Author: shushan5

Տնային

Սովորել

1. Տրված նյութերի շարքից ընտրե՛ք հիմքերը և անվանե՛ք. NaOH, HCI, Fe (OH) 2 , H2SO4, Ba (OH) 2 , Na2CO3, H2SiO3, SO2
NaOH (Նատրիումի հիդրօքսիդ) — սա մի ուժեղ հիմք է, որը ջրում լուծվելու դեպքում առաջացնում է հիդրօքսիդային իոններ (OH⁻):
Fe(OH)₂ (Արիստադեմի երկաթի (II) հիդրօքսիդ) — սա նույնպես հիմք է, քանի որ պարունակում է OH⁻ իոններ:
Ba(OH)₂ (Բարիոնի հիդրօքսիդ) — սա ևս ուժեղ հիմք է։

2.Անվանե՛ք այն հիմքերը, որոնք առօրյայից հայտնի են ձեզ:
Նատրիումի հիդրօքսիդ (NaOH)
Կալիումի հիդրօքսիդ (KOH)
Ամոնիակի լուծույթ (NH₃)

Դասարանական.

1.Կազմե՛ք հետևյալ օքսիդներին համապատասխան հիդրօքսիդների բանաձևերը, և անվանե՛ք. ա) լիթիումի օքսիդ դ) նատրիումի օքսիդ բ) ծծմբի(IV) օքսիդ ե) բարիումի օքսիդ գ) երկաթի(II) օքսիդ զ) ֆոսֆորի(V) օքսիդ 
ա) լիթիումի օքսիդ(Li²O)-LiOH
դ) նատրիումի օքսիդ-Na₂O
ե) բարիումի օքսիդ-BaOH₂
գ) երկաթի(II) օքսիդ-FeOH₂

2.Տրված են հետևյալ սխեմաները՝

C- >CO₂ ->H₂CO₃
1.C+O₂=CO₂
2.CO₂+H₂O=H₂CO₃

S->SO₂->SO₃->H₂SO₄
1.S+O₂=SO₂
2.SO₂+O₂=SO₃
3.SO₃+H₂O

Գրե՛ք իրագործվող ռեակցիաների հավասարումները:

3.Ո՞ր շարքում   է  գրված  ֆոսֆոր, թթվածին, ածխածին, երկաթ և ազոտ   քիմիական        

տարրերի նշանները: Նշիր դրանց Ar-ները
      1) F, C, P, Si, Na
     2)  O, C, Li, K, Ba
     3)  P=31, O=16, C=12, Fe=56, N=14
     4)  K, Na, P, Fe, C

Աղեր (էջ 170)

Պրիզմա կոչվում է այն բազմանիստը, որի երկու նիստերը զուգահեռ հարթություններում ընկած հավասար բազմանկյուններ են, իսկ մնացած նիստերը զուգահեռագծեր են:

Զուգահեռ հարթություններում գտնվող հավասար նիստերը կոչվում են պրիզմայի հիմքեր, իսկ մնացած նիստերը՝ կողմնային նիստեր:

Հիմքերից կախված պրիզմաները լինում են եռանկյուն՝

քառանկյուն՝

վեցանկյուն և այլն

Եթե պրիզմայի կողմնային կողերը ուղղահայաց են հիմքերին, ապա այն կոչվում է ուղիղ պրիզմա: Այդպիսին են վերևի նկարներում ցուցադրված բոլոր պրիզմաները:

Հակառակ դեպքում, երբ կողմնային կողերը ուղղահայաց չեն հիմքերին, պրիզման կոչվում է թեք:

Պրիզման կոչվում է կանոնավոր, եթե նրա հիմքերը կանոնավոր բազմանկյուններ են:

n-անկյուն պրիզման ունի 3n կող, 2n գագաթ, n+2 նիստ, ընդ որում՝ նիստերից 2-ը հիմքերն են, իսկ n-ը՝ կողմնային նիստերը։

Առաջադրանքներ․

1)Քանի՞ նիստ ունի յոթանկյուն պրիզման:
7+2=9

2)Գտեք վեցանկյուն պրիզմայի կողերի, գագաթների, նիստերի թվերը:
կողմեր6*3=18 գագաթներ6*2=12 նիստեր6+2=8

3)Կարո՞ղ է պրիզմայի կողերի թիվը լինել՝
ա) 13
ոչ
բ) 14
ոչ
գ) 18
այո

4)Ի՞նչ բազմանկյուն է պրիզմայի հիմքը, եթե պրիզման ունի 
ա) 18 կող
6 անկյուն
բ) 24 կող
8 անկյուն
գ) 9 նիստ
7 անկյուն

5)Կարո՞ղ է պրիզմայի նիստերի թիվը լինել՝
ա) 13
այո
բ) 14
այո
գ) 18
այո

6)Պրիզմայի գագաթների և կողերի թվերի գումարը 30 է: Քանի՞ նիստ,կող և գագաթ ունի այդ պրիզման:
5n=30
n=6
նիստ=8
կող=18
գագաթ=12

Հարցեր

1.Հետևյալ  նյութերից   առանձնացրեք  հիմքերը նշեք  յուրաքանչյուրի   անվանումը.  HNO₃,  Na₂O,  Ca(OH)₂, AgNO₃,  BaO,  HCl, CO₂, Al₂O₃, NaHCO₃, Fe(OH)₂ , K₂SiO_3, NaCl, H₂SO₄, MgO, NaOH, H₃PO₄, SO₃, CaCl₂, CuSO₄, Al(OH)₃

2. Հաշվի՛ր տրված նյութի մոլային զանգվածը

 Որոշե՛ք թթու առաջացնող տարրի օքսիդացման աստիճանը հետևյալ թթուներում. HNO2, H2SiO3, HNO3, HCIO4, H3PO4

. HNO₂: Նիտրոզ թթվի մեջ ազոտի օքսիդացման աստիճանը +3 է։

• H₂SiO₃: Սիլիցիումի օքսիդացման աստիճանը +4 է։

• HNO₃: Նիտրաթթվի մեջ ազոտի օքսիդացման աստիճանը +5 է։

• HClO₄: Քլորի օքսիդացման աստիճանը +7 է։

• H₃PO₄: Ֆոսֆորի օքսիդացման աստիճանը +5 է։

3. Հիմքեր կամ հիդրօքսիդներ — https://www.imdproc.am/p/qimia/8-dasaran/anorganakan-miacutyunneri-daseri-veraberyal-giteliqneri-amrapndum-13061/oqsidner-himqer-qimiakan-hatkutyunnery-13062/re-ef730692-177f-4e4b-b39b-8b004a58c677

Տնային

Սովորել

Նշվածներից առանձնացրու՛ հարցի ճիշտ պատասխանները: 

1.Թթուներ, որոնք հանդիպում են սննդամթերքում`

• ֆոսֆորական թթու
• քացախաթթու
• ծծմբական թթու
• կիտրոնաթթու

• Քացախաթթու (օգտագործվում է որպես սննդի համեմունք և կոնսերվանտ)

• Կիտրոնաթթու (օգտագործվում է որպես համեմունք և կոնսերվանտ)

Ֆոսֆորական թթու նույնպես կարող է որոշակիորեն կիրառվել սննդի մեջ, հիմնականում խմիչքներում։

Թթուների հետևյալ շարքից առանձնացրե՛ք միահիմն, երկհիմն և եռահիմն թթուները. HCIO2, H2SO3, HCIO3, H2CrO4, H3AsO4, HBr, H2S, H3PO4 

Միահիմն թթուներ՝

• HCIO₂

• HCIO₃

• HBr

• Երկհիմն թթուներ՝

• H₂SO₃

• H₂CrO₄

• H₂S

• Եռահիմն թթուներ՝

• H₃AsO₄

• H₃PO₄

Դասարանական

1.Հետևյալ  նյութերից   առանձնացրեք  թթուները նշեք  յուրաքանչյուրի   անվանումը.  HNO₃ ( ազոտական թթու) ,  Na₂O,  Ca(OH)₂, AgNO₃,  BaO,  HCl ( աղաթթու),CO₂, Al₂O₃, NaHCO₃, Fe(OH)₂, K₂SiO_3, NaCl, H₂SO₄ ( ծծմբաթթու), MgO, NaOH, H₃PO₄ ( Ֆոսֆորական թթու), SO₃, CaCl₂, CuSO₄, Al(OH)₃. 

2. Բերված շարքից՝ HNO3, NH3, NaCl, HCl, H2CO3, HBr, H2O ընտրի՛ր միահիմն թթվածնային թթվի բանաձևը:

Պատ. ՝ HNO₃

3.Որքա՞ն է թթվածնի զանգվածային բաժինը (%) ծծմբային թթվի մոլեկուլում:

Թթվածնի զանգվածային բաժինը ծծմբային թթվի մոլեկուլում մոտավորապես 65.31 % է:

Թթուներ

Տնային 

1. Պատմի՛ր ջրածնի ստացման փորձի մասին:

Լաբորատոր պայմաններում ջրածին են ստանում որոշ մետաղների և թթուների (նպատակահարմար է՝ ցինկի ու աղաթթվի) փոխազդեցությունից:

Zn+2HCl=ZnCl2+H2

Գոյություն ունեն սարքեր, որոնց միջոցով ջրածին կարելի է ստանալ ընդհատումներով,այսինքն՝ ցանկացած պահի քիմիական ռեակցիան հնարավոր է դադարեցնել և ապա՝ կրկին վերսկսել:

Այդպիսի սարքերից են Կիպի ապարատը և ընդհատումներով ջրածին ստանալու փոքր սարքը:

2. Սովորի՛ր

3. Հարցեր.Կազմի՛ր այն ռեակցիաների հավասարումները, որոնցով կարելի է ստանալ հետևյալ օքսիդները. CO2, Al2O3, Li2O , CaO, MgO, CuO:

օրինակ՝ C+O2=CO2

4AI+3О2= 2Ai2O3

4LI + O2 = 2LI2O

CaO=Ca+O2

MgO=Mg+O2

CuO=Cu+O2

4.  Որքա՞ն   է   ոսկու   ձուլակտորի   զանգվածը,  որի   ծավալը   2 սմ3  է , իսկ  ոսկու խտությունը  19,3 գ/սմ3 է:

Ոսկու խտությունը՝ ρ=19.3գ/սմ³

ծավալը՝ v=2սմ³

իսկ զանգվածը հավասար է՝ m=ρv հետևաբար. m=19,3*2=38,6գրամ

Պատ.՝ Ոսկու ձուալկտորի զանգվածը՝ 38.6 գրամ է.

Դասարանական

1.Հետևյալ  նյութերից   առանձնացրեք  թթուները նշեք  յուրաքանչյուրի   անվանումը.  HNO₃ ( ազոտական թթու) ,  Na₂O,  Ca(OH)₂, AgNO₃,  BaO,  HCl ( աղաթթու),CO₂, Al₂O₃, NaHCO₃, Fe(OH)₂, K₂SiO_3, NaCl, H₂SO₄ ( ծծմբաթթու), MgO, NaOH, H₃PO₄ ( Ֆոսֆորական թթու), SO₃, CaCl₂, CuSO₄, Al(OH)₃. 

2. Բերված շարքից՝ HNO3, NH3, NaCl, HCl, H2CO3, HBr, H2O ընտրի՛ր միահիմն թթվածնային թթվի բանաձևը:

NO₃^-1, Ce^-1, Be^-1.

3.Որքա՞ն է թթվածնի զանգվածային բաժինը (%) ծծմբային թթվի մոլեկուլում:

Թթվածնի զանգվածային բաժինը ծծմբային թթվի մոլեկուլում մոտավորապես 58.5% է։

Թթուներ

Կատարել Է. Ղազարյանի դասագրքից. էջ177-178 խնդիրներ29․30,31,32,33,37-ից մինչև 46-ը

29.

m-3 կգ            |  a=F/m=6Ն/3կգ=2մ/վ²

F-6Ն              |

—————-

a-?

30.

m-60տ=60000կգ         |  a=F/m=90000Ն/60000կգ=1.5մ/վ²

F-90կՆ=90000Ն         |

—————

a-?

31.

a-2մ/վ²         |  m=F/a=6000Ն/2մ/վ²=3000կգ կամ 3տ

F-6կՆ=6000      |

—————

m-?

32.

a-0,2մ/վ²    |  F=m·a=200կգ·0,2մ/վ²=40Ն

m-200կգ      |

—————

F-?

33.

a-8մ/վ²         |  m=F/a=2Ն/8մ/վ²=0.25կգ

F-2Ն           |

—————

m-?

37.

F₁-60Ն        | m=F₁/a₁=60Ն/8մ/վ²=7,5կգ

a₁-8մ/վ²       | F₂=a₂·m=2մ/վ²·7,5կգ=15Ն

a₂-2մ/վ²      |

————

m-?,F₂-?

38.

m₁-10կգ        | m=m₁·a₁=10կգ/2մ/վ²=20Ն

a₁-2մ/վ²       | a₂=F/m₂=20Ն/5կգ=4մ/վ²

m₂-5կգ

———–

F-?,a₂-?

39.

600/400=1.5

40.

F₁-40Ն        | m=F₁/a₁=40Ն/0.8մ/վ²=50կգ

a₁-0.8մ/վ²       | F₂=a₂·m=0.15մ/վ²·50կգ=7.5Ն

a₂-0.15մ/վ²      |

————

m-?,F₂-?

41.

a-1,2մ/վ²    |  F=m·a=100կգ·1,2մ/վ²=120Ն

m-100կգ      | F=F+F_շ=120Ն+50Ն=120Ն

F_շ-50Ն       |

————

F-?

42.

m-2տ=2000կգ        |  a=-10/40=-0.25մ/վ²

v₀-36կմ/ժ=10մ/վ    |  F₂=m·a=2000կգ·(-0,25մ/վ²)=-500Ն

v_f-0մ/վ            |  F₁=-F₂=500Ն

t-40վ              |

—————

F-?

44.

F₁-3Ն     | F₁=-F₂=-3Ն

————

F₂-?

46.

50+(-50)=0

1․Ի՞նչ է ուսումնասիրում մեխանիկայի  <<դինամիկա>> բաժինը։

Այն ուսումնասիրում է տարբեր շարժումների առաջացման և փոփոխման պատճառները:

2․Նյուտոնի առաջին օրենքի ձևակերպումը:

Մարմինը պահապանում է իր դադարի կամ ուղղաձիգ հավասարաչափ շարժման վիճակը, եթենրա վրա այլ մարմիններ չեն ազդում կամ դրանց ազդեցությունները հավասարակշռված են:

3․Ի՞նչն է մարմնի արագության փոփոխության պատճառը:

Մարմնի արագության փոփոխության պատճառը ուժն է

4․Նյուտոնի երկրորդ օրենքի ձևակերպումը,գրել բանաձևը

Մարմնի արագացումը ուղիղ համեմատական է մարմնի ուժին և հակադարձ համեմատական զանգվածին:

F=m·a

5․Ո՞ր դեպքում է մարմինը շարժվում արագացմամբ:

եթե նրա արագությունը փոփոխվում է այսինքն կամ արագանում կամ դանդաղանում

6․Բերել մարմինների փոխազդեցության օրինակներ

Օրինակ՝ երկու մագնիսների միջև գործող ուժը

7․Նյուտոնի երրորդ օրենքի ձևակերպումը,գրել բանաձևը

Երկու մարմիններ իրար հետ փոխազդում են մոդուլով հավասար և ուղղությամբ հակառակ ուժերով:

F₁(վեկտորական)=-F₂(վեկտորական)

1.Որ շարժումն են  անվանում   շրջանագծային հավասարաչափ շարժում:

երբ մարմինը շարժվում է շրջանագծի շուրջ հավասար արագությամբ

2.Ինչ ուղղություն ունի արագությունը շրջանագծային հավասարաչափ շարժման դեպքում:բերել օրինակներ

Այն միշտ ուղղված է դեպի նյութական կենտրոն: Օրինակ՝ ավտոմեքենա, որը շրջում է

3.Ինչ է պտտման պարբերությունը:

ժամանակը, որի ընթացքում մարմինը կատարում է մեկ պտույտ

4.Ինչ է պտտման հաճախությունը,և որն է նրա միավորը:

պտույտների քանակը մեկ վայրկյանում միավորը՝1վ^-1

5.Գրել և բացատրել պտտման պարբերության և հաճախության կապն արտահայտող բանաձևը:

f=1/T

T=1/f

6.Ինչպես կարելի է հաշվել շրջանագծով հավասարաչափ շարժվող մարմնի արագությունը,եթե հայտնի են շրջանագծի շառավիղը և պտտման պարբերությունը կամ պտտման հաճախությունը։

Այն կարելի է որոշել v=s/t բանձևով, որտեղ արդեն t=T, s=2πr  և այսպիսով բանաձևը դառնում է՝v=2πr/T