Posted in Հանրահաշիվ, Uncategorized

Կրճատ բազմապատկման բանաձևեր։Գումարի և տարբերության քառակուսին

Տեսական մասը կրկնեք այստեղ․

Հիշե՛ք․

(a+b)2 = a2+2ab+b2

(a−b)2=a2−2ab+b2

Առաջադրանքներ․

Դասագիրք․

ա)(40+1)2=1600+80+1=1681
բ)(90+1)2=8100+180+1=8281
գ)(200+1)2=40000+400+1=40401
դ)(30+2)2=900+120+4=1024
ե)(70+2)2=4900+280+4=5184
զ)(300+2)2=90000+1200+4=91204

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)․

ա)(x+y)2
բ)(a+2b)2
գ)(3m+n)2
դ)(4p+5p)2
ե)(x+1)2
զ)(3+a)2
է)(4+p)2
ը)(2m+6mn)2
թ)(x2+y)
ժ)(a3+b3)

ա) D-a2, C-b
բ) C-y
գ) C-2n
դ)C-3p, D-5q

Posted in 2024-2025

Проект «Основы стихосложения»

Текст 1.

Серебристая река струится тихо в царстве вечерней зеленой листвы. Солнце садится за лесистые горы, выплывает рог золотой луны. Запад одернулся розовой лентой. С полей вернулся в избушку пахарь. И за дорогую в березовой чаще затянул соловей песню о любви. Розовой лентой заря ласково слушает с запада глубокие песни. Земля смотрит на звезды с нежностью и улыбается небу.

Текст 2.

Тихо струится река серебристая

В царстве вечерней зеленой листвы.

Солнце садится за горы лесистые,

Рог золотой выплывает луны.

Запад подернулся лентою розовой,

Пахарь вернулся в избушку с полей.

И за дорогою в чаще березовой

Песню любви затянул соловей.

Слушает ласково песни глубокие

С запада розовой лентой заря.

С нежностью смотрит на звезды далекие

И улыбается небу земля. (С.А. Есенин)

Ответьте на вопросы:

Чем похожи эти два текста? У них одинаковые слова.

Чем отличаются эти два текста? В 1 тексте просто текст а в 2 стихотворение.

Знакомство с терминами:

Рифма – это созвучие концов стихотворных строк.

Ритм – равномерное чередование звуков. Например, стук сердца.

Проза – текст без рифмы.

Лирика – текст с рифмой.

Игра «Найди рифму к слову».

Парта — Карта

Ученик — Ночник

Пенал — Бокал

Указка — Сказка

Ручка — Точка

Доска — Тоска

Диск — Писк

Мир — Тир

Поэт — Совет

Игра «Закончи стихотворение».

Ароматная роза

у деда мороза

доЦвела

через год Умерла

Игра «Веселые строчки». Придумайте две смешные строчки с рифмой, например,

На стене висит картина,

Нам ее везла машина.

Рифма рифма давай иди

я не могу тебе найти

Финальное задание: напишите стихотворение на любую тему.

Итоги проекта:

В сети планетной ткали планы,
Проект завершен, как сон в руках.
Итоги сверкают звездами в небесах,
Труд венчается, как вековые волны.

Мысли воплотились в код и сталь,
Творчество взлетает, как птица в полете.
Итоги проекта – краски на холсте,
Вдохновение в каждом числе, в каждом знаке.

Трудности преодолены, как горы высоки,
Совместными усилиями стройка завершена.
Итоги – это вехи на пути к свершениям,
Гордость в сердце, как факел в руке огня.

Проект – это симфония, где каждая нота важна,
И в конце дня смотрим на созданное с теплом.
Итоги встречаем с улыбкой и поклоном,
В этом труде – частичка нашей вечной славы.

Posted in Ֆիզիկա 7

Զանգված, զանգվածի միավորներ

Զանգված, զանգվածի միավորներ

Զանգվածը մարմնի իներտության քանակական չափն է։ Զանգվածը ֆիզիկական մեծություն է, սկայլար մեծություն է որպես զանգվածի չափման միավոր ընդունել են պլատինի և իրիդիունի համաձուլվածքից պատրաստված գլանի զանգված այդ նմուշը հատուկ պայմաններով պահպանվում է Ֆրանսիայում փարիզի մոտ սևր քաղաքում միջազգային բյուրեղում, զանգվածի այդ միավորին անվանում էնք կիլոգրամ (1կգ)։

Posted in Հայոց լեզու

Հայոց լեզու

Հոլովել
դուռ—դռից-դռան-դռնից-դռնով
եղբայր-եղբյոր-եղբյորը-եղբյոր-եղբյորից-եղբյորով
գարուն-գարնան-գարնանը-գարնան-գարունից-գարունով
քաղաք-քաղաքի-քաղաքին-քաղաքի-քաղաքից-քաղաքով-քաղաքում
սեղան-սողանի-սեղանից-սեղանի-սեղանից-սեղանով-սեղանում
աշակերտ-աշակերտի-ասշակեչտից-աշակերտի-աշակերտից-աշակերտով

Posted in Պատմություն

Հայ մշակույթի ոսկեդարը՝

Ագաթանգեղոսի պատկերը Մոսկվայի ՀԱԵ առաջնորդարանի Սուրբ Պայծառակերպության եկեղեցու պատին

1793 թ. Վենետիկում տպագրված Ղազար Փարպեցու «Հայոց պատմության» շապիկը

Ինչու էր անհրաժեշտ ստեղծել հայկական գրերը: Ինչ նշանակություն ունեցավ հայոց գրերի ստեղծումը մշակույթի հետագա զարգացման համար:
Արշակունյաց թագավորության 387 թվականին բաժանումը Հռոմեական և Սասանյան կայսրությունների միջև խախտեց ազգի միասնությունը հայ ժողովուրդը կանգնած էր ոչ միայն պետականության կորստի, այլև ֆիզիկական ձուլման սպառնալիքի առաջ։ Դրան կարող էր նպաստել նաև այն, որ եկեղեցիներում ու դպրոցներում տիրում էին հունարենն ու ասորերենը։ Արդյունքում քրիսատոնեական ուսմունքը մնում էր անհասկանալի կամ դժվարըմբռնելի։ Անհրաժեշտ էին հայերեն գրեր։ Հայերեն գրեր ստեղծելու գործը հանձն առավ Մեսրոպ Մաշտոցը։

Ինչու Սասանյան կայսրությունն ու Բյուզանդիան համաձայնեցին թե Արևելյան թե Արևմտյան Հայաստաններում հայկական դպրոցներ բացելուն:
 Սասանյանները կողմ էին հայոց դպրոցներին, որովհետև դրանում տեսնում էին հայերի տարանջատումը քրիստոնյա Բյուզանդիայից։ Բյուզանդիան նույնպես կողմ էր հայկական դպրոցներ բացելուն, որովհետև մերժելու դեպքում կարող էր կորցնել Արևելյան Հայաստանի նկատմամբ իր հավակնությունները։

Ինչու միայն քրիստոնեության ընդունմամբ հնարավոր չէր պահպանել մշակութային առանձնահատկությունները ու միասնականությունը:
Միայն քրիստոնեության ընդունումը բավական չէր պահպանելու համար մշակութային առանձնահատկությունները ու միասնականությունը։ Հայոց եկեղեցիներում ու դպրոցներում օգտագործում էին հունարեն և ասորերեն։ Անհրաժեշտ էր ստեղծել հայոց գրերը։

Ինչու էր կարևոր թարգմանական գրականությունը: Ինչ նշանակություն այն ունեցավ: 
Կարևոր էր, որ եկեղեցական գրքերից բացի թարգմանվու էին նաև այդ ժամանակվա հայտնի հեղինակների գրքերը, որոնք զարգացնում էին գիտելիքի բոլոր ոլորտները՝ներառյալ աստվածաբանությունը, փիլիսոփայությունը, պատմությունը, աշխարհագրությունը և աստղագիտությունը։

Ինչով էր կարևոր պատմագրական միասնական ավանդույթի ձևավորումը: Հայոց գրերի և գրականության ստեղծումից հետո զարգանում է պատմագրությունը։ Նկատվում է պատմագրական միասնական ավանդույթ և միասնական ժամանակագրություն ստեղծելու միտում։ Ագաթանգեղոսը, Փավստոս Բուզանդն ու Ղազար Փարպեցին մկիմիանց լրացնելով, շարադրել են III-IV դարերի հայոց պատմությունը։

Ինչ գործնական նշանակություն ունեին Եզնիկ Կողբացու և Դավիթ Անհաղթի ստեղծագործությունները: Եզնիկ Կողբացին հեղինակել է փիլիսոփայական-աստվածաբանական մի երկ՝ Աղանդների հերքում վերնագրով։ Աշխատության մեջ Եզնիկ Կողբացին բանավիճում է Հայոց եկեղեցուն խորթ կամ հակադիր ուսմունքների ներակայացուցիչների հետ։ Դավիթ Անհաղթի<< Իմաստության սահմանները >> փիլիսոփայական աշխատության մեջ կարողացել է համադրել փիլիսոփայական գաղափարներն ու քրիստոնեական վարդապետությունը։

Posted in Կենսաբանություն

Ծաղկավոր  բույսերի բազմացում

Լրացուցիչ աշխատանք, պատասխանել հարցերին․

  1. Ի՞նչ եղանակով են կատարվում  ծածկասերմ բույսերի բազմացումը։
    Ծաղկավոր բույսերը բազմանում են և՛ անսեռ ճանապարհով, և՛ սեռական եղանակով:
  2. Ո՞րն է ծածկասերմ բույսերի սերմերով բազմացման օրգանները
    Ծաղկավոր բույսերը բազմանում են և՛ անսեռ ճանապարհով, և՛ սեռական եղանակով:
  3. Նկարագրեք խաչաձև փոշոտումը
    Խաչաձև փոշոտում — փոշեհատիկը մի ծաղկից տեղափոխվում է մեկ այլ ծաղկի վարսանդի վրա: Իրականացվում է քամու կամ կենդանիների՝ միջատների, թռչունների և այլնի օգնությամբ:
  4. Նկարագրեք ինքնափոշոտումը
    Ինքնափոշոտում — փոշեհատիկը նույն ծաղկի առէջից տեղափոխվում է նույն ծաղկի վարսանդի վրա: Հետևաբար ինքնափոշոտվում են միայն երկսեռ ծաղիկները:
49.jpg
Posted in Գրականություն

Սուրբ Ծնունդի օրվա առավոտը

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

Կարդա՛ ,,Սուրբ Ծնունդի օրվա առավոտը,, պատմվածքը: 

1. Անհասկանալի բառերը բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ: 

անհասկանլի բառեր չկան:

2. Քո կարծիքով ինչի՞ մասին է պատմվածքը:

Հեղինակը ներկայացնում է, որ սերն արտահայտելու և նվերներ անելու համար ամենեվին ել գումար անհրաժեշտ չէ։ Եթե իսկապես իսրտե ցանկանում ես ինչ-որ մեկին նվեր անել, թեկուզ տանջանքով դու դա կանես։ Այդպես ել մեր հերոսը իր տանջանքով պատռաստած նվերով ուրախություն պատճառեց իր հորը։

3. Շարադրի՛ր մտքերդ նվեր պատրաստելու, նվիրելու կարևորության, նվերը մատուցելու առանձնահատկությունների մասին: 

Մենք նվեր նվիրում ենք մեր հարազատներին, ընկերներին: Ես շատ եմ սիրում ինչ-որ մեկին նվերներ նվիրել:Ճիշտ նվեր ընտրելը դա ճաշակի հարց է:Ես ինչ- որ մեկին նվեր ընտրելուց փորձում եմ այդ մարդու ճաշակով լինի , և նրան համապատասխան:

Posted in Հայոց լեզու

Գործնական քերականություն

Աշխատանք դասարանում

1. Նախադասության միտքն այնպես արտահայտի´ր, որ ընդգծված բառը փակագծում տրված հոլովով լինի:

Ստոկհոլմի թագավորական գրադարանն ունի շախմատին նվիրված հիսուն հազար գիրք: (գրադարանում)
Ստոկհոլմի թագավորական գրադարանում կա շախմատին նվիրված հիսուն հազար գիրք: 

Մեր շուրջը՝ օդում, ջրում, հողում, ապրում են անթիվ, անհամար մանրէներ: (օդի, ջրի, հողի)
Մեր շուրջը՝ օդի, ջրի, հողի մեջ, ապրում են անթիվ, անհամար մանրէներ: (օդի, ջրի, հողի)

Նույնիսկ մանրէների անթիվ բանակների ուժից վեր է կենդանի օրգանիզմներին հաղթելը: (բանակներ) Բույսերը մշակում են հատուկ թունավոր նյութեր, որոնք անտեսանելի մանրէներին ոչնչացնում են: (նյութերից, մանրէները)
Նույնիսկ մանրէների անթիվ բանակնրը չեն կարող կենդանի օրգանիզմներին հաղթել:Անտեսանելի մանրեները ոչնչանում են հատուկ թունավոր նյութերից որոնք մշակում են բույսերը։

Բույսերի հյութի մեջ հիվանդությունների դեմ պայքարող ու օրգանիզմն ամրացնող «կախարդական» նյութեր կան: (հյութը)
Բույսերի հյութը պարունակում է հիվանդությունների դեմ պայքարող ու օրգանիզմն ամրացնող «կախարդական» նյութեր: 

2. Գրի՛ր, թե ի՛նչ հոլովով են դրված և ի՛նչ ընդհանուր իմաստ ունեն ընդգծված բոլոր բառերը:

Փոքրիկը պահել էր հյուրի  կոշիկները:

Ընկերոջ կրիան պահում էր իրենց տանը:

Մոր պայուսակը չբացած էլ իմանում էր, թե մեջն ի՛նչ կա իր համար:

Միրգը հորեղբոր այգուց են բերում:

Սեղանի ոտքն է դարձրել խաղալիք:

Հոր ամբողջ ունեցվածքը մնաց կրտսեր որդուն:

Բոլոր ընդգծված բառերը դրված են սեռական հոլովով:Պատասխանում է  Ում ինչի հարցերին։

3. Ուշադրությու` ն դարձրու ընդգծված գոյականների ձևերին և իմաստներին, գտի´ր տարբերությունները:

Ա. Դերձակը հագուստ էր կարում: Բ. Դերձակը հագուստն էր կարում:

Ա. Փողոցում գիրք  էր վաճառվում: Բ.  Փողոցում գիրքը  վաճառվում էր:

Ա.Ծովային մի թռչուն երկար ժամանակ լողում ու սուզվում էր:

Բ.  Ծովային  թռչունը երկար ժամանակ լողում ու սուզվում էր:

Ա. Անտառում մի որսորդի հանդիպեց: Բ. Անտառում որսորդին հանդիպեց:

Ա. Այստեղ հավանաբար արջ է պառկած եղել: Բ. Հավանաբար արջն այստեղ է պառկած եղել:
Ա խմբի ընդգծված գոյականները դրված են անորոշ առումուվ իսկ Բ խմբինը որոշյալ։

4. Գծիկները փոխարինի´ր ը կամ  ն հոդով:

Ժողովուրդներ-ը տարբերվում են իրենց արտաքին տեսքով, լեզվով  ու սովորույթներով:

Ժողովուրդներ-  ն իրենց արտաքին տեսքով, լեզվով  ու սովորույթներով են տարբերվում:

Աստղադիտակ-ը դանիացի ապակեգործներ-ը են ստեղծել: Աստղադիտակ-ը ստեղծել են  դանիացի ապակեգործներ-ը:

Եվրոպացիներ-ն առաջին անգամ արևածաղիկ-ը տեսան մեքսիկական պրերիաներում, երբ հայտնագործեցին Ամերիկա-ն: Արևածաղիկ-ն առաջին անգամ եվրոպացիներ-ը տեսան մեքսիկական պրերիաներում, երբ հայտնագործեցին Ամերիկա: Եվրոպացիներ-ը մեքսիկական պրերիաներում առաջին անգամ տեսան արևածաղիկ-ն, երբ հայտնագործեցին Ամերիկա-ն:

Գառնիի սյունազարդ տաճար-ը(մ.թ. 77 թվական) Միհր աստծո պատվին է ստեղծվել: Գառնիի սյունազարդ տաճար-ը ստեղծվել է (մ.թ. 77 թվական) Միհր աստծո պատվին: Միհր աստծո պատվին է  ստեղծվել Գառնիի սյունազարդ տաճար-ը(մ.թ. 77 թվական):  Միհր աստծո պատվին Գառնիի սյունազարդ տաճար-ն է ստեղծվել (մ.թ. 77 թվական):

 Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1. Ուշադրությո՛ւն դարձրու ընդգծված գոյականներին և պատասխանի´ր հարցերին:

Ա. Անտառի  թավուտում ծուղակ է դրված: Բ. Ծուղակն անտառի  թավուտում է դրված:

Ա. Վագրի համար փորված  փոսի մեջ փիղ է ընկել: Բ. Փիղն  ընկել է վագրի համար փորված  փոսի մեջ:

Ա. Ինչ-որ որսագողեր ծառերի մեջ ցանց են կապել՝ զեբրեր որսալու համար: Բ.Որսագողերը ծառերի մեջ ցանց են կապել՝ զեբրերին որսալու համար:

Ա. Նա ուսապարկից մի տուփ  հանեց: Բ. Նա ուսապարկից հանեց տուփը:

Գոյականի  ընդգծված ձևերից  ո՞րն է որոշյալ առումով դրված, ո՞րը`անորոշ:  Ա խմբի ընդգծված գոյականները դրված են անորոշ առումուվ իսկ Բ խմբինը որոշյալ։
Պատասխանդ փորձի՛ր պատճառաբանել:
Անորոշ առումումը ցույց է տալիս առարկա որը խոսողին կամ լսողին անծանոթ է իսկ որոշյալը ծանոթ է խոսողին և լսողին ու ստանում է վերջում հոդ ՝ը կամ ն

Ինչո՞վ են տարբերվում որոշյալ և անորոշ  առումները: (Ինչպե՞ս է կազմվում որոշյալ առումը): առարկա որը խոսողին կամ լսողին անծանոթ է իսկ որոշյալը ծանոթ է խոսողին և լսողին ու ստանում է վերջում հոդ ՝ը կամ ն

2. Ուշադրություն դարձրո´ւ ընդգծված բառերին և գրի՛ր, թե բառին ե՛րբ է ավելանում ը, ե՛րբ`  ն:  

Գործը վաղվան մի´ թող: Որոշյալ առում, գրվում է ը որովհետև հաջոր բառը բաղաձայնով է։
Գործն է անմահ:  Որոշյալ առում, գրվում է ն որովհետև հաջոր բառը ձայնավորով է
Գործն անմահ է:Որոշյալ առում, գրվում է ն որովհետև հաջոր բառը ձայնավորով է
Ավելի քան հարյուր տարի նավը մնաց ծովի հատակին: Որոշյալ առում, գրվում է ը որովհետև հաջոր բառը բաղաձայնով է։
Նավն  ավելի քան հարյուր տարի սուզված մնաց:Որոշյալ առում, գրվում է ն որովհետև հաջոր բառը ձայնավորով է
Ուսումնասիրում էր իրենց գյուղի բույսերը: Որոշյալ առում
Իրենց գյուղի բույսերն էր ուսումնասիրում:Որոշյալ առում, գրվում է ն որովհետև հաջոր բառը ձայնավորով է
Սիրտը գործում էր օր ու գիշեր: Որոշյալ առում, գրվում է ը որովհետև հաջոր բառը բաղաձայնով է։
Սիրտն օր ու գիշեր գործում է:Որոշյալ առում, գրվում է ն որովհետև հաջոր բառը ձայնավորով է
Հետքերը տանում էին անտառ: Որոշյալ առում, գրվում է ը որովհետև հաջոր բառը բաղաձայնով է։
Հետքերն  անտառ  էին տանում:Որոշյալ առում, գրվում է ն որովհետև հաջոր բառը ձայնավորով է
Աղեղնավորը ներկաներին սպառնում էր ու գոռգոռոմ: Որոշյալ առում, գրվում է ը որովհետև հաջոր բառը բաղաձայնով է։
Աղեղնավորն  սպառնում էր  ներկաներին ու գոռգոռում:Որոշյալ առում, գրվում է ն որովհետև հաջոր բառը ձայնավորով է
Աղջիկը հավանաբար շտապում էր: Որոշյալ առում, գրվում է ը որովհետև հաջոր բառը բաղաձայնով է։
Աղջիկն շտապում էր հավանաբար: Որոշյալ առում
Գինին կարասներում էին պահում::Որոշյալ առում
Գինին էին պահում կարասներում::Որոշյալ առում
Տղան ցանկապատի վրայով թռավ: :Որոշյալ առում
Տղան էր ցանկապատի վրայով թռչողը::Որոշյալ առում։

3. Փակագծերում տրված բառերը գրի՛ր որոշյալ կամ անորոշ առումով:

Երկրագնդում վայրի կենդանիների (բնաջնջում) բնաջնջումը շարունավում է: Դա (կասեցնել)  կասեցնելը շատ դժվար է, թեև երևացել են մխիթարական ինչ-որ (նշաններ): Մարդկանց մեջ հետզհետե արթնանում է այն (միտք)միտքն, որ առանց կենդանիների իրենց (կյանք) կյանքն անգույն  ու անհրապույր կլինի: Այդ մասին (խոսք) կարող են ասել այն (որորդներ)որորդներն, որոնք (զենք) զենքը փոխարինել են լուսանկարչական ապարատով: Նրանք (ուժեր)ուժերն ու (ժամանակ)ժամանակն չեն խնայում, ժամեր շարունակ դարանամուտ են լինում կենդանիների կյանքից որևէ (դեպք) դիտելու համար:

Կարդա՛ 

Գոյականը խոսքի մեջ կարող է գործածվել որոշյալ կամ անորոշ առումով: Որոշյալ առումն արտահայտվում է որոշիչ ը կամ ն հոդերի միջոցով: Բաղաձայնով ավարտվող բառերը ը հոդն են ստանում, ձայնավորող ավարտվողները` ն: Ը  հոդը կարող է ն-ով փոխարինվել, երբ հոդն են ստանում, ձայնավորով ավարտվողները՝ ն: Ը  հոդը կարող է ն-ով փոխարինվել, երբ նրան հաջորդող բառը ձայնավորով կամ սկ,սպ, ստ, զբ, զգ, շտ, կապակցություններով է սկսվում:

Posted in Ֆիզիկա 7

Նյութի խտություն։Մարմնի զանգվածի և ծավալի հաշվումը

1.Ո՞ր մեծությունն է կոչվում նյութի խտություն

Նյութի խտություն է կոչվում այն ֆիզիկական մեծությունը որը հավասար է մարմնի զանգվածի և ծավալի հարաբերությանը:

2.Ինչպե՞ս է որոշվում նյութի խտությունը

ρ=m/V

3.Ի՞նչ միավորներով  է արտահայտվում նյութի խտությունը

1 կգ/մ3 կամ 1 գ/սմ3

4.Ինչպե՞ս կարելի է հաշվել մարմնի ծավալը,եթե հայտնի են նրա զանգվածը և նրա խտությունը

V=m/ρ

5.Ինչպե՞ս կարելի է հաշվել մարմնի զանգվածը,եթե հայտնի են նրա ծավալը և նյութի խտությունը:

m=ρV