Նախագծային աշխատանք
Թեմա՝ Հալոգենների և դրանց միացությունների կիրառությունն ու կենսաբանական դերը
Ներածություն
Հալոգենները քիմիական տարրերի խումբ են, որոնք գտնվում են պարբերական համակարգի 17-րդ խմբում։ Դրանք շատ ակտիվ են և բնության մեջ հիմնականում հանդիպում են միացությունների ձևով։ Հալոգենները կարևոր դեր ունեն թե՛ արդյունաբերության, թե՛ բժշկության և թե՛ կենդանի օրգանիզմների համար։
Հալոգենների խումբը
Հալոգեններին են պատկանում՝
Ֆտոր (F)
Քլոր (Cl)
Բրոմ (Br)
Յոդ (I)
Ասատ (At)
Հալոգենների ընդհանուր հատկությունները
Հալոգենները ունեն սուր հոտ, թունավոր են ազատ վիճակում և հեշտությամբ միանում են մետաղների ու ոչ մետաղների հետ։ Դրանք հաճախ օգտագործվում են աղերի, թթուների և այլ կարևոր նյութերի ստացման համար։
Հալոգենների կիրառությունը
Ֆտոր և նրա միացությունները
Ֆտորը օգտագործվում է ատամնաբուժության մեջ (ատամի մածուկներ), քանի որ ամրացնում է ատամների էմալը։ Ֆտորիդները կիրառվում են նաև մետաղների մշակման և քիմիական արդյունաբերության մեջ։
Քլոր և նրա միացությունները
Քլորը լայնորեն կիրառվում է ջրի ախտահանման համար։ Քլորի միացությունները օգտագործվում են սպիտակեցնող նյութերում, պլաստմասսաների արտադրությունում և բժշկության մեջ։
Բրոմ և նրա միացությունները
Բրոմը օգտագործվում է լուսանկարչության մեջ, ինչպես նաև որոշ դեղերի և հանգստացնող նյութերի արտադրությունում։
Յոդ և նրա միացությունները
Յոդը կարևոր է բժշկության մեջ՝ վերքերի ախտահանման համար։ Այն օգտագործվում է նաև աղի յոդացման ժամանակ՝ մարդու առողջությունը պահպանելու նպատակով։
Հալոգենների կենսաբանական դերը
Յոդի դերը մարդու օրգանիզմում
Յոդը անհրաժեշտ է վահանաձև գեղձի ճիշտ աշխատանքի համար։ Յոդի պակասը կարող է առաջացնել հիվանդություններ, օրինակ՝ խպիպ։
Քլորի դերը
Քլորը մասնակցում է մարսողական գործընթացներին և օրգանիզմի ջրային հավասարակշռության պահպանմանը։
Ֆտորի դերը
Ֆտորը փոքր քանակներով օգտակար է ատամների և ոսկորների համար, բայց մեծ քանակներով կարող է վնասակար լինել։
Վտանգներն ու անվտանգության կանոնները
Հալոգենները ազատ վիճակում թունավոր են, ուստի դրանց հետ աշխատելիս անհրաժեշտ է պահպանել անվտանգության կանոնները։ Օգտագործվում են հատուկ պաշտպանիչ միջոցներ։
Եզրակացություն
Հալոգենները կարևոր դեր ունեն մարդու կյանքում և բնության մեջ։ Դրանց ճիշտ և վերահսկված օգտագործումը մեծ օգուտ է տալիս բժշկությանը, արդյունաբերությանը և առողջությանը։
Օգտագործված գրականություն
Դասագրքեր քիմիայի (8-9-րդ դասարան) Կրթական կայքեր