2. Ի՞նչ գույն է փոխանցում բանաստեղծությունը։ Դո՛ւրս գրիր գույն արտահայտող բառերը։ Բանաստեղծությունն արտահայտում է նարնջագույն և կարմիր գույներ։ կարմիր, բոսոր, հրե, կրակ, հրդեհ
3. Ի՞նչ տրամադրություն, զգացում է փոխանցում բանաստեղծությունը։ Բանաստեղծությունը փոխանցում է աշնանային և տխուր տրամադրություն։
4. Փորձ՛ր մեկնաբանել բանաստեղծությունը։ Բանաստեղծությունը մեզ փորձում է բացատրել, որ արդեն գալիս են այն նարնջագույն աշնան օրերը։
2)Երեք դպրոցներում միասին կա 3230 աշակերտ։ Երկրորդ դպրոցի աշակերտների թիվը 420-ով ավելի է առաջին դպրոցի աշակերտների թվից, իսկ երրորդ դպրոցի աշակերտների թիվը 350-ով ավելի է առաջին դպրոցի աշակերտների թվից։ Քանի՞ աշակերտ կա յուրաքանչյուր դպրոցում։
X+x+420+x+350=3230
3x+420+350=3230
3x=2640
880+420=1300
880+350=1230
Դպրոց 1֊880, դպրոց 2֊1300, դպրոց 3֊1230
3)Եռանկյան պարագիծը 70 սմ է։ Որոշեք եռանկյան կողմերը, եթե նրա առաջին կողմը երեք անգամ մեծ է երկրորդից և 7 սմ-ով մեծ է երրորդ կողմից։
X+x×3+x+7=70
3x×3+7=70
3x=21
7×3=21
21-7=14
Կողմ 1֊21
Կողմ 2֊7
Կողմ 3֊14
Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)․
1)Լուծե՛ք հավասարումը․
3x-7-5x+4x=1
-6x=8
8/6
2y-5-12y+3+3y=12
15y=14
14/15
2x+(3x+1)=4
6x=3
0.5
2x-(x-1)=3
3x=2
2/3
3(x-2)=8
14
(2x+1)9=9
1
2)Գործարանի երեք արտադրամասերում աշխատում է 2400 մարդ։ Առաջին արտադրամասում երկու անգամ ավելի բանվորներ կան, քան երկրորդում, իսկ երրորդում՝ 200-ով քիչ, քան երկրորդում։ Քանի՞ բանվոր կա յուրաքանչյուր արտադրամասում։
x+y+z=2400
x=2y
z=y-200
x+y+y-200=2400
x+2y=2600
2y+2y=2600
4y=2600
y=2600:4=650
x=2·650=1300
z=650-200=450
Առաջին արտադրամաս 1300 մարդ
Երկրորդ արտադրամաս 650 մարդ
Երրորդ արտադրամաս 450 մարդ
3)Երեք գրադարակներում միասին կա 276 գիրք։ Քանի՞ գիրք կա յուրաքանչյուր գրադարակում, եթե երկրորդում 16-ով ավելի գիրք կա, քան առաջինում, իսկ երրորդում երկու անգամ ավելի գիրք կա, քան առաջինում
Ես իմ անուշ Հայաստանի Ես իմ անուշ Հայաստանի արևահամ բարն եմ սիրում, Մեր հին սազի ողբանվագ, լացակումած լարն եմ սիրում, Արնանման ծաղիկների ու վարդերի բույրը վառման, Ու նաիրյան աղջիկների հեզաճկուն պա՛րն եմ սիրում։
Սիրում եմ մեր երկինքը մուգ, ջրերը ջինջ, լիճը լուսե, Արևն ամռան ու ձմեռվա վիշապաձայն բուքը վսեմ, Մթում կորած խրճիթների անհյուրընկալ պատերը սև, Ու հնամյա քաղաքների հազարամյա քա՛րն եմ սիրում։
Ո՛ւր էլ լինեմ — չե՛մ մոռանա ես ողբաձայն երգերը մեր, Չե՜մ մոռանա աղոթք դարձած երկաթագիր գրքերը մեր, Ինչքան էլ սո՜ւր սիրտս խոցեն արյունաքամ վերքերը մեր — Էլի՛ ես որբ ու արնավառ իմ Հայաստան — յա՛րն եմ սիրում։
Իմ կարոտած սրտի համար ո՛չ մի ուրիշ հեքիաթ չկա․ Նարեկացու, Քուչակի պես լուսապսակ ճակատ չկա․ Աշխա՛րհ անցի՛ր, Արարատի նման ճերմակ գագաթ չկա․ Ինչպես անհաս փառքի ճամփա՝ ես իմ Մասիս սա՛րն եմ սիրում։
3. Քո բառերով ներկայացրո՛ւ բանաստեղծության բովանդակությունը։
Չարենցը գրում է որ շատ է սիրում իր հայրենիքը և սիրում է այն ամեն ինչով: Նա շատ նվիրված էր իր հայրենիքն և նա դա ցույց է տալիս«Ինչքան էլ սո՜ւր սիրտս խոցեն արյունաքամ վերքերը մեր – Էլի՛ ես որբ ու արնավառ իմ Հայաստան – յա՛րն եմ սիրում։»
տողերում:
4. Համացանցից ճշտի՛ր ,թե ովքեր են Նարեկացին և Քուչակը։
Գրիգոր Նարեկացին համարվում է հայ գրականության վերածնության հիմնադիր, Հայ վերածնության փիլիսոփայական մտքի գագաթը։
Ինչքան որ հուր կա իմ սրտում — բոլորը քեզ. Ինչքան կրակ ու վառ խնդում — բոլորը քեզ.— Բոլո՜րը տամ ու նվիրեմ, ինձ ո՛չ մի հուր թող չմնա՝ Դո՜ւ չմրսես ձմռան ցրտում.— բոլո՜րը քեզ…
Չարենցը այստեղ արտահայտում է իր սերը Արփենիկի նկատմամբ: Նա գրում է, որ նույնիսկ զոհաբերելով իր կյանքը ուզում է որ Արփենիկը ողջ մնա:
3.Շարքի բանաստեղծությունները հիմնականում ինչ բովանդակություն ունեն, ինչ թեմայով են գրված։
Սիրո թեմայով: Դրանցում նա արտահայտտում է իր սերը Արփենիկին և իր հայրենիքին:
4. Ի՞նչ է տաղը, ո՞ւմ է նվիրված շարքը։
Տաղը հնագույն բանաստեղծություն է, որը նաև երգվել է:
Շարքերից մեկը նվիրված է Արփենիկին մյուսը Հայաստանին:
5. Ո՞րն է բանաստեղծությունների լեզվական առանձնահատկությունը։
Իմ կարծիքով այն, որ նա որոշ տեղերում գրել է ոչ ճիշտ գրելաձևով Օրինակ՝ «Երազ տեսա. Սայաթ-Նովեն մոտս էկավ սազը ձեռին, Հրի նման վառման գինու օսկեջրած թասը ձեռին, Նստեց, անուշ երգեր ասավ՝ հին քամանչի մասը ձեռին, Էնպես ասավ, ասես ուներ երկնքի ալմասը ձեռին։» քառյակում նա «եկավ»-ի փոխարեն գրել է «էկավ»:
Քայլող աղջիկ- աղջիկ, որը քայլում է: Հեռացած ձմեռ- ձմեռը, որ հեռացել է:
Ա. Սլացող մեքենա-մեքենա, որը սլանում է, արևի շուրջը պտտվողմեքենա-մեքենա, որը պտտվում է արևի շուրջ, թունելից դուրս եկողգնացք-գնացք, որը դուրս է գալիս թունելից, պատրաստակամորեն հորը մտնող երեխա-երեխա, որը պատրաստակամորեն մտնում է հորը, փոշու ու մրի մեջ աշխատող մարդիկ-մարդիկ, որոնք աշխատում են փոշու և մրի մեջ:
Բ. Ընկածգրիչ-գրիչ, որը ընկել է, մոռացված երգ-երգ, որը մոռացվել է, թիթեռի հետևից ընկած երեխա-երեխա, որը թիթեռի հետևից է ընկել , արձակվածու կախված վարագույր-վարագույր, որը արձակել է և կախված, լուծված խնդիր-խնդիր, որը լուծվել է, գիշերվա անձրևից խոնավացածօդ- օդ, որը խոնավացել է գիշերվա անձրևից:
2. Կետերը փոխարինի՛ր ապրել բայից կազմված դերբայներով (ապրելիս, ապրող, ապրած, ապրել):
Նրա ապրած երկար ու ձիգ տարիների մասին ընդամենը մի երկու նախադասություն կարելի է պատմել:
Գետափին՝ զով ծառերի ստվերում ապրելիս հիշում էր իր անապատը, խանձված ավազը:
Կարտոֆիլի արտում ապրող բզեզն արագ բազմանում է ու շարժվում առաջ՝ նոր տարածություններգրավելու:
Ուզում էր քաղաքից դուրս ու մենակ՝ ապրել հեռու մի դաշտում:
3. . Կետերը փոխարինի՛ր ապրել բայի դիմավոր ձևերով:
Ք
անի՛ տարի ապրում ես մեր երկրում ու չգիտե՞ս մեր օրենքները: Եթե մի երկու ամիս էլ ապրեք այս խոնավ ու անարև երկրում, բոլորովին կմոռանա՞ք մեր գյուղը: Մի քանի օր այստեղ ապրի ու կտեսնի, թե ի՞նչ դժվար է օրվա հոգսը հոգալը:
Այստեղ ապրելու ուրիշ ելք չունեմ: Դու երկար պարել ես այս աշխարհում ու շատ բան ես տեսել, ինձ մի խորհուրդ տո՛ւր:
Որոշյալ դերանուններ՝ ամբողջ, ամեն, ամեն ինչ, ամենքը, բոլորը յուրաքանչյուրը, ողջը, համայն, ամենայն…. 1. Դուրս գրի՛ր որոշյալ դերանունները, գրի՛ր հոլովը: Աղջկա քնքուշ հոգին բոլորը գիտեն:ուղղական Ամենքից շատ նա էր սպասում դրան:Բացառական Յուրաքանչյուրն իր մասին էր մտածում:ուղղական Ամենոք աշխատում էր չխախտել լռությունը:ուղղական Խոսեցին ամեն ինչից:Բացառական
Անորոշ դերանուններ՝ ինչ-որ, ոմն, որևէ, ովևէ, մի քանիսը, այլ, ուրիշ, ոմն-ոմանք մի քանի… 2. Կազմի՛ր տրված անորոշ դերանունների սեռ. հոլովը՝ ուրիշ, մի քանիսը, այսինչ: ուրիշի, մի քանիսիս, ասյինչի 3. Գտի՛ր անորոշ դերանունները, որոշի՛ր պաշտոնը: Ոմանք արդեն անուշ երազներ էին տեսնում:-ենթակա Եվ ուրիշ է կարոտս հիմա:-ստորոգյալ Իմ հոգում ինչ-որ անհանգստություն կար:- լրացում
Ուշադրություն դարձրո՛ւ ուղղագրությանը՝ ովևէ, երբևէ, որևէ, երբևիցե, որևիցե:
Ժխտական դերանուններ՝ ոչ ոք , ոչինչ, ոչ մի, ոչ մեկը: 4. Կետերի փոխարեն դի՛ր ժխտական դերանուններ: Ժխորի մեջ ոչ մեկ ուշադրություն չէր դարձնում նրա վրա, ոչ մեկի մտքով չէր անցնում, որ տղայի սիրտը թրթռում էր: Ամբողջը կավիրեն, չի մնա ոչինչ: Դեղին տերևն ընկավ քարին,ոչ մի շշուկ չլսվեց: Ոչ ով այնքան չի զարմանում, որքան այս մարդը: Նա ոչ միից ահ չուներ, բացի հորից: Ամեն ինչ մոռացել է,ոչնչով չի հետաքրքրվում, նույնիսկ թատրոնով:
Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)
1. Պարզի՛ր, թե Ա և Բ նախադասություններում ընդգծված դերանուններն ինչո՞վ են տարբերվում:
Ա. Որքա՞ն հարստություն է թաղվել ծովի խորքերում առաջին նավի խորտակման օրվանից:
Բ.Ոչ ոք չի կարող ստույգ ասել, թե որքան հարստություն է թաղվել ծովի խորքերում առաջին նավի խորտակման օրվանից:
Ա. Ե՞րբ են ձկները խավիար դնում:
Բ. Ուզում եմ պարզել, թե երբ են ձկները խավիար դնում:
Ա. Խեցու մեջ մարգարիտն ինչպե՞ս է գոյանում:
Բ.Ես նոր եմ իմացել,թե խեցու մեջ մարգարիտն ինչպես է գոյանում:
2.Կետերը փոխարինի՛ր տրված դերանուններով: Ուշադրություն դարձրո՛ւ կետադրությանը:
Ով, ինչ, երբ, որտեղ, ինչքան:
Ինչքա՞ն է ջուր հավաքվում այս փոսում:
Ինձ հետաքրքրում է, թե ե՞րբ է ջուր հավաքվում այս փոսում:
Ի՞նչ պետք է անեն՝ տարածքի գեղեցկությունը պահպանելու համար: Իրենք էլ չգիտեն, թե ինչ պետք է անեն տարածքի գեղեցկությունը պահպանելու համար: Ե՞րբ պետք է վերականգնի հատված անտառները: Ձեզ հարց տվե՞լ եք, թե ով պետք է վերականգնի հատված անտառները: Ինչքա՞ն ժամանակ է պետք՝ ամեն ինչ վերականգնելու համար: Ճարտարապետին հարցնում են, թե ինչքան .ժամանակ է պետք ամեն ինչ վերականգնելու համար: Ո՞վ այդպես գրավեց քո ուշադրությունը: Ցո՛ւյց տուր տեսնեմ , թե ինչը այդպես գրավեց քո ուշադրությունը: Եր՞բ ես պատմելու քո վերջին ճամփորդության մասին: Գոնե ասա՛, թե երբ ես պատմելու քո վերջին ճամփորդության մասին:
Ի՞նչ դեր ունի մետղաձուլությունը ժամանակակից կյանքում և տնտեսության մեջ:
Այն յուրքանաչյուն երկրի տենտեսական և ռազմական հզորության հիմքն է:
Ի՞նչպիսի փոխադարձ կապեր կան մեքենաշինության և մետաղաձուլության միջև:
Ես կարծում եմ, որ մեքենայաշինության օգնությամբ մետաղաձուլությունը ավելի արագ է իրականացվում և ավելի շատ է արդյունք տալիս: Իսկ մետաղներով ստանում են ավելի շատ մեքենաներ: Այդպես ստացվում են փոխադարձ կապեր:
Քարտեզի վրա նշել այն երկրները, որոնք առաջատար են մեքենաշինության ոլորտում:
Քարտեզի վրա նշել այն երկրները, որոնք առաջատար են Էեկտրաէներգիայի արտադրությամբ:
Քարտեզի վրա նշել այն երկրները, որոնք առաջատար են երկաթաքարի արդյունահանմամբ:
Մանվելյան Շուշան 