Posted in Իրավունք 9

Շուկայական տնտեսությունը՝ որպես ազատ ձեռնարկատիրության հենասյուն

Պատրաստվե՛ք դաս-քննարկման՝
Թեմա 12․Շուկայական տնտեսությունը՝ որպես ազատ ձեռնարկատիրության հենասյուն․
ա/ Ազատ շուկայական տնտեսական համակարգի սահմանադրական հիմունքները
բ/ Ազատ ձեռնարկատիրություն
գ/ Գնային համակարգ
դ/ Շուկայական մրցակցություն
ե/ Ձեռներեցություն /էլ․ դասագիրք, էջ 87-94/․
Լրացուցիչ նյութեր՝
Շուկայական տնտեսության մոդելները
ՀՀ օրենքը «Ձեռնարկությունների և Ձեռնարկատիրական գործունեության մասին»
ՀՀ օրենքը «Տնտեսական մրցակցության պաշտպանության մասին»․

Առաջադրանք
1․ Կատարե՛ք գործնական աշխատանք 2-ը /էջ 91-92/՝ բերելով քաղաքացիների, իրավաբանական անձանց, համայնքների և պետության սեփականության օրինակներ։
2․ Օրինակների միջոցով ներկայացրե՛ք, թե ինչպես է մրցակցությունը օգուտ բերում սպառողին /բլոգային աշխատանք/․

Սեփականության օրինակներ ըստ սուբյեկտների

ՍուբյեկտՕրինակներ
ՔաղաքացիՓոքր խանութ, սրճարան, սելֆի-ստուդիա
Իրավաբանական անձԸնկերություն, արտադրամաս, լոգիստիկ ծառայություն
ՀամայնքՋրամատակարարման ծառայություն, աղբահանության բաժին
ՊետությունՓողոցների վերանորոգման գործակալություն, դպրոց, հիվանդանոց

մրցակցությունը օգուտ սպառողին
Օրինակներ․

1.Սմարթֆոնների շուկա
Մի քանի արտադրողներ մրցակցում են՝ առաջարկելով ավելի լավ սարքեր, նոր ֆունկցիաներ և ցածր գին — սպառողը ստանում է որակյալ ապրանք՝ մատչելի գնով։

2.Հացի արտադրություն
Արտադրողները մրցակցում են որակով, տեսակների բազմազանությամբ և գներով — սպառողն ունի ընտրության հնարավորություն, և գնային մակարդակը կարգավորվում է շուկայով։

3.Սննդի կամ հագուստի խանութներ
Խանութները առաջարկում են զեղչեր և հատուկ առաջարկներ — սպառողը շահում է ավելի լավ պայմաններով և կարող է ընտրել լավագույնը։

    Եզրակացություն
    Շուկայական մրցակցությունը ստիպում է արտադրողներին բարելավել ապրանքներն ու ծառայությունները, պահել գները մրցունակ և ներգրավել նոր հաճախորդներ, ինչը անմիջական օգուտ է տալիս սպառողին։

    Posted in Երկրաչափություն 9

    Շրջանագծի երկարությունը, աղեղի երկարությունը

    1)Գտե՛ք 13 սմ շառավղով շրջանագծի երկարությունը:

    26π

    2)Գտե՛ք 10π սմ երկարությամբ շրջանագծի շառավիղը:

    5

    3)Գտե՛ք 15 սմ շառավղով 36° աղեղի երկարությունը:

    4)Գտե՛ք 18 դմ շառավղով շրջանագծի 120° աղեղի երկարությունը:

    12π

    5)Գտե՛ք շրջանագծի շառավիղը, եթե դրա 45° աղեղի երկարությունը 19 սմ է:

    76/π

    Նկարում AB աղեղի երկարությունը 7π սմ է: Գտե՛ք ∝-ն, եթե OA = 36 սմ:

    35

    7)O կենտրոնով շրջանագծերից մեկի շառավիղը 9 սմ է, մյուսինը՝ 15 սմ: Գտե՛ք CD աղեղի երկարությունը, եթե AB աղեղի երկարությունը 5π սմ է:

    Posted in Գրականություն 9

    Էսսե

    Ժամանակն ու տարածությունը յուրաքանչյուր պատմության հիմքն են, սակայն իսկական արժեք ունեցող ստեղծագործությունները կարողանում են դուրս գալ այդ սահմաններից և դառնալ համամարդկային։ Ժամանակը փոխվում է, սահմանները փոխվում են, իշխանությունները գալիս ու անցնում են, բայց ազնվությունը, արժանապատվությունն ու ազգային ինքնության պահպանման ձգտումը մնում են անփոփոխ արժեքներ, որոնք միավորում են անցյալը, ներկան և ապագան։ Թե՛ Հովհաննես Թումանյանի «Թմկաբերդի առումը» պոեմի հատվածը, թե՛ Արցախի ինքնավարության մասին պատմական անդրադարձը ցույց են տալիս, որ անցյալի իրադարձությունները միայն տվյալ ժամանակին չեն պատկանում․ դրանք պատգամ են նաև ապագայի համար։

    Գեղարվեստական հատվածում ներկայացված է Թմկաբերդի անկումը։ Տարածությունը՝ Ջավախքը և ավերված բերդը, խորհրդանշում են հայրենի հողը, իսկ ժամանակը՝ ողբերգական պատմական պահը։ Շահը հաղթել է, բայց նրա հաղթանակը դառն է, որովհետև այն ձեռք է բերվել դավաճանությամբ։ Թումանյանը ցույց է տալիս, որ աշխարհում ոչինչ հավերժ չէ՝ ոչ փառքը, ոչ իշխանությունը, ոչ նույնիսկ հաղթանակը։ Սակայն կա մի արժեք, որը ժամանակից ու տարածությունից վեր է՝ ազնվությունը։ Թմկա տիրուհու խոսքերը հաստատում են, որ ճշմարտությունն ավելի բարձր է, քան ուժը, և արժանապատվությունը չի կարող պարտվել նույնիսկ մահվան առաջ։

    Պատմական հատվածում ներկայացվում է Արցախի ինքնավարության հաստատումը Նադիր շահի օրոք։ Նադիր Շահի քաղաքական քայլերի արդյունքում Արցախը դարձավ առանձին վարչական միավոր, իսկ Խամսայի հինգ մելիքությունները պահպանեցին իրենց ներքին ինքնուրույնությունը։ Տարածությունը՝ Գանձակից մինչև Արաքս գետ, և ժամանակը՝ 18-րդ դարի բարդ քաղաքական շրջանը, ընդգծում են պայքարի ու անկայունության պայմանները։ Սակայն այս պատմական իրադարձությունները ևս ունեն խորքային իմաստ․ դրանք վկայում են, որ նույնիսկ դժվար ժամանակներում ժողովուրդը կարող է պահպանել իր պետական մտածողությունը և ինքնությունը։

    Այսպիսով, թե՛ գեղարվեստական, թե՛ պատմական տեքստերը ցույց են տալիս, որ ժամանակն ու տարածությունը միայն արտաքին պայմաններ են, իսկ մարդկային և ազգային արժեքները՝ հավերժ ուղենիշներ։