Posted in Հանրահաշիվ 9

ԵՐԿՐԱՉԱՓԱԿԱՆ ՊՐՈԳՐԵՍԻԱՅԻ ԱՌԱՋԻՆ N ԱՆԴԱՄՆԵՐԻ ԳՈՒՄԱՐԸ

Ինչպես թվաբանական, այնպես էլ երկրաչափական պրոգրեսիայի համար առաջին n անդամների գումարը նշանակենք Sn-ով․

Sn = a1 + a2 + … +  an

Պարզվում է, որ տրված երկրաչափական պրոգրեսիայի համար գոյություն ունի Sn
-ը հաշվելու բանաձև։ Դիցուք, տրված է q հայտարարով {an} երկրաչափական պրոգրեսիան։ Այդ դեպքում ՝ Sn = a1(qn − 1)/(q−1), եթե q ≠ 1, Sn = na1 , եթե q = 1:

Օրինակ․

Հաշվենք S8 -ը, երբ a1 = 1, q = 10


Առաջադրանքներ․

1)Տրված է {an} երկրաչափական պրոգրեսիան։ Հաշվե՛ք.

ա)S7 -ը, եթե a1 = 1, q = 2
S7=1*128-1/2-1=127

բ)S8 -ը, եթե a1 = -1, q = 3
S8=-1*6561-1/3-1=-3280

գ)S4 -ը, եթե a1 = 8, q = 1/2
S4=8*0,0625-1/0,5-1=15

դ)S6 -ը, եթե a1 = 4, q = -3
S6=4*-729-1/-3-1= -728

2)Տրված է {an} երկրաչափական պրոգրեսիան։ Հաշվե՛ք S5 -ը.

ա) a2 = 4, q = 3
a₂ = a₁q
4 = a₁ * 3
a₁ = 4/3
S₅ = (4/3)(3⁵ — 1) / (3 — 1)
S₅ = (4/3)(243 — 1) / 2
S₅ = (4/3 * 242) / 2
S₅ = 968 / 6
S₅ = 484 / 3

բ) a3 = 9, a4 = 27
q = 27 / 9 = 3
a₁ = a₃ / q²
a₁ = 9 / 9
a₁ = 1
S₅ = (3⁵ — 1) / 2
S₅ = 242 / 2
S₅ = 121

գ) a2 = 8, q = -1/2
a₁ = 8 / (-1/2)
a₁ = -16
(-1/2)⁵ = -1/32
S₅ = -16(-1/32 — 1) / (-3/2)
S₅ = 11

3)Տրված է {an} երկրաչափական պրոգրեսիան։ Գտե՛ք a1 — ը, եթե

ա)S4 = 30, q = 2
30 = a₁(16 — 1)
30 = 15a₁
a₁ = 2

բ)S6 = -2184, q = 3
-2184 = 364a₁
a₁ = -6

գ)S7 = 5, q = -1
Քանի որ անդամները հերթագրվում են, իսկ 7-ը կենտ է,
S₇ = a₁
a₁ = 5

դ)S3 = 91, q = -4
91 = 13a₁
a₁ = 7

4)Տրված է bn = 3 * 2n — 1 երկրաչափական պրոգրեսիան: Հաշվե՛ք.

ա)b3 + b4
b₃ = 3 · 2² = 12
b₄ = 3 · 2³ = 24
պատ․՝36

բ)b5 + b6
b₅ = 3 · 2⁴ = 48
b₆ = 3 · 2⁵ = 96
պատ․՝144

5){an} երկրաչափական պրոգրեսիայում a1 = 6, q = -1: Հաշվե՛ք.

ա)S2025 — ը
Եթե n-ը կենտ է = Sₙ = 6
S₂₀₂₅ = 6

բ)S2026 — ը
Եթե n-ը զույգ է = Sₙ = 0
S₂₀₂₆ = 0

Posted in Русский 9

Рассказ от имени своего сотового телефона

07:00 — Начинаю истошно вибрировать и проигрывать мелодию «Рассвет». Моя хозяйка хлопает меня ладонью, пытаясь нащупать кнопку «Отложить». Мы оба не хотим просыпаться, но у меня внутри тикают алгоритмы: через 10 минут я повторю атаку.

09:30 — Мы в пути. Мой экран горит на максимальной яркости — мы едем по навигатору. Внутри меня настоящий пожар: процессор разогрелся до 45oC , GPS-модуль отчаянно ищет спутники, а в Telegram приходят десятки уведомлений. Я держусь из последних сил, отдавая проценты заряда.

13:00 — Обеденный перерыв. Самое опасное время. Меня кладут на стол рядом с тарелкой супа. Одно неловкое движение — и я отправлюсь в мир иной от короткого замыкания. К счастью, в этот раз всё обошлось. Я просто фиксирую на камеру «красивый салат» для сторис. Честно говоря, я видел фильтры и получше.

17:00 — Критический момент. У меня осталось 12% энергии. Я перехожу в режим энергосбережения: приглушаю яркость, замедляю фоновые процессы и становлюсь чуть менее отзывчивым. Мой Человек начинает паниковать и повсюду искать «шнурок».

19:00 — О, это сладкое чувство! В меня воткнули кабель. Электроны побежали по моим цепям, наполняя аккумулятор. Я чувствую, как напряжение спадает.

23:30 — Последний взгляд в соцсети. Мы лежим в кровати. Человек листает ленту, а я стараюсь не упасть ему на лицо, когда он начнет засыпать. Наконец, экран гаснет.

03:00 — Я не сплю. Пока мой хозяин видит сны, я тихо обновляю приложения, чищу кэш и готовлюсь к завтрашнему утру. Я — его память, его связь с миром и его самый верный свидетель.

Posted in Կենսաբանություն 9

Փետրվար ամսվա կենսաբանության ամփոփում

1. Ներկայացնել օրգանիզմների անհատական զարգացումը՝ սաղմնային և հետսաղմնային զարգացում:
Օրգանիզմների անհատական զարգացումը կոչվում է օնտոգենեզ։ Այն սկսվում է բեղմնավորումից և ավարտվում օրգանիզմի մահվամբ։ Օնտոգենեզը բաժանվում է սաղմնային և հետսաղմնային զարգացման։ Սաղմնային զարգացումը տեղի է ունենում բեղմնավորումից մինչև ծնունդ կամ ձվից դուրս գալը։ Այդ ընթացքում բջիջները բաժանվում են, ձևավորվում են հյուսվածքներն ու օրգանները, և սաղմը աճում է։ Հետսաղմնային զարգացումը սկսվում է ծնունդից հետո․ օրգանիզմը աճում է, հասունանում, բազմանում, ապա ծերանում։

2. Լրիվ և թերի կերպարանափոխություն:
Կերպարանափոխությունը զարգացման ընթացքում օրգանիզմի կառուցվածքի և արտաքին տեսքի փոփոխությունն է։ Լրիվ կերպարանափոխության դեպքում զարգացումը ընթանում է չորս փուլով՝ ձու, թրթուր, հարսնյակ, հասուն ձև։ Թրթուրը լիովին տարբերվում է հասուն միջատից։ Թերի կերպարանափոխության դեպքում զարգացումը ունի երեք փուլ՝ ձու, նիմֆա, հասուն միջատ։ Նիմֆան նման է հասուն ձևին, բայց փոքր է և սեռապես չհասունացած։

3. Գենետիկայի հիմնական հասկացությունները, ժառանգականություն և փոփոխականություն:
Գենետիկան ուսումնասիրում է ժառանգականությունն ու փոփոխականությունը։ Ժառանգականությունը ծնողներից սերունդներին հատկանիշների փոխանցումն է, իսկ փոփոխականությունը օրգանիզմների միջև տարբերությունների առաջացումն է։ Գենը ժառանգականության հիմնական միավորն է։ Ալելները նույն գենի տարբեր ձևերն են։ Գենոտիպը օրգանիզմի գեների ամբողջությունն է, իսկ ֆենոտիպը՝ դրանց արտաքին դրսևորումը։ Դոմինանտ գենը գերիշխող է, ռեցեսիվը՝ ճնշվող։

4. Օրգանիզմենրի բազմացման եղանակները՝ սեռական և անսեռ, դրանց կենսաբանական նշանակությունը:
Անսեռ բազմացման դեպքում մասնակցում է մեկ օրգանիզմ, և սերունդները գրեթե նույնական են ծնողին։ Այն ապահովում է արագ բազմացում և տարածում։ Սեռական բազմացման դեպքում մասնակցում են երկու ծնողներ, միանում են գամետները և առաջանում է նոր օրգանիզմ։ Սեռական բազմացումը ապահովում է ժառանգական բազմազանություն, ինչը մեծացնում է հարմարվողականությունը։

5. Մենդելի 1-ին օրենք:
Առաջին օրենքը ձևակերպել է Գրեգոր Մենդել-ը։ Այն ասում է, որ մաքուր գծի երկու տարբեր հատկանիշ ունեցող օրգանիզմների խաչասերման դեպքում առաջին սերունդը լինում է միակերպ և դրսևորում է միայն դոմինանտ հատկանիշը։

6. Մենդելի 2-րդ օրենք:
Երկրորդ օրենքի համաձայն՝ երկրորդ սերնդում հատկանիշները բաժանվում են որոշակի հարաբերությամբ։ Հիբրիդների խաչասերման դեպքում ֆենոտիպային հարաբերությունը կազմում է 3 դոմինանտ և 1 ռեցեսիվ, ինչը ցույց է տալիս, որ ժառանգական գործոնները սերունդներում բաժանվում են և չեն խառնվում։

7. Ներկայացնել փետրվար ամսվա բլոգային աշխատանքները:

Գենետիկայի հիմնական հասկացությունները, ժառանգականություն և փոփոխականություն

Օրգանիզմների բազմացման եղանակները՝ սեռական և անսեռ, դրանց կենսաբանական նշանակությունը, առավելությունները և թերությունները։

Posted in Քիմիա 9

Հարցեր

 6-րդ խումբ (թթվածնի խումբ, խալկոգեններ)

1.Ինչպե՞ս է կոչվում 6-րդ խմբի տարրերի խումբը։
Խալկոգեններ (Chalcogens)

2.Որո՞նք են 6-րդ խմբի տարրերը։
Oxygen (O, թթվածին), Sulfur (S, ծծումբ), Selenium (Se, սելեն), Tellurium (Te, տելուր), Polonium (Po, պոլոնիում)

3.Քանի՞ վալենտ էլեկտրոն ունեն 6-րդ խմբի տարրերը։
6 վալենտ էլեկտրոն

4.Ինչպիսի՞ տարր է թթվածինը՝ մետաղ թե ոչ մետաղական  ասա էլեկտրոնային բանաձևը:
Ոչ մետաղական

5. Ասա թթվածնի էլեկտրոնային բանաձևը:
O: 1s² 2s² 2p⁴

6.Թթվածինը բնության մեջ ինչպիսի՞ վիճակներում է հանդիպում։ Ասա թթվածին պարունակող 4 բարդ նյութի բանաձև:
Գազային (O₂), հեղուկ (O₃ օզոն), ջրային լուծույթ (H₂O), միացություններ` H₂O, CO₂, SO₂, NO₂

7.Ինչո՞ւ են 6-րդ խմբի տարրերը հաճախ առաջացնում օքսիդներ։
Նրանք ունեն 6 վալենտ էլեկտրոն — հեշտությամբ կազմում են կապեր O-տարրերի հետ՝ լրացնելու դրսի շերտը — առաջանում են օքսիդներ։

8.Գրիր ծծմբի հնարավոր օքսիդները։
SO₂, SO₃

9.Ո՞րն է թթվածնի քիմիական նշանը և հարաբերական ատոմային և մոլեկուլային զանգվածը։
Քիմ. նշան: O

Ատոմային զանգված: 16 g/mol

Մոլեկուլային զանգված (O₂): 32 g/mol

10. Ինչպիսի՞ կապ է առաջանում թթվածնի և ջրածնի միջև։
Կովալենտի, փեղկավոր կապ — H₂O

11. Օրինակ բեր 6-րդ խմբի տարր պարունակող միացությանների:
H₂O, H₂S, SO₂, SO₃, SeO₂

    7-րդ խումբ (հալոգեններ)

    1.Ինչպե՞ս է կոչվում 7-րդ խմբի տարրերի խումբը։
    Հալոգեններ (Halogens)

    2.Թվիր 7-րդ խմբի տարրերը։
    F (Ֆտոր), Cl (Քլոր), Br (Բրոմ), I (Յոդ), At (Աստատ)

    3.Ինչո՞ւ են հալոգենները կոչվում «աղ առաջացնող»։
    Նրանք մետաղների հետ հակազդելիս առաջացնում են աղեր (օր. NaCl)

    4.Քանի՞ վալենտ էլեկտրոն ունեն հալոգենները։
    7 վալենտ էլեկտրոն

    5.Ինչպիսի՞ տարրեր են հալոգենները՝ մետաղներթե ոչ մետաղներ։Ծ
    Ոչ մետաղներ (բացի Աստատը, որը ավելի մետաղական է)

    6.Ո՞ր հալոգենն է գազային վիճակում սենյակային ջերմաստիճանում։
    Ֆտոր (F₂) և Քլոր (Cl₂)

    7.Ինչպիսի՞ միացություններ են առաջացնում հալոգենները մետաղների հետ։
    Ալկալական և սինթետիկ աղեր (օր. NaCl, KBr)

    8.Գրիր նատրիումի և քլորի միջև առաջացող միացության բանաձևը։
    NaCl

    9.Ինչպե՞ս է փոխվում հալոգենների ակտիվությունը խմբում վերևից ներքև։
    Վերև — ներքևի ուղղությամբ ակտիվությունը կնվազում է (F ամենաակտիվն է, At ամենաքիչ ակտիվը)

    10.Օրինակ բեր մի քանի բարդ նյութեր, որոնք պարունակում է հալոգեն:
    NaCl (նատրիումի քլորիդ), KBr (կալիումի բրոմիդ), CCl₄ (քարբոն տետրաքլորիդ), HF (հիդրոգեն ֆտորիդ)

      Posted in Русский 9

       Музыка, театр, литература в моей жизни.

      Музыка, театр и литература занимают важное место в моей жизни. Они помогают мне лучше понимать себя и окружающий мир, развивают воображение и делают мою жизнь интереснее.

      Музыка сопровождает меня каждый день. Я слушаю её дома, в дороге и во время отдыха. Музыка поднимает настроение, помогает сосредоточиться или, наоборот, расслабиться. Мне нравятся разные исполнители.

      Театр — это особый вид искусства. Когда я смотрю спектакль, я чувствую живые эмоции актёров и полностью погружаюсь в атмосферу сцены. Мне особенно интересны постановки по произведениям Александр Пушкин и Антон Чехов. Театр учит сопереживать героям и понимать разные точки зрения.

      Литература играет большую роль в моём развитии. Книги расширяют кругозор, обогащают словарный запас и помогают задуматься о важных жизненных вопросах. Книги заставляют задуматься о выборе, судьбе и ценности жизни.

      Таким образом, музыка, театр и литература делают мою жизнь ярче и богаче. Они помогают мне развиваться, мечтать и находить вдохновение каждый день.

      Posted in English 9

      My Favorite Elective School Subject

      My Favorite Elective School Subject

      My favorite elective school subject is Law. I find this subject very interesting and useful. In law classes, we learn about our rights and responsibilities. It helps me understand how society works and why people must follow rules.

      I enjoy discussing different legal situations and solving problems. This subject teaches me to think logically and express my opinion clearly. I also learn how important justice and fairness are in our lives.

      However, this subject is not connected with my future profession. In the future, I want to choose a different career. Still, Law will always remain one of my favorite subjects.

      Posted in Երկրաչափություն 9

      Բազմանկյան մակերեսի այլ բանաձևեր

      Բազմանկյան մակերեսը ներգծած շրջանագծի շառավղի միջոցով․

      Շրջանագծին արտագծած բազմանկյան մակերեսը հավասար է դրա կիսապարագծի և ներգծած շրջանագծի շառավղի արտադրյալին։

      Քառանկյան մակերեսը անկյունագծերի միջոցով․

      Ուռուցիկ քառանկյան մակերեսը հավասար է դրա անկյունագծերի և դրանցով կազմված անկյան սինուսի արտադրյալի կեսին։

      Առաջադրանքներ․

      1)Շրջանագծին արտագծած հավասարասրուն սեղանի բարձրությունը 4 սմ է, իսկ մակերեսը՝ 60 սմ2: Գտեք սեղանի սրունքը:
      60=a+b/2*4
      60=2(a+b)
      a+b=30
      a+b=2c
      c=15

      2)Շրջանագծին արտագծած հավասարասրուն սեղանի սրունքը 12 դմ է, իսկ ներգծած շրջանագծի շառավիղը՝ 5 դմ: Գտեք սեղանի մակերեսը։
      p=a+b+2c/2
      a+b=2c
      p=2c+2c/2=2c
      p=2*12=24
      S=5*24=120

      3)Շրջանագծին արտագծած ուղղանկյուն սեղանի կողմնային կողմերը 12 սմ և 16 սմ են: Գտե՛ք
      սեղանի մակերեսը:
      192

      4)Ուռուցիկ քառանկյան 12 դմ և 18 դմ երկարությամբ անկյունագծերի կազմած անկյունը 45° է: Գտե՛ք քառանկյան մակերեսը:
      54√2

      5)Զուգահեռագծի 7 սմ և 16 սմ երկարությամբ անկյունագծերի կազմած անկյունը 30° է: Գտե՛ք զուգահեռագծի մակերեսը:
      0,5716*0,5=28

      6)Գտեք սեղանի 6 սմ և 10 սմ երկարությամբ անկյունագծերի կազմած անկյունը, եթե դրա մակերեսը 15√3 սմ է:
      60

      7)Ուղղանկյան մակերեսը 36 դմ է, անկյունագիծը՝ 12 դմ: Գտեք անկյունագծերի կազմած անկյունը:
      30

      8)Ուղղանկյան կողմերը 6 սմ և 8 սմ են: Գտե՛ք անկյունագծերի կազմած անկյան սինուսը:

      24/25

      Posted in Գրականություն 9

      Սասունցի Դավիթ

      Ընթերցել  Թումանյանի ,,Սասունցի Դավիթ,, պոեմը։ 

      Համացանիցի գտնել տեղեկություններ, մշակել և պատասխանել հարցերին։ 

      1.Ի՞նչ է էպոսը։
      Էպոսը ժողովրդական ծագում ունեցող ծավալուն պատմողական ստեղծագործություն է, որտեղ ներկայացվում են ժողովրդի կյանքի կարևոր իրադարձությունները, հերոսների պայքարը, սխրագործությունները։ Էպոսում հաճախ կան գերբնական ուժեր, պայքար թշնամիների դեմ, հայրենիքի պաշտպանության գաղափար։

      2. Քանի՞ ճյուղից է բաղկացած ,,Սասնա ծռեր,, էպոսը ։ 
      Էպոսը բաղկացած է չորս ճյուղից։

      3. Ներկայացրո՛ւ յուրաքանչյուր ճյուղի գլխավոր հերոսին, նրա կատարած սխրագործությունները։
      Սանասար և Բաղդասար
      Գլխավոր հերոսները՝ Սանասարն ու Բաղդասարը։
      Նրանք համարվում են Սասունի հիմնադիրները։ Սանասարը ծովից գտնում է կախարդական ձին՝ Քուռկիկ Ջալալին, ձեռք է բերում զենք ու զորություն և հիմնում Սասունը։

      Մեծ Մհեր
      Սանասարի որդին՝ Մհերը։
      Նա ուժեղ ու արդար հերոս էր, պաշտպանում էր Սասունը թշնամիներից, կռվում էր արաբների դեմ, պահպանում էր ժողովրդի ազատությունը։

      Սասունցի Դավիթ
      Մհերի որդին՝ Դավիթը։
      Նա էպոսի ամենահայտնի հերոսն է։ Փոքրուց աչքի էր ընկնում ուժով ու խիզախությամբ։ Նրա գլխավոր սխրագործությունը Մսրա Մելիքի դեմ պայքարն էր։ Դավիթը հաղթում է Մսրա Մելիքին և ազատում Սասունը բռնությունից։

      Փոքր Մհեր
      Դավթի որդին՝ Փոքր Մհերը։
      Նա նույնպես ուժեղ ու քաջ էր, բայց իր ժամանակում արդարություն չգտավ աշխարհում։ Վերջում փակվում է Ագռավաքարում և սպասում է այն օրվան, երբ աշխարհում արդարություն կհաստատվի։

      4. Ի՞նչ ընդհանուր հատկանիշներ ունեն էպոսի գլխավոր հերոսները։ 
      Էպոսի գլխավոր հերոսները ունեն հետևյալ ընդհանուր գծերը․
      երբեմն՝ մի փոքր «ծուռ» բնավորություն (անկաշկանդ, ազատասեր վարք)
      անսահման ուժ և խիզախություն
      հայրենասիրություն
      արդարության զգացում
      հավատարմություն ժողովրդին
      պայքար թշնամիների դեմ

      5. Ո՞վ է քո սիրելի հերոսը, ինչո՞ւ։ 
      Իմ սիրելի հերոսը Սասունցի Դավիթն է, որովհետև նա ոչ միայն ուժեղ էր, այլ նաև բարի ու արդար։ Նա չէր կռվում անձնական փառքի համար, այլ իր ժողովրդի ազատության համար։ Դավիթը համարձակ էր և երբեք չէր վախենում դժվարություններից։

      ,,Սասնա ծռեր,,․ համահավաք բնագիր։