Month: Փետրվար 2026

Դասի հղումը

Պատասխանել հարցերին

1.Ինչպիսի՞ն է ՀՀ բնակչության միջին խտությունը: Ինչպե՞ս է այն փոխվել տարիների ընթացքում:
ՀՀ միջին բնակչության խտությունը մոտ 100 մարդ/քառ. կմ է. այն վերջին տարիներին մի փոքր նվազել է արտագաղթի և ծնելիության անկման պատճառով. քաղաքներում խիտ է, լեռնային և գյուղական շրջաններում նոսր.

2.Նկարագրե’լ ՀՀ բնակչության տեղաշխումն ըստ վարչական մարզերի վերընթաց գոտիների:
Խիտ բնակված մարզեր են Երևան, Արարատի, Արագածոտնի, Արմավիրի և Շիրակի մարզերը. նոսր բնակված մարզեր են Սյունիքի, Վայոց ձորի և Տավուշի մարզերը. հիմնական պատճառներն են ռելիեֆը, կլիման և տնտեսական հնարավորությունները.

3.Նշե’լ ՀՀ քաղաքների տիպեր ըստ մարդաշատության:
Մեծ քաղաքներ (>100 000 մարդ) են Երևան, Գյումրի և Վանաձոր. միջին քաղաքներ (20 000–100 000 մարդ) են Հրազդան, Արմավիր, Աբովյան. փոքր քաղաքներ (<20 000 մարդ) են Կապան, Մարտունի, Վայք.

4.Քարտեզի վրա նշել խտաբնակ մարզերը:

1)Արտահայտությունն արտահայտե´ք a₁-ով ու d-ով.
ա) a₅ + a₁₀
a1+4d+a1+9d=2a1+13d

բ) a₃ + 2a₇
a1+2d+2a1+12d=3a1+14d

գ) a₇ + a₈ — 2a₆
a1+6d+a1+7d-2a1-10d=3d

դ) a₁₅ + a₁₇ — 2a₁₆
a1+14d+a1+16d-2a1-30d=0

2){a_n} թվաբանական պրոգրեսիայում գտեք
ա) a₂ և d-ն, եթե a₁ = 5, a₃ = 13 ;
9,4

բ) a₁ և d-ն, եթե a₂ = 3 , a₁₀ = 19 ;
1,2

գ) a₂ և d-ն, եթե a₁₂ = — 2 , a₃ = 7 ;
-1

դ) a₁₀₁ և d-ն, եթե a₁₂ = 20,5 ; a₇ = 10, 5 :
2

3)Տրված է {a_n} թվաբանական պրոգրեսիան։ Հաշվեք․
ա) S₂₀ — ը, եթե a₁ = 1 , a₂₀ = 20 ;\
s20=20*1+20/2=210

բ) S₁₃, եթե a₁ = 17, a₁₃ = 13 ;
s13=13*17+13/2=195

գ) S₃₀, եթե a₁ = — 10 a₃₀ = 20 ;
s30=30*-10+20/2=150

դ) S₁₇, եթե a₁ = 11, a₁₇ = 19 :
s17=17*11+19/2=255

Մարդու սիրտը երբեմն կարող է լինել ավելի խոր, քան ամենախոր լիճը։ Այդ սրտում կարող են վառվել կրակներ, որոնք երբեք չեն մարում, բայց կարող են նաև ծնվել արցունքներ, որոնք դառնում են մի ամբողջ ծով ցավ։ «Փարվանա» բալլադում Հովհաննես Թումանյանը պատմում է մի արքայադստեր մասին, որի հպարտությունն ու պահանջը դարձան մեծ ողբերգության պատճառ։

Արքայադուստրը գեղեցիկ էր, խելացի և հպարտ։ Նրա գեղեցկության համբավը տարածվել էր հեռու երկրներ, և բազմաթիվ փեսացուներ եկել էին նրան տեսնելու։ Բայց նա սովորական երջանկություն չէր ցանկանում։ Նա ուզում էր անշեջ հուր՝ մի կրակ, որը երբեք չէր մարի։ Այդ պահանջը թվում էր անհնար։ Սակայն արքայադուստրը չէր մտածում, թե իր խոսքը որքան ծանր փորձություն կարող է դառնալ ուրիշների համար։

Փեսացուները ճանապարհ ընկան՝ հավատալով, որ կարող են արժանի լինել նրան։ Նրանք հաղթահարում էին սառնություն, քամի, մութ ու վտանգներ։ Բայց կրակը մարում էր։ Գուցե այն մարում էր ոչ միայն քամուց, այլ նաև այն պատճառով, որ իսկական սերը հնարավոր չէ չափել փորձություններով։ Երբ փեսացուները վերադարձան դատարկ ձեռքերով, արքայադստեր սիրտը կոտրվեց։ Նա հասկացավ, որ իր պահանջը խլեց իր իսկ երջանկությունը։

Նրա արցունքները հոսեցին անվերջ։ Այդ արցունքները սովորական չէին․ դրանք լի էին ափսոսանքով, հպարտությամբ և կորստով։ Եվ այդ արցունքներից ծնվեց լիճը՝ սառը, խաղաղ, բայց խոր։ Փարվանա լիճը դարձավ նրա ցավի հավերժ հիշատակը։ Ջրի յուրաքանչյուր ալիք կարծես պատմում է մի չիրականացած սիրո մասին։

Այս պատմությունը մեզ սովորեցնում է, որ երբեմն մարդը, ձգտելով կատարյալին, կորցնում է իրականը։ Սերը չի ապացուցվում անհնարին պահանջներով։ Այն ապացուցվում է հավատարմությամբ, հոգատարությամբ և ջերմությամբ։ Արքայադուստրը շատ ուշ հասկացավ դա, և նրա ուշացած գիտակցումը դարձավ լիճ։

«Արցունքներից ծնված լիճը» միայն գեղեցիկ լեգենդ չէ։ Այն խորհրդանշում է մարդու սրտի ցավը, հպարտության հետևանքները և այն ճշմարտությունը, որ երջանկությունը պետք է գնահատել, երբ այն մեր կողքին է։ Որովհետև երբ արցունքները դառնում են լիճ, արդեն ուշ է ինչ-որ բան փոխելու։

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

Ընթերցել ,,Փարվանա,, բալլադը։

1. Ներկայացրո՛ւ արքայադստերը, ինչպիսի՞նն էր, ի՞նչ էր ցանկանում, ինչպիսի՞ բանավորություն ուներ։
Արքայադուստրը շատ գեղեցիկ, հպարտ և կամային աղջիկ էր։ Նա խելացի էր, բայց նաև խիստ ու պահանջկոտ։ Նրա խոսքը հաստատուն էր․ ինչ ասում էր, պիտի կատարվեր։ Նա ցանկանում էր այնպիսի փեսացու, որը կկարողանար իր համար բերել անշեջ կրակ։ Իր բնավորությամբ նա մի քիչ երազող էր, մի քիչ էլ՝ փորձող․ ուզում էր տեսնել, թե ով է իսկապես արժանի իրեն։

2. Ի՞նչ է խորհրդանշում անշեջ հուրը։
Անշեջ հուրը խորհրդանշում է հավերժ սեր, նվիրվածություն և հավատարմություն։ Այն նաև նշանակում է ուժ, տոկունություն և անմար զգացմունք։ Այդ կրակը սովորական բան չէր․ այն կարծես փորձություն էր։

3. Ի՞նչ կարծիքի ես արքայադստեր պահանջի վերաբերյալ, քո կարծիքով ի՞նչ էր իրականում ցանկանում արքայադուստրը։
Իմ կարծիքով՝ արքայադստեր պահանջը շատ դժվար ու գրեթե անհնար էր։ Երևի նա իրականում չէր ուզում ամուսնանալ, կամ ուզում էր գտնել այնպիսի մեկին, ով պատրաստ կլինի ամեն ինչի հանուն սիրո։ Նա գուցե ուզում էր համոզվել, որ իրեն սիրում են անկեղծ ու անձնուրաց։

4. Նկարագրի՛ր Փարվանա լիճը։
Փարվանա լիճը սառը, խոր ու խաղաղ լիճ է։ Այն գտնվում է լեռների մեջ, բնությունը այնտեղ գեղեցիկ է, բայց նաև մի քիչ տխուր։ Լիճը կարծես պահում է արքայադստեր արցունքների պատմությունը։ Ջուրը մաքուր է, բայց իր մեջ ունի տխրություն։

5. Պատմի՛ր այս պատմությունը փեսացուներից մեկի անունից։
Ես եկել էի հեռավոր երկրից՝ լսելով արքայադստեր գեղեցկության մասին։ Երբ լսեցի նրա պայմանը, չվախեցա։ Ճանապարհ ընկա՝ գտնելու անշեջ կրակը։ Ճանապարհը դժվար էր, սառն ու վտանգավոր։ Բայց երբ վերադարձա, իմ կրակը մարել էր։ Ես չկարողացա կատարել նրա պայմանը։ Երբ տեսա, թե ինչպես նա լաց եղավ, սիրտս ցավեց։ Նրա արցունքներից ծնվեց լիճը։ Ես հասկացա, որ երբեմն հպարտությունը կարող է կործանել երջանկությունը։

6. Դո՛ւրս բեր անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ։
անշեջ — այն, որը չի մարում
գահ — թագավորի նստատեղ

7. Ըստ քեզ՝ ո՞րն է ստեղծագործության ասելիքը, գաղափարը։
Ստեղծագործության ասելիքն այն է, որ չափազանց հպարտությունն ու անհնար պահանջները կարող են բերել դժբախտության։ Սերը պետք է գնահատել և չփորձել այն անհասանելի պայմաններով։ Մարդու արցունքները կարող են մեծ ցավի հետևանք լինել։

8. Գրի՛ր էսսե կամ ստեղծագործական աշխատանք (հիմնվելով այս ստեղծագործության վրա)՝ ,,Արցունքներից ծնված լիճը,, վերնագրով։
https://shushan5.school.blog/2026/02/16/%d5%a1%d6%80%d6%81%d5%b8%d6%82%d5%b6%d6%84%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%ab%d6%81-%d5%ae%d5%b6%d5%be%d5%a1%d5%ae-%d5%ac%d5%ab%d5%b3%d5%a8/

Պատրաստվե՛ք դաս-քննարկման՝
Թեմա 4․«Քաղաքացիություն» հասկացությունը։Քաղաքացու իրավական կարգավիճակը ՀՀ-ում։ Ակտիվ քաղաքացի /էլ․ դասագիրք, էջ 58-69/․
Օգտակար հղումներ՝
-ՀՀ Սահմանադրություն
-«ՀՀ քաղաքացիության մասին» ՀՀ օրենք
-ՀՀ քաղաքացիական օրենսգիրք

Առաջադրանք
1․ ՀՀ Սահմանադրությունից հանե՛ք այն հոդվածները, որոնք վերաբերում են ՀՀ քաղաքացիությանը։

ՀՀ Սահմանադրության հոդվածները. Քաղաքացիությանն են վերաբերում 
Հոդված 47-ը (քաղաքացիության իրավունք և ձեռքբերում), 
Հոդված 48-ը (ընտրելու իրավունք), 
Հոդված 49-ը (հանրային ծառայության անցնելու իրավունք) և 
Հոդված 54-ը (կուսակցություն ստեղծելու իրավունք)։

2․ Համեմատե՛ք «մարդ» և «քաղաքացի» հասկացությունները։
Մարդ և Քաղաքացի. «Մարդը» ունի բնական իրավունքներ ծնված օրից (օրինակ՝ կյանքի իրավունք), իսկ «Քաղաքացին» ունի իրավական կապ պետության հետ, ինչը նրան տալիս է հատուկ քաղաքական իրավունքներ (ընտրել) և պարտականություններ (բանակ)։

3․ Թվարկե՛ք ակտիվ քաղաքացուն բնորոշ հատկանիշներ։ Իսկ դուք ձեզ համարու՞մ եք ակտիվ քաղաքացի․պատասխանը հիմնավորե՛ք փաստերով /բլոգային աշխատանք/․
Ակտիվ քաղաքացի. Բնորոշ հատկանիշներն են օրինապահությունը, իրազեկվածությունը և համայնքային կյանքին մասնակցելը։ Ես ինձ համարում եմ ակտիվ քաղաքացի, քանի որ մասնակցում եմ դպրոցական ու համայնքային շաբաթօրյակներին և միշտ հետևում եմ սահմանված կանոններին։

1. Գենետիկան ուսումնասիրում է
   ա. կենդանիների վարքը
   բ. ժառանգականությունն ու փոփոխականությունը
   գ. բույսերի կառուցվածքը
   դ. Երկրի կառուցվածքը
2. Ժառանգականությունը նշանակում է
   ա. օրգանիզմի շարժվելու ունակություն
   բ. ծնողներից սերունդներին հատկանիշների փոխանցում
   գ. սննդի մարսում
   դ. շնչառություն
3. Փոփոխականությունը նշանակում է
   ա. օրգանիզմների նմանությունը
   բ. օրգանիզմների տարբերությունները
   գ. միայն աճը
   դ. միայն բազմացումը
4. Ժառանգական տեղեկատվության հիմնական միավորը կոչվում է
   ա. հյուսվածք
   բ. գեն
   գ. օրգան
   դ. բջիջ
5. Գեները գտնվում են
   ա. ցիտոպլազմայում
   բ. կորիզում
   գ. թաղանթում
   դ. վակուոլում
6. Քրոմոսոմները գտնվում են
   ա. բջջաթաղանթում
   բ. կորիզում
   գ. ցիտոպլազմայում
   դ. ռիբոսոմներում
7. Մարդու մարմնի բջիջներում քրոմոսոմների թիվը
   ա. 23 է
   բ. 46 է
   գ. 44 է
   դ. 48 է
8. Օրգանիզմների տարբերությունները կարող են առաջանալ
   ա. միայն ժառանգականության պատճառով
   բ. միայն միջավայրի ազդեցությամբ
   գ. ժառանգականության և միջավայրի ազդեցությամբ
   դ. միայն սննդի պատճառով
9. Ժառանգական փոփոխականության օրինակ է
   ա. մաշկի արևայրուքը
   բ. աչքերի գույնը
   գ. մկանների զարգացումը մարզումից
   դ. վերքի լավացումը
10. Գենետիկական հատկանիշները փոխանցվում են
    ա. շնչառության միջոցով
    բ. արյան միջոցով
    գ. ծնողներից սերունդներին
    դ. սննդի միջոցով

§20. ԷԼԵԿՏՐԱԿԱՆ ՀՈՍԱՆՔԻ ԱՇԽԱՏԱՆՔՆ ՈՒ ՀԶՈՐՈՒԹՅՈՒՆԸ 

§21. ՋՈՈՒԼ-ԼԵՆՑԻ ՕՐԵՆՔԸ։ ՇԻԿԱՑՄԱՆ ԼԱՄՊ,ԿԱՐՃ ՄԻԱՑՈՒՄ, ԱՊԱՀՈՎԻՉՆԵՐ

§20Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ի՞նչ բանաձևով են հաշվում հոսանքի աշխատանքը:
Հոսանքի աշխատանքը հաշվում են A = U · I · t բանաձևով, որտեղ U-ն լարումն է, I-ն՝ հոսանքի ուժը, t-ն՝ ժամանակը:

2. Ո՞ր ֆիզիկական մեծությունն են անվանում էլեկտրական հոսանքի հզորություն:
Ի՞նչ բանաձևով են հաշվում հոսանքի հզորությունը:
Էլեկտրական հոսանքի հզորություն կոչվում է այն ֆիզիկական մեծությունը, որը հավասար է հոսանքի աշխատանքի հարաբերությանը այն ժամանակամիջոցին, որի ընթացքում կատարվել է այդ աշխատանքը (P = A / t): Հաշվվում է P = U · I բանաձևով:


3. Հզորության ի՞նչ միավորներ գիտեք: Ինչպե՞ս են առնչվում այդ միավորները վատտին:
Հզորության հիմնական միավորը վատտն է (Վտ): Օգտագործվում են նաև կիլովատը (1 կՎտ = 1000 Վտ), մեգավատը (1 ՄՎտ = 1,000,000 Վտ) և միլիվատը (1 մՎտ = 0,001 Վտ):

4. Ո՞րն է հոսանքի աշխատանքի ոչ համակարգային միավորը: Գրեք այդ միավորի և ջոուլի կապն արտահայտող հավասարությունը:
Հոսանքի աշխատանքի ոչ համակարգային միավորը կիլովատ-ժամն է (կՎտժ): Կապը ջոուլի հետ հետևյալն է. 1 կՎտժ = 3,600,000 Ջ (կամ 3,6 ՄՋ):

5. Վերցրեք ձեր բնակարանի լուսավորման էլեկտրական ջահի լամպերից որևէ մեկը և տետրում գրի առեք լամպի բալոնի վրա նշված տվյալները: Դրանցով հաշվեք լամպի շիկացման թելիկի դիմադրությունը: Որքան էներգիա է ծախսում լամպը 1 ամսում (30 օրում), եթե այն օրական միացված է եղել 3 ժամ: Որքան է պակասել ձեր ընտանիքի բյուջեն 1 ամսում է լամպի աշխատանքի հետևանքով (1 կՎտժամ էլեկտրաէներգիայի սակագինը փնտրեք համացանցում):
Հաշվարկ (10 Վտ լամպի օրինակով).

Ծախս. 0.9 կՎտժ × 45 դրամ ≈ 40.5 դրամ:

Դիմադրություն. R = U²/P = 220²/10 = 4840 Օմ:

Էներգիա (1 ամսում). 10 Վտ × 90 ժամ = 900 Վտժ = 0.9 կՎտժ:

 §21 Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ի՞նչ բանաձևով են հաշվում հոսանքակիր հաղորդիչում անջատվող ջերմաքա-նակը:
Հաղորդիչում անջատվող ջերմաքանակը հաշվում են Q = I^2 * R * t բանաձևով:

2. Ձևակերպե՛ք Ջոուլ-Լենցի օրենքը։
Ջոուլ-Լենցի օրենքը. Հոսանքակիր հաղորդիչում անջատվող ջերմաքանակը հավասար է հոսանքի ուժի քառակուսու, հաղորդիչի դիմադրության և ժամանակի արտադրյալին:

3. Բացատրեք, թե ինչու է տաքանում հաղորդիչը, երբ նրա միջով հոսանք է անցնում:
Հաղորդիչը տաքանում է, որովհետև շարժվող էլեկտրոնները բախվում են հաղորդիչի մասնիկներին՝ նրանց փոխանցելով իրենց էներգիան:

4. Ինչպիսի՞ն է շիկացման լամպի կառուցվածքը:
Շիկացման լամպը կազմված է ապակյա բալոնից, որի ներսում գտնվում է վոլֆրամե շիկացման թելիկը և իներտ գազ:

5. Ի՞նչ է Էլեկտրական շղթայի կարճ միացումը: Ի՞նչ անցանկալի երևույթների կարող է հանգեցնել այն:
Կարճ միացումը շղթայի երկու կետերի միացումն է շատ փոքր դիմադրությամբ: Այն բերում է հոսանքի կտրուկ աճի և կարող է հրդեհ առաջացնել:

6. Ի՞նչ նպատակով են օգտագործում էլեկտրական ապահովիչը:
Ապահովիչը օգտագործվում է շղթան ավտոմատ անջատելու համար, երբ հոսանքի ուժը գերազանցում է թույլատրելի սահմանը:

7. Ըստ փաստաթղթերի՝ որոշեք ձեր տանն օգտագործվող էլեկտրական թեյնիկի հզորությունը: Թեյնիկի մեջ ջուր լցրեք: Չափեք ջրի սկզբնական ջերմաստի-ճանը։ Միացրեք էլեկտրական թեյնիկը՝ ջուրը հասցնելով մինչև եռման ջեր-մաստիճանի և գրանցեք տաքացման ժամանակը։ Հաշվեք ջրի տաքացման համար անհրաժեշտ ջերմաքանակը, և այն ջերմաքանակը, որն անջատվում է թեյնիկի ջեռուցող սարքում՝ շնորհիվ հոսանքի ջերմային ազդեցության:

Համեմատեք այդ երկու ջերմաքանակները:
Թեյնիկի հաշվարկ (օրինակ).
Համեմատություն. Թեյնիկի անջատած ջերմաքանակն ավելի մեծ է, քանի որ էներգիայի մի մասը կորչում է շրջակա միջավայրում:
Տվյալներ. P = 2000 Վտ, m = 1 կգ ջուր, t1 = 20 C, t2 = 100 C, ժամանակը` 200 վ:
Ջրի տաքացման ջերմաքանակ. Q = c * m * (t2 — t1) = 4200 * 1 * 80 = 336,000 Ջ:
Թեյնիկի անջատած ջերմաքանակ. Q = P * t = 2000 * 200 = 400,000 Ջ:

Թեմատիկ խնդիրներ

1. Բնակարանի տաքացման համար օգտագործվող 140 Օմ դիմադրություն ունեցող էլեկտրական ջերմատաքացուցիչը  նախատեսված է 3.5 Ա հոսանքի ուժի համար: Որքա՞ն էներգիա կծախսի այդ ջերմատաքացուցիչը  8 ժամ անընդհատ աշխատելու դեպքում:

2. Ավտոտնակում  էլեկտրական լամպը մոռացել էին անջատել: Որքա՞ն աշխատանք էր իզուր կատարվել 24 ժամում, եթե լամպը միացված էր 110 Վ լարման ցանցին և նրանով անցնող հոսանքի ուժը 0.8 Ա էր:

3. 50 Օմ դիմադրություն ունեցող էլեկտրական վարսահարդարիչը միացրեցին 127 Վ լարման ցանցին: Որքա՞ն աշխատանք կկատարի նրանում հոսանքը 15 րոպեի ընթացքում: 

4. 6 Վ լարման և 2 Ա հոսանքի ուժի դեպքում համակարգչի մարտկոցի լիցքավորումը տևեց 1.5 ժամ: Որոշե՛ք հոսանքի կատարած աշխատանքը այդ ընթացքում: 

5. 450 Վտ հզորություն ունեցող հեռուստացույցը, ըստ հաշվիչի ցուցմունքի, ծախսել է 360 կՋ էներգիա: Որքա՞ն ժամանակ է միացված եղել հեռուստացույցը:

6. Ճեպընթաց էլեկտրագնացքը, որի շարժիչների ընդհանուր հզորությունը 200 կՎտ է, շարժվում է 180 կմ/ժ միջին արագությամբ: Որքա՞ն աշխատանք են կատարում նրա էլեկտրաշարժիչները 560 կմ ճանապարհ անցնելիս:

7. Ի՞նչ ջերմաքանակ կանջատվի 80 վ-ում 40 Օմ դիմադրություն ունեցող ջեռուցիչ տարրում, եթե այն միացված է 120 Վ լարման ցանցին: 

8. Հաղորդչի  դիմադրությունը 150 Օմ է, նրանով անցնող հոսանքի ուժը՝ 1.6 Ա: Ի՞նչ ջերմաքանակ կանջատվի նրանում 10 վ-ի ընթացքում: 

9. Շղթայի տեղամասում միմյանց հաջորդաբար միացված են R₁=40 Օմ և R₂ =60 Օմ դիմադրություններով ռեզիստորներ: Տեղամասի ծայրերում լարումը 100 Վ է: 2 րոպեի ընթացքում ի՞նչ ջերմաքանակ կանջատվի հաղորդիչներից յուրաքանչյուրում: Պատասխանը գրել ամբողջ թվի ճշտությամբ: 

10. Էլեկտրական ջեռուցչի0.017 Օմ⋅մմ² /մ տեսակարար դիմադրությամբ պղնձե  սնուցող հաղորդալարի երկարությունը 1.5 մ է, լայնական հատույթի մակերեսը՝ 2 մմ² : Որքա՞ն ջերմաքանակ կանջատվի այդ հաղորդալարում 25 րոպեի ընթացքում, եթե շղթայում հոսանքի ուժը 4 Ա է: 

1)Գտե՛ք տրված թվաբանական պրոգրեսիայի տարբերությունը.

ա) 9, 11, 13, d=2,
բ) 1, 0, -1, d=-1.
գ) 3, 7, 11, d=4,
դ) 4, 1, -2, d=-2,
ե) 1, 1.5, 2, d=0.5,
զ) 7.5, 6.2, 4.9, d=1.3,

2)Տրված է {a_n} թվաբանական պրոգրեսիայի անդամներից ինչ-որ մեկը և d տարբերությունը: Գտե՛ք պրոգրեսիայի առաջին չորս անդամները.

ա)a₁ = 2 d = 5

2,7,12,17
բ)a₁ = 9 d = — 3

9, 6, 3, 0
գ)a₂ = — 2 d = 1.5

-3.5, -2, -0.5, 1

դ)a₃ = — 7 d = — 3.5

-14.5, -10.5, -7, -3.5

3)Տրված է {a_n} թվաբանական պրոգրեսիան։ Հաշվե՛ք.

ա)S₁₂ — ը, եթե a₁ = 5, a₁₂ = 35

S12=(5+35)/2*12=240
բ)S₉ — ը, եթե a₁ = 4, a₉ = 28

S9=(4+28)/2*9=144
գ)S₁₇ — ը, եթե a₁ = 4, a₁₇ = 45

S17=(4+45)/2*17=416.5
դ)S₅ — ը, եթե a₁ = 2, a₅ = -8

S5=(2-8)/2*5=-15

4)Տրված է {a_n} թվաբանական պրոգրեսիան։ Հաշվե՛ք.

ա)S₁₀ — ը, եթե a₁ = 3, d = 4

S10=6+4(10-1)/2*10=210
բ)S₈ — ը, եթե a₁ = 7, d = 1

S8=14+1(8-1)/2*8=84
գ)S₁₃ — ը, եթե a₁ = 4, d = -1

S13=8-1(13-1)/2*13=-26
դ)S₅ — ը, եթե a₁ = -4, d = 2

S5=-8+2(5-1)/2*5=0