476. Գտե՛ք այն թիվը, որը աստղանիշի փոխարեն տեղադրելու
դեպքում հավասարությունը ճիշտ կլինի.
ա) – (-35) = 35,

բ) – (-81)= 81,

գ) – (-44)= –44,

դ) – (+125)= –125։

477. Լրացրե՛ք աղյուսակը` սյունակների դատարկ վանդակներում գրելով նշված թվերին հակադիր թվերը

478. Հետևյալ հավասարություններից որո՞նք են ճիշտ կազմված.
ա) – (–63) = 63,

բ) – (+45) = –45,

գ) 38 = – (+38),

դ) –52 = – (–52):

480. Աստղանիշի փոխարեն տեղադրելով –8, 0, 69, –21 թվերը` գտե՛ք
արտահայտության արժեքները.
ա) – * + 3,

11

3

-66

24

բ) – (– *) –4։

-12

4

-65

-16

482. Կոորդինատային ուղղի վրա (տե՛ս նկ. 62) գտե՛ք հակադիր կետերի բոլոր զույգերը։

A և H

B և F

C և E

484. Գտե՛ք ամենամեծ և ամենափոքր թվերը.
–1, +2, +7, –6, +5, 0, –11, +10, –9, +2։

ամենամեծ թիվը +10 ամենափոքր թիվը -11

488. Աղաջրում յուրաքանչյուր 50 մաս ջրին ընկնում է 3 մաս աղ։ Քանի՞ գրամ աղ կա 3710 գ աղաջրում։

50+3=53

3710:53=70

70×3=120

120

489. Լաստը գետի հոսանքով 8 ժամում լողում է 24 կմ։ Քանի՞ ժամում նույն հեռավորությունը գետի հոսանքին հակառակ ուղղությամբ կանցնի նավակը, որի արագությունը չհոսող ջրում 7 կմ/ժ է։

24:8=3

7-3=4

24:4=6

6

445. Կոորդինատային ուղղի վրա նշված են կետեր. Գրե՛ք նրանց կոորդինատները:

A-6, B-4, C-3, B1, E3, F6 446. Գրե՛ք տառերով նշանակված կետերի կոորդինատները (տե՛ս նկ. 58)։

ա) E-9, F-8, G-6, K-3, A1, B4, C7, D9 բ) A-10, B-7, C-4, D-2, E-1, F3, G5, K8 447. Գծե՛ք կոորդինատային ուղիղ և նրա վրա նշե՛ք A (–3), B (+7), C (–6), D (+1), E (+8), F (–5), G (–4) կետերը, եթե միավոր հատվածի երկարությունը 1/2 սմ է, 1 սմ է։

448. Կոորդինատային ուղղի վրա նշե՛ք –7, –5, –2, 0, +1, +4, +8, +10 թվերին համապատասխանող կետերը։

450. Կոորդինատային ուղղի վրա A (–6), B (+2), C (–3), D (–4), E (+8), F (–2), G (–10) կետերից ո՞րն է գտնվում ամենից ձախ, և ո՞րը՝ ամենից աջ։ Ամենից ձախ G10 Ամենից աջ E8 451. Գծե՛ք կոորդինատային ուղիղ և նրա վրա նշե՛ք A (–3) կետը։ Նշե՛ք նաև՝ ա) B կետը, որը գտնվում է A կետից երկու միավոր դեպի աջ, բ) C կետը, որը գտնվում է A կետից երեք միավոր դեպի ձախ։

452. Կոորդինատային ուղղի վրա նշե՛ք A (–2) և B (+7) կետերը: Գտե՛ք A և B կետերի հեռավորությունը` արտահայտված միավոր հատվածներով:

418. Գրե՛ք հետևյալ թվերը`
ա) աճման կարգով. 31, –1, – 7, –1, 0, –11, 24, 7, – 2 ,–6,

-11,-7, -6, -2, -1, 0, 7, 24, 31
բ) նվազման կարգով. –11, –3, –7, 12, 4, –8, –17, –30, 1, 0, 13։

13, 12, 1, 0, -3, -7, -8, -11, -17, -30

419. Աստղանիշի փոխարեն գրե՛ք այնպիսի ամբողջ թիվ, որի դեպքում
կստացվի ճիշտ անհավասարություն.

ա) –4 < * < 0,

-2

բ) –7< * < –3,

-5

գ) –19 < * < –14,

-16

դ) –1 < * < 1,

0

ե) 8 > * > –1,

4

զ) –4 > * > –6,

-5

420. Ամբողջ թվերի շարքում ո՞ր երկու թվերի հարևանությամբ է
գտնվում տրված թիվը.
ա) 9,

10և8

բ) 0,

1և-1

գ) 1,

2և0

դ) –2,

-1և-3

ե) –7,

-6և-8

զ) –100,

-99և-101

է) –200,

-199և-201

ը) –352

-351և-353

422. Գրե՛ք որևէ յոթ ամբողջ թվեր, որոնք մեծ են՝
ա) –3-ից,

7ամբ.0/1

բ) –6-ից,

7ամբ.0/1

գ) –7-ից,

7ամբ.0/1

դ) 0-ից,

7ամբ.0/1

ե) 2-ից,

7ամբ.0/1

զ) 10-ից,

7ամբ.2/4

է) –5-ից,

7ամբ.0/1

ը) 5-ից։

7ամբ.0/1

424. Գրի՛ առեք հետևյալ պնդումները՝ օգտագործելով անհավասարությունների նշանները.
ա) 11-ը մեծ է 0-ից,

11>0

բ) –7-ը փոքր է 0-ից,

-7<0

գ) –10-ը բացասական թիվ է,

-10<0

դ) 2-ը դրական թիվ է։

2>0

426. Գրե՛ք ամենափոքր միանիշ, երկնիշ և եռանիշ ամբողջ թվերը։

1, 10,100

427. Ո՞ր թվանշանները կարելի է գրել աստղանիշի փոխարեն,
որպեսզի ստացվի ճիշտ անհավասարություն.
ա) –25 < –2*,

3

բ) –8*72 < –8672,

8

գ) –1693* > –16937,

4

դ) –*86* > –9868։

3

432. Գտե՛ք համեմատության չգրված անդամը.
ա) 10/6=5/3 ,

գ) 4/9=8/18 ,

ե) 1ամբ.7/10:1=5ամբ. :3,

բ) 8/28=2/7,

դ) 2/3=14/21,

զ)1/6:2/3=7/4:21/2

386. Ասե՛ք ջերմաչափների ցուցմունքները (տե՛ս նկ. 52)։

-10

+7

0

+25

-5

388. Տրված են –5, –3,1/2 , +5, +10, –2, 0, +4,3ամբ.1/3 թվերը: Նրանցից դո՛ւրս գրեք ամբողջ թվերը:

-5, -3, +5, +10, -2, 0, +4

389. Գործածելով + և – նշանները` գրե՛ք.

ա) 10O տաքություն

+10

գ) 3O ցուրտ

-3

բ) 0-ից 7O ցածր

-70

դ) 0-ից  բարձր

+80

390. Թվանշաններով և + կամ – նշանի միջոցով գրի՛ առեք բարձրությունները և խորությունները.

ա) Արագած լեռան բարձրությունը չորս հազար իննսուն մետր է։

+4090

բ) Մոնբլան լեռան բարձրությունը չորս հազար ութ հարյուր յոթ մետր է։

+4807

գ) Կազբեկ լեռան բարձրությունը հինգ հազար երեսուներեք մետր է։

+5033

դ) Բայկալ լճի խորությունը հազար վեց հարյուր քսան մետր է։

-1620

ե) Արաբական ծովի խորությունը հինգ հազար ութ հարյուր երեք մետր է։

-5803

զ) Ալեուտյան իջվածքի խորությունը յոթ հազար ութ հարյուր քսաներկու մետր է։

-7822

է) Ֆիլիպինյան իջվածքի խորությունը տասը հազար չորս հարյուր իննսունյոթ մետր է։

-10497

391. Կրպակի մեկ շաբաթվա եկամուտների մատյանում գրված է.

Օրը	երկուշաբթի	երեքշաբթի	չորեքշաբթի	հինգշաբթի	ուրբաթ	շաբաթ
Եկամուտը	5000		0	4000		3000
Կորուստը		1000	0		500

Բացատրե՛ք այս գրառումների իմաստը և որոշե՛ք կրպակի շաբաթվա եկամուտը։

5000+0+4000+3000=12000

12000-1000-0-500=10500

392. Դրակա՞ն է արդյոք այն ամբողջ թիվը, որը 1-ով մեծ է –1-ից։

Ոչ

394. Ֆուտբոլային մրցաշարի եզրափակիչ փուլ հասած թիմերի խփած և բաց թողած գնդակների վերաբերյալ տվյալներն արտացոլված են հետևյալ աղյուսակում.

Բացատրե՛ք գրված թվերի իմաստները։

Բրազիլիան խփել է 9 գոլ

Գերմանիան խփել է 7 գոլ

Ավստրիան բաց է թողել 6 գոլ

Ուրուգվայը բաց է թողել 10 գոլ

396. Բազմահարկ շենքի տակ` առաջին հարկից երկու հարկ ներքև, ավտոկայանատեղ կա: Ո՞ր հարկում է ապրում այն մարդը, որը տուն հասնելու համար ավտոկայանատեղից բարձրանում է 11 հարկ:

Պատ.՝8-րդ հարկում:

Ուրբաթ

Գայլն ու ոչխարը 

Շներից բզկտված գայլն անզոր պառկել էր և նույնիսկ չէր կարողանում կեր հայթայթել: Նա տեսավ ոչխարին և խնդրեց, որ գոնե խմելու ջուր բերի գետից․ «Դու ինձ միայն ջուր տուր, իսկ կերը ինքս կգտնեմ»: Բայց ոչխարը պատասխանեց.«Եթե ես քեզ ջուր տամ, հենց ինքս էլ քեզ համար կեր կդառնամ»:

1. Ընտրիր այն միտքը կամ մտքերը, որոնք արտահայտում են ստեղծագործության գաղափարը (ասելիքը): Ընտրությունդ (ընտրություններդ) պատճառաբանի՛ր:

• Սա պատմություն է խեղճ գայլի և անսիրտ ոչխարի մասին, և այն ոչինչ էլ չի ուզում ասել:
• Առակը մերկացնում է չարանենգ մարդուն, որը գործում է դավադրաբար:
• Առակն այն մարդկանց մասին է, որոնք ծանր պահերին չեն օգնում մարդկանց:
• Առակը ողջախոհ մարդկանց մասին է, որոնց դեմ ուղղված բոլոր նենգություններն իզուր են անցնում:
• Առակը այն մարդկանց մասին է,որոնք ուրիշին չօգնելու և նեղություն չկրելու համար միշտ մի սուտ պատճառաբանություն ունենում են:

Առյուծն ու աղվեսը

Առյուծը շատ էր ծերացել, այլևս չէր կարողանում որս անել և երկար մտածելուց հետո որոշեց խորամանկել։ Նա մտավ մի մութ քարայր, շատ ծանր հիվանդ ձևացավ և ծանր ու մեծ պառկեց։ Խեղճ, միամիտ գազաններն այցելում էին, իսկ նա տեղնուտեղը մի ցատկով բռնում էր նրանց և ագահաբար խժռում։ Վերջապես խորամանկ ու խելացի աղվեսը, երկար մտածելուց հետո, գլխի ընկավ առյուծի խորամանկությունը, առանց վախենալու գնաց, կանգնեց քարայրից բավականին հեռու և քաղցր ձայնով հետաքրքրվեց, թե ինչպե՛ս է վեհափառ առյուծը։

Սոված և ուժասպառ առյուծը ուրախացած հարցրեց, թե ինչո՛ւ աղվեսը ներս չի մտնում։

Աղվեսն ասաց.

-Ես կմտնեի, եթե չտեսնեի, որ հետքերը մտնում են քարայր, բայց քարայրից դուրս չեն գալիս։

Առակն ուզում է ասել, որ եթե նրանք այդ բանը անում են ամպայման չի դուել կրկնես։

 Գայլն ու հովիվը

Հովվի ամբողջ հոտը հիվանդությունից կոտորվեց։ Գայլն իմացավ ու եկավ հովվին մխիթարելու։

— Մի՞թե դա ճիշտ է, – հարցրեց հովվին, – Աստվա՜ծ իմ, ի՜նչ մեծ փորձանք է, ի՜նչ սիրունիկ, ինչ թմբլիկ ոչխարներ էին…

Եվ գայլն սկսեց հոնգուր-հոնգուր լաց լինել։

— Շնորհակալ եմ, գա՛յլ եղբայր, – հառաչեց հովիվը, – տեսնում եմ՝ բարի ես ու սրտացավ։

— Ճիշտ որ՝ սրտացավ, – ասաց շունը, – փորձանքը մերն է, բայց տես, որ նրա սիրտն է ցա­վում։

Ինչո՞ւ էր լաց լինում գայլը։ Որովհետև նրա կերը կորավ։

Պատասխանդ պատճառաբանի՛ր մեկ-երկու նախադասությամբ։

ԿԱՄԱԿՈՐ ԱՅԾԻԿՆԵՐԸ

Երկու կամակոր այծ մի նեղ կամրջի վրա հանդիպեցին: Երկուսը միասին չէին կարող անցնել կամրջով. պետք է նրանցից մեկը մյուսին ճանապարհ տար:

— Դու ե՛տ գնա, որ ես անցնեմ,- ասաց մի այծիկը:

-Ինչո՞ւ դու ետ չես գնում, որ ինձ ես ասում.- պատասխանեց մյուսը:

Այծիկներր վիճեցին, ճակատ ճակատի խփեցին, սայթաքեցին ու ընկան ջուրը:

Ինչո՞ւ այծիկները չէին կարող միասին անցնել կամրջով: որովհետև նրանք միայն իրենց մասին էին մտածում

Վարդան Այգեկցու առակները

ԱՌԱԿՆԵՐ

Իմաստուն զինվորը

Մի իմաստուն զինվոր պատերազմ էր գնում և նա երկու ոտքով կաղ էր։ Եվ զինվորներից մեկը նրան ասաց.

-Ով ողորմելի, ո՞ւր ես գնում։ Քեզ իսկույն կսպանեն, որովհետև փախչել չես կարող։

Եվ նա ասաց.

-Ո՜վ անմիտ, ես չեմ գնում պատերազմ՝ փախչելու, այլ կանգնելու, և կռվելու և հաղթելու։

Աղվեսը եւ առյուծը

Սի առյուծ կորյուն ծնեց, և հավաքվեցին կենդանիները կորյունին տեսնելու և ուրախանալու։

Աղվեսն եկավ և հանդեսի ժամանակ, բազմության մեջ առյուծին նախատեց բարձրաձայն և անարգեց, թե ա՞յդ է թո զորությունը, որ ծնում ես միայն մի կորյուն և ոչ բազմաթիվ։

Առյուծը հանդարտաբար պատասխանեց և ասաց.

-Այո, ես ծնում եմ մի կորյուն, բայց առյուծ եմ ծնում և ոչ քեզ նման աղվես։

Եղեգնը եւ ծառերը

Մի թագավոր զբոսանքի ելավ շրջելու լեռներում և հովիտներում: Եվ տեսավ, որ մեծամեծ ծառեր կային կոտրտված և փշրված, և միայն մի եղեգ կար՝ կանգուն, անարատ: Եվ թագավորն ասաց.

-Ո՜վ եղեգ, ասա ինձ, թե ինչպես հաստատուն ես մնացել, երբ մեծամեծ ծառերը փշրվել են։

Եվ եղեգն ասաց.

 -Ո՞վ թագավոր, երբ սաստիկ հողմ բարձրացավ, ծառերը հպարտությամբ հակառակ կանգնեցին հողմի դեմ, և հողմը նրանց փշրեց, իսկ ես խոնարհվեցի հողմի կամքով և ահա կանգուն եմ։

Հարցեր և առաջադրանքներ։

Ներկայացրու առակների իմաստը։

Պատմիր կորյուն բառի մասին։

Ներկայացրու  ուժեղ և թույլ բառերի իմաստները(բացատրիր այն ֆիզիկական և հոգեբանական իմաստներով)։

1․ Բառերը բաղադրիչների բաժանի՛ր․

Օրինակ՝ ջրաման- ջուր (արմատ)-աման (արմատ)

գնդակ-գունդ+ակ
միտք- միտ+քը
ընդհանուր- ընդա+նուր
աղջնակ- աղջն+ակ
թթենի- թութ+ենի
ընդամենը- ընդամ+ենը
հանրություն- հանրու+թյուն
գիրք- գիր+ ք
մտազբաղ- մտազ+բաղ
տանձենի- տանձ+ենի
հանրապետություն- հանրապետ+ություն
2․ Բաց թողած տեղերում լրացրու Է կամ Ե:

օրեցօր, երեսուներեք, աներևույթ, էական, էլեկտրաէներգիա, էջմիածին, ինչևէ, լայնեզր, խուռներամ, ծովեզր, կիսաեփ, հրեշ, մանրէաբան, մեջք, միջերես, ներկ, նրբերանգ, ողբերգակ, որևիցե, չեի, պատնեշ, ջեկ, վերելակ, տիեզերք, ցայգեխրգ, քառասուներկու:

Բառախաղ, բառերի վերադասավորումով կազմիր նոր բառեր։

սրահ-հարս

սնար-սանր

դրամ-մարդ

ագռավ-գառավ

վտակ-կտավ

ծառա-առած

շուն-նուշ

Հետևյալ բառից կազմիր նոր բառեր․

Ատամնաբուժական— Ատամ, բուժակ, մնա, տամ

Կատակերգություն— կատակ, երգ, ակ, կեր

արևմտահայերեն-արև, հայ, հայերեն, մտա,արևմտահայ։