Մանվելյան Շուշան

Առաջադրանք 1

Հայոց պատմություն/էջ 30-33 պատմել,/ էջ 34 գրավոր(հիմնական գաղափար)

ա. Թորոս II-ի մահվանից հետո գահին տիրացավ նրա եղբայր Մլեհը (1170-1175)։ Նա իշխանության գլուխ անցավ Հալեպի մահմեդական տիրակալ Նուր ադ-­Դինի օգնությամբ։ Ե՛վ Մլեհը, և՛ Նուր ադ-Դինը հույս ունեին
միմյանց օգտագործել իրենց նպատակների համար։ Մլեհն էր, սակայն, որ կարողացավ մեծ օգուտ քաղել այդ դաշինքից։ Այս համագործակցությունը ամրացրեց Կիլիկիան արտաքին ճնշումերի դեմ, ինչպես նաև ճանապարհ հարթեց քաղաքական ու տարածքային աճի համար։ Կիլիկիայի հայկական թագավորության հռչակումը: Իր կառավարման տարիներին Մլեհը մեծ ջանքեր գործադրեց՝ վերացնելու Կիլիկիայի կախվածությունը Բյուզանդական կայսրությունից։ Դեռևս 1173 թ. Մլեհը կարողացել էր բյուզանդացիներից գրավել Դաշտային Կիլիկիայի զգալի մասը։ Այդպիսով՝ նրա հսկողության տակ անցան առևտրական կարևոր ճանապարհներ։ Մահմեդական դաշնակցի աջակցությամբ Մլեհը կասեցրեց խաչակիրների ներխուժումերը՝ հաջողությամբ կռվելով Անտիոքի և Երուսաղեմի խաչակիրների դեմ։ Ներքին քաղաքականության բնագավառում Մլեհի կարևորագույն ձեռնարկումերից էր Սիս քաղաքն իշխանապետության կենտրոնի վերածելը (1173 թ.)։ Որոշումը պայմանավորված էր քաղաքի բարենպաստ աշխարհագրական դիրքով. այն գրեթե երկրի կենտրոնում էր և ռազմավարական ու պաշտպանական առավելություններ ուներ։

բ. 1187 թ. Երուսաղեմի գրավումը Եգիպտոսի և Սիրիայի սուլթան Սալահ ադ-­Դինի կողմից հանգեցրեց Երրորդ խաչակրաց արշավանքին (1189-1192):

գ. 1187 թ. Երուսաղեմի գրավումը Եգիպտոսի և Սիրիայի սուլթան Սալահ ադ-­Դինի կողմից հանգեցրեց Երրորդ խաչակրաց արշավանքին (1189-1192): Այս իրադարձությունը բարձրացրեց Կիլիկիայի ռազմավարական նշանակությունը: Լևոն II-ը դրանում տեսավ բացառիկ հնարավորություն՝ իր իշխանությունն ընդլայնելու և թագավորական թագ ձեռք բերելու համար։ Նա կապեր հաստատեց Սրբազան Հռոմեական կայսրության (Գերմանիայի) կայսր Ֆրիդրիխ Շիկամորուսի հետ, որը խաչակիրների առաջնորդներից մեկն էր։ Լևոնը խոստացավ օգնել խաչակիրներին, իսկ Շիկամորուսն իր հերթին խոստացավ նրան թագ պարգևել և ճանաչել Կիլիկիայի հայոց թագավոր։

Առաջադրանք 2

Հայոց պատմություն/էջ 35-37 պատմել/, էջ 38 գրավոր(հիմնական գաղափար)

Լրացուցիչ աշխատանք՝ «Պատմանակ թևավոր խոսքեր»

Համացանից դուրս գրի՛ր «Դամոկլյան սուր» թևավոր խոսքը և բացատրի՛ր արտահայտության իմաստը։

1. Ըստ հին հունական ավանդության՝ սրածայր սուր, որը ձիու մազից կախել էին Դամոկլեսի զլխավերեում Դիոնիսոս բռնակալի հրամանով: Դիոնիսոսը նրան նստեցրել էր իր տեղը ճոխ ընթրիքի ժամանակ: Երբ Դամոկլեսը սուրը տեսավ, լիքը բաժակը ձեռքից վայր ընկավ: 
   2. փխբ. Վտանգ, որ ամեն վայրկյան սպառնում է մարդուն:

1.Ո՞ր անհավասարաչափ շարժումն է կոչվում հավասարաչափ արագացող

Մարմնի շարժումը կոչվում է հավասարաչափ արագացող, եթե այդ մարմնի արագությունը կամայական հավասար ժամանակամիջոցներում փոփոխվում է նույն չափով:

2.Ո՞ր ֆիզիկական մեծությունն է կոչվում հավասարաչափ արագացող շարժման արագացում։

Այն ֆիզիկական մեծությունը, որը հավասար է մարմնի շարժման արագության փոփոխության և այն ժամանակամիջոցի հարաբերությանը որի ընթացքում կատարվել է այդ փոփոխությունը:

3.Ի՞նչ է ցույց տալիս արագացումը:Գրել բանաձևը:

a=v/t

5․Ո՞րն է արագացման միավորը,և ինչպես է այն սահմանվում:

1 մ/վ²

4.Հավասարաչափ շարժման ճանապարհի և արագության բանաձևը

v=at

1․Ի՞նչն են անվանում մեխանիկական շարժում։

Երբ մարմինը փոխում է իր դիրքը մեկ այլ մարմնի նկատմամբ 

2.Բերել մեխանիկական շարժման օրինակներ։

Օրինակ մարդու քայլելը, մեքենաների սլանալը և այլն

3.Ո՞ր մարմինն են անվանում հաշվարկման մարմին

Այն մարմինը որի նկատմամբ  դիտարկվում է մեյ այլ մարմնի դիրքի փոփոխությունը։

4.Ի՞նչն են անվանում նյութական կետ։

Երբ մարմնի չափերը շատ անգամ փոքր են դիտարկվող շարժման համար բնութագրական հեռավորություններից այդ ժամանակ մարմնի չափերը հաշվի չեն առնվում

5.Ո՞ր դեպքում մարմինը կարելի է համարել նյութական կետ,ո՞ր դեպքում՝ոչ։

6.Ի՞նչն են անվանում շարժման հետագիծ

Այն ճանապարհը որով մարմինը շարժվում է 

7.Ինչն են անվանում մարմնի անցած ճանապարհ։

Այն ճանապարհը որով մարմինը շարժվում է որոշակի ժամանակահատվածում 

8.Ինչո՞վ է տարբերվում հետագիծն անցած ճանապարհից:

Մարմնի հետագիծը այն գիծն է, որով շարժվել է մարմինը, իսկ մարմնի անցած ճանապարհը որոշակի ժամանակամիջոցում անցած հետագծի երկարությունն է:

9.Ո՞ր շարժումն է կոչվում հավասաաչափ,ո՞րը անհավասարաչափ։

Հավասարաչափ շարժումը մարմնի որոշակի հավասար ժամանակահատվածում անցած հավասար ճանապարհներն են անհավասարաչափ շարժումը մարմնի հավասար ժամանակահատվածում անցած աբհավասար ճանապարհն է։

10.Ո՞ր մեծությունն է կոչվում հավասարաչափ շարժման արագություն ՝գրել բանաձևը

V=s/t

11․Ի՞նչ միավորներով է չափվում արագությունը՝ՄՀ-ում

Մ/վ, կմ/ժ

12․Ինչպե՞ս որոշել հավասարաչափ շարժվող մարմնի անցած ճանապարհը,եթե հայտնի է նրա արագությունը ու շարժման ժամանակը,գրել բանաձևը

s=Vt

13.Ինչպե՞ս որոշել հավասարաչափ շարժման ժամանակը,եթե հայտնի են մարմնի արագությունն ու ճանապարհը,գրել բանաձևը:

t=s/V

14․Մեխանիկայի ո՞ր բաժինն  են անվանում կինեմատիկա։Ի՞նչ է ուսումնասիրում մեխանիկայի  <<դինամիկա>> բաժինը

Մեխանիկան ունի երեք բաժին կինեմատիկա, դինամիկա և ստատիկա։

Մեխանիկայի Այն բաժինը որը ուսումնասիրում է մարմինների շարժումները առանց դրանց քննարկման կոչվում է կինեմատիկա։

Կինեմատիկ բառը առաջացել է հունարեն <<կինեմա>> բառից որը թարգմանաբար նշանակում է շարժում։

Մեխանիկայի այն բաժինը, որը ուսումնասիրում է տարաբնույթ շարժումների առաջացման  և փոփոխման պատճառները կոչվում է դինամիկա։ Այն առաջացել է հունարեն <<դինամիս>> բառից,  որը թարգմանաբար նշանակում է ուժ։

15․Սահմանել աանհավասարաչափ շարժման միջին  արագություն։

Մարմնի անցած ճանապարհի և այդ ճանապարհը անցնելու ժամանակի հարաբերությունը անվանում են աանհավասարաչափ շարժման միջին արագություն

16․Գրել միջին արագության բանաձևը։

V_միջ=s/t

Դասարանական 

Հարցեր

1. Որոշել CO2

• Mr -ը

44

• Տարրերի օքսիդացման աստիճանները

CO2 բաղադրիչ քիմիական տարրերի՝ ածխածնի (C) և թթվածնի (O) ատոմների և’ վալենտականությունները, և’ օքսիդացման աստիճանները (բացարձակ արժեքով) համապատասխանաբար 4 և 2:

• Տարրերի զանգվածային բաժինները

w(C)=(12×1:44)x100=27,27

w(O2)=(16×2:44)x100=72,72

• Նշել կապի տեսակը

Կովալենտ

• Գրել Si տարրի՝ էլեկտրոտ, պրոտոն, նեյտրոնների թիվը, նշել տարրի դիրքը ՊՀ-ում: 
  
  էլեկտրոտ-14
• պրոտոն-14
• նեյտրոն-14
• նշել տարրի դիրքը ՊՀ-ում
• 3 պարբերություն, 3րդ շարք, 4-րդ խումբ

• 2. Գրե՛ք թթվածնի ֆիզ-քիմ հատկությունները:

1. Ֆիզիկական հատկություններ
   Թթվածինը (O₂) անգույն, անգո և անհամ գազ է։ Նրա խտությունը մոտ 1.429 գ/լ է (0°C և 1ատմ պայմաններում)։ Թթվածինը վատ է լուծվում ջրում, բայց կենսաբանական գործընթացների համար բավարար է։ −183°C ջերմաստիճանում թթվածինը հեղուկանում է, դառնալով երկնագույն հեղուկ։
2. Քիմիական հատկություններ
   Թթվածնի փոխազդեցությունը մետաղների և ոչ մետաղների հետ առաջացնելով համապատասխան օքսիդներ

Փորձ

Թթվածնի ստացում N-2

Լաբորատորիայում թթվածինը ստանում են թթվածին պարունակող բարդ նյութերի քայքայումից: Ջրածնի պերօքսիդը (  մանգանի(IV) օքսիդի) ներկայությամբ տաքացնելիս քայքայվում է՝ անգույն գազի (թթվածնի) անջատմամբ. Ճշտելու  նպատակով, թե  ի՞նչ  գազեր  են  առաջացել, առկայծող  մարխը մոտեցնենք  քիչ  ծավալով  գազին  ու  փորձանոթը բացենք: Մարխը  բռնկվում  է: Դա  վկայում  է, որ  տվյալ  գազը թթվածինն  է:

Սեպտեմբեր ամսվա կենսաբանության ամփոփում

1․ Ներկայացնել մարդու բջջի, հյուսվացքի կառուցվացքը
Մարդու բջջի կառուցվածքը

Բջջային թաղանթ: Պաշտպանում է բջիջը և կարգավորում նյութափոխանակությունը:

Ցիտոպլազմա՝ բջջի ներսում գտնվող հեղուկ, որտեղ տեղի են ունենում ռեակցիաներ:

Միջուկ: Պարունակում է ԴՆԹ և վերահսկում է բջիջների գործառույթները:

Օրգանոիդներ:

Միտոքոնդրիա: Արտադրում է էներգիա:

Էնդոպլազմիկ ցանց: Սպիտակուցների և լիպիդների սինթեզ:

Ռիբոսոմներ. սինթեզում են սպիտակուցները:

Լիզոսոմներ. մարսել թափոնները:

Մարդկային հյուսվածք

Էպիթելային հյուսվածք. պաշտպանություն և ներծծում (օրինակ՝ մաշկը):

Միակցիչ հյուսվածք՝ հենարան (ոսկորներ, արյուն):

Մկանային հյուսվածք՝ շարժում (կմախքային, սրտային, հարթ):

Նյարդային հյուսվածք. ազդանշանի փոխանցում (նեյրոններ):

Հյուսվածքների յուրաքանչյուր տեսակ կատարում է իր գործառույթները և կարևոր դեր է խաղում մարմնում:

2․ Ներկայացնել օրգան, օրգան համակարգերի կառուցվացքը և փոխադարց կապը
Օրգանների և օրգան համակարգերի կառուցվածքը և հարաբերությունները

1. Օրգաններ

Օրգանները կառուցվածքներ են՝ կազմված հյուսվածքներից, որոնք կատարում են հատուկ գործառույթներ (օրինակ՝ սիրտ, թոքեր, լյարդ)։

2. Օրգան համակարգեր

Հիմնական օրգան համակարգեր.

Սրտանոթային: Սիրտ և արյան անոթներ: Գործառույթը՝ արյան փոխանցում։

Շնչառական՝ թոքեր և շնչուղիներ: Գործառույթը՝ գազի փոխանակում։

Մարսողական՝ բերան, ստամոքս, աղիքներ և այլն: Գործառույթը՝ սննդի մարսողություն։

Արտազատումը՝ երիկամներ և միզապարկ: Գործառույթը՝ թափոնների հեռացում:

Նյարդային՝ ուղեղ և նյարդեր։ Գործառույթ — համակարգում և կառավարում:

Էնդոկրին՝ խցուկներ: Գործառույթը՝ կարգավորում հորմոնների միջոցով:

Իմունային: Լիմֆյան հանգույցներ: Գործառույթը՝ պաշտպանություն վարակներից:

Մկանային-կմախքային. ոսկորներ և մկաններ: Գործառույթը՝ աջակցություն և շարժում։

Հարաբերություններ

Օրգաններն ու համակարգերը աշխատում են միասին: Օրինակ՝ շնչառական և սրտանոթային համակարգերը բջիջներին ապահովում են թթվածնով, իսկ նյարդային համակարգը կարգավորում է դրանց գործունեությունը։ Սա ստեղծում է բարդ ցանց, որն ապահովում է մարմնի արդյունավետ աշխատանքը:

3․ Գեղձերի տեսակները և գործարույթը
Գեղձեր: Տեսակներ և գործառույթներ

1. Էնդոկրին Գեղձեր

Վահանաձև գեղձ: Կարգավորում է նյութափոխանակությունը և աճը:

Վերերիկամային գեղձեր՝ արտադրում են սթրեսի հորմոններ և կարգավորում նյութափոխանակությունը:

Ենթաստամոքսային գեղձ. արտադրում է ինսուլին և գլյուկագոն՝ արյան շաքարը վերահսկելու համար:

Սեռական գեղձեր. արտադրում են հորմոններ (տեստոստերոն, էստրոգեն) վերարտադրության համար:

2. Էկզոկրին գեղձեր

Թքագեղձեր: Թք են արտադրում մարսողության համար:

Քրտնագեղձեր. մասնակցում են ջերմակարգավորմանը:

Ճարպագեղձեր. արտադրում են ճարպ՝ մաշկը պաշտպանելու համար:

Ստամոքսային գեղձեր: Ստամոքսային հյութ են արտադրում սնունդը մարսելու համար:

Եզրակացություն

Գեղձերը կարգավորում են մարմնի բազմաթիվ գործառույթներ, ներառյալ նյութափոխանակությունը և մարսողությունը:

4․ Ներկայացնել մեկ գեղձային հիվանդություն
Հիվանդություն՝ հիպոթիրեոզ

Նկարագրություն

Հիպոթիրեոզը պայման է, երբ վահանաձև գեղձը չի արտադրում բավարար քանակությամբ հորմոններ:

Պատճառները

Աուտոիմուն հիվանդություններ (Հաշիմոտոյի հիվանդություն):

Վահանաձև գեղձի հեռացում.

Յոդի անբավարարություն.

Ախտանիշներ

Հոգնածություն.

Քաշի ավելացում.

Սառը անհանդուրժողականություն.

Դեպրեսիա.

Բուժում

Վահանաձև գեղձի հորմոնների փոխարինման թերապիա (լևոթիրոքսին):

Եզրակացություն

Հիպոթիրեոզը կարելի է վերահսկել բուժման միջոցով՝ բարելավելով կյանքի որակը:
 
5․ Ֆլեշմոբ
Չեմ կատարել
 
6․ Ներկայացնել կենսաբանության բաժնի հղումը
https://shushan5.school.blog/category/%d5%af%d5%a5%d5%b6%d5%bd%d5%a1%d5%a2%d5%a1%d5%b6%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6-8/

Երկու անհայտներով երկու հավասարումների համակարգի լուծման գումարման (գործակիցների հավասարեցման) եղանակի ալգորիթմը:

1. Հավասարեցնել (եթե անհրաժեշտ է) փոփոխականներից մեկի գործակիցների մոդուլները:
2. Գումարել կամ հանել հավասարումները: Լուծել ստացված մեկ փոփոխականով հավասարումը և գտնել անհայտներից մեկը:  

3. Երկրորդ քայլում գտած արժեքը տեղադրել հավասարումներից որևէ մեկի մեջ և գտնել համակարգի երկրորդ փոփոխականի արժեքը:  

4. Գրել պատասխանը: 

Օրինակ՝ Լուծել հավասարումների համակարգը՝ 

Գումարենք հավասարումները՝

x-ի գտած արժեքը տեղադրենք հավասարումներից որևէ մեկի մեջ, օրինակ՝ երկրորդի և գտնենք y-ը՝

Առաջադրանքներ․

Լուծեք հավասարումների համակարգը․

1)

y-4=0
y=4
x+4+1=0
x=-5

2)

x-5=0
x=5
15+y+3=0
y=-18

3)

7y+7=0
7y=-7
y=-1
x-3-1=0
x=4

4)

4x-2=0
4x=2
x=2/4=1/2=0,5
0,5-y+2=0
-y=-2,5
y=2,5

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը).

Լուծեք հավասարումների համակարգը․

1)

-4y+4=0
-4y=-4
y=1
x+1-1=0
x=0

2)

y+1=0
y=-1
x+2+3=0
x+5=0
x=-5

3)

x+1=0
x=-1
1-y+4=0
5-y=0
-y=-5
y=5

Խառնվացքներ՝ բնավորության առումով, սովորաբար վերաբերում է մարդկանց, որոնք ունեն տարբեր, նույնիսկ հակասական հատկանիշներ կամ ընկալումներ:

Խառնվաց անձի բնավորությունն, օրինակ, կարող է ընդգրկել հետևյալ առանձնահատկությունները.

1. Անհանգստություն՝ մեկ պահի հանգիստ և վստահ, մյուս պահին անհանգիստ և խառնաշփոթ:
2. Կենցաղային ճշտություն՝ կարող են լինել կարգապահ, բայց միաժամանակ անպատվաբեր կամ անհավասարակշիռ որոշ իրավիճակներում:
3. Համաձայնություն և հակասություն՝ կարող են հեշտությամբ համաձայնվել ուրիշների հետ, սակայն մեկ ուրիշ ժամանակ հակառակ տեսակետներ ունենալ:

Այսպիսով, խառնվաց բնավորությունը կարող է լինել բարդ և բազմաշերտ, որն ինքնին հետաքրքիր է, քանի որ կարող է արտահայտվել տարբեր իրավիճակներում տարբեր ձևերով: Եթե ցանկանում եք ավելի մանրամասն տեղեկություններ կամ օրինակներ, թողեք, հարցրեք: