Մանվելյան Շուշան

Տնային

Ամփոփիչ հարցեր

Նախագիծ

Սովորել էջ 58

Կատարել առաջադրանքը.

1. Ո՞ր զույգում են միայն պարզ նյութերի անվանումներ.

1) գրաֆիտ և սիլան

3) ծծումբ և կարբին

2) ալմաստ և ամոնիակ

4) ազոտ և մեթան

2. Թվարկվածներից որո՞նք են պարզ նյութերի անվանումներ.

ա) կարբին

բ)ջուր

գ) ամոնիակ

դ) սնդիկ

ե) օզոն

Ինչ բնական գիտություններ գիտես:

Քիմիա, ֆիզիկա, կենսաբանություն, աստղագիտություն և այլն

Ի՞նչ է ուսումնասիում քիմիան:

Քիմիան ուսումնասիրում է քիմիական ռեակցիաները:

Ի՞նչ է ֆիզիկական մարմինը, ասա՛ տեսակները:

Ֆիզկական մարմինները այն առարկաներն են որոնք մենք տեսնում ենք մեր շրջապատում դրանք լինում են են երկու տեսակի կանդանի և անկենդան:

Ի՞նչ է նյութը:

Նյութը դա այն է ինչից բաղկացած են մարմինները:

Ո՞ր նյութերն են կոչվում մաքուր:

Այն նյութերը որոնք կազմված են մի քիմիական տարրից:

Ո՞ր նյութերն են կոչվում խառնուրդներ:

Այն նյութերը որոնք բաղկացած են երկու կամ երկուսից ավելի տարրերից:

Խառնուրդների ի՞նչ տեսակներ գիտես:

Համասեռ և անհամասեռ:

Ի՞նչ է երևույթը:

Երևույթները դրանք բնության մեջ տեղի ունեցող փոփոխություններն են:

Ո՞ր երևույթն է կոչվում ֆիզիկական:

Այն երևույթը որի ընթացքում նյութի բաղադրությունը չի փոխվում կամ առաջանում նոր նյութ այլ որ փոխվում է նյութի ագրեգատային վիճակը:

Ո՞ր երևույթն է կոչվում  քիմիական:

Այն երևույթը որի ընթացքում առաջանում է նոր նյութ կամ փոխվում է նյութի բաղադրությունը:

Թվարկի՛ր քիմիական ռեակցիայի հատկանիշները:

հոտի փոփոխվել, համի փոփոխվել, գույնի փոփոխվել, նստվածքի առաջանալ, ջերմության անջատում կամ կլանում, գազի անջատվելը և այլն:

Թվարկի՛ր քիմիական ռեակցիայի  սկսվելու պայմանները:

Մանրացում, տաքացում, խառնում և այլն:

Ասա՛  նյութի ֆիզիկական հատկությունները:

Համ, հոտ, ագրեգատային վիճակ, գույն, հալման ջերմաստիճան, եռման ջերմաստիճան, լուծելիություն ջրում, կարծրություն:

Ի՞նչ է ատոմը:

Ատոմը նյութի փոքրագույն քիմիքպես անբաժանելի մասնիկն է:

Ի՞նչ է քիմիական տարրը:

Դա ատոմների յուրաքանչյուր առանձին տեսակն է:

Ո՞ր նութերն են կոչվում պարզ:

Այն նյութերը որոնք բաղկացած են մի տարրի ատոմներից:

Պարզ նյութերը ի՞նչ տեսակներ գիտես:

մետաղական, ոչ մետաղական և մետաղանման

Ո՞ր նութերն են կոչվում բարդ:

Այն նյութերը որոնք բաղկացած են երկու կամ երկուսից ավելի տարրերի ատոմներից:

,,Նամակ դստերը,,  , որը գրել Ֆիցջերալդն իր դստերը։

Համառոտ ներկայացրո՛ւ, թե հայրն ինչ էր ուզում ասել դստերը։ 

Նա ուզում էր ասել թե ինչպես է պետք լավ ապրել կյանքը և լինել երջանիկ

Դուրս բեր մեկ-երկու կարևոր միտք, մեկնաբանի՛ր։ 

Ինչի պետք է հասնել. աշխատիր համարձակ լինել, ողջախոհ, կարողացիր լավ աշխատել և ձիու թամբին ամուր մնալ: Եվ այսպես շարունակ:

Այստեղ ես տեսա ամենագլխավորըէ այն, որ հայրը ասում է, որ պետք է համարձակ լինել, աշխատասեր լինել և ձիու թամբին ամուր մնալ՝այսինքն շարունակել քո ուղղությունը և կանգ չառնել դրա վրա նույնիսկ, եթե դժվարություններ լինեն:

Վ․ Սարոյանի  ,,Բան ունեմ ասելու,, ռադիոպիեսը։ 

Մեկնաբանություն

Ես կարդացի և Թարգմանչի կողմից գրվածը, և Ռադիոպիես-ը: Ասեմ, որ շատ լավ ռադիոպիես է: Ճշմարտությունն այն է, որ բոլորս այս աշխարհ ենք եկել կարևոր հանձնարարությամբ, որ բացի լավ զգացմունքներ ստանալուց, մենք պիտի տանք լավ զգացմունքներ: Այս պատմվածքը ուսուցանում էր, որ պետք է կենտրոնանանք ոչ թե մի բան ստանալու այլ տալու վրա, ոչ ֆիզիկապես այլ հոգեպես, ինչպես է՝ ծիծաղը, երջանկությունը, սերը և այլ լավ բաները: 

1.Գրի՛ր տրված բառերի ձևաբանական հատկանիշները՝ տուն, քրոջով, պայուսակում, այգուց։ 

տուն-հասարակ գոյական, իրանիշ, եզակի թիվ, ուղական հոլով

քրոջով-գոյական, անձնանիշ, գործիական հոլով

պայուսակում-հասարակ գոյական, իրանիշ, ներգոյական հոլով

այգուց-հասարակ գոյական, իրանիշ, բացառական հոլով։

2. Գրի՛ր տրված բառերի հոլովումները՝ ընկեր, քույր, մարդ, այգի, գինի, երեխա, սեղան, քաղաք, հայր, սեր, անկյուն, օր, աշխարհ, գարուն։ 

Ուղղական

ընկեր

քույր

մարդ

այգի

գինի

երեխա

սեղան

քաղաք

հայր

սեր

անկյուն

օր

աշխարհ

գարուն

Սեռական

ընկերոջ

քրոջ

մարդու

այգու

գինու

երեխայի

սեղանի

քաղաքի

հոր

սիրո

անկյան

օրվա

աշխարհի

գարնան

Տրական

ընկերոջ

քրոջ

մարդու

այգուն

գինուն

երեխայի

սեղանին

քաղաքին

հոր

սիրուն

անկյանը

օրվան

աշխարհին

գարնանը

Հայցական

ընկերոջը

քրոջը

մարդու

այգուց

գինուց

երեխայից

սեղանից

քաղաքից

հորից

սիրուց

անկյունից

օրից

աշխարհից

գարնանից

Բացառական

ընկերոջից

քրոջից

մարդուց

այուց

գինուց

երեխայից

սեղանից

քաղաքից

հորից

սիրուց

անկյունից

օրից

աշխարհից

գարնանից

Գործիական

ընկերոջով

քրոջով

մարդով

այգով

գինով

երեխայով

սեղանով

քաղաքով

հորով

սիրով

անկյունով

օրով

աշխարհով

գարնանով

Ներգոյական

ընկերոջ մեջ

քրոջ մեջ

մարդու մեջ

այգում

գինու մեջ

երեխայի մեջ

սեղանի մեջ

քաղաքում

հոր մեջ

սիրո մեջ

անկյան մեջ

օրվա մեջ

աշխարհում

գանան մեջ

Զանգվածը մարմնի իներտության քանակական չափն է։ Զանգվածը ֆիզիկական մեծություն է, այն սկալյար մեծության է։ 

Որպես զանգվածի չափման հիմնական միավոր ՄՀ֊ում ընդունեցին պլատինի և իրիդիումի համաձուլվածքից պատրաստված գլանի զանգվածը։ Նրա զանգվածը անվանել են կիլոգրամ(1կգ)։ Այդ նմուշը պահպանվում է Ֆրանսիայում Փարիզին կից Սևր քաղաքի չափերի և կշիռների բյուրոյում։ Օգտագործվում են բազմակի և մասնակի միավորներ` 1տ, 1ց, 1գ և այլն ։ Զանգվածի Չափման գործիքներն են կշեռքները և կշռաքարերի հավաքածուները։

Մեր լաբորատորիայի գործիքները

Զուգահեռ ուղիղների սահմանումը․

Հարթության վրա գտնվող a և b ուղիղները կոչվում են զուգահեռ, եթե նրանք չեն հատվում: Այդ հանգամանքը նշանակում են այսպես՝ a∥b:

Եթե հարթության վրա գտնվող երկու ուղիղներ ուղղահայաց են նույն ուղղին, ապա դրանք զուգահեռ են:   

Հիշենք, մեզ հայտնի հատվող ուղիղների կազմած անկյունների անվանումներն ու հատկությունները:

Հակադիր անկյունները հավասար են՝∡1=∡3;∡2=∡4

Կից անկյունների գումարը 180⁰ է՝∡1+∡2=∡2+∡3=∡3+∡4=∡4+∡1=180⁰

Երկու ուղիղներ երրորդ ուղիղով հատելիս,առաջացած անկյունները կոչվում են այսպես.

Խաչադիր անկյուններ՝∡3 и ∡5;∡2 и ∡8

Համապատասխան անկյուններ՝∡1 и ∡5;∡4 и ∡8;∡2 и ∡6;∡3 и ∡7

Միակողմանի անկյուններ՝∡3и∡8;∡2и∡5

Այս անկյունները կօգնեն ձևակերպել a և b ուղիղների զուգահեռությունը:

Երկու ուղիղների զուգահեռության հայտանիշները․

Հայտանիշ 1.

Եթե երկու ուղիղներ հատողով հատելիս խաչադիր անկյունները հավասար են, ապա ուղիղները զուգահեռ են: 

Հայտանիշ 2.

Եթե երկու ուղիղներ հատողով հատելիս համապատասխան անկյունները հավասար են, ապա ուղիղները զուգահեռ են:

Հայտանիշ 3.

Եթե երկու ուղիղներ հատողով հատելիս միակողմանի անկյունների գումարը 180° է, ապա ուղիղները զուգահեռ են: 

Առաջադրանքներ․

1)Նշիր նկարին համապատասխան պնդումները:

Այս ուղիղները`

• հատվում են
• զուգահեռ են

2)Եթե հարթության վրա երկու ուղիղներ զուգահեռ են, ապա այդ ուղիղները չեն հատվում:

• ճիշտ է
• սխալ է

3)c ուղիղը հատում է a և b զուգահեռ ուղիղները՝ a∥b:
Գտիր այն պնդումները, որոնք սխալ են:

• Համապատասխան անկյունները հավասար չեն:
• Համապատասխան անկյունների գումարը 180 աստիճան է:
• Միակողմանի անկյունների գումարը 180 աստիճան է:
• Խաչադիր անկյունները հավասար են:
• Միակողմանի անկյունները հավասար են:
• Խաչադիր անկյունների գումարը 180 աստիճան է:

4) Ճիշտ է արդյո՞ք հետևյալ պնդումը`AB∥IE:

• այո
• ոչ

5)Հայտնի է, որ երկու զուգահեռ ուղիղներ հատվում են երրորդ ուղղի կողմից:

Եթե ∢4=138°, ապա∢8=138 համապատասխան անկյուն։

6)c ուղիղը հատում է a և b ուղիղները: Գտիր այնպիսի անկյուն, որը <4-ի հետ կազմի միակողմանի անկյունների զույգ:

7

7)Ընտրիր այնպիսի անկյուն, որը <7- ի հետ կազմի խաչադիր անկյունների զույգ:

2

8)c ուղիղը հատում է a և b զուգահեռ ուղիղները:

Գտիր 2 անկյանը հավասար անկյունները:

6, 7, 3

9)Երկու զուգահեռ ուղիղները հատվում են երրորդ ուղղի կողմից:

Նշիր այն անկյունը կամ անկյունները, որի գումարը <1-ի հետ հավասար է 180 աստիճանի:

2, 3, 6, 7

1)A կետի հեռավորությունը շրջանագծի կենտրոնից 7 սմ է, իսկ շրջանագծի շառավիղը՝ 6 սմ։ A կետը պատկանո՞ւմ է այդ շրջանագծին։Գծե՛ք Geogebra ծրագրով և ցույց տվեք։

Ոչ

2)Եռանկյունը, որի պարագիծը 24 սմ է, բարձրությամբ բաժանվել է երկու եռանկյան, որոնց պարագծերը 12սմ և 20սմ են։ Գտեք բարձրության երկարությունը։

3)A և B կետերը O կենտրոնով շրջանագծի վրա են։Ինչպիսի՞ն է AOB եռանկյունը։Գծե՛ք Geogebra ծրագրով և ցույց տվեք։Հավասարասրուն եռանկյուն

4)A և B կետերը O կենտրոնով շրջանագծի վրա են։ Գտեք OAB անկյունը, եթե OBA անկյունը 36o է։

Քանի որ եռանկյունը հավասարասրուն է ուրեմն ∠OBA=∠OAB

5)Շրջանագծի շառավիղը 7,1 սմ է։ Գտեք այդ շրջանագծի տրամագիծը։

7,1×2=14,2

14,2