Author: shushan5

1)Ուղղանկյուն եռանկյան էջերն են՝ 5 և 12:
ա)Գտե՛ք եռանկյան պարագիծը:35
բ)Գտե՛ք ներքնաձիգի միջնակետի հեռավորությունը ուղիղ անկյան գագաթից։6,5
գ)Գտե՛ք եռանկյանը ներգծած շրջանագծի շառավղի երկարութունը:2

2) ABC եռանկյունում BC = 16: AB կողմի միջնուղղահայացը AC կողմը հատում է D կետում։ Գտե՛ք AC կողմի երկարությունը, եթե BCD եռանկյան պարագիծը 36 է:
20

3) Տրված են a{-1;5} և B {5; -3} վեկտորները: Գտե՛ք a + b վեկտորի երկարությունը:
2√5

4) Գտե՛ք x–ը, եթե a {x; 3} և {2; -3} վեկտորների սկալյար արտադրյալը 9 է:
50

5)Հավասարասրուն սեղանի անկյունագիծը 10 է և մեծ հիմքի հետ կազմում է 45°։
ա)Գտե՛ք սեղանի մակերեսը:50
բ)Գտե՛ք սեղանի բարձրությունը:5√2
գ)Գտե՛ք սեղանի միջին գիծը:5√2

6)Եռանկյան կողմերը հարաբերում են ինչպես 3 : 6 : 7 : Գտե՛ք եռանկյան պարագիծը, եթե ամենամեծ կողմը 49 է։
112

7)ABCD ուղղանկյան A անկյան կիսորդը BC կողմը հատում է K միջնակետում, իսկ AB = 4: Գտե՛ք ուղղանկյան պարագիծը։
24

Զարգացումը մարդկային հասարակության առաջընթացի կարևորագույն պայմաններից մեկն է։ Յուրաքանչյուր ժամանակաշրջանում ժողովուրդների հաջողությունը կախված է եղել կրթության մակարդակից։ Կրթությունը ոչ միայն գիտելիք է փոխանցում, այլև ձևավորում է մտածողություն, արժեքներ և աշխարհայացք։

Կրթության զարգացումը միշտ կարևոր է եղել, քանի որ այն հանդիսանում է հասարակության առաջընթացի և հզորացման գլխավոր հիմքը։

Տարբեր ժամանակաշրջաններում կրթության դերը տարբեր ձևերով է դրսևորվել։ Հին ժամանակներում այն հասանելի էր միայն սահմանափակ խավերին և հաճախ կապված էր եկեղեցու հետ։ Սակայն ժամանակի ընթացքում կրթությունը դարձավ ավելի լայն տարածում ունեցող երևույթ և սկսեց ծառայել հասարակության զարգացմանը։

Խորհրդային Հայաստանում կրթությունը առանձնահատուկ կարևորություն ստացավ։ Ժողովրդի մեծ մասը անգրագետ էր, հատկապես գյուղերում։ Իշխանությունները հասկանում էին, որ առանց կրթված մարդկանց հնարավոր չէ կառուցել նոր հասարակություն։ Այդ պատճառով իրականացվեց անգրագիտության վերացման լայնածավալ քաղաքականություն։ Արդյունքում շատ կարճ ժամանակում գրագիտության մակարդակը կտրուկ բարձրացավ, ստեղծվեց դպրոցների լայն ցանց, և կրթությունը դարձավ հասանելի բոլորի համար։ Սա մեծ առաջընթաց էր հասարակության զարգացման ճանապարհին։

Կրթության կարևորությունը երևում է նաև գեղարվեստական գրականության մեջ։ Խենթը վեպի հատվածում ներկայացված դպրոցը տարբերվում է սովորականից։ Այնտեղ երեխաները սովորում էին ոչ միայն գրքերով, այլև բնության մեջ աշխատելով, ձեռք էին բերում գործնական հմտություններ, զարգացնում իրենց ֆիզիկական կարողությունները։ Այսպիսի կրթությունը ձևավորում էր ուժեղ, աշխատասեր և հայրենասեր մարդ։ Վարդանը հիանում է այդ դպրոցով և հասկանում, որ հենց նման կրթությունն է կարող պատրաստել զարգացած հասարակություն։

Այսպիսով, կրթությունը միշտ եղել է և մնում է հասարակության զարգացման գլխավոր ուժերից մեկը։ Անկախ ժամանակաշրջանից՝ այն նպաստում է մարդու և ամբողջ ժողովրդի առաջընթացին։ Զարգացած կրթական համակարգ ունեցող հասարակությունը կարող է հաղթահարել դժվարությունները և կառուցել ավելի լավ ապագա։

1)Ուղղանկյուն եռանկյան էջերից մեկը 7 է, իսկ եռանկյան արտագծած շրջանագծի կենտրոնի հեռավորությունը այդ էջից 12 է:
ա)Գտե՛ք եռանկյան պարագիծը:56
բ)Գտե՛ք եռանկյան մակերեսը։84

2)Գտե՛ք եռանկյանն արտագծած շրջանագծի շառավիղի երկարությունը։
12.5

3)ABC եռանկյան մեջ <A = 50^o , <B = 80^o , AK-ն կիսորդ է։ Գտե՛ք AKC անկյունը:
105

4)O-ն ABC եռանկյանը ներգծած շրջանագծի կենտրոնն է: Ի՞նչ հարաբերությամբ մասերի է բաժանում AO ուղիղը BC կողմը, եթե AB = 6, AC = 15 :
2:5

5)Գտե՛ք կանոնավոր եռանկյան գագաթի հեռավորությունը հանդիպակաց կողմը 1:2 հարաբերությամբ բաժանող կետից, եթե եռանկյան կողմը 9 է:
3√7

6)Տրված են A(2; 3) և C(2; 5) կետերը: Գտե՛ք AC հատվածի միջնակետի կոորդինատները:
(2;4)

7)Շրջանագծին արտագծած հավասարասրուն սեղանի պարագիծը 40 է, իսկ շրջանագծի շառավիղը՝ 4:
ա)Գտե՛ք սեղանի փոքր հիմքը։4
բ)Գտե՛ք սեղանի մակերեսը։80

Ի՞նչ է նշանակում «մետաղ» բառը և որտեղից է այն ծագել։
«Մետաղ» բառը ծագում է հունարեն «metallon» բառից, որը նշանակում է «հանք» կամ «հանքանյութ»։

Որտե՞ղ է գտնվում մետաղներն ու ոչ մետաղները բաժանող սահմանագիծը պարբերական համակարգում։
Այն անցնում է «սանդուղքաձև գծով»՝
բոր (B) — սիլիցիում (Si) — գերմանիում (Ge) — մկնդեղ (As) — անտիմոն (Sb) — թելուր (Te) — պոլոնիում (Po)

Ի՞նչ տարրեր են գտնվում այդ սահմանագծին մոտ և ինչու են դրանք առանձնահատուկ։
Դրանք կոչվում են կիսամետաղներ (մետալոիդներ)՝ B, Si, Ge, As, Sb, Te։
Առանձնահատուկ են, որովհետև ունեն և՛ մետաղական, և՛ ոչ մետաղական հատկություններ։

Ինչո՞ւ է մետաղների և ոչ մետաղների բաժանումը պայմանական։ Բեր օրինակներ։
Քանի որ որոշ տարրեր ունեն միջանկյալ հատկություններ։
Օրինակ՝
ալյումինը (Al) մետաղ է, բայց ունի նաև ոչ մետաղական որոշ հատկություններ
սիլիցիումը (Si) ոչ մետաղ է, բայց վարում է հոսանք որոշ պայմաններում

Ի՞նչ դեր են կատարում մետաղները քիմիական ռեակցիաներում։
Մետաղները սովորաբար էլեկտրոններ են տալիս և հանդես են գալիս որպես վերականգնիչներ։

Ինչո՞ւ են մետաղների ատոմները հեշտությամբ կորցնում էլեկտրոններ։
Քանի որ արտաքին էլեկտրոնները թույլ են կապված միջուկին (մեծ շառավիղ, փոքր ձգում)։

Քանի՞ էլեկտրոն ունեն սովորաբար մետաղների արտաքին շերտում։
Սովորաբար 1-ից 3էլեկտրոն։

Ի՞նչ է մետաղական կապը։
Դա կապ է մետաղական իոնների և «ազատ շարժվող էլեկտրոնների ամպի» միջև։

Ինչպե՞ս է բյուրեղավանդակի կառուցվածքը ազդում մետաղների հատկությունների վրա։
Այն ապահովում է՝ ջերմային և էլեկտրական հաղորդականություն, ամրություն, պլաստիկություն:

Թվարկիր մետաղների հիմնական ֆիզիկական հատկությունները։
մետաղական փայլ, լավ հաղորդիչներ են (ջերմության և հոսանքի), պլաստիկ են (ձգվում, ծալվում), մեծ խտություն (շատ դեպքերում), բարձր հալման ջերմաստիճան

Ինչպե՞ս են մետաղները դասակարգվում ըստ խտության։
թեթև մետաղներ (օր.՝ Na, Mg, Al)
ծանր մետաղներ (օր.՝ Fe, Cu, Pb)

Ո՞րն է ամենածանր և ամենաթեթև մետաղը։
ամենաթեթև՝ լիթիում (Li) ամենածանր՝ օսմիում (Os)

Ինչո՞ւ են մետաղները լավ հաղորդիչներ։
Քանի որ ունեն ազատ էլեկտրոններ, որոնք հեշտ շարժվում են։

Ի՞նչն է պայմանավորում մետաղական փայլը։
Ազատ էլեկտրոնները արտացոլում են լույսը։

Ի՞նչ է պլաստիկությունը և ինչով է այն պայմանավորված մետաղներում։
Պլաստիկությունը նյութի հատկությունն է՝ փոխել ձևը առանց կոտրվելու։
Մետաղներում դա պայմանավորված է՝
բյուրեղավանդակում շերտերի սահքով և մետաղական կապի «ճկունությամբ»։

1. Մետաղների ընդհանուր բնութագիրը

Հայոց պատմություն մաս 1-9-րդ դասարան՝ օգտվելով դասագրքի էջ 80-89-ից կատարեք առաջադրանքները

Խորհրդային Հայաստանի մշակույթը (1920–1945 թթ.)

Հարցեր և առաջադրանքներ (էջ 80, 89)

1.Ինչո՞ւ էին խորհրդային իշխանությունները կարևորում կրթության և մշակույթի զարգացումը ։ Ե՞րբ սկսվեց անգրագիտության վերացման քաղաքականությունը ՀԽՍՀ-ում ։
Խորհրդային իշխանությունները կարևորում էին կրթությունն ու մշակույթը, որովհետև ցանկանում էին ստեղծել գրագետ, գիտակից և գաղափարապես «սոցիալիստական» հասարակություն։
Անգրագիտության վերացման քաղաքականությունը ՀԽՍՀ-ում սկսվեց 1920-ական թվականներին։

2.Ներկայացրեք խորհրդային դպրոցի ձևավորման ընթացքը և կարևոր միջոցառումները։Ներկայացրեք ազգային փոքրամասնությունների կրթական գործի կազմակերպման ուղղությամբ Խորհրդային Հայստանի իշխանությունների վարած քաղաքականությունը։
Ստեղծվեց միասնական պետական դպրոցական համակարգ։
Կարևոր միջոցառումներ՝
անվճար և պարտադիր կրթություն
նոր դասագրքերի ստեղծում
ուսուցիչների պատրաստում
Ազգային փոքրամասնությունների համար բացվում էին դպրոցներ իրենց մայրենի լեզվով, ինչը նպաստում էր նրանց մշակույթի պահպանմանը։

3.Նշանավոր ի՞նչ ԲՈւՀեր էին գործում Խորհրդային Հայաստանում։
Երևանի պետական համալսարան (1919)
Պոլիտեխնիկական ինստիտուտ
Բժշկական ինստիտուտ
Գյուղատնտեսական ինստիտուտ

4.Գիտոււթյան զարգացման ի՞նչ նշանավոր կենտրոններ էին ստեղծվել Խորհրդային Հայաստանում. ե՞րբ են դրանք հիմնվել։ Թվարկե՛ք ՀԽՍՀ ԳԱ հիմնադիր֊ ակադեմիկոսների . ի՞նչ գիտեք նրանց մասին։ 
Գիտության գլխավոր կենտրոնը՝ ՀԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիան (1943)
Հիմնադիր ակադեմիկոսներ՝
Վիկտոր Համբարձումյան — աստղաֆիզիկոս
Հովսեփ Օրբելի — արևելագետ
Աբրահամ Ալիխանյան — ֆիզիկոս
Արտեմ Ալիխանյան — ֆիզիկոս
Կիրառական և բնական գիտությունների զարգացման գործում ովքե՞ր աչքի ընկան։

5.Ներկայացրեք հայ ժողովրդի տնտեսական և մշակութային զարգացման հիմնական ցուցանիշները խորհրդային ժամանակաշրջանում։
Վիկտոր Համբարձումյան
Աբրահամ և Արտեմ Ալիխանյաններ
Հովսեփ Օրբելի

6.Թվարկե՛ք հայ գիտնականների նվաճումները և արժեքավոր աշխատանքները հայագիտության բնագավառում։հայ պատմության ուսումնասիրություն
հնագիտության զարգացում
լեզվի և գրականության հետազոտություն

7.Թվարկե՛ք հայ բանասերների և լեզվաբանների անուններ։ 1920–1930-ական թթ. ինչ խնդիրներ են ուսումնասիրել խորհրդային հայ բանասերները։
Մանուկ Աբեղյան
Հրաչյա Աճառյան
Ուսումնասիրում էին՝
գրականություն
հայոց լեզվի պատմություն
բարբառներ

8.Քննարկե՛ք 1920–1945 թթ. խորհրդային շրջանի հայ բանասիրության և բանաստեղծության զարգացումը։ ։ Ինչ է արտահայտել խորհրդային բանաստեղծության գաղափարախոսությունը։
Զարգացավ խորհրդահայ գրականությունը։
Գաղափարախոսությունը արտահայտում էր՝
հայրենասիրություն
սոցիալիզմ
աշխատանքի փառաբանում

II. Քննարկման առաջադրանքներ

1.Քննարկեք, թե ինչպես կրթական բարեփոխումները և գրագիտության տարածումը փոխեցին հասարակության կառուցվածքը։
Բարձրացավ գրագիտությունը, ձևավորվեց նոր՝ կրթված հասարակություն։

2.Քննարկեք Օրբելիների և այլ հայ գիտնականների ներդրումը գիտության զարգացման մեջ։
Օրբելիները մեծ դեր ունեցան գիտության զարգացման մեջ՝ հատկապես արևելագիտության ոլորտում։

3.Քննարկեք, թե ինչ դեր ունեցավ գրականությունը և արվեստը ազգային ինքնության պահպանման գործում։
Օգնեցին պահպանել ազգային ինքնությունը և մշակույթը։

4.Քննարկեք ճարտարապետության և թատրոնի զարգացումը՝ Ալեքսանդր Թամանյանի և Վարդան Աճեմյանի գործունեության օրինակով։
Ալեքսանդր Թամանյան — Երևանի գլխավոր հատակագծի հեղինակ
Վարդան Աճեմյան — թատրոնի զարգացում

5.Քննարկեք կինեմատոգրաֆիայի և երաժշտության դերը խորհրդային մշակույթի ձևավորման մեջ։
Զարգացան կինոն և երաժշտությունը, ձևավորվեց ազգային մշակույթ։

III. Հարցեր և առաջադրանքներ

1.Ովքե՞ր էին գրական հին ու նոր սերնդի ներկայացուցիչները. թվարկեք նրանց ստեղծագործություններից ։ Ե՞րբ է ստեղծվել Հայաստանի գրողների միությունը։
Հին սերունդ՝
Հովհաննես Թումանյան
Ավետիք Իսահակյան

Նոր սերունդ՝
Եղիշե Չարենց
Գևորգ Էմին

Հայաստանի գրողների միությունը ստեղծվել է 1934 թ.

2.Թվարկե՛ք հայ թատրոնի և կինոյի նշանավոր գործիչների. ի՞նչ գիտեք նրանց մասին։ 1920-1930-ական թ.թ. ի՞նչ թատրոններեն հիմնվել Խորհրդային Հայաստանում։
Գործիչներ՝
Վարդան Աճեմյան
Հրաչյա Ներսիսյան

Հիմնվել են տարբեր պետական թատրոններ։

3.Ովքե՞ր են խորհրդահայ կերպարվեստի և երաժշտության ականավոր ներկայացուցիչները ։Ե՞րբ է ստեղծվել Հայաստանի խորհրդային կերպարվեստագետների միությունը ։ Ե՞րբ է կազմակերպվել Հայաստանի կերպարվեստի թանգարանը։ Ի՞նչ կարևոր իրադարձություններով է նշանավորվել խորհրդահայ երաժշտական կյանքը ։ Ո՞վ էր ՀԽՍՀ պետական օրհներգի հեղինակը ։
Ներկայացուցիչներ՝
Մարտիրոս Սարյան
Արամ Խաչատրյան
Կերպարվեստագետների միությունը՝ 1932 թ.
Կերպարվեստի թանգարան՝ 1921 թ.
ՀԽՍՀ օրհներգի հեղինակ՝ Արամ Խաչատրյան

4.Ո՞վ էր Երևանի գլխավոր հատակագծի հեղինակը ,ի՞նչ շինություններ են կառուցվել նրա նախագծով։ Ե՞րբ է ստեղծվել ճարտարապետների միությունը։ Ժամանկաշրջանի ի՞նչ նշանավոր հայ ճարտարապետներ գիտեք ։
Երևանի գլխավոր հատակագիծ՝ Ալեքսանդր Թամանյան
Կառուցվել են՝
Օպերայի շենք
Հանրապետության հրապարակ

Ճարտարապետների միություն՝ 1937 թ.

5.Կազմե՛ք 1920-1945 թ.թ. խորհրդահայ մշակութային կյանքի կարևոր իրադարձությունների ժամանակագրական աղյուսակը։
1919 — Երևանի պետական համալսարան
1920 — ականներ — անգրագիտության վերացում
1921 — Կերպարվեստի թանգարան
1932 — Կերպարվեստագետների միություն
1934 — Գրողների միություն
1937 — Ճարտարապետների միություն
1943 — Գիտությունների ակադեմիա

Պարտադիր դիտե’լ տեսանյութերը

Տեսանյութ’ՀՀ սպասարկման ոլորտը

Տեսանյութ’ ՀՀ տրանսպորտը

Դաս Արագածոտնի մարզ

Դիտել տեսանյութը

Դասի հղումը

Պատասխանել հարցերին

1.Գնահատե’լ Արագածոտնի մարզի զարգացման բնական նախադրյալները:
Արագածոտնի մարզը ունի բարենպաստ բնական նախադրյալներ զարգացման համար։ Այն գտնվում է Արագած լեռան շուրջ, ինչը ապահովում է ջրային ռեսուրսներ։ Մարզում կա բարձրությունների մեծ տարբերություն, որի պատճառով կլիման բազմազան է։ Հովիտներում հողերը բերրի են և նպաստում են բուսաբուծությանը, իսկ լեռնային տարածքներում կան լայն արոտավայրեր, որոնք հարմար են անասնապահության համար։ Միևնույն ժամանակ լեռնային ռելիեֆը որոշ դեպքերում դժվարացնում է տրանսպորտն ու հողագործությունը։

2.Ինչպիսի՞ն է Արագածոտնի մարզի տարաբնակեցման արդի պատերը:
Արագածոտնի մարզում տարաբնակեցումը անհամաչափ է։ Բնակչությունը հիմնականում կենտրոնացած է հովիտներում և ճանապարհների հարակից տարածքներում։ Լեռնային գյուղերը քիչ բնակչություն ունեն։ Քաղաքային բնակչությունը փոքր է, հիմնական քաղաքը Աշտարակն է։ Ընդհանուր առմամբ գերակշռում է գյուղական բնակչությունը։

3.Որո՞նք են Արագածոտնի մարզի տնտեսության բնորոշ գծերը:
Մարզի տնտեսության հիմնական ճյուղը գյուղատնտեսությունն է։ Զարգացած են բուսաբուծությունը և անասնապահությունը։ Կա նաև սննդի արդյունաբերություն՝ գինեգործություն և պահածոների արտադրություն։ Երևանին մոտ գտնվելը նպաստում է ապրանքների իրացմանը։ Արդյունաբերությունը համեմատաբար թույլ է զարգացած, բայց կան որոշ ձեռնարկություններ։ Վերջին տարիներին զարգանում է նաև տուրիզմը։

4.Բացարե’լ Արագածոտնի մարզի գյուղատնտեսության մասնագիտացման ներքին տարբերությունները:
Գյուղատնտեսության մասնագիտացման տարբերությունները պայմանավորված են բնական պայմաններով։ Լեռնային տարածքներում հիմնականում զարգացած է անասնապահությունը, քանի որ կան արոտավայրեր։ Նախալեռնային և հովտային գոտիներում զարգացած է բուսաբուծությունը՝ հացահատիկի, խաղողի և մրգերի մշակություն։ Այսպիսով, բարձրադիր վայրերում գերակշռում է անասնապահությունը, իսկ ցածրադիր հատվածներում՝ բուսաբուծությունը։

1)Գտնել 22; 18… թվաբանական պրոգրեսիայի դրական անդամների քանակը:
6

2){b_n} երկրաչափական պրոգրեսիայում b₅ = 7, գտնել b₁ * b₉, արտադրյալը:
49

3)Գտնել 27; 24… թվաբանական պրոգրեսիայի դրական անդամների քանակը:
9

4){b_n} երկրաչափական պրոգրեսիայում b₄ = 6, գտնել b₁ * b₇, արտադրյալը:
36

5)Գտնել -17; -14… թվաբանական պրոգրեսիայի բացասական անդամների քանակը:
6

6)Գտնել x-ը, եթե x; -6; 6 թվերը կազմում են երկրաչափական պրոգրեսիա:
6

7)Թվաբանական պրոգրեսիայում a₂ = — 2 , իսկ a₆ = 12 : Գտնել a₁ — ը:
-5,5

8)Գտնել x-ը, եթե x; -4; 4 թվերը կազմում են երկրաչափական պրոգրեսիա:
4

9)Թվաբանական պրոգրեսիայում a₃ = 3 , իսկ a₆ = 15 : Գտնել a₁-ը:
-5

10){b_n} երկրաչափական պրոգրեսիայում b₁ = — 2 q = 3 : Գտնել S₅-ը:
-242

Орфей оглянулся не потому, что был слабым или легкомысленным, а потому, что он был человеком, способным глубоко чувствовать. Его любовь к Орфей была настолько сильной, что он не мог полностью довериться условию Аид. Идя впереди и не видя Эвридика, он испытывал тревогу: а вдруг её там нет? а вдруг его обманули?

Сомнение и страх стали сильнее разума. Но в этом проявляется не слабость, а человеческая природа. Орфей хотел убедиться, что любимая рядом, хотел хотя бы на мгновение увидеть её. Его поступок — это результат огромной любви, смешанной с неуверенностью.

Таким образом, Орфей оглянулся, потому что не смог справиться со своими чувствами. Его любовь оказалась сильнее его выдержки, и именно это привело к трагическому финалу.