Մանվելյան Շուշան

Դասի հղումը
Այլ հղումներ 123

Ռուսատանի սահմանները

1. Ի՞նչ դեր ունեն Ռուսաստանի բնական պայմաններն ու բնական ռեսուրսները երկրի զարգացման հարցում
   Ռուսաստանի բնական ռեսուրսները, այդ թվում՝ գազը, նավթը, հանքանյութերը և անտառային պաշարները, կարևոր դեր ունեն երկրի տնտեսական զարգացման համար։ Ռուսաստան համարվում է աշխարհի ամենահարուստ երկրներից մեկը բնական ռեսուրսներով, ինչը օգնում է նրան զբաղեցնել առաջատար դիրքեր աշխարհում։
   
   1․ Գազ և նավթ. Ռուսաստան ունի մեծ գազի և նավթի պաշարներ, որոնք հանդիսանում են երկրի հիմնական արտահանման ապրանքները։
   
   2․ Անտառային ռեսուրսներ. Սիբիրի անտառները կարևոր հումք են՝ ինչպես փայտի, այնպես էլ կաուչուկի և թղթի արտադրության համար։
   
   3․ Հանքանյութեր. Ռուսաստանն ունի բազմաթիվ հանքանյութեր՝ մետաղներ, մետաղական հումքեր և թանկարժեք քարեր։
   
   Այս բնական ռեսուրսները խթանում են արդյունաբերությունը և օգնում Ռուսաստանին լինել համաշխարհային շուկայի կարևոր խաղացող։
   
2. Ուրվագծայի քարտեզի վրա նշել Ռուսաստանի հարևան պետությունները, ափերը ողողողջրային ավազանները:
   
   Հարևան պետությունները. Ռուսաստան սահմանակից է բազմաթիվ երկրներին, ինչպես Եվրոպայում (Նորվեգիա, Ֆինլանդիա, Ուկրաինա) այնպես էլ Ասիայում (Չինաստան, Կազախստան, Մոնղոլիա):շ
   
   Ափերը. Ռուսաստան ունի երկար ափեր՝ Հյուսիսային օվկիանոսի, Բալթիկ ծովի, Կասպից ծովի և Օխոտսկի ծովի վրա:
   
   Ջրային ավազանները. Ռուսաստան ողողվում է տարբեր ջրային ավազաններով՝ Հյուսիսային օվկիանոս, Կասպից ծով, Բալթիկ ծով, Օխոտսկի ծով։
   
   Կարճ ամփոփում
   Ռուսաստանի բնական ռեսուրսները և բնական պայմանները մեծ դեր են խաղում երկրի տնտեսական զարգացման հարցում։ Մեծ տարածքը, տարբեր կլիմայական և աշխարհագրական պայմանները, բնական ռեսուրսները թույլ են տալիս երկրին զարգացնել բազմաթիվ ոլորտներ՝ էներգետիկա, արդյունաբերություն, գյուղատնտեսություն։
   

05.12.2024

Աշխատանք դասարանում 

Քննարկում ենք Շառլ Ազնավուրի ,, Սուրբ Ծննդյան անսովոր ընթրիք,, պատմվածքը: 

Կարդում ենք Զահրատ

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

Զահրատ

Կաղանդի գիշեր

Ամէն ինչ ծայրէն վերսկսելու,
Ի վերջոյ նորէն այդպէս ըլլալու-
Տօնն է այս գիշեր……
Լոյսեր վառեցէք – եթէ չի բաւեր
Ձեզ տաքցնելու ձեր լոյսը ներքին-
Տօն է այս գիշեր…
Պահ մը ամէն ինչ վերջացնելու
Ամէն ինչ ծայրէն վերսկսելու-
Տօնն է այս գիշեր…
Յոյսեր վառեցէք – եթէ չեն բաւեր
Ձեզ տաքցնելու ձեր յոյսերը հին-
Տօն է այս գիշեր…
Երգել փորձեցէք – եթէ չէք մոռցեր
Խանդոտ երգերը ձեր պարմանութեան-
Տօն է այս գիշեր…
Զուր տեղ վատնուած օրերն յիշելու-
Գոյութեան տխուր հաշուեկշիռին
Տօնն է այս գիշեր…
Լոյսեր ու յոյսեր վառեցէք գոյն գոյն,
Երգեր երգեցէք հինէն ու նորէն-
Տօ՛ն է այս գիշեր…
Գոյատեւելո՛ւ տօնն է այս գիշեր…

1. Մեկնաբանի՛ր տողերը և գրի՛ր քո կարծիքը ասվածի վերաբերյալ։ 
Տողերը՝
“Ամէն ինչ ծայրէն վերսկսելու, Ի վերջոյ նորէն այդպէս ըլլալու — Տօնն է այս գիշեր…”
Այս տողերը ցույց են տալիս, որ Կաղանդի գիշերն այդ հատուկ պահն է, երբ մարդիկ կարող են իրենց կյանքում նոր սկիզբ վերցնել։ Բառերը խոսում են վերածննդի և նորովի սկսելու մասին։ Այս գիշերը ոչ միայն տարին ավարտվում է, այլ նաև ամեն ինչ սկսվում է նորից՝ լի հույսերով ու նոր նպատակներով։
Կարծիքը՝ Կաղանդի գիշերը նոր սկիզբի խորհրդանիշ է, որ մարդու կյանքում կարող է լինել փոփոխություն, վերածնունդ ու վերականգնում։ Սա այդ պահն է, երբ մենք կարող ենք հրաժարվել հին ցավերից և անցյալից՝ սկսելով նոր կյանք լի եռանդով և լույսով։

2. Բառերը գրի՛ր արևելահայերեն՝ նորէն, չի բաւեր, ըլլալու, յոյսեր, հինէն , գոյն գոյն։ նորից, չի բավականեցնի, լինելու, հույսեր, հինը, գույն գույն։

3. Համառոտ ներկայացրո՛ւ, թե բանաստեղծությունն ինչի մասին է, ի՞նչ է ուզում ասել հեղինակը։ 
Բանաստեղծությունն անդրադառնում է Կաղանդի գիշերին, որպես մի պահ, երբ կարելի է նորից սկսվել։ Այս գիշերը խորհրդանշում է վերածնունդ՝ մոռանալ անցյալը, վառել նոր հույսեր ու լույսեր։ Հեղինակը ուզում է ասել, որ յուրաքանչյուր մարդ կարող է այս գիշեր հետ նայելու փոխարեն՝ նոր կյանք սկսել՝ լի լավատեսությամբ, սիրով ու հավատով։

4. Գրի՛ր շարադրություն ,,Կաղանդի գիշեր,, վերնագրով։ 
Կաղանդի գիշեր

Կաղանդի գիշերը շատ հատուկ ժամանակ է: Դա այն պահն է, երբ ամեն ինչ նորից սկսվում է: Տները լցվում են լույսերով, և մարդիկ հավաքվում են ընտանիքներով, միասնաբար տոնելու համար։ Այս գիշեր ամեն ինչ ավարտվում է, բայց նաև նոր սկսվում՝ լի նոր հույսերով և երազներով:

Հենց Կաղանդի գիշերն է, որ մարդկանց սրտերում նոր լույս է վառվում։ Մենք մոռանում ենք անցյալում տեղի ունեցած վիշտերը և ուզում ենք սկսվել նորից՝ լի սիրով ու երջանկությամբ։ Գոյությունը ավելի մեծ նշանակություն է ստանում, երբ մենք լցվում ենք լույսով ու հավատով։

Այս գիշերը կոչ է անում հիշել, որ մեր կյանքի ամեն պահը կարևոր է, ու այն պետք է ապրել այնպես, որ լինի լի ուրախությամբ ու ջերմությամբ:

03.12.2024

Աշխատանք դասարանում 

Քննարկում

Սուրբ Ծննդյան գիշեը Չարլի Չապլինի գրած նամակը դստերը՝ Ջերալդինային։ 

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

Կարդա՛ Շառլ Ազնավուրի ,, Սուրբ Ծննդյան անսովոր ընթրիք,, պատմվածքը: 

 Ինչպես և ասում էր իմ երկնային հյուրը, հիմա ես ինձ զգում եմ , որ դարձել եմ բոլորովին այլ մարդ՝ ավելի պատասխանատու, ավելի բարի և ամենակարևորը, եկեք չվախենանք բառերից, անսահման երջանիկ: 

Ինչո՞ւ էր անսահման երջանիկ, ինչն էր պատճառը: 
Հերոսը անսահման երջանիկ էր, քանի որ նա զգաց, որ փոխվել է՝ դարձել ավելի բարի, պատասխանատու ու սիրող: Նա մի նոր երջանկություն է զգացել, երբ հանդիպեց երկնային հյուրը, որը նրան օգնեց բացել իր սիրտը ու ընդունել մարդկանց ու աշխարհը սիրով:

Տնային

Սովորել

Այն բարդ նյութերը, որոնք կազմված են երկու տարրի ատոմներից, որոնցից մեկը թթվածինն է, կոչվում են օքսիդներ: (օրինակ՝ — H2O)

Թթուները  բարդ նյութեր են, որոնց մոլեկուլները կազմված են մեկ կամ մի քանի ջրածնի ատոմներից և թթվային մնացորդից:(օրինակ՝ H2CO3)

Հիմքերի շարքին են դասվում այն նյութերը, որոնց մոլեկուլում մետաղի ատոմը կապված է մեկ կամ մի քանի հիդրօքսո՝ (OH), խմբի հետ։ (օրինակ՝ NaOH)

Աղերը բարդ նյութեր են, որոնք կազմված են մետաղների ատոմներից և թթվային մնացորդներից։  (օրինակ՝ NaNO3)

Դասարանական

Քիմիական փոխարկումներ

O2=0

C=+2 O=-2

C=+4 O2=-4

KO=K2O

CaO=CaO

BaO=BaO

K2O=39•2+16=94

16•2:94•100=34,04

CaO=40+16=56

16:56•100=28,57

BaO=137+16=153

16:153•100=10,45

N=+5

HNO3=1+14+16•3=63

N=14:63•100=22,22

1․Ի՞նչ է ուսումնասիրում մեխանիկայի  <<դինամիկա>> բաժինը։

Այն ուսումնասիրում է տարբեր շարժումների առաջացման և փոփոխման պատճառները:

2․Նյուտոնի առաջի օրենքի ձևակերպումը:

Մարմինը պահապանում է իր դադարի կամ ուղղաձիգ հավասարաչափ շարժման վիճակը, եթե նրա վրա այլ մարմիններ չեն ազդում կամ դրանց ազդեցությունները հավասարակշռված են:

3․Ի՞նչն է մարմնի արագության փոփոխության պատճառը:

Մարմնի արագության փոփոխության պատճառը ուժն է

4․Նյուտոնի երկրորդ օրենքի ձևակերպումը,գրել բանաձևը

Մարմնի արագացումը ուղիղ համեմատական է մարմնի ուժին և հակադարձ համեմատական զանգվածին:

F=m·a

6․Ո՞ր մեծություննէ կոչվում մարմնի իմպուլս։

Իմպուլս կոչվում է այն ֆիզկական մեծությունը որը հավասար է մարմնի զանգվածի և արագության արտադրյալին

7․ի՞նչ բանաձևով է որոշվում մարմնի   իմպուլսը։

p=mv

8․ի՞՞նչ միավորով է չափվում իմպուլսը միավորների ՄՀ-ում

1 կգ·մ/վ

9․Մարմինների ո՞ր համակարգն է կոչվում փակ

Մարմինների համակարգը կոչվում է փակ եթե այդ համակարգի մարմինները չեն փոխազդում արտաքին մարմինների հետ կամ եթե փոխազդում են դրանց փոխազդեցությունը այնքն փոքր է, որ կարելի է անտեսել:

10.Ձևակերպել իմպուլսի պահպանման օրենքը

Փակ համակարգի մարմինների իմպուլսների գումարը անկախ այդ մարմինների փոխազդեցությունից չի փոխվում

11.Ո՞ր շարժումն է կոչվում ռեակտիվ:

Անվանում են այն շարժումը որի ընթացքում մրմնի մի մասը անջատվում է մարմնից որոշակի արագությամբ որի հետևանքով մնացած մասը ձեռք է բերում հակառակ ուղղված արագություն։

Լուսավորական շարժումը XVII-XVIII դարերում առաջացած մտավոր և սոցիալական միտում էր, որը շեշտադրում էր բանականության, գիտության և առաջադիմության կարևորությունը: Այդ ժամանակաշրջանում զարգացել էին հետևյալ հիմնական գաղափարները՝

• Ավատատիրության մերժում՝ իշխող կարգերի դեմ, որոնք հիմնված էին Աստծո կամքից կամ բարերար իշխանության վրա:
• Մարդու բանականության կարևորություն՝ հավատալով, որ մարդիկ կարող են հասնել ճշմարտության ու բարեկեցության, եթե օգտագործեն իրենց բանականությունը:
• Բնական իրավունքների պաշտպանություն՝ յուրաքանչյուր մարդ ունի կյանք, ազատություն և սեփականություն, որոնք չպետք է խախտվեն:
• Հասարակության առաջադիմություն՝ հավատ, որ մարդը կարող է բարելավել իր կյանքը գիտության, կրթության և բարեփոխումների միջոցով:
• Կրոնի և տգիտության դեմ պայքար՝ փորձելով ազատվել կրոնականdogmatism-ից և տգիտությունից:
• Իշխանության բաժանում՝ զանազան իշխանության ճյուղերի միջև ուժերի հավասարակշռություն՝ խուսափելով իշխանության կենտրոնացումից:

Ջոն Լոկը
Ջոն Լոկը (1632-1704) անգլիացի փիլիսոփա էր, որն առանձնանում է որպես լուսավորական շարժման կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նա զարգացրել է բնական իրավունքների տեսությունը, ըստ որի մարդը ծնվում է որոշակի անalienable (չմերժելի) իրավունքներով՝ կյանք, ազատություն և սեփականություն։ Լոկը հավատում էր, որ կառավարությունները գոյություն ունեն այն նպատակով, որ պաշտպանի այս իրավունքները, և որ հասարակությունը ունի իրավունքը փոխել կամ հեռացնել այն իշխանությանը, որը չի կատարում այդ պարտավորությունները։

Լուսավորյալ միապետները
Լուսավորյալ միապետները այն ժամանակաշրջանի արքայա-իշխանները էին, ովքեր ընդունում էին Լուսավորյալ շարժման գաղափարները և փորձում էին դրանք կիրառել իրենց կառավարումներում։ Նրանք հասկացան, որ իշխելու համար պետք է հիմնվել բանականության, գիտության և հասարակության բարելավման սկզբունքների վրա։ Շատ դեպքերում նրանք իրականացնում էին բարեփոխումներ, որոնք ուղղված էին իշխանության բաժանմանը, կրթության բարելավմանը և օրենքների արդարացմանը։ Առավել հայտնի լուսավորյալ միապետները էին Ֆրիդրիխ II-ը Պրուսիայից, Կատրին II-ը Ռուսաստանից և Ժոզեֆ II-ը Ավստրիայից։