Առաջադրանքներ
Առաջադրանք 1.
- Թթվածնի ենթախմբի տարրերը կոչվում են թթվածնային տարրեր (O, S, Se, Te, Po)։
- Թթվածնի ենթախմբի ընդհանուր վալենտ էլեկտրոնների թիվը՝ 6։
- Թթվածինը բնության մեջ հանդիպում է հիմնականում մոլեկուլային O2 վիճակում։
- Թթվածնի քիմիական նշանն է O։
Առաջադրանք 2. Ընտրիր ճիշտ պատասխանը
Ո՞ր տարրերն են պատկանում թթվածնի ենթախմբին ասա անունները
ա) O-Oxygen (թթվածին), S-Sulfur (ծծումբ) , Se-Selenium (սելեն), Te-Tellurium (տելուր)
բ) N, P, As
գ) F, Cl, Br
դ) C, Si, Ge
Առաջադրանք 3. Ճիշտ է, թե սխալ
Նշիր՝ Ճիշտ է (Ճ) թե Սխալ (Ս).
- Թթվածինը գազ է սենյակային ջերմաստիճանում։Ճիշտ է
- Թթվածնի ենթախմբի բոլոր տարրերը մետաղներ են։ Սխալ է
- Թթվածինը մասնակցում է այրման ռեակցիաներին։Ճիշտ է
- Ծծումբը թթվածնի ենթախմբի տարր է։Ճիշտ է
Առաջադրանք 4. Գրիր ռեակցիայի հավասարումը
1.Մագնեզիումի այրումը թթվածնում
2Mg+O2=2MgO
2.Ծծմբի այրումը թթվածնում
S+O2=SO2
(գրիր հավասարեցված ռեակցիաները)
Առաջադրանք 5.
Լրացրու աղյուսակը.
| Հատկություն | Թթվածին (O) | Ծծումբ (S) |
| Ֆիզիկական վիճակ | Գազ | Կ pev շոշափելի կամ պինդ |
| Գույն | Անգույն, անբացահայտ | Սոխի դեղին կամ մոխրագույն |
| Քիմիական ակտիվություն | Բարձր | Միջին |
Բարդ(միջին)
Հաշվի՛ր 2 մոլ H₂O նյութի զանգվածը
Մոլեկուլային զանգվածը՝ H₂O = 18 գ/մոլ
2 mol⋅18 g/mol=36 g
Որքա՞ն մոլ է պարունակում 48 գ O₂ գազը
Մոլեկուլային զանգվածը՝ O₂ = 32 գ/մոլ
n=48/32=1.5 mol
Որքա՞ն մոլ է կազմում 11.2 լ O₂ գազը (ն.պ.)
Նորմալ պայմաններում 1 մոլ գազ = 22.4 լ
n=11.2/22.4=0.5 mol
Որքա՞ն ծավալ է զբաղեցնում 16 գ O₂ գազը (ն.պ.)
V=n⋅22.4=16/32⋅22.4=11.2 լ
Բարդ
1.Թթվածնի ենթախմբի տարրերի ոչմետաղական հատկությունները թուլանում, իսկ մետաղական հատկություններն ուժեղանում են: Ինչպես դա կբացատրեք:
Դա բացատրվում է, որ վերևի տարրերը (O, S) փոքր են, ավելի ուժեղ ոչմետաղներ,
Եւ ներքևի տարրերը (Te, Po) մեծ, էլեկտրոնները թուլ են կապվում — ավելի մետաղական հատկություն ունեն։
2. Ներկայացրեք O, S և տարրերի լրիվ էլեկտրոնային բանաձևերը և էլեկտրոնաբջջային սխեմաները: Ինչո՞ւ են VI խմբի գլխավոր ենթախմբերի տարրերը կոչվում p–տարրեր:
O: 1s² 2s² 2p⁴
S: [Ne] 3s² 3p⁴
VI խմբի գլխավոր ենթախմբի տարրերը կոչվում են p-տարրեր, քանի որ իրենց եզրափակիչ էլեկտրոնները գտնվում են p-պահոցներում։
3. Թթվածինը չի փոխազդում՝ ստորև բերված ոչմետաղական հետևյալ պարզ նյութի հետ. 1. ալմաստ 2. գրաֆիտ 3. ֆոսֆոր 4. քլոր
Ալմաստ, գրաֆիտ (C տարբեր ձևեր), ֆոսֆոր, քլոր — սղորեն, ակտիվորեն չի փոխազդում միայն ալմաստի հետ, բայց կարող է որոշակի պայմաններում փոխազդել քլորի հետ։
4.Ամբողջացրե՛ք ստորև բերված հավասարումը րեն դնելով
քիմիական միացության բանաձևը. 2*+ 502 = 4CO₂ + 2H₂O
2* + 5O₂ = 4CO₂ + 2H₂O
(Ահա բանաձևը լրացված՝ CO₂ և H₂O)
5. Ի՞նչ ծավալով թթվածին է ստացվել 19,75 գ կալիումի պերմանգա նատի տաքացումից, եթե վերջինս քայքայվել է 80 %-ով։
Կալիումի պերմանգանատը: KMnO₄, մոլեկուլային զանգված = 158 g/mol
Քայքայման 80% = 19,75 * 0.8 = 15.8 գ KMnO₄ օգտագործվել է
Թթվածնի հարաբերակցությունը՝ 2 KMnO₄ = K₂MnO₄ + MnO₂ + O₂
2 մոլ KMnO₄ = 1 մոլ O₂
Հաշվարկելով մոլերը և ծավալը՝ ստանում ենք մոտ 1.41 լ O₂ (ն.պ.)