Author: shushan5

02.12.2024

Աշխատանք դասարանում 

1. Ի՞նչ ընդհանրությամբ են խմբավորվել տրված բայերը:

Ա. Կիրառել, խմել, հնարել, բացատրել, գրավել, հասնել, լցնել, թռչել, սառչել:

Այս խմբի բայերը ստացել են ել վերջավորությունը

Բ. Գնալ, գգալ, խոյանալ, ընթանալ, վախենալ, կամենալ, տզզալ, շրխկալ:

Բ խմբի բայերը ստացել են ալ վերջավորությունը:

2. Տրված արմատներից բայեր կազմի՛ր և ընդգծի՛ր արմատի և ել կամ ալ վերջավորության միջև եղած մասը:

Օրինակ`

տես — տեսնել, բարձր — բարձրանալ:

Ա. Ընկեր, թանձր, խոր:

Ընկերանալ, թանձրանալ , խորանալ

Բ. Վախ, կամ, մոտ:

Վախենալ, կամենալ, մոտենալ

Գ. Հաս, անց, հագ:

հասնել, անցնել, հագնել

Դ-. Թիռ, սառ, կիպ:

թռչել , սառչել, կպչել

3.Տրված բայերը պատճառական դարձնող ածանցները թվի՛ր:
Մեծացնել, հեռացնել, գգացնել, վախեցնել, հիշեցնեյ, թռցնել, տեսցնել:

ացն, ացն, ացն, եցն, եցն, ցն, ցն։

4. Տրված բայնրի անցյալ ժամանակը կազմի՛ր և պարզի՛ր, թե ինչպե՛ս

է փոխվում ընդգծված բայածանցներից յուրաքանչյուրը:

հագենալ — հագեցել է – են-ը դառնում է եց:

Հեռանալ, մոտենալ, դալկանալ, ամրանալ, գտնել, տեսնել, թռն ել, փախչել, հասցնել, մեծացնել:

Հեռանալ — հեռացել է

• “ան” — “աց”

• օրինակ՝ “հեռացել է”

2. Մոտենալ — մոտեցել է

• “են” — “եց”

• օրինակ՝ “մոտեցել է”

3. Դալկանալ — դալկացել է

• “ան” — “աց”

• օրինակ՝ “դալկացել է”

4. Ամրանալ — ամրացել է

• “ան” — “աց”

• օրինակ՝ “ամրացել է”

5. Գտնել — գտել է

• “ն” — “ել”

• օրինակ՝ “գտել է”

6. Տեսնել — տեսել է

• “ն” — “ել”

• օրինակ՝ “տեսել է”

7. Թռչնել — թռել է

• “ն” հեռանում է

• օրինակ՝ “թռել է”

8. Փախչել — փախել է

• “չել” — “ել”

• օրինակ՝ “փախել է”

9. Հասցնել — հասցրել է

• “ն” — “րել”

• օրինակ՝ “հասցրել է”

10. Մեծացնել — մեծացրել է

• “ացնել”՝ անփոփոխ

• օրինակ՝ “մեծացրել է”
Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1. Տրված բայերի անցյալ ժամանակը կազմելու միջոցով պարզի՛ր, թեընդգծվածները ո՛ր բառերի մեջ են արմատի մասեր և որտեղ` բայկազմող ածանցներ (կարող են փոփոխվել կամ դուրս գալ):

կպչել- կպել է, հաչել — հաչել է  (կպչել բառի մեջ չ-ն ածանց է): 
Հանել, վանել, բարձրանալ, մանկանալ, հենել, վախենալ) մեռնել, բռնել, թռչել, խաչել, հառաչել:

• հանել — «հան» (արմատ) + «ել» (բայկազմող ածանց)

• վանել — «վան» (արմատ) + «ել» (բայկազմող ածանց)

• բարձրանալ — «բարձր» (արմատ) + «անալ» (բայկազմող ածանց)

• մանկանալ — «մանուկ» (արմատ) + «անալ» (բայկազմող ածանց)

• հենել — «հեն» (արմատ) + «ել» (բայկազմող ածանց)

• վախենալ — «վախ» (արմատ) + «ենալ» (բայկազմող ածանց)

• մեռնել — «մեռ» (արմատ) + «նել» (բայկազմող ածանց)

• բռնել — «բռ» (արմատ) + «նել» (բայկազմող ածանց)

• թռչել — «թռ» (արմատ) + «ել» (բայկազմող ածանց)

• խաչել — «խաչ» (արմատ) + «ել» (բայկազմող ածանց)

• հառաչել — «հառաչ» (արմատ) + «ել» (բայկազմող ածանց)

2. Ընդգծի՛ր տրված անորոշ, անկատար, վաղակատար, հարակատարդերբայների ա)ել, ալ, բ)ում, գ)ել, դ)ած վերջավորություններից առաջընկած մասերը (հիմքերը) և պատասխանի՛ր հարցերին:

Ա Զգալ, ծերանալ, կպչել, տեսնել:

հիմք (անհասկանալի գործողություն, անորոշ ժամանակ)

Բ. Զգում (է), ծերանում (է), կպչում (է), տեսնում (է):

հիմք (անհասկանալի գործողություն, ներկա ժամանակ)

Գ. Զգացել (է), ծերացել (է), կպել (է), տեսել (Է է):

հիմք (անցյալ ժամանակ)

Դ. Զգացած, ծերացած, կպած, տեսած:

հիմք (գործողության ազդեցությունը)

Ո՞ր դերբայների հիմքերն են իրար նման:

Ել-ի նման հիմքեր: (զգալ, տեսնել, կպչել, ծերանալ)

Ո՞ր հիմքերը կարելի է կոչել անցյալի հիմք:

զգացել, ծերացել, կպել, տեսել (անցյալ ժամանակ)

Ինչպե՞ս կանվանես մյուս հիմքը:

Անհասկանալի գործողություն (այդ դեպքում, զգալ, ծերանալ, կպչել, տեսնել)

3. Փակագծում դրված բայերն այնպես գրիր, որ ի՞նչ արեց (ի՞նչ արեցի, արեցիր, արեցինք, արեցիք, արեցին) հարցին պատասխանեն:

Դուք ինչ-որ երերուն տախտակի վրա (ամրացնել) այդ վանդակը: 
Ինչո՞ւ դու քո հոտն իմ դաշտում (արածեցնել):
Հավերը (երկարեցել) վզները դեպի ներքև, նայեցին դես ու դեն:
 Նա իր ձիուն (մեծացնել) չամչով ու գարիով:
Ես հավանաբար (ձանձրացնել) ունկնդիրներին:
Մենք անզգուշորեն (թռցնել) արևկող անող թռչուններին:

• Դուք ինչ-որ երերուն տախտակի վրա ամրացրիք այդ վանդակը:

• Ինչո՞ւ դու քո հոտն իմ դաշտում արեցիր:

• Հավերը երկարեցրին վզները դեպի ներքև, նայեցին դես ու դեն:

• Նա իր ձիուն մեծացրեց չամչով ու գարիով:

• Ես հավանաբար ձանձրացրել եմ ունկնդիրներին:

• Մենք անզգուշորեն թռցրինք արևկող անող թռչուններին:

27.11.2024
Աշխատանք դասարանում 

1. Դերանունները փոխարինի՛ր համապատասխան հոդերով (եթե պետք է, կարող եսնախադասությունից բառ հանել):

Քո ընկերը մենակ քայլում էր փոշեծածկ ճանապարհով: Ընկերտ մենակ քայլում էր փոշեծածկ ճանապարհով
Իմ որսն իր ոտքով եկավ: Որսս իր ոտքով եկավ:
Մենք, այսինքն` ծովափի բնակիչները, ծովից ենք հանում մեր սնունդն ուհարստությունը: ծովափի բնակիչներս, ծովից ենք հանում մեր սնունդն ուհարստությունը:
Դու` մեր ամենաուժեղ մարզիկը, հաղթանակով պիտի գաս: Ամենաուժեղ մարզիկդ, հաղթանակով պիտի գաս:
Ես ծեր որսորդ եմ ու կյանքում շատ բան եմ տեսել: Ծեր որսորդս կյանքում շատ բան եմ տեսել:
Դուք` մեր շնորհալի տղաները, ձեր խոսքը դեռ չեք ասել: Շնորհալի տղաներդ, ձեր խոսքը դեռ չեք ասել:
Քո սիրտը քա՛ր է, քար: Սիրտդ քա՛ր է, քար:
Ձեր ձեոքն ընկնողին պրծում չկա: ձեոքդ ընկնողին պրծում չկա:

2.Գրի՛ր, թե ընդգծված մասնիկն ինչ  է նշանակում.

ա) ս-ն`ե՞ս, մե՞նք, ի՞մ, թե՞ մեր.
 բ) դ-ն` դո՞ւ, դո՞ւք, քո՞, թե՞ձեր.

Երկրի բնակիչներս շատ  անփույթ ենք մեր մեծագույն հարստության նկատմամբ: Մենք

Մեծերդ մեզ` երեխաներիս անընդհատ փոխել եք ուզում: Դուք..
Շուրջս ոչինչ չեմ նկատում: Իմ..
Ինքս էլ լճի ափին լինել շատ եմ սիրում: Ես ինքս ..
Կենդանու հետքերն ինքդ կնկատես թաց գետնի վրա: Դու ինքդ ..
Աչքներդ լույս լինի: Քո աչքերը ..

3. Դերանունների գործածության հետ կապված սխալները գտի՛ր և ուղղի՛ր:

Մի վարժեցնող փոկին խոսել է սովորեցրել: Իր սանիկի խոսելուընդունակությունր զարգացրել է երեք տարում: Այս ժամանակամիջոցում նրա (փոկի) սիրած ծովատառեխը տալու և խրախուսելու միջոցով հասել է նրան, որփոկն անգլերեն ասում է «Բարև, ինչպե՞ս ես», «Եկ այստեղ» և այլնախադասություններ: Այլևս նրանք չէին ուզում տեսնել այդ մարդուն:
16-րղ դարի բոլոր ազնվական մարդիկ Ամերիկան հայտնագործողներից նորնվեր ստացան:
Ամբողջ աշխարհն է հետևում ռոբոտների արտադրությանը: Ֆիրմայիարտադրած բոլոր նոր մեքենաները շատ արագ սպառվել են:

Կարդա՛

Դերանուններն ըստ կազմության լինում են պարզ (ես, այս, ուրիշ) և բաղադրյալ(այստեղ, ինչպես): Բաղադրյալ դերանուններից մի քանիսն ունեն հարադիրգրություն (մի քանի, ոչ որ և այլն):

Գոյականին փոխարինող դերանունները հոլովվում են հիմնականումգոյականների նման: Գոյականներից տարբեր կերպ են հոլովվում ես, դու, նա, ինքը, մենք, դուք, սա, դա, ով դերանունները:

Դերանունների գործածությունը խոսքն ազատում է կրկնություններից ևխճողումներից:
Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1.Տրված գոյականներից, ածականներից, դերանուններից, մակբայներից և ձայնարկություններից բայեր կազմի´ր:

Ա. Ծաղիկ, քար, անուն, քարոզ, ձև:
Բ. Մեծ, բարձր, կարմիր, տափակ, սուր:
Գ. Ոչինչ, բոլոր, նույն, ամբողջ:
Դ. Կրկին, արագ, դանդաղ, հաճախ:
Ե. Վա՜յ, մկըկը, տը՜զզ, թրը՛խկ:

Ա. Գոյականներ

• Ծաղիկ — ծաղկել

• Քար — քարել, քարանալ

• Անուն — անվանել

• Քարոզ — քարոզել

• Ձև — ձևավորել, ձևել

Բ. Ածականներ

• Մեծ — մեծացնել, մեծանալ

• Բարձր — բարձրացնել, բարձրանալ

• Կարմիր — կարմրել

• Տափակ — տափակեցնել, տափակել

• Սուր — սրել

Գ. Դերանուններ

• Ոչինչ —

• Բոլոր —

• Նույն — նույնականացնել

• Ամբողջ — ամբողջացնել, ամբողջանալ

Դ. Մակբայներ

• Կրկին — կրկնել

• Արագ — արագացնել

• Դանդաղ — դանդաղեցնել

• Հաճախ — հաճախել

Ե. Ձայնարկություններ

• Վա՜յ — վայելել

• Մկըկը — մկըկալ

• Տը՜զզ — տըզզալ

• Թրը՛խկ — թրըխկալ

2.Տրված բայերից նորերն ստացի´ր` դրանք բաղադրելով Բ խմբի նախածանցների հետ:

Ա.Նայել, կառուցել, գրել, ճառել, դառնալ, հայտնել:
Բ.Անդր, վեր, արտ, հակ, մակ, ստոր:

Ա. Բայեր

• Նայել — վերնայել, արտանայել

• Կառուցել — վերակառուցել, անդրկառուցել, հակակառուցել

• Գրել — վերագրել, արտագրել, անդրագրել

• Ճառել — վերաճառել

• Դառնալ — անդրադառնալ, հակադարձել

• Հայտնել — արտահայտել

Բ. Նախածանցներ

• Անդր →հետադարձ կամ կապ ունեցող գործողություն (օր.՝ անդրադառնալ)

• Վեր — կրկնակի, վերականգնման գործողություն (օր.՝ վերակառուցել)

• Արտ — դուրս գալու կամ տարածելու գործողություն (օր.՝ արտագրել)

• Հակ — հակասության կամ հակառակ գործողություն (օր.՝ հակադարձել)

• Մակ — մակերեսային կամ վերին գործողություն

• Ստոր — ստորև կամ ներքևի գործողություն

 3. Փորձի՛ր բացատրել բայերի նման խմբավորումը:

Ա. Տեսնել, նստել, ձևել, կարել, իջնել, բարձրանալ, մեծացնել:
Բ.Ձևափոխել, շրջանցել, հեռագրել, մեղադրել:
Գ. Գլուխ տալ, ձիգ տալ, գործ անել, վեր կենալ:

Ա. Պարզ բայեր

• Այս խմբի բայերը պարզ ձև ունեցող արմատային բայեր են, որոնք հիմնականում մեկ գործողություն են արտահայտում (օր.՝ տեսնել, նստել, իջնել):

Բ. Բարդ բայեր

• Այս բայերը ձևավորվում են հիմնական բայերից՝ որոշ նախածանցների կամ ածանցների ավելացմամբ՝ նոր իմաստ հաղորդելու համար (օր.՝ ձևափոխել, շրջանցել, հեռագրել):

Գ. Բառախմբային բայեր

• Այս խմբի բայերը կազմված են երկու և ավելի բառերից, որոնք միասին մեկ գործողություն են արտահայտում (օր.՝ գլուխ տալ, գործ անել, վեր կենալ):

25.11.2024

Աշխատանք դասարանում 

Սեբաստացիական ֆլեշմոբ

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1.Ծանոթացե՛ք կրթահամալիրում գործող ամսագրերին՝

• Գրաշխարհ
• Ես եմ
• Պատուհան
  
  Գրաշխարհ – այս ամսագիրը հայտնի է իր մշակութային ու գրական տարբեր նյութերով։ Այն ընթերցողներին ներկայացնում է հայ գրականությունը, արվեստը, մշակույթը, ինչպես նաև տպագրվում են գրախոսություններ և հոդվածներ հայտնի գրողների և հեղինակների մասին։
• Ես եմ – այս ամսագիրը ավելի շատ երիտասարդներին ուղղված է։ Այն պարունակում է նյութեր ինքնաինքնության, անձնական աճի, առօրյա կյանքի և հասարակության հարցերին վերաբերող թեմաներով։
• Պատուհան – այս ամսագիրը ներառում է գրական, արվեստի և պատմական թեմաներ։ Աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են հայ պատմության, մշակույթի և լեզվի կարևոր հարցերին։

2. Ընթերցել նյութերը, յուրաքանչյուր ամսագրից ընտրել երեք նյութ, նյութի տակ գրել կարծիք։ 

Ինչո՞ւ չհավատալ
Այս հոդվածը խոսում է այն մասին, թե ինչու մարդիկ կարող են կորցնել հավատը։ Հեղինակը բացատրում է, թե երբ և ինչ պատճառներով մարդը դադարում է վստահել մյուսներին։
Կարծիք՝ Հոդվածը հետաքրքիր է, քանի որ մենք հաճախ չենք մտածում այն մասին, թե ինչու չենք կարողանում վստահել մյուսներին։ Դա օգտակար է հարաբերություններում վստահությունը վերականգնելու համար։

Առաջարկում եմ կարդալ։ Նատալի Կիրակոսյան
Այս հոդվածում հեղինակը ներկայացնում է հետաքրքիր գրքեր, որոնք պետք է կարդալ։ Այն օգնում է ընտրել կարդալու գրքեր, որոնք հարստացնում են գիտելիքները։
Կարծիք՝ Կարծում եմ՝ այս հոդվածը օգտակար է այն մարդկանց համար, ովքեր սիրում են կարդալ և ուզում են գտնել նոր ու հետաքրքիր գրքեր։

Այս բոլոր հոդվածները մեզ մի կարևոր բան են ցույց տալիս՝ վստահություն ու շփում մարդուն շատ է օգնում, իսկ լավ գրքեր կարդալը կարող է օգնել ավելի խորը հասկանալ կյանքը։

Շփման կարևորությունը
Այս նյութը ասում է, թե ինչքան կարևոր է մարդկանց միջև շփվել։ Շփումը օգնում է բարելավել ոչ միայն սոցիալական կապերը, այլ նաև առողջությունը ու հոգեկան վիճակը։
Կարծիք՝ Շատ ճիշտ ու կարևոր է, որ մարդիկ չմնան միայն ինտերնետում, այլ խոսեն, շփվեն միմյանց հետ՝ բարի մտքեր ու աջակցության համար։ Շփումը օգնում է ավելի լավ զգալ։

Այս բոլոր հոդվածները մեզ մի կարևոր բան են ցույց տալիս՝ վստահություն ու շփում մարդուն շատ է օգնում, իսկ լավ գրքեր կարդալը կարող է օգնել ավելի խորը հասկանալ կյանքը։

В огромном доме в Каменке жили племянницы и племянники Петра
Ильича Чайковского. И среди них самый любимый – Володя, добрый,
весёлый, музыкально одарённый мальчик. Дети всегда с нетерпением
ждали дядю. Они его очень любили.

Однажды, когда Пётр Ильич был в Каменке, дети весело играли. Вдруг
раздался крик: у куклы Наташи свернулась набок голова. Все по очереди
стали крутить её, но напрасно.
Пётр Ильич сел за фортепиано и заиграл что-то медленное и грустное.
И детям стало ясно, что кукла заболела. Её необходимо напоить чаем с
малиной, завязать горло тёплым шарфом, а главное – не шуметь и ходи՛ть
на цы՛почках.
Но лечение не помогло. Голова куклы скатилась с подушки на пол.
– Ах, она умерла, какое горе! – заплакали Володины сестрёнки. Тогда
Пётр Ильич заиграл торже՛ственный марш. И под эту музыку куклу отнесли
в чулан.
На следующее утро девочке принесли большую коробку. Пётр Ильич,
хитро улыбаясь, играл что-то весёлое. Он-то знал: в коробке – новая кукла.
Иногда Пётр Ильич просил Володю сыграть что-нибудь. Володя не очень
любил играть этюды и упражнения на фортепиано. Они ему казались
скучными.
Однажды, когда Петра Ильича не было в Каменке, из Петербурга пришла
посылка. В ней был «Детский альбом», который Чайковский посвятил
своему племяннику, Володе Давыдову. В «Детском альбоме» были пье՛сы с
такими названиями: «Марш деревянных кукол», «Болезнь куклы», «Новая
кукла», «Нянина сказка»…, а также танцы, песни.

До позднего вечера Володю нельзя было оторвать от фортепиано.
Забыв усталость, голод, сон, – словом, забыв обо всём на свете, он играл
страницу за страницей…
– Вы только послушайте, что это за музыка! – говорил Володя.
Володю с трудом отправили спать. «Детский альбом», уже со слегка
помя՛тыми страницами, лежал под подушкой. Может быть, поэтому мальчик
во сне слышал удивительную неповтори՛мую музыку. И ещё ему казалось,
будто в доме снова Пётр Ильич.
По Г. Абрамяну

2.Найдите ответы на вопросы и прочитайте их.

1. Кто жил в Каменке? -В Каменке жили племянницы и племянники Петра Ильича Чайковского, и среди них самый любимый был Володя.
2. Что случилось с куклой Наташи? -С куклой Наташи случилось несчастье — её голова свернулась набок. Она заболела, и дети пытались её вылечить.
3. О чём рассказала музыка Петра Ильича? -Музыка Петра Ильича рассказала о болезни куклы и её смерти, а потом, под торжественную музыку, куклу отнесли в чулан.
4. Что Володя не любил играть на фортепиано? — Володя не очень любил играть этюды и упражнения на фортепиано, так как они ему казались скучными.
5. Кому посвятил «Детский альбом» Пётр Ильич? -Пётр Ильич посвятил «Детский альбом» своему племяннику, Володе Давыдову.
6. Как изменилось отношение Володи к музыке? — Отношение Володи к музыке изменилось, он стал очень увлечён ею, забывая обо всём на свете, и даже во сне слышал музыку.

3.Подберите к выделенным словам антонимы из текста.
Бездарный музыкант — талантливый музыкант

Быстрое и весёлое — медленное и грустное

Кукла выздоровела — кукла умерла

Обычная музыка — необычная музыка

4. Допишите предложения.

Дети очень любили своего дядю Петра Ильича.

Больной кукле необходимо дать чай с малиной.

Наташе подарили новую куклу.

Володя не очень любил играть этюды и упражнения.

Пётр Ильич посвятил «Детский альбом» своему племяннику Володе.

Володя и во сне слышал удивительную музыку.

Спишите предложения, поставьте слова в нужном падеже:

Света читает книгу, газету.

Анна рисует дом, дерево.

Рубен любит музыку, литературу, рисование.

Мы слушаем песни, концерт.

Они изучают математику, географию.

Допишите пропущенные окончания существительных.
Дети с нетерпением ждали дядю.Пётр Ильич заиграл грустную пьесу.Под торжественный марш куклы отнесли в чулан.Наташе подарили новую куклу.Дети получили посылку.Мальчик услышал удивительную песню.

Образуйте словосочетания с существительными в винительном
падеже. С некоторыми из них составьте предложения.
Образец: Подарить куклу, игрушку, картину. – На день рождения девочке
подарили куклу.
Слушать (песня, музыка, сказка); принести (книга, газета, конфеты, сумка);
ждать (сестра, подруга); любить (музыка, танцы, театр)
Слушать песню, музыку, сказку.

Мы слушаем песню.

Она любит слушать музыку.

Дети слушают сказку.

Принести книгу, газету, конфеты, сумку.

Он принёс книгу.

Принесите газету.

Она принесла конфеты.

Я принесла сумку.

Ждать сестру, подругу.

Мы ждём сестру.

Она ждёт подругу.

Любить музыку, танцы, театр.

Володя любит музыку.

Он обожает танцы.

Мы любим театр.