր խոսքը, կարծես, դրանում ինչ-որ մեծ շնորհ լինի…

Եվ իրոք. իմաստուն հեղինակի հետ տպագիր խոսքի միջոցով կապ հաստատելն ամենևին էլ նույնը չէ, ինչ բջջային հեռախոսով Սաշայից կամ Մաշայից պարզելը, թե ինչ են կերել ճաշին  ամենևին էլ նույնը չէ, ինչ մորից լսել անմտության և անփութության համար նախատինքը… Բացառապես այն պատճառով, որ մեծ գրողը հազվագյուտ երևույթ է, որ նա բանական մարդու բարձրագույն ենթատեսակ է, օժտված մտածելու և զգալու ունակությամբ, ինչպես ոչ ոք, նրա ստեղծագործությունները անպայման պետք է կարդալ։ Պուշկինը մեզ կսովորեցնի, որ սերը չպետք է իդեալականացնել, որ սիրահարվածությունը աննորմալ վիճակ է և, ավելի շուտ, հոգեֆիզիկական հատկություն, որը հարուցում է օրգանիզմը, անկախ կրքի օբյեկտից, քանի որ Տատյանա Լարինայի դեպքում «Հոգին սպասում էր… ինչ-որ մեկին», այսինքն՝ Օնեգինի փոխարեն՝ որպես օբյեկտ, կարող էր լինել, օրինակ, եկվոր առևտրական, ուղղման համար աքսորված կապիտան, ինչ-որ մոլի բիլիարդիստ։ Գոգոլը մեզ կհայտարարի. «Անհետաքրքիր է այս աշխարհում, պարոնա’յք»,- և մասամբ ճիշտ կլինի, որովհետև իրոք տխուր է գոյություն ունենալ կիսամարդկանց շրջանում, որոնք ամենևին էլ չեն գիտակցում իրենց բարձր նշանակությունը, չնայած մեկ այլ անգամ հետաքրքիր է լինում հետևել երկու գավառական հիմարներին, որոնք թունավորում են միմյանց կյանքը կոտրված հրացանի պատճառով։ Լև Տոլստոյը մեզ կոգեշնչի իր լուսավորությամբ. «Ինձ ասում են, որ ես ազատ չեմ, բայց ես վերցրի և բարձրացրի աջ ձեռքս», Չեխովը կզգուշացնի կատեգորիկ իմպերատիվով. «Մարդու մեջ ամեն ինչ պետք է գեղեցիկ լինի…», իր հերթին, Դոստոևսկին մեզ կհայտնի, որ «Լայն է, չափազանց լայն է ռուս մարդը, ես կնեղացնեի» և «Գեղեցկությամբ կփրկվի աշխարհը»։

Հետևաբար, մարդիկ վաղուց ի վեր հակված են դեպի լավ գիրքը այն պատճառով, որ ունեն շփվելու կարիք ամենափայլուն մտքերի հետ, որոնք միայն մարդկությունն է ստեղծել, և այն չեն կարող բավարարել ո՛չ տնեցիները, ո՛չ ընկերները, ո՛չ թերթերը, և առավել ևս՝ սննդամթերքի տաղավարի մոտ խոսակցությունները։ Որտեղի՞ց է առաջացել այս կարիքը, հստակ ասել չի կարելի, բայց կարելի է ենթադրել. այն ամփոփված է մարդու բնույթում՝ որպես Բարձրագույն դասընթացների ցմահ ունկնդիր, նուրբ արարած, մտածող և ստեղծագործող։

Ամեն դեպքում, ակնհայտ է, որ գիրքը պետք չէ ո՛չ բաբունին, ո՛չ ծիծեռնակին, ո՛չ փղին, որի գլուխը յոթ անգամ մեծ է, քան հոմո սափեինսինը, և միայն մարդուն, այս անբնական էակին, որը անհայտ է, թե ինչու է բնությունը ստեղծել, ժամանակ առ ժամանակ կարդալու ցանկություն ունեցող այս էակին։

Մի խոսքով, ամենայն հավանականությամբ, ճիշտ է Բրոդսկի բանաստեղծը. «Մարդն այն է, ինչ կարդում է», ամեն դեպքում, մարդը այնքան պարզ չէ, որքան կարծում են մատերիալիստները, և մտածող անհատները պետք է անընդհատ զգոն լինեն։

Տեկստի այբյուրը

Posted in 2024-2025

Շարադրություն նկարագրող մարդու արտաքինը

Անհատական նախագծի վերնագիր՝ թարգմանություն

Ժամանակահատված՝ Շուրջտարվա

Նպատակ՝ նախագծի նպատակը անգլերենից կամ ռուսերենից թարգմանություններ անելու միջոցով թարգմանչական հմտություններ զարգացնել։

Ընթացք՝ նախագծի ընթացքում արվելու է թարգմանություն ռուսերեն կամ անգլերեն լեզվից ։

Արդյունքը՝ նախագծի ավարտին հայերեն լեզվով ստեղծագործությունների թարգմանություն է լինելու։

Շարադրություն նկարագրող մարդու արտաքինը

Մարդու արտաքինի նկարագրությունը մարդու դեմքի, նրա կազմվածքի, ժեստերի, վարքագծի, բնորոշ կեցվածքի և հագուստի նկարագրությունն է: Նման նկարագրության հիմնական խնդիրն է գտնել բնորոշ գծեր, ամենակարևորը մարդու արտաքինի մեջ, և կարողանալ դրանք բառերով փոխանցել: Դրանք կարող են կապված լինել վարքագծի առանձնահատկությունների, քայլվածքի, նրա զբաղմունքի և մասնագիտության, բնավորության գծերի հետ:

Արտաքին տեսքը նկարագրող էսսեների աղբյուրը կարող է լինել ցանկացած բան: Ինչպես մյուս նկարագրությունների դեպքում, սա կարող է լինել կյանքի փորձ, երբ բանավոր դիմանկարը վերստեղծվում է հիշողությունից (օրինակ՝ «Մի մարդու տեսք, որը ես տեսել եմ մեկ անգամ…»): Կամ երևակայություն («Իմ դիմանկարը 10 տարում»):

Էսսե պլանի օրինակ.

  1. Ներածություն.
  2. Ընդհանուր տպավորություն (ֆիգուր, բարձրություն).
  3. Դեմքի դիմագծերը (ձվաձեւ դեմք, հոնքեր, աչքեր, քիթ, ճակատ, շուրթեր, կզակ, այտեր): Մազեր (գույն, երկարություն և սանրվածք): Ականջներ.
  4. Հագուստ.
  5. Վարքագիծ (քայլք, խոսելաձեւ, կեցվածք…).
  6. Եզրակացություն.

Հնարավոր սահմանումներ.

Աչքեր — կանաչ, մոխրագույն, շագանակագույն, կապույտ, սև, կապույտ, երկնային, մոխրագույն-կապույտ, պայծառ, մուգ, արտահայտիչ, մտածված, բաց, մեծ, փոքր, խորամանկ, վազող, նեղ, թեք, թեք, չար, բարի, մի ծիծաղելի, վայրի, ընկերասեր, անվստահ, դավաճան…

Հոնքերը՝ գեղեցիկ, ուղիղ, հաստ, բարակ, սև, լայն, փխրուն, փռված, միաձուլված, ասիմետրիկ…

Ճակատ – բարձր, ցածր, բաց, ուղիղ, սոկրատական, լայն, կնճռոտ, թեք, հարթ…

Նայիր — շփոթված, ուշադիր, արտահայտիչ, խելացի, հետաքրքրասեր, հեգնական, կոկետ, սիրող, շփոթված, անտարբեր, նախանձ, զարմացած, կենսուրախ, անվստահ, բաց, տխուր, խանդավառ, խորամանկ, վստահող…

Քիթ- ուղիղ, կեռիկ, շրջված, լայն, նեղ, կռփած, երկար, կարճ, տգեղ, գեղեցիկ, փոքր, կարտոֆիլի տեսքով, բադաձև…

Մազեր — կարճ, երկար, շագանակագույն, բաց, շիկահեր, ծղոտե, մոխրագույն, մոխրագույն, հաստ, փափկամազ, գանգուր, փայլուն, ուղիղ, ալիքաձև, ձգվող, հյուսած, ետ քաշված, սանրված, փշրված, հարդարված սանրվածք…

Ֆիգուր — լավ, սլացիկ, բարձրահասակ, խոշոր, հաստլիկ, նիհար, կծկված, առնական, կանացի…

Քայլ — արագ, հանգիստ, թեթև, անձայն, ծանր, հավաքված, թափառաշրջիկ, տարօրինակ, ցատկող, զվարճալի…

Պոզը՝ վեհաշուք, լարված, նազելի, գեղեցիկ, գեղատեսիլ, տարօրինակ, հանգիստ, հարմարավետ, անհարմար…

Արտաքին տեսքի նկարագրության օրինակ կվերցնենք M.Yu-ից: Լերմոնտով («Մեր ժամանակի հերոսը» վեպից).

«Նա միջին հասակի էր. նրա սլացիկ, սլացիկ կազմվածքն ու լայն ուսերը ամուր կազմվածք էին, ունակ դիմանալու քոչվորական կյանքի բոլոր դժվարություններին և կլիմայական փոփոխություններին՝ չպարտված ո՛չ մետրոպոլիայի անառակությունից, ո՛չ էլ հոգևոր փոթորիկներից. նրա թավշյա փոշոտ բաճկոնը, որը ամրացված էր միայն ներքևի երկու կոճակներով, հնարավորություն էր տալիս տեսնել նրա շլացուցիչ մաքուր սպիտակեղենը՝ բացահայտելով պարկեշտ տղամարդու սովորությունները. Նրա ներկված ձեռնոցները, թվում էր, միտումնավոր հարմարեցված էին նրա փոքրիկ արիստոկրատ ձեռքին, և երբ նա հանեց ձեռնոցներից մեկը, ես զարմացա նրա գունատ մատների նիհարությունից։ Նրա քայլվածքը անզգույշ և ծույլ էր, բայց ես նկատեցի, որ նա ձեռքերը չի թափահարում, ինչը որոշակի գաղտնապահության նշան էր։ Այնուամենայնիվ, սրանք իմ սեփական մեկնաբանություններն են՝ հիմնված իմ սեփական դիտարկումների վրա, և ես չեմ ուզում ստիպել ձեզ կուրորեն հավատալ դրանց։

Երբ նա նստեց նստարանին, ուղիղ գոտկատեղը թեքվեց, ասես մեջքի մեջ ոչ մի ոսկոր չունենար. նրա ամբողջ մարմնի դիրքը պատկերում էր ինչ-որ նյարդային թուլություն. նա նստած էր, երբ Բալզակի երեսունամյա կոկետուհին հոգնեցնող գնդակից հետո նստած է իր փքված աթոռների վրա։ Առաջին հայացքից նրա դեմքին ես նրան քսաներեք տարուց ավելի չէի տա, թեև դրանից հետո պատրաստ էի նրան տալ երեսուն։ Նրա ժպիտի մեջ մանկական ինչ-որ բան կար։ Նրա մաշկը որոշակի կանացի քնքշություն ուներ. նրա շեկ մազերը, բնականաբար, գանգուրները, այնքան պատկերավոր կերպով ուրվագծում էին նրա գունատ, ազնիվ ճակատը, որի վրա միայն երկար դիտարկելուց հետո կարելի էր նկատել կնճիռների հետքեր, որոնք հատում էին միմյանց և, հավանաբար, շատ ավելի պարզ երևում էին զայրույթի կամ մտավոր անհանգստության պահերին: Չնայած նրա մազերի բաց գույնին, նրա բեղերն ու հոնքերը սև էին` մարդու ցեղատեսակի նշան, ինչպես սպիտակ ձիու սև մանանն ու սև պոչը: Դիմանկարն ամբողջացնելու համար կասեմ, որ նա ուներ մի փոքր շրջված քիթ, շլացուցիչ սպիտակության ատամներ և շագանակագույն աչքեր; Աչքերի մասին մի քանի խոսք էլ պետք է ասեմ։

Նախ՝ չէին ծիծաղում, երբ նա ծիծաղում էր։ -Դուք երբևէ նկատել եք նման տարօրինակություն որոշ մարդկանց մեջ: Սա կա՛մ չար տրամադրվածության, կա՛մ խորը, մշտական ​​տխրության նշան է: Կիսատած թարթիչների պատճառով նրանք, այսպես ասած, փայլում էին ինչ-որ ֆոսֆորային փայլով։ Դա հոգու ջերմության կամ խաղային երևակայության արտացոլանք չէր. դա փայլ էր, ինչպես հարթ պողպատի փայլը, շլացուցիչ, բայց սառը; նրա հայացքը՝ կարճ, բայց թափանցող ու ծանր, անխոհեմ հարցի տհաճ տպավորություն թողեց և կարող էր լկտի թվալ, եթե այդքան անտարբեր հանգիստ չլիներ»։

Տեկստի աղբյուրը

Posted in 2024-2025

Ժամանակ ամեն ինչի համար

Անհատական նախագծի վերնագիր՝ թարգմանություն

Ժամանակահատված՝ Շուրջտարվա

Նպատակ՝ նախագծի նպատակը անգլերենից կամ ռուսերենից թարգմանություններ անելու միջոցով թարգմանչական հմտություններ զարգացնել։

Ընթացք՝ նախագծի ընթացքում արվելու է թարգմանություն ռուսերեն կամ անգլերեն լեզվից ։

Արդյունքը՝ նախագծի ավարտին հայերեն լեզվով ստեղծագործությունների թարգմանություն է լինելու։

Ժամանակ ամեն ինչի համար
(Ժողովողի գրքից)

Ամեն ինչի համար երկնքի տակ կա ժամանակ և ժամանակ յուրաքանչյուր նպատակի համար:

Ծնվելու ժամանակ և մեռնելու ժամանակ. տնկելու ժամանակ և տնկվածը պոկելու ժամանակ:

Սպանելու ժամանակ և բժշկելու ժամանակ. քանդելու ժամանակ և կառուցելու ժամանակ.

Լացելու ժամանակ և ծիծաղելու ժամանակ. սգալու ժամանակ և պարելու ժամանակ.

Քարեր ցրելու ժամանակ և քարեր հավաքելու ժամանակ. գրկելու ժամանակ և գրկախառնություններից խուսափելու ժամանակ;

Փնտրելու ժամանակ և կորցնելու ժամանակ; խնայելու ժամանակ և դեն նետելու ժամանակ.

Պատռելու ժամանակ և կարելու ժամանակ. լռելու ժամանակ և խոսելու ժամանակ.

Սիրելու ժամանակ և ատելու ժամանակ; պատերազմի ժամանակ և խաղաղության ժամանակ:

Ավելի լավ է չխոստանաս, քան խոստանաս ու չկատարես։

Արծաթ սիրողը արծաթով չի կշտանա. և ով սիրում է հարստությունը, դրանից ոչ մի օգուտ չունի: Եվ սա ունայնություն է։

Բանի վերջն ավելի լավ է, քան սկիզբը. համբերատարը ավելի լավ է, քան ամբարտավան.

Հոգով մի շտապիր բարկանալու. որովհետև բարկությունը բույն է դրել հիմարների սրտում։

Չափից դուրս խիստ մի եղիր և չափից ավելի իմաստուն մի ձևացիր. ինչու՞ ես քեզ կործանում:

Փոս փորողը մեջը կընկնի. և ով քանդի ցանկապատը, օձը կխայթի։

Իմաստունի բերանից խոսքերը շնորհք են, բայց հիմարի բերանից կործանում են նրան։

Քո հացը ջրերի վրա գցիր, որովհետև շատ օրեր անց այն նորից կգտնես։

Եվ հեռացրեք վիշտը ձեր սրտից և հեռացրեք չարը ձեր մարմնից, որովհետև մանկությունն ու երիտասարդությունը ունայնություն են:

Տեկստի աղբյուրը