Նախաբան
1915 թվականի Հայոց ցեղասպանությունից հետո հայ ժողովուրդը կանգնեց ծանր ճակատագրի առջև․ հազարավոր մարդիկ կորցրին իրենց հայրենիքը և ստիպված ապաստանեցին օտար երկրներում։ Այսպիսով ձևավորվեց Սփյուռքը, որը դարձավ հայության գոյության նոր ձև։ Սակայն հայրենազրկված հայերի կյանքը լի էր դժվարություններով՝ թե՛ նյութական, թե՛ հոգևոր առումով։
Պնդում
Հայրենազրկված հայերը բախվում էին բազմաթիվ խնդիրների, սակայն ազգային ինքնության պահպանումը ոչ միայն հնարավոր էր, այլև կենսական անհրաժեշտություն։
Հիմնական մաս (վերլուծություն)
Սփյուռքում հայտնված հայերը նախևառաջ կանգնած էին սոցիալ-տնտեսական լուրջ խնդիրների առաջ։ Նրանք հաճախ չունեին մասնագիտություն կամ համապատասխան կրթություն, ինչի պատճառով ստիպված էին կատարել ծանր և ցածր վարձատրվող աշխատանքներ։ Բացի այդ, օտար երկրներում նրանց վերաբերմունքը միշտ չէ, որ բարենպաստ էր․ տեղացիները հաճախ չէին ճանաչում հայերին և ունեին նրանց մասին սխալ պատկերացումներ։ Եվրոպայում հատկապես ծանր էր վիճակը, քանի որ շատ հայեր համարվում էին «անհայրենիք» և չունեին քաղաքացիություն։
Սակայն դժվարությունները միայն նյութական չէին։ Հայերը նաև հոգեբանական ծանր վիճակում էին՝ կորցրել էին իրենց տունը, հողը, անցյալը։ Այս ցավն արտացոլվում է նաև Վիլյամ Սարոյանի «Նռնենիները» պատմվածքում։ Հորեղբայրը, կորցնելով հողը, փորձում էր պահպանել իր տնկած նռնենիները, քանի որ դրանք նրա համար պարզապես ծառեր չէին, այլ հայրենիքի, հիշողության և ինքնության խորհրդանիշ։ Երբ նռնենիները չորանում են, դա ցույց է տալիս, թե ինչ է տեղի ունենում, երբ մարդը կտրվում է իր արմատներից։
Այստեղից էլ պարզ է դառնում, թե որքան կարևոր է ազգային ինքնության պահպանումը։ Սփյուռքահայերը ստեղծեցին դպրոցներ, եկեղեցիներ, մշակութային կենտրոններ, որպեսզի պահպանեն լեզուն, մշակույթը և ազգային հիշողությունը։ Սա նրանց օգնեց չկորցնել իրենց ինքնությունը, նույնիսկ օտար միջավայրում։
Եզրափակություն
Այսպիսով, թեև հայրենազրկված հայերը բախվում էին բազմաթիվ դժվարությունների, նրանք կարողացան պահպանել իրենց ազգային ինքնությունը՝ շնորհիվ կամքի, մշակույթի և միասնականության։ Ազգային ինքնության պահպանումը ոչ միայն հնարավոր է, այլև անհրաժեշտ, քանի որ հենց դա է ապահովում ժողովրդի շարունակական գոյությունը հայրենիքից հեռու։
Մանվելյան Շուշան 