Posted in Երկրաչափություն 9

Եռանկյան մակերեսի բանաձևեր

1)Գտեք 5 սմ, 7 սմ, 10 սմ կողմերով եռանկյան մակերեսը:

5+7+10/2=11

(11(11-5)(11-7)(11-10)=24

11*24=√264

2)Գտեք 13 դմ, 9 դմ, 6 դմ կողմերով եռանկյան մակերեսը:

13+9+6/2=14

(14(14-13)(14-9)(14-6)=√560

3)Հավասարասրուն եռանկյան պարագիծը 32 դմ է, իսկ հիմքը և սրունքը հարաբերում են, ինչպես 6:5: Գտե՛ք եռանկյան մակերեսը:

16x=32 x=2

48


4)Եռանկյան կողմերը հարաբերում են, ինչպես 21:10:17, իսկ մակերեսը 84 սմ է: Գտեք եռանկյան կողմերը:

10 21 17

5)Եռանկյան կողմերը 10 դմ, 17 դմ, 21 դմ են: Գտե՛ք այդ եռանկյան մեծ կողմին տարած բարձրությունը:

8

6)Գտե՛ք 9 սմ, 12 սմ, 15 սմ կողմերով եռանկյան մակերեսը և արտագծած շրջանագծի շառավիղը:

9+12+15/2=18

(18(18-9)(18-12)(18-15)=54

9*12*15/4*54=7.5

7)Գտե՛ք եռանկյան մակերեսը, եթե դրա կողմերի երկարությունները հարաբերում են, ինչպես 7:15:20, իսկ ներգծած շրջանագծի շառավիղը 10 սմ է։

7x+15x+20x/2=21x

21x*10=210x

42×2=210x

210/42=5

210*5=1050

Posted in Հայոց լեզու 9

Բառարանագրության ֆլեշմոբ

Բառարանագրություն․ լեզվի պահպանումն ու զարգացումը

Լեզուն ժողովրդի ամենամեծ արժեքներից է։ Եթե մենք չենք պահպանում մեր լեզուն, ժամանակի ընթացքում այն աղքատանում է։ Այդ պատճառով մեծ դեր ունի բառարանագրությունը՝ բառարաններ կազմելու և զարգացնելու աշխատանքը։ Հայ ժողովրդի պատմության մեջ այս գործում մեծ ներդրում է ունեցել Մխիթար Սեբաստացին։

Մխիթար Սեբաստացու հիմնական նպատակը հայերենը պահպանելն ու զարգացնելն էր։ Նրա ստեղծած բառարանները օգնեցին, որպեսզի հին բառերը չկորչեն, լեզուն դառնա ավելի կանոնավոր և հասկանալի, իսկ տարբեր ձևերով գրված բառերը միասնական ձև ստանան։ Նրա աշխատանքը շատ դժվար էր, քանի որ այն ժամանակ չկային համակարգիչներ, ինտերնետ կամ տպագրական արագ միջոցներ։ Ամեն բան արվում էր մեծ ջանքով և ժամանակատար աշխատանքով։

Եթե պատկերացնենք, որ Մխիթար Սեբաստացին ապրում է մեր օրերում, նա հաստատ կստեղծեր նաև թվային բառարաններ։ Օրինակ՝ «Թվային աշխարհի հայերեն բառարան», որտեղ կընդգրկվեին համացանցի, սոցցանցերի և տեխնոլոգիաների բառերը։ Նա նաև կարող էր ստեղծել «Մեր սերնդի բառարանը», որտեղ կլինեին երիտասարդների կողմից օգտագործվող նոր բառեր և արտահայտություններ։ Այդ բառարանները կլինեին առցանց, բջջային հավելվածի տեսքով և անընդհատ կթարմացվեին։

Այսօր մեր լեզվում շատ են օգտագործվում նոր բառեր՝ լայքել, սթորիզ, բլոգեր, օնլայն, չելենջ, վիրալ և այլն։ Եթե ես լինեի Մխիթար Սեբաստացու օգնականը, կփորձեի այս բառերին տալ ճիշտ հայերեն ձև կամ բացատրություն, որպեսզի մարդիկ ոչ միայն օգտագործեն, այլև հասկանան դրանց իմաստը։

Բառարան կազմելը հեշտ աշխատանք չէ։ Նախ հավաքվում են բառերը, հետո դասավորվում այբբենական կարգով։ Յուրաքանչյուր բառի համար գրվում է բացատրություն, նշվում է խոսքի մասը, երբեմն նաև օրինակ նախադասություն։ Կան տարբեր տեսակի բառարաններ՝ բացատրական, թարգմանական, ուղղագրական, տերմինաբանական, հոմանիշների և հականիշների բառարաններ։ Յուրաքանչյուրը ունի իր նշանակությունը։

Ես նույնպես փորձեցի ստեղծել փոքրիկ բառարան՝ «Մեր սերնդի բառարանը»։

Լայքել — հավանել սոցիալական ցանցում
Սքրոլ անել — էջը շարժել վեր կամ վար
Օնլայն — համացանցի միջոցով
Չելենջ — առաջադրանք կամ մարտահրավեր
Վիրալ — արագ տարածվող

Այս աշխատանքը ինձ ցույց տվեց, որ լեզուն միշտ զարգանում է։ Կարևոր է ոչ միայն օգտագործել նոր բառեր, այլև հասկանալ դրանց իմաստը և հնարավորության դեպքում պահպանել հայերենը։

Խաղ նոր բառեր սովորելու համար
«Գտիր զույգդ»

Յուրաքանչյուր մասնակցի տրվում է քարտ։ Մեկ քարտի վրա գրված է բառը, մյուսի վրա՝ դրա բացատրությունը։ Բոլորը շարժվում են դասարանում և փորձում գտնել իրենց «զույգին»։ Երբ բառը և բացատրությունը հանդիպում են, նրանք միասին բարձրաձայն կարդում են այն։

Այս խաղը հետաքրքիր և ակտիվ ձևով օգնում է սովորել նոր բառեր և լավ հիշել դրանց իմաստը։

Posted in Русский 9

Домашнее задание

Домашнее задание: Написать 5 предложений на тему «Нужно ли всегда извиняться?»

Я считаю, что извиняться нужно тогда, когда ты действительно виноват.

Искренние извинения показывают уважение к другому человеку.

Но не стоит извиняться за всё подряд, если ты ничего плохого не сделал.

Иногда достаточно спокойно объяснить свою точку зрения.

Главное — быть честным и уметь признавать свои ошибки.

Posted in Ընտրությամբ քերականություն

Առաջադրանքներ

Առաջադրանք

1.Արտագրիր տեքստը, լրացրու բաց թողած տառերը և կետադրիր՝ ինչքան կարող ես։
Խաչատուրը լուռ մոտեցավ պատուհանի կիսաբաց փեղկին։ Մութ էր։ Դրսից լսվում էր միայն հորդացող անձրևի աղմուկը։ Ջրհորից թափվում էր պոտոր անձրևաջուրը…

Երևի այն երկրում էլ տոպոտ գիշեր է և անձրև է գալիս, կամ էլ պարնկա գիշեր է՝ գարնան փայլփլուն աստղերով։ Տեսնես հիմա ինչ է անում Նանին։

Երևի քուրսի վրա ոսպ է փռել և հոգնած աչքերով ջոկում է քարերը։ Հանկարծ՝ դռան հետևից ինքը կամաց կանչեց. «Ես եմ, Նանի՝ դուռը բաց»։

Տիկինն զգաց, որ նա մտքերով հեռու էր։ Խաչատուրը դողդոջն ձեռքերը կրքին ակնդետ նայում էր ականակի խավարին։ Եթե Խաչատուրը այդ րոպեին գլուխը շուռ տար և նայեր տիկնոջը, կտեսներ այնպիսի հայա—այնպիսի աչքեր, որ կմոռանար ցնորը։

Բայց նա լուռ, անշարժ նայում էր խավարչտին գիշերին։ Թվաց՝ լսեց շան խուլ կականջը և ասաց․
«Ինչքան միանման են հաչում շները…»

2.Գտիր շաղկապները, որոշիր տեսակները։
նրա համար՝ «-» — կարծես ընդհատում, վերծանում խոսքը, կարող է փոխարինվել «որ».
և — դասական համաշար շաղկապ, միավորում է բառեր, նախադասություններ կամ մասեր։
կամ — ընտրություն նշանակող շաղկապ, մատնանշում է երկու հնարավոր տարբերակ։
որ — մեջտեղի կապան, վերաբերող շաղկապ, սկսում է ենթադասական նախադասություն։
Եթե — պայմանական շաղկապ, նշում է ենթադասական նախադասության պայմանը։

3.Գտիր կապերը. ոտեղ հնարավոր է, բառը փոխիր կապական կառույցով (օր.՝ երկրում-երկրի մեջ)
«տան մեջ» — «տան ներսում»
«դուռը բաց» — «դուռը բացված»
«լսվում էր» — «լսվում էր՝ որ…» (կապով ենթադասական նախադասություն ստեղծելու համար)

4.Ընդգծված բառերը ձևաբանական վերլուծության ենթարկիր։
Ընդգծված բառերի ձևաբանական վերլուծություն
անշարժ — շարժում չունեցող, կայուն, կարող է լինել որպես ածական կամ հատուկելություն, նկարագրում է հայացքը։
լուռ — ինչ-որ բան չասող, որակող բառ, օգտագործվում է որպես հատկանիշային հատուկում (առարկան նկարագրող ածական)։
կիսաբաց — բացվածքի չափը ցույց տվող հատկանիշային հատուկում, ածական։
հորդացող — դրսից եկող աղմուկին բնորոշող, ներկա մասնակց, նկարագրում է գործողությունը (արդիական մասնիկ)։
հոգնած — հոգնած վիճակը ցույց տվող, անցյալ մասնակց, նկարագրում է աչքերը։
ակնդետ — կերպը, ինչպես կատարվում է գործողությունը, հատուկելություն կամ adverb, ցույց է տալիս ուղղակի և անշեղ նայելու ձևը։



Տեքստ

Խաչատուրը լուռ մոտեցավ պատուհանի կիսաբաց փե-կին։ Մութ էր։ Դրսից լսվում էր միայն հոր-ացած անձրևի աղմուկը։ Ջրհոր-անից թափվում էր պ-տոր անձրևաջուրը…
Երևի այն երկրում էլ թ-պոտ գիշեր է և անձրև է գալիս կամ էլ պար-կա գիշեր է գարնան փայլփլուն աստղերով։ Տեսնես հիմա ինչ է անում նանին։ Երևի քուրսու վրա ոսպ է փռել և հոգնած աչքերով ջոկում է քարերը։ Հանկար— դռան հետևից ինքը կամաց կանչեր Ես եմ նանի դուռը բաց։ Տիկինն զգաց որ նա մտքերով հեռու էր։ Խաչատուրը դողդոջ-ն ձեռքերը կր-քին ակնդետ նայում էր ականակի- խավարին։ Եթե Խաչատուրը այդ րոպեին գլուխը շրջեր և նայեր տիկնոջը կտեսներ այնպիսի հայա- այնպիսի աչքեր որ կմոռանար ցնոր-ը։ Բայց նա լուռ անշարժ նայում էր խավարչտին գիշերին։ Թվաց լսեց շան խուլ կա-կանձ և ասաց
Ինչքան միանման են հաչում շները